Γυναίκες διαχρονικό καύσιμο κερδοφορίας του κεφαλαίου

Φωτο Αρχείου / Πηγή: Eurokinissi

Στη νεολιθική εποχή, η γυναίκα πρώτη κυριαρχεί στην κοινωνική ομάδα και τη  γεωργοκτηνοτροφική οικονομική ζωή στα πλαίσια  μιας  μητριαρχικά οργανωμένης κοινωνίας.

Στην αρχαιότητα, η γυναίκα ήταν προορισμένη να φροντίζει το σπίτι και τα παιδιά. Η θέση της βρισκόταν στην οικογένεια, κάτω από την κυριαρχία του άνδρα, χωρίς συμμετοχή στο δημόσιο βίο και χωρίς  δικαιώματα στην ανάπτυξη της προσωπικότητάς της και τη διεκδίκηση μιας θέσης στην κοινωνία πέρα από τη θέση της μητέρας και συζύγου. Η θέση της ήταν κατώτερη μέσα στην οικογένεια και κάτω από την εξουσία του άντρα- συζύγου ή του πρωτότοκου γιου μετά το θάνατο του συζύγου ή κάποιου από τους συγγενείς αδερφούς ή θείους.

Στη διάρκεια της τουρκοκρατίας, η θέση της Ελληνίδας τυπικά τουλάχιστον άλλα­ξε. Η γυναίκα βρίσκεται εκτός σπιτιού βοηθώντας σε γεωργικές δουλειές, αλλά και σ’ άλλες πιο βαριές, ιδιαίτερα στην Πελοπόννησο, Σιγά, σιγά αρχίζει να εργάζεται στις βιομηχανίες και ιδιαίτερα στα υφαντουργεία και τα κλωστήρια ως προέκταση των οικιακών τεχνών.

Στους νεότερους χρόνους η συνειδητοποίηση και η προβολή του αιτήματος για ουσιαστική ισότητα, ατομική, οικογενειακή, επαγγελματική και δημόσια ζωή, η ηθική και κοινωνική απελευθέρωση της γυναίκας, μόλις τις τελευταίες δεκαετίες άρχισε να πραγματοποιείται και συγκεκριμένα στο τέλος του 18ουαιώνα, λί­γες μορφωμένες και μαχητικές γυναίκες κινητοποιούνται για ζητήματα ισότητας. Το κίνημα αυτό μαζικοποιείται οριστικά τον 20ο αιώνα με τη γενικότερη ανάπτυξη όλων των προοδευτικών κινημάτων.

Ας ακτινογραφήσουμε την ισότητα σήμερα για να δούμε πόσο η ισότητα ανδρών και γυναικών και  όση υπάρχει στον νόμο, σημαίνει και ισότητα στην πραγματική ζωή.

Σήμερα οι γυναίκες εισέρχονται στην αγορά εργασίας με ραγδαίους ρυθμούς όμως, η αγορά εργασίας εξακολουθεί να είναι διχοτομημένη με βάση το φύλο, με την έννοια ότι τα επαγγέλματα διακρίνονται σε “αντρικά” και “γυναικεία”. Τα γυναικεία επαγγέλματα έχουν χαμηλότερες αποδοχές, λιγότερες ευκαιρίες για επαγγελματική ανέλιξη και λιγότερο κοινωνικό κύρος από τα αντρικά επαγγέλματα. Οι γυναίκες εργάζονται κυρίως σε ανειδίκευτες και ημι-ανειδίκευτες χειρωνακτικές εργασίες, ή σε χαμηλόβαθμες και χαμηλόμισθες υπαλληλικές θέσεις.

Αν και υπάρχει νόμος για την «ίση αμοιβή για ίση εργασία» ανδρών και γυναικών, το 2019 οι μισθοί των γυναικών ήταν χαμηλότεροι κατά 16% σε σχέση με τους μισθούς των ανδρών.

Αυτές οι διαφορές στις αμοιβές των δύο φύλων μειώνουν τα συνολικά επαγγελματικά έσοδα των γυναικών και περιορίζουν τα συνταξιοδοτικά τους δικαιώματα, προκαλώντας μεγάλη φτώχεια στην μετέπειτα ζωή τους.

