120.000 χρόνια μόδα…

Τα ρούχα, σήμερα αποτελούν μια από τις πιο επικερδείς καπιταλιστικές –και εξοντωτικές για τους εργαζόμενους βιομηχανίες. Η παγκόσμια αγορά ένδυσης με αξία σχεδόν 2,86 τρις€ και περισσότερα από 75 εκατομ. «σκλάβους», αντιστοιχεί με …75 Ελλάδες (τα έσοδά είναι ~38δις€ -από φόρους τα ~31).

Η Ασία που αποτελεί το 58,4% των παγκόσμιων εισαγωγών ένδυσης και υφασμάτων, αποτελεί πόλο έλξης των αρπακτικών εξαιτίας του χαμηλού κόστους («επίσημα» μεροκάματα 2020 στην Ινδία κατά ΜΟ 2.80$ –τα παιδιά 1,5$ για 10ωρη+ εργασία και στην Κίνα 4$…)
Στα νούμερα αυτά δεν περιλαμβάνονται τα παπούτσια. 

Η Yue Yuen Industrial Limited (ταϊβανέικος κατασκευαστής υποδημάτων με έδρα Hong Kong -μητρική Ταϊβάν, Pou Chen Group, ο μεγαλύτερος κατασκευαστής αθλητικών και «casual υποδημάτων» στον κόσμο γνήσιου εξοπλισμού (ΚΑΕ) και πρωτότυπου σχεδιασμού (ODM) για εταιρίες όπως Nike, Crocs, Adidas, Reebok, Asics, New Balance, Puma, Timberland, Rockport κλπ), που -σύμφωνα με στοιχεία bloomberg, έχει … 303.800 εργαζόμενους, ώστε οι Nike_Adidas να έχουν μόνο «υπαλλήλους

Πάντως περισσότερο από το 70% των προϊόντων ένδυσης που εισάγονται στην ΕΕ, προέρχονται από την Ασία και επίσης πολλά από Β.Αφρική (Μαρόκο).

Ταυτόχρονα ένα ιταλικής φινέτσας ρούχο, για αμερικανική εταιρεία μόδας σήμερα κατασκευάζεται (πχ) στο Βιετνάμ, με ύφασμα από την Κίνα τσεκάρισμα στο Μιλάνο και μετά …ΗΠΑ (τα εκλεκτά παίζουν και ως haute couture…, τα υπόλοιπα στην υπηρεσία «Fast Fashion» για χρήση λίγους μήνες –μια σαιζόν και μετά πέταμα).
(περισσότερα στο τέλος του σημειώματος)

Πότε άρχισαν οι άνθρωποι να φορούν ρούχα;
Μια μαροκινή σπηλιά ρίχνει λίγο φως

Η ιστορική γνώση μας για την «εφεύρεση» των ρούχων και κοσμημάτων, πάει πολύ πίσω μια και –αποδειγμένα 20.000 χρόνια πριν ο άνθρωπος ήδη έφτιαχνε λεπτοδουλεμένες κοκάλινες βελόνες, πιθανότατα για κεντήματα και για τη συρραφή δερμάτων ζώων.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του αγοριού και του κοριτσιού, που θάφτηκαν πριν από 28.000 χρόνια στο Σούνγκιρ της Ρωσίας και που ήταν στολισμένα με χάντρες από ελεφαντόδοντο και δόντια αλεπούς. Η περίπτωση αυτή μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι μέχρι και 280 αιώνες πριν, οι πρόγονοί μας κατείχαν και την τέχνη του κοσμήματος.

Επίσης, παρακάμπτοντας τα στερεότυπα για τους ανθρώπους των σπηλαίων, βλέπουμε ότι τα ρούχα της λίθινης εποχής δεν ήταν απλά δέρματα ζώων φορεμένα άτσαλα. Από τη δεκαετία του ’90 γνωρίζουμε ότι οι άνθρωποι φορούσαν τότε κανονικά υφάσματα, όπως δείχνουν και αποτυπώματα ρούχων σε ψημένο πηλό που βρέθηκαν στην Τσεχία. Μπορεί να μην έχουμε επιβεβαιώσει ότι τα ευρήματα της Τσεχίας ήταν οπωσδήποτε ρούχα –με τη σημερινή έννοια, όμως έτσι αποδεικνύει η γνώση της ύφανσης από τα πολύ παλιά χρόνια. Υπάρχει και η σπηλιά Dzudzuana στη Γεωργία όπου βρέθηκαν ίνες που είχαν βαφτεί ροζ, μαύρες και τιρκουάζ!

