Νέες επαφές στην Κύπρο είχε και χτες η προσωπική απεσταλμένη του γγ του ΟΗΕ για το Κυπριακό, Μαρία Ανχελα Ολγκίν, μπροστά στην άτυπη διευρυμένη Διάσκεψη που οργανώνεται στις 16 και 17 Ιούλη στη Νέα Υόρκη.
Σε δηλώσεις του μετά τη συνάντηση της Ολγκίν με τον Κύπριο Πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη, ο εκπρόσωπος της κυπριακής κυβέρνησης, Μάριος Λετυμπιώτης, χαρακτήρισε «σημαντικά» τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ) για τις συνομιλίες, αναφέροντας ότι αυτά «δεν αντικαθιστούν, ούτε μπορούν να αποκαταστήσουν τις ουσιαστικές διαπραγματεύσεις».
Στο μεταξύ, με φόντο δημόσιες και παρασκηνιακές διεργασίες ενόψει της «άτυπης» – όπως την αποκαλούν – Διάσκεψης για το Κυπριακό, ο γγ του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες σπεύδει ξανά να καλέσει τις δύο πλευρές να επιδείξουν «πνεύμα συμβιβασμού», όπως αναφέρει προσχέδιο της Εκθεσης για τις Καλές Υπηρεσίες που διέρρευσε στα ΜΜΕ.
Μεταξύ άλλων χαρακτηρίζεται «ουσιαστικό δείγμα πολιτικής βούλησης» το φωτοβολταϊκό έργο που ξεκίνησε εντός της ουδέτερης ζώνης, μετά τα γεγονότα του Αυγούστου του 2023 στην Πύλα (μεικτό χωριό μέσα στη νεκρή ζώνη), όταν κατοχικές δυνάμεις επιτέθηκαν σε άνδρες της ειρηνευτικής δύναμης του ΟΗΕ ΟΥΝΦΙΚΥΠ οι οποίοι πήγαν να εμποδίσουν «μη εξουσιοδοτημένες οικοδομικές εργασίες» κοντά στο χωριό. Με βάση τη συμφωνία που ακολούθησε – και καθόλου τυχαία χαιρέτισαν ΗΠΑ, Βρετανία κ.τ.λ. – θα δοθούν εντός της νεκρής ζώνης 400 οικόπεδα σε Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους και θα δημιουργηθούν 4 φωτοβολταϊκά πάρκα, θα κατασκευαστούν πεζοδρόμια, θα ασφαλτοστρωθεί δρόμος κ.τ.λ., με αποτέλεσμα πολλοί να μιλούν για «το πρώτο δικοινοτικό χωριό μετά το 1974 από το μηδέν». Κατά τα άλλα, ο γγ του ΟΗΕ καλεί τις πλευρές να επιδείξουν «πνεύμα συμβιβασμού».
Να σημειωθεί ότι το προσχέδιο της έκθεσης του γγ για τις Καλές Υπηρεσίες, που συζητά το Συμβούλιο Ασφαλείας κάθε εξάμηνο, συνοδεύουν γραπτά σημειώματα από τους ηγέτες των δύο πλευρών. Δημοσιεύματα αναφέρουν ότι εξηγούν ότι από τη μεριά του ο Κύπριος Πρόεδρος Ν. Χριστοδουλίδης επαναλαμβάνει τη δέσμευσή του για τη διαδικασία εξεύρεσης λύσης στη βάση διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας, ενώ ο ηγέτης του ψευδοκράτους, Ερσίν Τατάρ, επαναλαμβάνει τα περί ισότιμης κυριαρχίας και διεθνούς στάτους όπως και τις αξιώσεις για τα τρία Α (απευθείας πτήσεις, απευθείας εμπόριο και απευθείας – διεθνείς – σχέσεις του ψευδοκράτους με άλλες κυβερνήσεις, διεθνείς οργανισμούς κ.τ.λ.).
Ολα αυτά ενώ ο Κύπριος υπουργός Ενέργειας, Γιώργος Παπαναστασίου, δήλωσε μετά την τελευταία γεώτρηση στο οικόπεδο «10» της κυπριακής ΑΟΖ ότι ήταν επιτυχημένη, «βρέθηκε ακόμη ένα καλό κοίτασμα, το οποίο θα προστεθεί στο όλο φυσικό αέριο το οποίο βρίσκεται στην ΑΟΖ της Κύπρου και ήδη υπάρχουν διαβουλεύσεις για συνέργειες μεταξύ των εταιρειών, ώστε όλα αυτά να μαζευτούν και να σταλούν στην Αίγυπτο προς υγροποίηση και εξαγωγή».
Σημειώνουμε ότι στο «10» δραστηριοποιείται ο αμερικανικός κολοσσός «ExxonMobil» που έχει εκφράσει ενδιαφέρον και για τις έρευνες νότια της Κρήτης, όπως και άλλα ενεργειακά έργα στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο.
Οι διεργασίες για το Κυπριακό «τρέχουν» ενώ το νησί βυθίζεται περαιτέρω στα ευρωατλαντικά σχέδια απέναντι σε αντίπαλα ιμπεριαλιστικά κέντρα, όπως Ρωσία, Κίνα, Ιράν. Χαρακτηριστική ήταν η σύντομη επίσκεψη που έκανε στην Κύπρο την περασμένη Παρασκευή ο Βρετανός ΥΠΕΞ, Ντέιβιντ Λάμι, που υποστήριξε ότι «ποτέ άλλοτε δεν ήταν τόσο στενή η σχέση των δύο χωρών», ξεχωρίζοντας το Μνημόνιο Συναντίληψης (Δεκέμβρης 2024), που έσπευσε να επισημάνει ότι «εντόπισε τομείς για πιο βαθιά και ευρεία συνεργασία, περιλαμβανομένης της άμυνας και ασφάλειας».
Μάλιστα ο Λάμι είπε ότι «εργαζόμαστε στενά για μια Γενική Συμφωνία Ασφαλείας για να διευκολύνουμε την ανταλλαγή πληροφοριών, που θα δημιουργούσε τα θεμέλια της νέας μας εταιρικής σχέσης ασφαλείας».