Η γυναίκα από τη φύση έχει βιολογική διαφορά ως προς την αναπαραγωγή του είδους, κι αυτή η διαφορά έγινε στην ανθρώπινη πορεία κοινωνική και εξακολουθεί να υπάρχει σ’ όλες τις εκμεταλλευτικές κοινωνίες μέχρι σήμερα. Κι απ’ ό,τι φαίνεται, χρειάζεται να παραμείνει αυτή η διαφορά γιατί εξυπηρετεί ανάλογα με την περίπτωση τις ανάγκες της κυρίαρχης τάξης και βέβαια γίνεται και η κατάλληλη μεταχείριση.

Στη καπιταλιστική κοινωνία, που στηρίζεται στην εκμετάλλευση της εργατικής δύναμης ανδρών και γυναικών από το κεφάλαιο, η μητρότητα και η εργασία βρίσκονται σε αντίθεση.

Καπιταλισμός και μητρότητα δυο έννοιες ασυμβίβαστες. Σοσιαλισμός και μητρότητα δυο έννοιες απόλυτα συμβατές

Το δικαίωμα της γυναίκας στην εργασία και η κοινωνική προστασία της μητρότητας αποτελούν δύο όψεις ενός μεγάλου κοινωνικού προβλήματος, που παίρνει νέες διαστάσεις στις συνθήκες της σύγχρονης καπιταλιστικής κοινωνίας στην Ελλάδα και ευρύτερα στην ΕΕ.Η μητρότητα στον καπιταλισμό, όχι μόνο δεν προστατεύεται, αντίθετα διώκεται, παρά τα παχιά λόγια και τις διάφορες μπαρούφες τη μέρα της γιορτής της.

Η εγκυμοσύνη και η μητρότητα γίνονται αιτία μη πρόσληψης γυναικών, αλλά και αναγκαστικής αποδοχής εργασίας με τις λεγόμενες ελαστικές εργασιακές σχέσεις, χωρίς συμβάσεις, με μικρότερα μεροκάματα. . Πολλοί οι εργοδότες που υποχρεώνουν γυναίκες εργαζόμενες να υπογράφουν «συμφωνητικά» όπου δεσμεύονται ότι δεν θα μείνουν έγκυοι για κάποια χρόνια.

Η στρατηγική της ΕΕ, των κυβερνήσεων των κρατών μελών και των ελληνικών κυβερνήσεων κατατάσσει τη μητρότητα στο εργασιακό «κόστος». Οι απουσίες λόγω εγκυμοσύνης, η άδεια λοχίας, το μειωμένο ωράριο της μωρομάνας είναι κόστος για τους επιχειρηματίες, τους τραπεζίτες, τους βιομήχανους, τους μεγαλοξενοδόχους.

Σήμερα ο γερασμένος και σάπιος καπιταλισμός  καθρεφτίζεται ανάγλυφα στη λυκοσυμμαχία της ΕΕ.

Η πολιτική Ισότητας της ΕΕ είναι μια πολιτική διαχείρισης των προβλημάτων των γυναικών, ανάλογα με τη συγκυρία, με σκοπό οι γυναίκες να υποτάσσονται στις εκάστοτε πολιτικές και οικονομικές προτεραιότητες της. Κυρίαρχος στόχος της  EE βαδίζοντας προς την καπιταλιστική της ολοκλήρωση , είναι η  μείωση του εργατικού κόστους, για να γίνουν ανταγωνίσιμα τα προϊόντα.

Ακολουθώντας την τύχη γενικά της εργατικής τάξης, η εργαζόμενη γυναίκα υποχρεώνεται να δουλεύει εξαντλητικές υπερωρίες, με μειωμένα και σπαστά ωράρια να σπρώχνεται στην ανεργία, που είναι πολύ μεγαλύτερη στις γυναίκες και ιδιαίτερα στις νεαρές ηλικίες.

Οι γυναίκες εργαζόμενες με μπλοκάκι εργάζονται χωρίς δικαιώματα, χωρίς άδεια μητρότητας, χωρίς μισθούς και επιδόματα, χωρίς  μέτρα υγείας και ασφάλειας στην περίοδο της εγκυμοσύνης, της λοχείας και της γαλουχίας. Βάζουν βαθιά το χέρι στην τσέπη όχι μόνο για να πληρώνουν μόνες τους τις ασφαλιστικές τους εισφορές, αλλά και για τις απαιτούμενες προληπτικές εξετάσεις και τα φάρμακα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και μετά, για την περίθαλψη του εμβρύου. Οι γυναίκες εργαζόμενες που δε θεωρούνται μισθωτές, αλλά αυτοαπασχολούμενες, δεν δικαιούνται ούτε άδειες, ούτε αποζημίωση απόλυσης.Σήμερα, σύμφωνα με τους υπολογισμούς της ΕΕ, οι γυναίκες κερδίζουν κατά μέσο όρο 17,5% λιγότερο από τους άνδρες.