Νοε-2019 Προϊστορικό κουτάβι στη Σιβηρία διατηρημένο από τους πάγους

Τι γίνεται όμως με τα πραγματικά παλαιά ρούχα, αφού τριάντα χιλιάδες χρόνια δεν είναι πολύ μεγάλο διάστημα όσον αφορά στην εξέλιξη του ανθρώπου; Υπάρχουν ακόμα αμφιβολίες για τις ενδυματολογικές επιλογές των Νεάντερταλ.

Ωστόσο, μπορούμε να πούμε με ασφάλεια ότι οι Νεάντερταλ ζούσαν στην Ευρώπη, που την εποχή εκείνη καλυπτόταν από πάγο σε μεγάλες εκτάσεις. Δεν υπήρχε περίπτωση να μπορούσε να επιβιώσει οποιοδήποτε είδος, πόσo μάλλον ο άτριχος άνθρωπος, εάν δεν φορούσε κάποια γούνα.

Μια άλλη έρευνα εξέτασε τι φορούν οι σύγχρονοι κυνηγοί-τροφοσυλλέκτες και δημιούργησε ένα μοντέλο που έδειχνε τι θα έπρεπε να φορούν οι Νεάντερταλ προκειμένου να διατηρούνται ζεστοί. Με βεβαιότητα, λοιπόν, ο άνθρωπος του Νεάντερταλ θα έπρεπε να καλύπτει το σώμα του σε ποσοστό τουλάχιστον 80%, ιδιαίτερα τα χέρια και τα πόδια.

Τα ευρήματα που δείχνουν ότι οι Νεάντερταλ άργαζαν δέρματα ζώων πάνω από 100.000 χρόνια πριν είναι τουλάχιστον εκπληκτικά. Ένα πέτρινο εργαλείο που βρέθηκε στη Γερμανία είχε πάνω του υπολείμματα οργανικού υλικού ανακατεμένου με τανίνη – την ουσία που βρίσκεται στους καρπούς της βελανιδιάς και που χρησιμοποιείται για την κατεργασία του δέρματος. Προφανώς είναι το μέρος του εργαλείου που λερώθηκε καθώς γινόταν η κατεργασία των δερμάτων.
Αν και δεν είχαν λεπτοδουλεμένες βελόνες, οι Νεάντερταλ δεν τις χρειάζονταν για να ράψουν δέρματα, μιας και η ικανότητά τους για τη δημιουργία πέτρινων και ξύλινων εργαλείων βρισκόταν σε ικανοποιητικό επίπεδο ώστε να παραχθεί ένα μυτερό όργανο για το πέρασμα κλωστής.
Για πιο αρχαίες πληροφορίες ρουχισμού, τα πράγματα γίνονται πιο θολά αλλά και πιο ενδιαφέροντα. Πιο συγκεκριμένα, θα πρέπει να ερευνήσουμε τις ψείρες του σώματος. Οι ψείρες αυτές έχουν προσαρμοστεί στη ζωή μέσα στα ρούχα, επομένως πρέπει να εμφανίστηκαν όταν οι άνθρωποι ξεκίνησαν να ντύνονται. Οι ενδείξεις του DNA φανερώνουν πως αυτό πρέπει να συνέβη τουλάχιστον 170.000 χρόνια πριν, άρα οι άνθρωποι φορούσαν ρούχα ακόμα πιο παλιά από τότε!

