Η επόμενη αποστολή του ΝΑΤΟ: Αναζήτηση νέου ΓΓ

Ο Στόλτενμπεργκ, πρώην πρωθυπουργός της Νορβηγίας, έχει υπηρετήσει στο ύπατο μη στρατιωτικό αξίωμα από τον Οκτώβριο του 2014. Οι σύμμαχοι παρέτειναν τη σύμβασή του μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2022, συμπληρώνοντας οκτώ χρόνια σε αυτή τη θέση.

Επτά και πλέον δεκαετίες από την ίδρυση του ΝΑΤΟ, η συμμαχία καλείται να επιλέξει τον νέο ΓΓ. Συζητείται ότι είναι εξαιρετικά πιθανό τα ηνία να δοθούν σε γυναίκα και μάλιστα από την Ανατολική Ευρώπη, στέλνοντας το μήνυμα που θα δείξει ότι το, κατά τον Εμμανουέλ Μακρόν, «εγκεφαλικά νεκρό» ΝΑΤΟ είναι ακόμη υπολογίσιμο.

Αυτό το μήνυμα μπορεί να είναι διπλό. Αφενός με τον ορισμό μίας γυναίκας για πρώτη φορά στην ιστορία της Συμμαχίας στη θέση της γενικής γραμματέως. Αφετέρου, η επιλογή ενός προσώπου από την Ανατολική Ευρώπη, θα είναι ένα ισχυρό μήνυμα προς την πλευρά της Μόσχας.

Με αυτές τις προϋποθέσεις τρία ονόματα καταγράφονται στην κορυφή της λίστας των υποψήφιων: Οι πρώην πρόεδροι Kolinda Grabar-Kitarović της Κροατίας και Dalia Grybauskaitė της Λιθουανίας και η νυν Πρόεδρος της Εσθονίας Kersti Kaljulaid.

Η Grabar-Kitarović, έχει εντυπωσιακό βιογραφικό: ήταν από το 2015 έως το 2020 η πρώτη γυναίκα πρόεδρος της Κροατίας, ενώ έχει εμπειρία από το ΝΑΤΟ, καθώς από το 2011 έως το 2014 ήταν βοηθός γενική γραμματέας για θέματα δημόσιας διπλωματίας, η πρώτη γυναίκα που καταλάμβανε αυτή τη θέση στη Συμμαχία. Έχει θητεύσει ακόμα σε κυβερνητικές θέσεις στην Κροατία, όπως στο υπουργείο Εξωτερικών. Είχε ισχυρό ρόλο στις επιτυχημένες αιτήσεις ένταξης της χώρας στην ΕΕ και το ΝΑΤΟ. Νωρίτερα, υπήρξε και πρεσβευτής της Κροατίας στις Ηνωμένες Πολιτείες από το 2008 ως το 2011, έχοντας αποκτήσει ισχυρές διασυνδέσεις στην Ουάσιγκτον, οι οποίες θα παίξουν το ρόλο τους στην απόφαση για τον γραμματέα. Πάντως κηλίδα στην πολιτική της καριέρα θεωρείται η στροφή προς τα ακροδεξιά που έκανε το 2019 κατά την αποτυχημένη προσπάθεια να εκλεγεί εκ νέου πρόεδρος. Την είχε παρασύρει προς τα δεξιά ένας λαϊκιστής αντίπαλος, για να χάσει τελικά από τον κεντροαριστερό Ζόραν Μιλάνοβιτς.

Η Κάλιουλαϊντ, αν και με όχι τόσο εντυπωσιακό βιογραφικό, έχει υπέρ της το ότι η χώρα της εκπληρώνει τον στόχο του ΝΑΤΟ για αμυντικές δαπάνες άνω του 2% του ΑΕΠ, έναν στόχο που παρεμπιπτόντως εκπληρώνει και η Ελλάδα.

Η επιλογή της Γκριμπαουσκάιτε, θα μπορούσε να εκληφθεί σαν ένα υπερβολικά εχθρικό μήνυμα προς τη Ρωσία, την ώρα που ο πρόεδρος των ΗΠΑ προσπαθεί να σταθεροποιήσει εκ νέου τις σχέσεις ανάμεσα στη Ρωσία και τη Δύση.

Πέραν των τριών αυτών υποψηφιοτήτων, ένα παρόμοιο μήνυμα θα ήταν η επιλογή γενικού γραμματέα από τη Ρουμανία, που είναι και αυτή συνεπής στις υποχρεώσεις για τις αμυντικές δαπάνες. ΤΟ ΝΑΤΟ γενικά προτιμά να ορίζει γενικό γραμματέα κάποιον πρώην αρχηγό κράτους ή κυβέρνησης, προσόν που έχουν και οι τρεις πιθανές υποψήφιες.

