Για την πρόσφατη σεισμική δραστηριότητα ( του Στ. Τάσσου)

Σεισμός Πάρνηθα
Σεισμός Πάρνηθα / Πηγή: Eurokinissi

Η σεισμική δραστηριότητα δεν κατανέμεται ισομερώς, ούτε στο χώρο ούτε στο χρόνο. Ακολουθεί μια κυματοειδή μορφή, με περιόδους ύφεσης και έξαρσης, που όμως δεν έχουν την ίδια περίοδο επανάληψης. Αυτό συντελεί, λόγω συμβολής των διαφορετικών κύκλων, σ’ έναν τόπο να ενισχύεται πότε η ύφεση, και πότε η έξαρση. 

Το τελευταίο διάστημα έχουμε μια σχετικά έντονη σεισμική δραστηριότητα στο κεντρικό και νότιο τμήμα του ελληνικού χώρου. Ειδικότερα, στο θαλάσσιο χώρο, 100 χλμ περίπου νότια των νότιων ακτών της Κρήτης, έχουμε μια πλούσια μετασεισμική ακολουθία του σεισμού που έγινε τα ξημερώματα της 2 Μαΐου,  με μέγεθος  6 έως 6,5, και βάθους 10 έως 40 χλμ, ανάλογα με το σεισμολογικό κέντρο που εξέδωσε το ανακοινωθέν. Τα ξημερώματα της 21 Μαΐου έγινε ένας σεισμός μεγέθους 5,9 Ρίχτερ και βάθους περίπου 40 χλμ., 238 χλμ ΝΝΔ της Πύλου, και 300 χλμ περίπου, δυτικά της Κρήτης, κατά την ανακοίνωση του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου.  

Βορειότερα και ανατολικότερα στη θαλάσσια περιοχή γύρω από τη Ρόδο έχουμε επίσης μια σχετικά έντονη σεισμική δραστηριότητα με επιφανειακούς (βάθος μικρότερο από 60 χλμ) σεισμούς, αλλά και σεισμούς ενδιαμέσου βάθους, όπως ο σεισμός των 2,9 Ρίχτερ και βάθους 135 χλμ, που έγινε στις 15 Μάη 13 χλμ ΔΒΔ της Ρόδου. Τόσο αυτοί οι σεισμοί, όσο και οι σεισμοί που έγιναν στο θαλάσσιο χώρο νότια της Πελοποννήσου, στα Ιόνια Νησιά, στη Δυτική Πελοπόννησο, στη Στερεά Ελλάδα, αλλά και στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Λέσβου και Χίου, έχουν τα χαρακτηριστικά της σμηνοσειράς. Είναι δηλαδή μια ακολουθία σεισμών που συγκεντρώνονται στο χώρο και στο χρόνο, τα μεγέθη των οποίων δεν διαφέρουν και πολύ μεταξύ τους, και στην προκειμένη περίπτωση κυμαίνονται μεταξύ 2 και 4 Ρίχτερ.  Οι ακολουθίες αυτές διαρκούν για ένα διάστημα μερικών εβδομάδων, και μετά σιγά-σιγά σβήνουν.

Το γεωγραφικό χαρακτηριστικό των τελευταίων σεισμών, αλλά και παλαιότερων, και ειδικά των μεγαλύτερων, της τάξης των 6 Ρίχτερ, είναι ότι έγιναν στη θάλασσα, μακριά από κατοικημένες περιοχές, και γιαυτό είχαν σχεδόν μηδενικές επιπτώσεις. Αυτό από κάποιους, και επιστήμονες, παρουσιάζεται ως απόδειξη των μειωμένων επιπτώσεων των σεισμών στη χώρα μας, σε σχέση με το μέγεθος τους, αγνοώντας ότι, το πόσο καταστρεπτικός είναι ένας σεισμός δεν εξαρτάται τόσο πολύ από το μέγεθός του, όσο από την εγγύτητα της εστίας του σε κατοικημένη περιοχή.

