Για τα καψόνια στις Σχολές των Δόκιμων Έφεδρων Αξιωματικών

Στρατιώτες στη Σημαία- Ναύπλιο
Πηγή: Eurokinissi

Στρατιωτικός κανονισμός 20-1- Κεφάλαιο Δ’- Άρθρο 10.6:

“Ο ανώτερος πρέπει να είναι παράδειγμα προς μίμηση για τον κατώτερο. Οφείλει να τιμά τον κατώτερο και να φέρεται προς αυτόν με αξιοπρέπεια, αποφεύγοντας την επικίνδυνη στενή οικειότητα, χωρίς όμως να φθάνει στην αυστηρότητα και σκληρότητα, που αφαιρεί κάθε εμπιστοσύνη. Συμπεριφορά που δείχνει περιφρόνηση, κάθε λόγος ή σχήμα υβριστικό και γενικά κάθε ενέργεια που προσβάλλει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια του κατώτερου, απαγορεύεται αυστηρά.”

Τα καψόνια βάσει του στρατιωτικού κανονισμού απαγορεύονται. Αυτή η τυπική απαγόρευση όμως, πολύ συχνά δεν επιβεβαιώνεται από την ίδια την πραγματικότητα. Ένα κλασικό παράδειγμα όπου το καψόνι είναι βασικό στοιχείο της στρατιωτικής θητείας είναι οι Σχολές Δοκίμων.

Υπηρέτησα ως ΔΕΑ Μηχανικού και εκπαιδεύτηκα στην Σχολή Μηχανικού στο Λουτράκι. Εκεί είδα εκ πρώτης όψεως την προαναφερθείσα απόσταση μεταξύ των στρατιωτικών κανονισμών και των πραγματικών “άγραφων νόμων”. Με βεβαιότητα μπορώ να πω ότι όλοι όσοι έχουν περάσει από λόχο ΥΕΑ, δεν θα ξεχάσουν ποτέ την πρώτη μέρα τους εκεί. Όταν έφτασα στο στρατόπεδο ήρθε να με παραλάβει ένα Λοχίας ΥΕΑ Β’ ο οποίος φρόντισε να με ενημερώσει εξαρχής τι θα συναντήσω.. “Καλώς όρισες, μπορείς να μου μιλάς στον ενικό μέχρι να φτάσουμε στον λόχο αλλά μετά δεν υπάρχουν φιλίες και οικειότητες μεταξύ ΥΕΑ Β’ και ΥΕΑ Α’, υπάρχει στάξιμο'”. Έτσι και έγινε από την πρώτη μέρα. Καθημερινά γινόντουσαν καψόνια. Τα κλασσικά “πέσε και παίρνε”, πολύωρη ακινησία το μεσημέρι μετά το φαγητό ή το βράδυ 20.00-22.00 σε στάση ημιανάπαυσης συνοδεία με το κατσάδιασμα, το τραμπούκισμα κοκ, μπάνιο χρονομετρημένα 1 1/2 λεπτό όπου όποιος δεν έπιανε τον χρόνο είτε έβγαινε με τις σαπουνάδες είτε ξαναέμπαινε για μπάνιο τόσες φορές όσες χρειαστεί για να πιάσει τον χρόνο, τα γνωστά σινούκ (αναποδογυρισμένα κρεβάτια, κρυμμένες κουβέρτες και μαξιλάρι για να το ξαναστρώσεις στον απαιτούμενο χρόνο), μάζεμα των νερών στο μπάνιο με ανοιχτές βρύσες (!), ξύπνημα το βράδυ με νερό για έρπειν στο θάλαμο και πολλά άλλα. Τα καψόνια γίνονταν είτε ατομικά είτε ομαδικά. Για τα ομαδικά, πολλές φορές αξιοποιούνταν ως αφορμή κάτι που έκανε κάποιος ΥΕΑ Α’ με την αιτιολόγηση “πρέπει να την πληρώσετε όλοι, συμμαθητής σας είναι να τον μαζεύατε”. Με αυτόν τον τρόπο τιμωρούνταν ποικιλοτρόπως αυτός που υποτίθεται ότι έκανε κάτι μεμπτό, σωματικά αλλά κυρίως ψυχολογικά καθώς ένιωθε υπαίτιος για αυτό που περνάνε οι άλλοι εξαιτίας του, ενώ πολλές φορές μπορούσε να οδηγήσει στην στοχοποίηση από τους ίδιους τους συμμαθητές του. Παράλληλα, υπήρχε απαγόρευση από την διοικούσα σειρά για ένα μεγάλο διάστημα να πηγαίνουμε ως ΥΕΑ Α’ στο ΚΨΜ στην λογική “είστε αλφάδες, δεν υπάρχουν προνόμια για εσάς”. Τα παραπάνω όχι μόνο σε ταλαιπωρούσαν σωματικά, αλλά σου χαλούσαν την ψυχολογία καθώς ζούσες με ένα συνεχές άγχος ότι κάτι θα γίνει. Ασφαλώς, οι λιγοστές έξοδοι ήταν πολύτιμες για να ξεκουραστείς και να ξεφύγεις από την παραπάνω καθημερινότητα. Πολλές φορές όμως η διοικούσα έβγαζε αναφερόμενους για ψεύτικους λόγους με σκοπό να τιμωρηθούν κάποιοι. Χαρακτηριστικά θυμάμαι κάποιους ΥΕΑ Β’ από την αρχή της ημέρας να κυκλοφορούν με μια λίστα από ονόματα αλφάδων οι οποίοι ήταν προκαταβολικά αναφερόμενοι και το μόνο που έμενε ήταν ο λόγος και η ακριβής προτεινόμενη ποινή, κάτι που θα αποφασίζονταν στην διάρκεια της ημέρας. Είναι εύκολα αντιληπτό ότι σε αυτό το πλαίσιο άνθιζαν προβληματικές και φασιστικές συμπεριφορές ανθρώπων που δεν έδειχναν κανένα σεβασμό στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια.