Μια άλλη υποψηφιότητα είναι αυτή της Τερέζα Μέι, πρώην πρωθυπουργού της Βρετανίας. Θα μπορούσε να είναι μία δυνατή υποψηφιότητα, με μεγάλο συμβολισμό, καθώς θα δείξει ότι το Λονδίνο εξακολουθεί να έχει επιρροή στην Ευρώπη ακόμα και μετά το Brexit. Το αρνητικό σε αυτό είναι πως πιθανόν να μη βρει πολλούς συμμάχους μέσα στο ΝΑΤΟ όπου σχεδόν όλα τα μέλη είναι και μέλη της ΕΕ ή υποψήφια προς ένταξη. Ένα μειονέκτημα της βρετανίδας πρώην πρωθυπουργού είναι ότι οι δεξιότητες της σε θέματα ηγεσίας και επικοινωνίας, όπως φάνηκε την περίοδο των διαπραγματεύσεων για το Brexit, μάλλον υπολείπονται αυτών που χρειάζεται το ΝΑΤO.

Πέραν των παραπάνω υποψηφιοτήτων και ορισμένες χώρες της ΕΕ, ιδίως η Ιταλία, πιστεύουν πως μπορεί να είναι στις σοβαρές υποψηφιότητες, είτε με την πρώην επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Φεντερίκα Μονγκερίνι, είτε με τον πρώην πρωθυπουργό Ενρίκο Λέτα. Ο πρωθυπουργός της Ολλανδίας Μαρκ Ρούτε και η πρώην πρωθυπουργός του Βελγίου και νυν υπουργός Εξωτερικών Σοφί Βιλμές είναι άλλα δύο από τα πιθανά ονόματα.

Οι ΗΠΑ, η Γερμανία, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο θεωρούνται παραδοσιακά ως οι πιο σημαντικοί παράγοντες στη διαδικασία επιλογής του γενικού γραμματέα.

Η μάχη επιρροής ανάμεσα στους τέσσερις μεγάλους (ΗΠΑ, Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία) θα συνεχίζεται παρασκηνιακά, δεδομένου ότι πρέπει να αντικατασταθούν και άλλοι υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι πέραν του γενικού γραμματέα. Σε αυτές τις περιπτώσεις κάθε ένας από τους μεγάλους θα έχει τις δικές του αντιρρήσεις και βέτο.

Όμως, με τις χώρες της ΕΕ να αποτελούν τη συντριπτική πλειοψηφία των συμμάχων του ΝΑΤΟ, 21 από τα 30 μέλη, κάποιες υποψηφιότητες θα δυσκολευτούν να συγκεντρώσουν υποστήριξη για έναν τόσο εξέχοντα ρόλο, όπως προαναφέρθηκε για την Τερέζα Μέι.

Η Γαλλία δεν θα διεκδικήσει τη θέση του ΓΓ. Όμως, θα ασκήσει βέτο de facto, ανέφεραν αξιωματούχοι του ΝΑΤΟ, πράγμα που ματαιώνει ουσιαστικά κάθε πιθανότητα που έχει η Τουρκία να διεκδικήσει μια ανώτερη θέση. Ο Γάλλος πρόεδρος Εμμανουήλ Μακρόν έκανε πρόσφατα μια κίνηση προς το ΝΑΤΟ για να επιδείξει μεγαλύτερη πολιτική συνοχή, έναν στόχο που υποστήριξε ο Στόλτενμπεργκ, ως μέρος μιας διαδικασίας «προβληματισμού» για το μέλλον της συμμαχίας.

Όπως γίνεται αντιληπτό, ο επόμενος ΓΓ του ΝΑΤΟ, έχει σημαντικό ρόλο να διαδραματίσει. Ο νυν ΓΓ είναι αυτός που σε πολιτικό επίπεδο κινείται εξαιρετικά πολύ, κάτι που μπορεί κάποιος να διαπιστώσει εύκολα με μια είσοδο στην ιστοσελίδα του ΝΑΤΟ. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός πως πολλές χώρες είναι στην αναμονή για ένταξη, ιδιαίτερα χώρες που βρίσκονται στα σύνορα ή στο μαλακό υπογάστριο της Ρωσίας.

Αυτό, βέβαια, μπορεί να δίνει τα «εύσημα» στον ΓΓ του ΝΑΤΟ από ΗΠΑ-ΕΕ, όμως, δε συνεπάγεται πως διασφαλίζει την ειρήνη και την ασφάλεια στον πλανήτη. Μια ματιά αρκεί για να διαπιστώσει κάποιος πως το ΝΑΤΟ εξαπλώνεται με ανησυχητική, δημιουργώντας βάσεις θανάτου. Από την άλλη, όπου πατήσει το πόδι του, σκορπά πόλεμο, προσφυγιά, πείνα, δυστυχία, θάνατο.

Συνεπώς, η αλλαγή προσώπου στη θέση του ΓΓ, μόνο ως μια νέα πρόκληση μπορεί να εκληφθεί.

Γιατί κάθε μήνυμα προς Ρωσία και Κίνα, είναι ένα ακόμη καρφί στο φέρετρο της ειρήνης των λαών.

Γιάννης Αγγέλου
Σχης (ΜΧ) εα
ΜΒΑ, Ms’c

Πληροφορίες: www.nato.int, www.politico.eu

Ετικέτες:

Δείτε ακόμα...