Για το διεθνές πολιτικό – στρατιωτικό πλαίσιο του σύγχρονου κόσμου |Μέρος 5ο

Ειρηνικός Ωκεανός Feb. 12, 2009 Το Αμερικανικό Υποβρύχιο USS Seawolf (SSN 21), Το Ιαπωνικό Αντιτορπιλικό JS Oonami (DD 111) και το Αμερικανικό Αεροπλανοφόρο USS John C. Stennis (CVN 74)
Φώτο Αρχείου / Ειρηνικός Ωκεανός Feb. 12, 2009 Το Αμερικανικό Υποβρύχιο USS Seawolf (SSN 21), Το Ιαπωνικό Αντιτορπιλικό JS Oonami (DD 111) και το Αμερικανικό Αεροπλανοφόρο USS John C. Stennis (CVN 74) / Πηγή: U.S. Navy

Το ALT.GR δημοσιεύει το πέμπτο μέρος του άρθρου του Ελισαίου Βαγενά: «Για το διεθνές πολιτικό – στρατιωτικό πλαίσιο του σύγχρονου κόσμου», με τίτλο: «ΝΕΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ, ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΕΣ ΣΥΜΜΑΧΙΕΣ ΚΑΙ Η ΑΠΟΧΩΡΗΣΗ ΑΠΟ ΠΑΛΙΕΣ».

ΝΕΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ, ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΕΣ ΣΥΜΜΑΧΙΕΣ ΚΑΙ Η ΑΠΟΧΩΡΗΣΗ ΑΠΟ ΠΑΛΙΕΣ

Οι σχέσεις της ανισότιμης αλληλεξάρτησης, που διέπουν τις σχέσεις όλων των καπιταλιστικών κρατών, μορφοποιούνται μέσα και από ένα πλή­θος διεθνών και περιφερειακών οργανισμών, οργανώσεων και συμφωνι­ών. Σε αυτές αποτυπώνεται εμμέσως και ο συσχετισμός δύναμης, ενώ συ­χνά γίνονται πεδίο εκδήλωσης των ανταγωνισμών. Τα τελευταία χρόνια δί­πλα στις γνωστότερες (π.χ. ΟΗΕ, ΝΑΤΟ, ΕΕ, ΟΑΣΕ, ΠΟΕ, G7,G20), όπου ηγούνταν οι ΗΠΑ, εμφανίστηκαν και νέες, όπως η ΒRICS (Βραζιλία, Ρω­σία, Ινδία, Κίνα, Νότια Αφρική), η Οργάνωση Συνεργασίας της Σαγκάης, όπου ηγείται η Κίνα, η Οργάνωση Συμφώνου Συλλογικής Ασφάλειας και η Ευρασιατική Οικονομική Ένωση, όπου ηγείται η Ρωσία.

Οι ενώσεις αυτές, που διαμορφώνονται στο έδαφος του μονοπωλια­κού καπιταλισμού, παρά τις διάφορες διακηρύξεις και τις διαφορετικές «ταχύτητες», έχουν το ίδιο ταξικό πρόσημο, είναι ενώσεις καπιταλιστι­κών κρατών και σκοπό έχουν την ενίσχυση της εξουσίας και της οικονο­μικής και γεωπολιτικής θέσης των αστικών τάξεων που συμμετέχουν σε αυτές, στο μοίρασμα και ξαναμοίρασμα του πλανήτη. Σε συνθήκες όπου δυναμώνει η καπιταλιστική κρίση και η τάση ανα­διάταξης ισχύος ανάμεσα στα καπιταλιστικά κράτη, ορισμένες από αυ­τές περνούν σοβαρές αναταράξεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι ΒRICS που συγκροτήθηκαν το 2009 χωρίς τη Ν. Αφρική, η οποία εντά­χτηκε το 2010: Ξεκίνησαν ως μορφή συνεργασίας των ταχύτερα ανα­πτυσσόμενων οικονομιών. Στις 5 χώρες που την συγκροτούν, ζει πά­νω από το 42% του παγκόσμιου πληθυσμού, ενώ βρίσκονται πάνω από