Το ζήτημα, όμως, δεν ήταν προσωπικό μεταξύ κάποιων ανθρώπων ούτε ανάμεσα σε μία σειρά που ήθελε να “στάξει” την επόμενη. Η μία σειρά διαπαιδαγωγεί με συγκεκριμένο τρόπο την επόμενη, η επόμενη την μεθεπόμενη κοκ. Με αυτόν τον τρόπο τα καψόνια θεωρούνται πλέον αναπόσπαστο κομμάτι της εκπαίδευσης των Δοκίμων.

Το παραπάνω δεν ήταν κάτι που έγινε τυχαία και συνεχίζεται στο διηνεκές επειδή δεν ξέρουν τι γίνεται στις Σχολές των ΥΕΑ.  Πρόκειται για συνειδητή καλλιέργεια αντίληψης, κουλτούρας και συμπεριφοράς στους ΥΕΑ και γίνεται με την ανοχή και σε πολλές φορές με την ενθάρρυνση της Διοίκησης.  Είναι μέσο πίεσης για τη βίαιη προσαρμογή των ΥΕΑ στη στρατιωτική ζωή. Στόχος είναι να σπάσει την ψυχολογία του ΥΕΑ να τον φοβίσει και ως εκ τούτου να τον καταστήσει έναν υπάκουο και άβουλο ΔΕΑ, που θα εκτελεί άκριτα τις εντολές των ανωτέρων του. Αντίστοιχα αυτός με την σειρά του, θεωρώντας ότι αυτό είναι το σωστό και ότι “έτσι λειτουργεί ο στρατός” (καθώς αυτό έχει μάθει από την εμπειρία του) θα συμπεριφέρεται με τον ίδιο τρόπος στους στρατιώτες.

Ένας έφεδρος ανθυπολοχαγός

Δείτε ακόμα...