Και το πράγμα γίνεται ακόμα πιο ενδιαφέρον: όταν ερευνούμε τους ανθρώπους που ζούσαν εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια πριν, πρέπει να θυμόμαστε ότι μιλάμε για πολλά διαφορετικά είδη ανθρώπων. Ακόμα και 40.000 χρόνια πριν, υπήρχαν τρία ανθρώπινα είδη: οι πρώτοι άνθρωποι του δικού μας είδους, οι Νεάντερταλ και οι μυστηριώδεις Ντενίσοβαν, από τους οποίους έχουμε μόλις μερικά κομμάτια σκελετών που βρέθηκαν στη Σιβηρία. Δεδομένης της πρόσμιξης των ειδών αυτών, είναι πιθανό οι σημερινές ψείρες των ρούχων να μεταπηδούσαν από το ένα είδος στο άλλο, κι ας μην είχαν όλοι ρούχα τότε.
Άσε τα κοσμήματα, των οποίων βρίσκονται όλο και παλαιότερα ευρήματα: το αρχαιότερο κόσμημα που έχει βρεθεί είναι περίπου… 100.000 ετών. Σε μια τοποθεσία της Νοτίου Αφρικής, βρέθηκε η πρώτη ένδειξη «μόδας», με μια αλλαγή στον τρόπο που φοριόντουσαν και δένονταν μεταξύ τους οι χάντρες οστράκων με την πάροδο του χρόνου!

Βέβαια, οι χάντρες μπορεί να μην είναι ακριβώς ένδυση, ωστόσο είναι κι αυτές μια μορφή μόδας -επιπλέον, αν και δεν είμαστε σίγουροι για το πότε φορέθηκαν τα πρώτα ρούχα και από ποιον, είναι ξεκάθαρο πως ο ανθρώπινος καλλωπισμός έχει μια πολύ μακρά ιστορία. Οι άνθρωποι μπορεί σήμερα να θεωρούν δεδομένη την ανάγκη και την ύπαρξη κάθε είδους ενδυμάτων, από παντελόνια μέχρι φορέματα, παλτά, φούστες, κάλτσες, εσώρουχα, παπιγιόν, καπέλα, μέχρι κιλτ και μπικίνι. Όμως όλα έχουν κάποια αρχή…

Επιστήμονες ανακοίνωσαν ότι τα αντικείμενα, ηλικίας 120.000 ετών, που ανακάλυψαν σε σπήλαιο στο Μαρόκο, υποδηλώνουν ότι οι άνθρωποι κατασκεύαζαν ειδικά, οστέινα εργαλεία, έγδερναν τα ζώα και χρησιμοποιούσαν κατόπιν άλλα εργαλεία για να επεξεργαστούν τα δέρματα.
Τα αντικείμενα που βρέθηκαν στο «Σπήλαιο των Λαθρεμπόρων», περίπου 250 μέτρα από τα παράλια του Ατλαντικού, κοντά στην πόλη Τεμάρα, φαίνεται ότι είναι οι παλαιότερες γνωστές αποδείξεις όσον αφορά την κατεργασία και την κατασκευή ρούχων στον κόσμο.
Το είδος μας, ο Homo Sapiens, εμφανίστηκε για πρώτη φορά πριν από περίπου 300.000 χρόνια στην Αφρική και κατόπιν επεκτάθηκε σε όλον τον κόσμο. Η «εφεύρεση» των ρούχων αποτέλεσε ένα ορόσημο για την ανθρωπότητα, αφού αντιπροσωπεύει την πολιτιστική και γνωστική εξέλιξη του ανθρώπου.