το 26% των παγκόσμιων εδαφών και οι 5 χώρες έχουν πάνω από 25% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Συγκρότησαν την «Αναπτυξιακή Τράπεζα», σε μια προσπάθεια να προκρίνουν κοινά επενδυτικά σχέδια, ενώ επιδίωξαν και τη διαμόρφωση κοινών πολιτικο-οικονομικών στόχων, όπως, π.χ., η αναβάθμιση της ανταλλακτικής ικανότητας των δικών τους νομισμάτων έναντι του δολαρίου. Παρά όμως αυτές τις κοινές προσπάθειες, υπάρ­χουν και υπαρκτές και μεγάλες αντιθέσεις που δυναμώνουν, όπως είναι η αντιπαράθεση Κίνας και Ινδίας. Με την Προεδρία Τραμπ έγινε φανερή η στρατηγική προσέγγισης των ΗΠΑ με την Ινδία και τη Βραζιλία, επιδι­ώκοντας έτσι τη δημιουργία ρωγμών στη συνοχή αυτής της οργάνωσης.

Ανάλογες καταστάσεις εμφανίζονται και σε άλλες ενώσεις, όπως, π.χ., στην ΕΟΕ, όπου την προηγούμενη περίοδο τα ευρωατλαντικά ανταγω­νιστικά συμφέροντα επέλεξαν ως «αδύνατους κρίκους» την Αρμενία, τη Λευκορωσία και τη Μολδαβία, «πατώντας» πάνω στα συμφέροντα και τις φιλοδοξίες των αστικών τάξεων αυτών των χωρών και καταφέρνοντας προς στιγμή να «φρενάρουν» σχέδια επιτάχυνσης της περιφερεια­κής καπιταλιστικής ενοποίησης που είχε εκπονήσει η Ρωσία.

Την προηγούμενη περίοδο, δυσκολίες αντιμετώπισαν τόσο ο ΑΡΕC (Οργάνωση για την Οικονομική Συνεργασία σε Ασία-Ειρηνικό) και ο ΑSΕΑΝ (Ένωση των Χωρών της Νοτιοανατολικής Ασίας), όπου ενισχύονται οι τριβές για τη στάση απέναντι στις διεκδικήσεις της Κίνας και την αμερικανική εμπλοκή στην περιοχή.

Στην αμερικάνικη ήπειρο υπάρχουν αρκετές περιφερειακές ενώ­σεις. Είναι χαρακτηριστικό πως η ΑLΒΑ («Μπολιβαριανή Συμμαχία για τους λαούς της Αμερικής»), που αποτελούσε μια συμμαχία της Κούβας με σοσιαλδημοκρατικές κυβερνήσεις που είχαν προκύψει σε κράτη της Λατινικής Αμερικής, αποψιλώθηκε σημαντικά μετά από την επικράτηση στις χώρες της Λατινικής Αμερικής κυβερνήσεων που προσανατολίζο­νται προς τις ΗΠΑ.

Η ΑLΒΑ προβλήθηκε ιδιαίτερα από την κυβέρνηση της Βενεζουέλας και άλλες αντίστοιχες δυνάμεις, οι οποίες είχαν ανα­δειχτεί με σοσιαλιστικά συνθήματα της οικοδόμησης του «Σοσιαλισμού του 21ου αιώνα» και διάφορων ανάλογων παραλλαγών αυτού του ιδεο­λογήματος, που βέβαια καμία σχέση δεν είχε με τις νομοτέλειες της σο­σιαλιστικής επανάστασης και οικοδόμησης.

Αυτές οι κυβερνήσεις, που είχαν σ’ ένα σημαντικό βαθμό την υποστήριξη ευρύτατων εργατικών-λαϊκών στρωμάτων, στην πράξη εξέφραζαν τα συμφέροντα τμημάτων της αστικής τάξης που επιδίωκαν αλλαγές στη διαχείριση του καπιταλισμού και στις διεθνείς συμμαχίες τους, προτάσσοντας έτσι ως βασικό σύνθημα την «εθνική κυριαρχία» έναντι του ιμπεριαλισμού, που βασικά τον ταυτί­ζουν με τις ΗΠΑ.

