21ο Συνέδριο ΚΚΕ: Νέες πολιτικές, διπλωματικές και στρατιωτικές συμμαχίες και η αποχώρηση από παλιές

Χάρτης - Ατλαντικός Ωκεανός - ΗΠΑ

Σήμερα από τις θέσεις του ΚΚΕ για το 21ο συνέδριό του, δημοσιεύουμε το κεφάλαιο «Νέες πολιτικές, διπλωματικές και στρατιωτικές συμμαχίες και η αποχώρηση από παλιές».

Οι σχέσεις της ανισότιµης αλληλεξάρτησης, που διέπουν τις σχέσεις όλων των καπιταλιστικών κρατών, µορφοποιούνται µέσα και από ένα πλήθος διεθνών και περιφερειακών οργανισµών, οργανώσεων και συµφωνιών. Σε αυτές αποτυπώνεται εµµέσως και ο µεταξύ τους συσχετισµός, ενώ συχνά γίνονται πεδίο εκδήλωσης των ανταγωνισµών. Στα τελευταία 30 χρόνια, δίπλα στις γνωστές (π.χ. ΟΗΕ, ΝΑΤΟ, ΕΕ, ΟΑΣΕ, ΠΟΕ, G7, G20), στις περισσότερες των οποίων ηγούνταν οι ΗΠΑ, εµφανίστηκαν και νέες, όπως η BRICS (Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία, Κίνα, Νότια Αφρική), η Οργάνωση Συνεργασίας της Σαγκάης, όπου ηγείται η Κίνα, η Οργάνωση Συµφώνου Συλλογικής Ασφάλειας και η Ευρασιατική Οικονοµική Κοινότητα, όπου ηγείται η Ρωσία.

Οι ενώσεις αυτές που διαµορφώνονται στο έδαφος του µονοπωλιακού καπιταλισµού, παρά τις µεταξύ τους διαφορές ή τον διαφορετικό βαθµό ενοποίησης, έχουν τον ίδιο ταξικό εκµεταλλευτικό χαρακτήρα και σκοπό: Την ενίσχυση της εξουσίας και της οικονοµικής και γεωπολιτικής θέσης των αστικών τάξεων που εκπροσωπούν στο µοίρασµα και ξαναµοίρασµα του πλανήτη. Σε συνθήκες όπου εκτεταµένη καπιταλιστική κρίση φέρνει αναδιάταξη ισχύος ανάµεσα στα καπιταλιστικά κράτη, ορισµένες από αυτές περνούν σοβαρές αναταράξεις, όπως: Η BRICS όπου δυναµώνει η αντιπαράθεση Κίνας και Ινδίας. Η APEC1 (Οικονοµική Συνεργασία Ασίας – Ειρηνικού) και η ASEAN2 (Ένωση των Χωρών της Νοτιοανατολικής Ασίας) όπου ενισχύονται οι τριβές για τη στάση απέναντι στις διεκδικήσεις της Κίνας και την αµερικανική εµπλοκή στην περιοχή.

Η ALBA3 (Μπολιβαριανή Συµµαχία για την Αµερική), που είχε τη στήριξη των Κίνας και Ρωσίας, αλλά αποψιλώνεται µετά την επικράτηση κυβερνήσεων που προσανατολίζονται προς τις ΗΠΑ.

Οι ΗΠΑ, για να διατηρήσουν την πρωτοκαθεδρία στο ιµπεριαλιστικό σύστηµα, κινούνται σε αναδιάταξη των όποιων συµµαχιών, σε επανεξέταση συµφωνιών, στην αναδιάρθρωση διεθνών οργανισµών, στην παράλυση άλλων, όταν δεν µπορούν να τις αξιοποιήσουν στους σχεδιασµούς τους. Είναι χαρακτηριστικό το πώς τα τελευταία χρόνια οι ΗΠΑ αξιοποίησαν τον Οργανισµό των Αµερικανικών Κρατών ως το πολιτικό «εργαλείο» τους στην περιοχή.

Έτσι, οι ΗΠΑ έχουν αποχωρήσει (το 2002) από τη Συµφωνία ελέγχου των αντιβαλλιστικών συστηµάτων (ABM), το 2017 από την UNESCO, το 2018 από τη Συµφωνία για το πυρηνικό πρόγραµµα του Ιράν. Το 2017 αποχώρησαν από τη Διειρηνική Συνεργασία (TPP) και προχώρησαν στο πάγωµα των συζητήσεων για τη Διατλαντική Συµφωνία Εµπορίου και Επενδύσεων (TTIP) µε την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το 2018, πιέζοντας πως θα αποχωρήσουν από τη NAFTA, πέτυχαν την αναθεώρησή της σε USMCA4. Το 2019 αποχώρησαν από τη Συµφωνία για τον έλεγχο των πυρηνικών όπλων µεσαίου βεληνεκούς (INF). Το 2019 αποχώρησαν από τη Συµφωνία του Παρισιού για το Κλίµα και το 2020 από τη Συµφωνία «Ανοιχτοί Ουρανοί». Επιπλέον, ανακοίνωσαν ότι σκέφτονται να προχωρήσουν και σε νέες πυρηνικές δοκιµές, καταπατώντας τη σχετική Διεθνή Συµφωνία του 1963.