Η πλήρως κατοχυρωμένη εργασία μ’ ό,τι προβλέπει το εργατικό δίκαιο, η μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων, η κοινωνική ασφάλιση, οι κοινωνικές παροχές, το κράτος πρόνοιας, αποτελούν “δυσκαμψίες” όπως αποκαλούνται με τις νέες ορολογίες. Αυτές είναι οι στρατηγικές επιλογές της ΕΕ, έτσι όπως καταγράφτηκαν στη Συνθήκη του Μάαστριχτ και στα Λευκά και Πράσινα Βιβλία με τις γυναίκες να παραμένουν συμπληρωματικό και ευέλικτο εργατικό δυναμικό.Τώρα με το νέο νόμο τερατούργημα , καταργείται τι οκτάωρο, η κυριακάτικη αργία και άλλα δικαιώματα που με αιματηρούς αγώνες κατακτήθηκαν.

Οι γυναίκες δουλεύουν σε μεγαλύτερα ποσοστά, συγκριτικά με τους άνδρες, σε θέσεις μερικής απασχόλησης, με ελαστικές μορφές ή και ανασφάλιστη εργασία, σε κλάδους και επαγγέλματα όπου οι μισθοί και τα μεροκάματα είναι χαμηλότερα.

Επιπλέον, η εργασιακή τους ζωή διακόπτεται συχνότερα και για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα από περιόδους ανεργίας, πράγμα που επιδρά ανάλογα και στη μισθολογική τους εξέλιξη. Σημαντική επίδραση ασκεί και το γεγονός ότι η εργοδοσία αποφεύγει να τοποθετεί τις εργαζόμενες σε καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας, ώστε να αποφεύγει το «κόστος» της μητρότητας, τις άδειες και την απουσία από την εργασία που αυτή συνεπάγεται. Γεγονός που καταδεικνύει ότι στη κοινωνία που στηρίζεται στην εκμετάλλευση της εργατικής δύναμης ανδρών και γυναικών από το κεφάλαιο, η μητρότητα και η εργασία βρίσκονται σε αντίθεση.

Όταν χρειάζονται χέρια στην παραγωγή (όπως στην εποχή της βιομηχανικής επανάστασης του περασμένου αιώνα), οι γυναίκες μπαίνουν αθρόα και φτηνά στην παραγωγική διαδικασία. Όταν όμως υπάρχει οικονομική κρίση, κι αυξανόμενη ανεργία, όπως σήμερα, οι γυναίκες πρέπει να γυρίσουν στους δοσμένους ρόλους τους. Να μείνουν όσο το δυνατόν μέσα στον μικρόκοσμο της οικογενειακής εστίας, ν’ αποτελούν το μεγάλο ευκολόπιστο καταναλωτικό κοινό, και το ευέλικτο εργατικό δυναμικό αφού πεισθούν κι οι ίδιες για τον συμπληρωματικό ρόλο τους, στην οικονομία της οικογένειας. Και το κυριότερο να μένουν μακριά απ’ τα δύσκολα της πολιτικής και της κοινωνικής διεργασίας.

Το πλέγμα της φυλετικής ανισότητας παίρνει και νέες μορφές σε συνθήκες ταξικής εκμετάλλευσης. Βαθαίνει η μη ικανοποίηση των αναγκών σε σχέση με τα επιστημονικά και τεχνολογικά επιτεύγματα.

Σήμερα, ως αποτέλεσμα της επιδείνωσης στο συσχετισμό δυνάμεων παγκοσμίως, αλλά και ως εκδήλωση της όξυνσης των αντιφάσεων του καπιταλισμού, επιδεινώθηκαν οι όροι ζωής και εργασίας για τη μισθωτή και την αυτοαπασχολούμενη, δηλαδή για τη συντριπτική πλειοψηφία των γυναικών της λαϊκής οικογένειας.