Στις προσπάθειές τους είχαν τη στήριξη Κίνας και Ρω­σίας, κάτι που δεν πέρασε απαρατήρητο από τις ΗΠΑ και την ΕΕ, που αξιοποίησαν όλες τις μεθόδους, όπως είναι δεσμεύσεις κρατικών τρα­πεζικών λογαριασμών, εμπορικοί πόλεμοι, οικονομικές κυρώσεις, ακό­μα και η διοργάνωση ή στήριξη πραξικοπημάτων, για να εμποδίσουν τα ανταγωνιστικά σχέδια, να επιβάλουν «βολικές» στις ίδιες πολιτικές ανα­τροπές.

Το Κόμμα μας καταδίκασε αυτές τις ενέργειες των ιμπεριαλι­στών του ευρωατλαντισμού, εξέφρασε την αλληλεγγύη του πρώτ’ απ’ όλα με τα ΚΚ στις χώρες της Λατινικής Αμερικής, καθώς και με τους ερ­γαζόμενους, τους λαούς της περιοχής, που έχουν το δικαίωμα να καθο­ρίσουν το μέλλον τους χωρίς ξένες επεμβάσεις, και ταυτόχρονα ανέδει­ξε πως καμία διαχείριση του καπιταλισμού δεν μπορεί να διασφαλίσει τη λαϊκή ευημερία και τη λαϊκή κυριαρχία, παρά μόνο η εργατική εξουσία.

Η επιδίωξη των ΗΠΑ να διατηρήσουν τα «σκήπτρα» και ο εκκολαπτό­μενος νέος διπολισμός με την Κίνα τις οδηγεί να κινούνται σε αναδιάτα­ξη των όποιων συμμαχιών τους, σε επανεξέταση συμφωνιών, στην ανα­διάρθρωση διεθνών οργανισμών, στην παράλυση άλλων, όταν δεν μπο­ρούν να τις αξιοποιήσουν στους σχεδιασμούς τους. Είναι χαρακτηριστικό το πώς οι ΗΠΑ αξιοποίησαν τα τελευταία χρόνια ως πολιτικό «ρόπαλό» τους στην περιοχή τον Οργανισμό των Αμερικανικών Κρατών.

Την ίδια ώρα, παρατηρείται μια αλληλουχία αποχωρήσεων των ΗΠΑ από διάφορες διεθνείς συμφωνίες και οργανισμούς. Έτσι, μπορούμε να σημειώσουμε πως οι ΗΠΑ τα τελευταία χρόνια έχουν αποχωρήσει:

Αρχι­κά, το 2002, επί Τζορτζ Μπους, από τη Συμφωνία Ελέγχου των Αντιβαλλιστικών Συστημάτων (ΑΒΜ), που είχε υπογράφει με την ΕΣΣΔ το 1972. Το 2017 από την UNESCO. Το 2018 από τη Συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, που είχε υπογράφει το 2015. Το 2017 αποχώρησαν από τη Διειρηνική Συνεργασία (ΤΡΡ), αλλά προχώρησαν και στο πάγωμα των συζητήσεων για την ΤΤΙΡ με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το 2018, πιέ­ζοντας ότι θ’ αποχωρήσουν από τη ΝΑFΤΑ που είχε υπογράφει το 1994, πέτυχαν την αναθεώρησή της σε USMCΑ. Το 2019 από τη Συμφωνία για τον Έλεγχο των Πυρηνικών Όπλων Μεσαίου Βεληνεκούς (ΙΝF), που είχε υπογράφει το 1987. Το 2019 από τη Συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα. Το 2020 από τη Συμφωνία «Ανοιχτοί Ουρανοί», που είχε υπο­γράφει το 1992.