Έτσι, η στάση του ισχυρότερου µέχρι σήµερα ιµπεριαλιστικού κέντρου καταρρίπτει τις αυταπάτες που έτρεφαν και καλλιεργούσαν διάφορες αστικές και οπορτουνιστικές δυνάµεις, ότι η «παγκοσµιοποίηση των οικονοµιών», η «πολυπολικότητα» οδηγούν σε ένα παγκόσµιο σύστηµα όπου όλα τα προβλήµατα θα επιλύονται «ειρηνικά» από το Διεθνές Δίκαιο και τους διεθνείς οργανισµούς.

Η γενικότερη κατάσταση, που σχετίζεται µε τα προβλήµατα εφαρµογής του Διεθνούς Δικαίου, επιβεβαιώνει τη θέση πως το Διεθνές Δίκαιο, όπως το γνωρίζαµε όταν υπήρχαν η ΕΣΣΔ και άλλες σοσιαλιστικές χώρες και ήταν αποτέλεσµα του παγκόσµιου συσχετισµού δυνάµεων µε τις καπιταλιστικές χώρες, δεν υπάρχει πλέον. Οι αποφάσεις των διεθνών δικαστηρίων επηρεάζονται από τον συσχετισµό στο ιµπεριαλιστικό σύστηµα. Οι συµφωνίες «ιµπεριαλιστικής ειρήνης» εκφράζουν τον συσχετισµό δύναµης των άµεσα ή έµµεσα εµπλεκόµενων καπιταλιστικών κρατών και τίθενται σε αµφισβήτηση µε την αλλαγή του.

Οι διεθνείς διακρατικοί οργανισµοί έχουν µετατραπεί σε προκάλυµµα για την προώθηση των συµφερόντων των ΗΠΑ, του ΝΑΤΟ και άλλων ιµπεριαλιστικών δυνάµεων. Στο εσωτερικό τους εκδηλώνονται αντιπαραθέσεις και προσωρινοί συµβιβασµοί ανάµεσα στις ισχυρές ιµπεριαλιστικές δυνάµεις. Όταν οι συµβιβασµοί δεν µπορούν να επιτευχθούν, ακολουθούν παζάρια, απειλές, ακόµα και αποχώρηση από τις διάφορες Συµφωνίες, όπως µας δείχνει η στάση των ΗΠΑ και άλλων χωρών, όπως της Ρωσίας που αποτυπώνει την υπεροχή της εθνικής νοµοθεσίας έναντι των διεθνών νόµων και κανονισµών, αντιγράφοντας την ανάλογη θέση των ΗΠΑ απέναντι στο Διεθνές Δίκαιο.

Η τάση αλλαγής του συσχετισµού δύναµης, η αποχώρηση των ΗΠΑ από µια σειρά συµφωνιών µε στόχο την αναδιάταξη των ιµπεριαλιστικών συµµαχιών προς όφελός τους, όπως και η επιδίωξη µετακίνησης των βασικών στοχεύσεων των ΗΠΑ στην περιοχή της Ασίας κατά της Κίνας, µεταφράζεται λαθεµένα από µια σειρά δυνάµεις ως «αποχώρηση των ΗΠΑ», ως «κενό εξουσίας» στον κόσµο. Η πραγµατικότητα είναι σαφώς διαφορετική.

Οι ΗΠΑ επιδιώκουν αναδιάρθρωση, προς όφελός τους, του πλέγµατος των διεθνών οργανισµών και συµφωνιών που πάντα αποτυπώνει την ανισότιµη αλληλεξάρτηση των καπιταλιστικών κρατών. Έτσι, η ηγεσία των ΗΠΑ εκτιµά πως το παρόν σχήµα της Συνόδου των 7 ισχυρότερων καπιταλιστικών χωρών (ΗΠΑ, Ιαπωνία, Καναδάς, Γαλλία, Βρετανία, Ιταλία, Γερµανία) είναι «ξεπερασµένο» και θα πρέπει σε αυτό να προσκληθούν οι Αυστραλία, Νότια Κορέα, Ινδία και Ρωσία, σε µια προσπάθεια δηµιουργίας µιας νέας αντικινεζικής συµµαχίας. Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στην περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού και στην προσπάθεια πρόσδεσης της Ινδίας στους αµερικανικούς σχεδιασµούς, σε περιβάλλον όξυνσης των σχέσεων Κίνας – Ινδίας.

Ετικέτες:

Δείτε ακόμα...