Αν και η νομοθεσία προβλέπει μέτρα προστασίας της μητρότητας στο χώρο δουλειάς, χιλιάδες εργαζόμενες αποκλείονται από τις άδειες και τα επιδόματα μητρότητας, απολύονται κατά παράβαση του νόμου.

Όσες δεν έχουν συγκεντρώσει 200 ένσημα τα τελευταία 2 χρόνια, δεν παίρνουν άδεια και επίδομα εγκυμοσύνης – τοκετού – λοχείας.

Οι νέες μισθωτές επιστήμονες, που δουλεύουν με σύμβαση έργου, δεν έχουν κανένα δικαίωμα σε άδειες και επιδόματα.

Χιλιάδες νέες γυναίκες συμβασιούχοι, π.χ. στα τηλεφωνικά κέντρα, στο Εμπόριο, στην Εκπαίδευση, στην Υγεία απολύονται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, με το πρόσχημα της «λήξης σύμβασης».

Δεκάδες εργαζόμενες μητέρες απολύονται μετά την άδεια μητρότητας.

Χιλιάδες νέες γυναίκες, ιδιαίτερα στον Τουρισμό, εκβιάζονται να δηλώσουν ότι δεν θα δημιουργήσουν οικογένεια, δήλωση – προϋπόθεση για να προσληφθούν.

Στο όνομα της «ισότητας των φύλων», η ΕΕ, οι κυβερνήσεις όλων των αποχρώσεων, οι επιχειρηματικοί όμιλοι εφευρίσκουν και εφαρμόζουν νέες μεθόδους αύξησης της εκμετάλλευσης ανδρών και γυναικών. Η «ευελιξία», η «κινητικότητα», οι «ίσες ευκαιρίες», η «διευθέτηση του χρόνου εργασίας, » προωθούνται ως δήθεν καινοτομίες, ενώ αποτελούν νέους αντιδραστικούς «κανόνες ζωής» που επιβάλλουν οι καπιταλιστές σε βάρος των σύγχρονων δικαιωμάτων της νεολαίας στην εργασία, στη μόρφωση, στην Υγεία, στην Πρόνοια, στην κοινωνική ζωή.

Ποιοι θα υπολογίσουν το κόστος φροντίδας της που σηκώνουν εξ ολοκλήρου οι γυναίκες, κόστος που αφαιρείται σιωπηρά από τις περικοπές του Κράτους Πρόνοιας; Ακόμη οι ανασφάλιστες, οι νοικοκυρές, τα συμβοηθούντα και μη αμειβόμενα μέλη σε πληθώρα μικροεπιχειρήσεων και στις αγροτικές δουλειές, τι θα απογίνουν όταν γεράσουν; Επαίτες στα παιδιά τους, αν έχουν. Κι αν ακόμη έχουν μια σύνταξη, είναι αυτή των 15 χιλιάδων της αγρότισσας.

Ποιος είναι ο ελεύθερος χρόνος τελικά των γυναικών, ώστε να επιλέξουν δραστηριότητες που έχουν να κάνουν με τον συνδικαλισμό, την πολιτική, τα κόμματα ή την κοινωνική ζωή;

Έτσι, οι διακρίσεις σε βάρος των γυναικών επιβιώνουν μέχρι σήμερα, ως πηγή πρόσθετου κέρδους, ως μέσο μείωσης μισθών, αύξησης του βαθμού εκμετάλλευσης, αλλά και ως πολιτική χειραγώγησης.

Για τις  γυναίκες της εργατιάς, της αγροτιάς, του μικρομάγαζου, για αυτές που βοηθούν στις οικογενειακές επιχειρήσεις, για τις  νέες, όλες αυτές που αποτελούν διαχρονικό καύσιμο για την κερδοφορία του κεφαλαίου, είναι μονόδρομος η ένταξή τους στο ταξικό σωματείο, στη λαϊκή επιτροπή αγώνα, στον γυναικείο σύλλογο της γειτονιάς, στο κάθε μετερίζι του εργατικού λαϊκού κινήματος σε αντιμονοπωλιακή αντικαπιταλιστική κατεύθυνση, για να ανοίξει ο δρόμος για ανάπτυξη σε όφελος του λαού και των αναγκών του, για να καταργηθεί η ταξική εκμετάλλευση και η γυναικεία ανισοτιμία.

Π.Μπ.

Ετικέτες:

Δείτε ακόμα...