Όλα τα μέχρι στιγμής δεδομένα δείχνουν πως ακόμα και η συμφωνία ελέγχου των στρατηγικών πυρηνικών όπλων (STARΤ 3), που είχε υπογράφει το 2010, ως συνέχεια προηγούμενων συμφωνιών (1972, 1979,1993 κ.ο.κ.), και λήγει το Φλεβάρη του 2021, δε θα ανανεωθεί, με ευθύνη των ΗΠΑ. Επιπλέον, ανακοίνωσαν ότι σκέφτονται να προχωρή­σουν και σε νέες πυρηνικές δοκιμές, καταπατώντας τη σχετική διεθνή συμφωνία του 1963.

Μπορούμε έτσι να διαπιστώσουμε πως διάφορες διεργασίες αλλα­γής στο σημερινό συσχετισμό δύναμης ανάμεσα στις καπιταλιστικές χώ­ρες, κυρίως αυτές που βρίσκονται στην «κορυφή» της ιμπεριαλιστικής «πυραμίδας», οδηγούν σε ανακατατάξεις, ανασχεδιασμούς των διεθνών συνθηκών και οργανώσεων.

Ισχυροί διεθνείς διακρατικοί οργανισμοί έχουν μετατραπεί σε προκά­λυμμα για την προώθηση των συμφερόντων των ΗΠΑ, ΝΑΤΟ και άλλων ιμπεριαλιστικών δυνάμεων. Στο εσωτερικό τους εκδηλώνονται αντιπα­ραθέσεις και προσωρινοί συμβιβασμοί ανάμεσα στις ισχυρές ιμπερια­λιστικές δυνάμεις. Όταν οι συμβιβασμοί δεν μπορούν να επιτευχθούν, ακολουθούν παζάρια, απειλές, ακόμη και αποχώρηση από τις διάφορες συμφωνίες, όπως μας δείχνει η στάση των ΗΠΑ και άλλων χωρών, όπως της Ρωσίας, που προχώρησε σε συνταγματικές αλλαγές για την κατοχύ­ρωση της υπεροχής της εθνικής νομοθεσίας έναντι των διεθνών νόμων και κανονισμών, κάτι που παραπέμπει στην ανάλογη στάση των ΗΠΑ.

Οι ΗΠΑ, σε μια προσπάθεια να διασφαλίσουν την πρωτοκαθεδρία τους στο ιμπεριαλιστικό σύστημα, επιδιώκουν να «ξηλώσουν» και να «ράψουν» στα δικά τους μέτρα το πλέγμα των διεθνών οργανισμών και συμφωνιών που διέπουν την ανισότιμη αλληλεξάρτηση των καπιταλι­στικών κρατών.

Είναι χαρακτηριστικό πως ο απερχόμενος Αμερικανός Πρόεδρος επιδίωξε ακόμη και να τροποποιήσει το παρόν σχήμα της Συ­νόδου των 7 ισχυρότερων καπιταλιστικών χωρών (ΗΠΑ, Ιαπωνία, Κανα­δάς, Γαλλία, Βρετανία, Ιταλία, Γερμανία), εκτιμώντας πως είναι «ξεπερα­σμένο» και θα πρέπει σε αυτό να προσκληθούν η Αυστραλία, η Νότια Κο­ρέα, η Ινδία και η Ρωσία, σε μια προσπάθεια δημιουργίας μιας νέας αντικινεζικής συμμαχίας· επιβεβαιώνοντας πως ιδιαίτερο βάρος δίνεται στην περιοχή του Ινδο – Ειρηνικού και στην προσπάθεια πρόσδεσης της Ινδίας στους αμερικανικούς σχεδιασμούς, σε περιβάλλον όξυνσης των σχέσε­ων Κίνας-Ινδίας, μαζί με την Ιαπωνία και την Αυστραλία.

Το ALT.GR θα δημοσιεύσει τη Δευτέρα 15 Μάρτη το έκτο μέρος του άρθρου του Ελισαίου Βαγενά: «Για το διεθνές πολιτικό – στρατιωτικό πλαίσιο του σύγχρονου κόσμου», με τίτλο: «ΤΡΕΙΣ ΑΥΤΑΠΑΤΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΔΙΚΑΙΟ».

Ετικέτες: , ,

Δείτε ακόμα...