«Υποθέτουμε ότι τα ρούχα ήταν αναπόσπαστο στοιχείο της εξάπλωσης του είδους μας σε κρύα περιβάλλοντα» δήλωσε η εξελικτική αρχαιολόγος Έμιλι Χάλετ, του Ινστιτούτου Επιστήμης και Ανθρώπινης Ιστορίας Μαξ Πλανκ, η βασική συγγραφέας της μελέτης που δημοσιεύεται στην επιστημονική επιθεώρηση iScience. Οι επιστήμονες βρήκαν 62 εργαλεία, φτιαγμένα από οστά ζώων. Διαπίστωσαν, επίσης, ότι τα οστά τριών μικρών σαρκοβόρων ζώων (μιας αλεπούς, ενός τσακαλιού και μιας αγριόγατας) έφεραν χαρακτηριστικά κοψίματα -κάτι που υποδηλώνει ότι τα είχαν γδάρει για να πάρουν τη γούνα τους και όχι για να φάνε το κρέας. Οστά αντιλόπης και άγριων βοοειδών αφήνουν να εννοηθεί ότι από τα ζώα αυτά, εκτός από το κρέας, οι άνθρωποι χρησιμοποιούσαν και το δέρμα.
«Τα ρούχα είναι μια καινοτομία μοναδική στον άνθρωπο» εξήγησε η εξελικτική αρχαιολόγος του Ινστιτούτου Μαξ Πλανκ, Έλινορ Σκέρι, η οποία συμμετείχε στην έρευνα. «Χρησιμοποιούμε τα ρούχα για πρακτικούς λόγους, παραδείγματος χάρη για να ζεσταθούμε ή για να προστατεύσουμε το δέρμα μας. Τα χρησιμοποιούμε όμως και συμβολικά, για να εκφράσουμε ποιοι είμαστε» και τις διαφορετικές κουλτούρες μας» προσέθεσε.

Σε διάφορους αρχαιολογικούς χώρους έχουν βρεθεί αποδείξεις ότι κατά την ίδια χρονική περίοδο οι άνθρωποι είχαν αρχίσει να χρησιμοποιούν στολίδια.

Οι γούνες, το δέρμα και τα άλλα υλικά από τα οποία φτιάχνονταν τα ρούχα φθείρονται με το πέρασμα του χρόνου. Στο σπήλαιο δεν βρέθηκε κανένα προϊστορικό «ένδυμα» και η «μόδα» της εποχής παραμένει άγνωστη.

Οι ερευνητές υποθέτουν ότι οι άνθρωποι είχαν αρχίσει να φτιάχνουν ρούχα πολλές χιλιάδες χρόνια νωρίτερα, αλλά δεν έχουν αποδείξεις. Οι γενετικές μελέτες στις ψείρες των ρούχων που έχουν γίνει από άλλους ερευνητές δείχνουν ότι ίσως τα πρώτα ενδύματα να κατασκευάστηκαν στην Αφρική πριν από 170.000 χρόνια. Είναι επίσης πιθανό οι Νεάντερταλ, τα «ξαδέλφια» του Χόμο Σάπιενς που κατοικούσαν στην Ευρασία πριν από αυτόν, να έφτιαχναν ρούχα, αν ληφθεί υπόψη ότι ζούσαν σε ιδιαίτερα κρύο περιβάλλον.

Στη λαϊκή κουλτούρα, οι κάτοικοι των σπηλαίων είναι συχνά τυλιγμένοι σε γούνες, αλλά τα αρχαιολογικά στοιχεία για το τι φορούσαν οι πρόγονοί μας από την Πέτρινη Εποχή και πώς έφτιαχναν ρούχα είναι δυσδιάκριτα. Η γούνα, το δέρμα και άλλα οργανικά υλικά γενικά δεν διατηρούνται 100.000 χρόνια, ωστόσο, οι ερευνητές λένε ότι 62 εργαλεία οστών που χρησιμοποιούνται για την επεξεργασία και τη λείανση δέρματος ζώων που βρέθηκαν στο Μαρόκο μπορεί να είναι μερικά από τα πρώτα στοιχεία απόδειξης ένδυσης στην αρχαιολογική καταγραφή.