Αυτό το απέδειξε με δραματικό τρόπο το 1999 ο σεισμός της Πάρνηθας των 5,9 Ρίχτερ, που προκάλεσε το θάνατο 143 ανθρώπων, καταρρεύσεις και εκτεταμένες ζημιές σε χιλιάδες κτίρια, και ειδικά σε εργοστάσια όπως η Ρικομέξ και η Φαράν, η κατάρρευση των οποίων παρέσυρε στο θάνατο 47 (39+8) ανθρώπους.

Με δεδομένο ότι ακριβής πρόγνωση σεισμού σήμερα δεν είναι δυνατή, ότι οι όποιες στατιστικές εκτιμήσεις εμπεριέχουν το στοιχείο της αβεβαιότητας, και ότι η Ελλάδα έχει την υψηλότερη σεισμικότητα στην Ευρώπη, καμιά περιοχή του ελληνικού χώρου δεν μπορεί να εξαιρεθεί από τη λήψη μέτρων ελαχιστοποίησης του σεισμικού κινδύνου. Στόχος μιας πολιτικής που στο κέντρο της προσοχής της έχει τον άνθρωπο και τις ανάγκες του, και όχι τη μεγιστοποίηση του κέρδους, θα πρέπει να είναι η λήψη όλων των μέτρων αντισεισμικής θωράκισης που η επιστήμη και η τεχνική παρέχουν στη δεδομένη ιστορική στιγμή σε κάθε κατοικημένο σημείο του ελληνικού χώρου, με την παραδοχή ότι ο επόμενος καταστρεπτικός σεισμός θα γίνει στο σημείο αυτό την επόμενη στιγμή.

Μέτρα ετοιμότητας του λαού, προσεισμικοί έλεγχοι μεγάλων δημόσιων και ιδιωτικών κτιρίων (σχολεία, νοσοκομεία, εργοστάσια, χώροι διασκέδασης κλπ.) και αποκατάστασή τους, όπου αυτό χρειάζεται, ή αντικατάστασή τους από άλλα κτίρια με τις απαιτούμενες αντισεισμικές προδιαγραφές, όπου η αποκατάστασή τους δεν επαρκεί. Ειδική ανάγκη υπάρχει για τον έλεγχο των σχολείων, και τη λήψη των απαραίτητων μέτρων, όπου είναι αναγκαίο, γιατί όλοι οι καταστρεπτικοί σεισμοί έχουν αποδείξει ότι από όλα τα δημόσια κτίρια τα σχολεία είναι τα πιο ευάλωτα. Αξίζει εδώ να σημειωθεί ότι και αυτός ο απλός ταχύς οπτικός έλεγχος για το ~85% από τα ~80000 δημόσια κτίρια ακόμα εκκρεμεί, 21 χρόνια μετά το σεισμό του 1999!

Οι επιστημονικά τεκμηριωμένες εκτιμήσεις για την εξέλιξη της σεισμικής δράσης θα πρέπει πάντα να παίρνονται υπόψη, μαζί με κοινωνικά κριτήρια, στην ιεράρχηση των προτεραιοτήτων και όχι στον αποκλεισμό περιοχών. Σε κάθε περίπτωση η προτεραιότητα πρέπει να δοθεί στις οικονομικά, οικιστικά και κοινωνικά υποβαθμισμένες περιοχές.

Η αντισεισμική, αλλά και γενικότερα η θωράκιση από φυσικές καταστροφές, σημαίνει πλέγμα άμεσων, μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων, μέτρων ενταγμένων σε έναν ολοκληρωμένο κεντρικό σχεδιασμό. Απαιτεί την ενεργό συμμετοχή του λαού, και μια πολιτική εξουσία και οικονομία που λειτουργούν με αποκλειστικό κριτήριο την κάλυψη των λαϊκών αναγκών. Μια πολιτική εξουσία που θα αντιμετωπίζει τη γη και την κατοικία σαν κοινωνικά αγαθά και όχι σαν εμπορεύματα και θα προβλέπει ένα πρόγραμμα λαϊκής στέγης από ένα εθνικό δημόσιο φορέα κατασκευών που θα παρέχει καλαίσθητους και σεισμικά ασφαλείς χώρους κατοικίας, εργασίας, άθλησης, πολιτισμού και διασκέδασης στο λαό και τους εργαζόμενους.

Σταύρος Τάσσος, Σεισμολόγος

Ετικέτες:

Δείτε ακόμα...