Εργαλεία 90-120.000 ετών

«Δεν περίμενα να τα βρω. Μελετούσα αυτό το συγκρότημα αρχικά για να κοιτάξω τα οστά των ζώων για να ανασυνθέσω την ανθρώπινη διατροφή», δήλωσε η Emily Yuko Hallett, μεταδιδακτορική επιστήμονας στο Ινστιτούτο Max Planck για την Επιστήμη της Ανθρώπινης Ιστορίας της Αφρικής της ομάδα έρευνας».
(…)
«Και όταν τα περνούσα – υπήρχαν περίπου 12.000 οστά ζώων – άρχισα να παρατηρώ εκείνα που είχαν πολύ διαφορετικό σχήμα. Δεν ήταν φυσικό σχήμα. Και είχαν γυαλάδα πάνω τους και ήταν λαμπερά με ραβδώσεις (αυλακώσεις ή γρατζουνιές) πάνω τους», δήλωσε η Χάλετ, συγγραφέας μελέτης για τα ευρήματα που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό iScience.
Σε αντίθεση με τα οστά που απορρίπτονται μετά την κατανάλωση ενός ζώου για τροφή, τα οστά που χρησιμοποιούνται τακτικά από τα ανθρώπινα χέρια αποκτούν γυαλάδα και γυαλίζουν.
Βρέθηκε επίσης ένα μοτίβο κοπής σε άλλα οστά στη σπηλιά που υποδηλώνει ότι οι άνθρωποι που ζούσαν εκεί αφαιρούσαν τα δέρματα των σαρκοφάγων, όπως αλεπούδες άμμου, τοπικά τσακάλια και αγριόγατες, για τις γούνες τους. Τα οστά ζώων που μοιάζουν με βοοειδή έδειξαν διαφορετικά σημάδια, υποδηλώνοντας ότι ήταν επεξεργασμένα για κρέας.

«Είμαι πολύ ενθουσιασμένη με τα σημάδια απολέπισης στα σαρκοφάγα ζώα, γιατί δεν έχω δει αυτό το μοτίβο που περιγράφεται στο παρελθόν. Και η ελπίδα μου είναι ότι οι αρχαιολόγοι που εργάζονται σε πολύ παλαιότερες τοποθεσίες θα αρχίσουν να αναζητούν αυτό το μοτίβο», συμπλήρωσε.
Γενετικές μελέτες για ψείρες δείχνουν ότι οι ψείρες ρούχων αποκλίνουν από τους προγόνους της ανθρώπινης ψείρας στο κεφάλι τους πριν από τουλάχιστον 83.000 χρόνια και πιθανώς ήδη πριν από 170.000 χρόνια, πράγμα που υποδηλώνει ότι οι άνθρωποι φορούσαν ρούχα πριν από μεγάλες μεταναστεύσεις από την Αφρική.
Η Χάλετ είπε ακόμη ότι ένα από τα εργαλεία ηλικίας 98.000.000 ετών, από ελεφαντόδοντο που ανακαλύφθηκε πρόσφατα στην Ιταλία, μπορεί να χρησιμοποιήθηκε για τη λείανση του δέρματος. Πιθανότατα χρησιμοποιήθηκαν από τους Νεάντερταλ.

Τα εργαλεία από που ανακάλυψε η Hallett στο Μαρόκο είχαν σχήμα λίγο σαν σπάτουλα και θα χρησιμοποιούνταν για την αφαίρεση του συνδετικού ιστού. Παρόμοια εργαλεία από οστά εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται από μερικούς εργάτες δέρματος σήμερα, διευκρίνισε, προσθέτοντας ότι το κλίμα πριν από 120.000 χρόνια θα ήταν ήπιο, αυξάνοντας την πιθανότητα τα πρώτα ρούχα να ήταν διακοσμητικά …Fashionistas της Πέτρινης Εποχής.

Η ιστορία των παπουτσιών είναι τόσο παλιά όσο και τα βήματα των ανθρώπων στη γη…

Ο ιδρώτας (και των αίμα) των κολασμένων σκλάβων, δίνει τη δυνατότητα –πολυτέλεια σε μας τους «πολιτισμένους» (που στα νιάτα μας φοράγαμε τα μπαλωμένα και βάζαμε πέταλα στα παπούτσια), να αγοράζουμε το ρούχο τσάμπα και να το πετάμε –μερικές φορές σχεδόν αφόρετο.

Σε μας τους παλιούς έρχεται στο μυαλό -και μας ταλανίζει, η παρέα φοιτητών της Άλκης Ζέη και συνάμα των παπουτσιών τους –συμβόλωναρβυλάκια, λουστρινένιες γόβες και καλοκαιρινά πέδιλα

(…)
Η Λία θυμήθηκε το ’42, που φορούσε αρβυλάκια με λάστιχο αυτοκινήτου για σόλα και χοντρές καφετιές κάλτσες με ρίγες… Είχε λιακάδα σαν και σήμερα. Καθότανε στο προαύλιο του Πανεπιστημίου και λιαζότανε μ’ απλωμένα τα πόδια. Δίπλα της, δυο άλλα πόδια, με λουστρινένια προπολεμικά γοβάκια και κάτασπρες κάλτσες πλεγμένες με βελόνες. Ήτανε η Ματίλντε. Ο Κρίτωνας καμάρωνε για τα καινούρια του άρβυλα από την οδό Πανδρόσου.
 Ολοκαίνουργιες, αφόρετες σχεδόν, στέκονται απάνω στο χαλί, έτσι όπως τις πρωτοείχε δει στη βιτρίνα.
(…)
Στεφάνωναν τα αγάλματα στο πάρκο κι ο Κρίτωνας μόλις είχε περάσει ένα στεφάνι στη Μπουμπουλίνα, όταν άρχισαν να πέφτουν πυροβολισμοί. Πληγώθηκε στο πόδι. Το ένα αρβυλάκι, το ολοκαίνουργιο, βουτήχτηκε στο αίμα.
(…)
Έσβησα το κοτόπουλο με κρασί, μισάνοιξε την πόρτα η μητέρα του Τάκη.
– Καλά, λέει μηχανικά η Λία και κοιτάζει τις γόβες της.
 Τις κοιτάζει και προσπαθεί, με απόγνωση και πείσμα, να διώξει τη σκέψη, πως δε θα μπορεί πια να αγοράζει τέτοιες γόβες, με μαλακό πετσί σα γάντι, χωρίς να της έρχονται στο νου τ’ αρβυλάκια της κατοχής, από την οδό Πανδρόσουπου πάλιωνε γρήγορα η βακέττα τους και σχιζόταν κ’ ύστερα έκανε πάνω ο τσαγκάρης χοντρά καφετιά γαζιά, που σχημάτιζαν ροδίτσες
                          
Άλκη Ζέη «Αρβυλάκια και γόβες»  Μόσχα 1963

Στις αρχές του 20ού αιώνα και με την άνοδο της τεχνολογίας (η τελευταία –εξελιγμένη ραπτομηχανή του  Isaac Singer, ήδη δούλευε στο φουλ) η παραγωγή ρούχων πέρασε σε νέα φάση, με καπιταλιστικό καταμερισμό (σχεδιάζονται σε μία χώρα, κατασκευάζονται και πωλούνται σε όλο τον κόσμο), με το εμπόριο να οργανώνεται. Παρόλ’ αυτά για πολλά χρόνια το επάγγελμα του ράφτη έκανε χρυσές δουλειές.
Οι συνθήκες δουλειάς με τις κατακτήσεις της εργατικής τάξης βελτιώνονταν, αλλά στον «τρίτο κόσμο» τα πράγματα δεν άλλαζαν –μέχρι και σήμερα.

Στη Μέκκα του καπιταλισμού το 1911 (25 Μάρτη) ξεσπάει φωτιά στο εργοστάσιο της Triangle Waist, μια από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις παραγωγής ειδών γυναικείου ρουχισμού στη Νέα Υόρκη (που στεγαζόταν σε πολυώροφο κτίριο), όπου εργάζονταν ~500 γυναίκες, κυρίως μετανάστριες -πολλές από αυτές μικρά κορίτσια ακόμα και 13-14 ετών.
Ο 9ος & 10ος όροφος ήταν κλειδωμένοι (πάγια τακτική ώστε να εμποδίζεται η είσοδος του σωματείου, ακόμη και η άδεια για σωματική ανάγκη δινόταν με το σταγονόμετρο) και ο επιστάτης είχε ήδη εγκαταλείψει το κτίριο! Η φωτιά εξαπλώθηκε αστραπιαία, εγκλωβίζοντας δεκάδες γυναίκες πίσω από την κλειδαμπαρωμένη κύρια πόρτα και τις φραγμένες από στοίβες ραπτομηχανών δευτερεύουσες εξόδους.
Κάποιες κατάφεραν να ξεφύγουν από τους ανελκυστήρες, ενώ η φωτιά είχε φτάσει στα φρεάτια, άλλες πήδησαν –από το 10ο όροφο σε ταράτσες γειτονικών κτιρίων, ενώ οι σκάλες της πυροσβεστικής έφθαναν μέχρι τον έκτο μόλις όροφο. Πολλές εργάτριες, μη έχοντας άλλη επιλογή, άρχισαν να πηδούν η μια μετά την άλλη στο κενό. Μετά το σβήσιμο της πυρκαγιάς, 146 εργάτριες ήταν νεκρές και πάνω από 200 με εγκαύματα…

102 χρόνια μετά -το ημερολόγιο έγραφε 24-Απρ-2013, όταν το κτίριο Ράνα Πλάζα (φιλοξενούσε πέντε υφαντουργίες, της ισπανική Mango και της βρετανικής Primark) στην Σαβάρ, 30 χλμ. από την Ντάκα, πρωτεύουσα του Μπανγκλαντές (2ου μεγαλύτερου προμηθευτή υφασμάτων στο κόσμο), κατέρρευσε, με αποτέλεσμα τον θάνατο τουλάχιστον 1.127 (καταμετρημένων) εργατών.
Στο συγκεκριμένο τομέα –όπου εργάζονται ~3,6 εκατομ. ψυχές, πέντε μήνες πριν είχε προηγηθεί πολύνεκρη πυρκαγιά στη Ντάκα, με περισσότερους από 100 νεκρούς.
Οι εργάτες είχαν παραπονεθεί για ρωγμές σε αυτό, αλλά αγνοήθηκαν την ίδια ώρα που στα ΜΜΕ αναφέρεται ότι το κτίριο είχε ελεγχθεί από επιθεωρητές, οι οποίοι ζήτησαν την εκκένωσή (και πράγματι, μια τράπεζα και ιδιωτικά καταστήματα στον ίδιο χώρο εκκενώθηκαν, ενώ οι εργάτες εξαναγκάστηκαν να δουλέψουν).
Τις επόμενες μέρες, δεκάδες χιλιάδες εργάτες απήργησαν σε όλη τη χώρα με αποτέλεσμα το κλείσιμο εκατοντάδων μονάδων, με τις σημαίες να κυματίζουν μεσίστιες και στη συνέχεια, στις 26-Απρ, εκατοντάδες χιλιάδες εργάτες συμμετείχαν σε ογκώδη διαδήλωση, που καταστάθηκε άγρια από την αστυνομία με σφαίρες καουτσούκ και δακρυγόνα.

Στις 14-Σεπ-2012  μετρήθηκαν 289 θύματα από πυρκαγιά  που εκδηλώθηκε 2 μέρες πριν σε εργοστάσιο υφαντουργίας στο Καράτσι, λίγες ώρες μετά από ατύχημα σε εργοστάσιο κατασκευής υποδημάτων στην Λαχόρη, όπου έχασαν τη ζωή τους τουλάχιστον 25 άτομα και δεκάδες τραυματίστηκαν.
Και εκεί όλες οι έξοδοι από το εργοστάσιο ήταν κλειδωμένες (εκτός από μία «μπαζωμένη»…), ενώ τα παράθυρα είχαν μπάρες.
Σύμφωνα με τους  New York Times, οι αστυνομικές αρχές του Πακιστάν εισέβαλαν στην οικία του ιδιοκτήτη Abdul Aziz, της υφαντουργίας  «Ali Enterprises», όπου είχε μετρητά δεκάδων εκατομμυρίων δολαρίων…

Επιμέλεια: Γιάννης Παπαγιάννης

Ετικέτες:

Δείτε ακόμα...