Κύπρος – Ελληνοτουρκικά: Διευρυμένο παζάρι με φόντο επικίνδυνες διευθετήσεις

συνεκπαίδευση Τουρκικής Φρεγάτας με Αμερικανικό Αντιτορπιλικό
Φώτο Αρχείου / Συνεκπαίδευση Τουρκικής Φρεγάτας Kemal Reis με Αμερικανικό Αντιτορπιλικό Αύγουστος 2020/ Πηγή: US NAVY

Με την Μαρία Ανχελα Ολγκίν, προσωπική απεσταλμένη του γγ των Ηνωμένων Εθνών για την Κύπρο, συναντάται σήμερα στην Αθήνα ο υπουργός Εξωτερικών Γ. Γεραπετρίτης, καθώς το θέμα αναθερμαίνεται στο πλαίσιο διεργασιών για διευθετήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο με άξονα τις μοιρασιές της καπιταλιστικής «λείας», τις μπίζνες π.χ. στα Ενεργειακά και οπωσδήποτε τη θωράκιση της ΝΑΤΟικής συνοχής κόντρα στη διείσδυση άλλων ιμπεριαλιστικών κέντρων.

Της έλευσης της Ολγκίν στην Αθήνα προηγήθηκε συνάντησή της στην Τουρκία με τον υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, ο οποίος της επανέλαβε την απαράδεκτη θέση της Αγκυρας για την οριστική διχοτόμηση του νησιού. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με πηγές του τουρκικού ΥΠΕΞ, στη συνάντηση αξιολογήθηκαν οι τελευταίες εξελίξεις στο Κυπριακό και οι επαφές που είχε η Ολγκίν την προηγούμενη βδομάδα με τους δύο ηγέτες στην Κύπρο. Ο Φιντάν φέρεται να ανέφερε ότι η Τουρκία στηρίζει τις προσπάθειες του Αντόνιο Γκουτέρες, ωστόσο επανέλαβε ότι η «πιο ρεαλιστική λύση» για το Κυπριακό είναι η συνύπαρξη δύο κρατών στο νησί. Παράλληλα τόνισε ότι προσεγγίσεις που δεν αναγνωρίζουν – κατά την τουρκική θέση – την «κυριαρχική ισότητα» και το «ίσο διεθνές καθεστώς» των Τουρκοκυπρίων δεν πρόκειται να οδηγήσουν σε αποτέλεσμα, επισημαίνοντας πως οποιαδήποτε διαδικασία θα πρέπει να βασίζεται στις «πραγματικότητες επί του εδάφους».

Οι δηλώσεις αυτές προκάλεσαν την αντίδραση της Λευκωσίας, με τον Κύπριο Πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη να λέει ότι «στο τέλος της ημέρας όλοι θα κριθούμε από τις τοποθετήσεις μας και από το τελικό αποτέλεσμα», επιμένοντας ότι ο γγ των Ηνωμένων Εθνών δεν πρόκειται να κινηθεί εκτός του πλαισίου που καθορίζουν ο Καταστατικός Χάρτης του ΟΗΕ και τα σχετικά ψηφίσματα. Τα ίδια λέει η κυβέρνηση και για τον ρόλο της ΕΕ, βάζοντας – ως συνήθως – τον λύκο να φυλά τα πρόβατα, καθώς παραγνωρίζουν τις πολυεπίπεδες σχέσεις που έχει αναπτύξει η τουρκική αστική τάξη τόσο κεντρικά με την ΕΕ όσο και με ισχυρά επιμέρους κράτη – μέλη.

Σε κάθε περίπτωση, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές πρόθεση του Γκουτέρες είναι η πραγματοποίηση πενταμερούς συνάντησης στη Γενεύη την τελευταία βδομάδα του Ιούλη ή την πρώτη βδομάδα του Αυγούστου. Εκεί να παρευρεθούν ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Ν. Χριστοδουλίδης, ο ηγέτης των Τουρκοκυπρίων Τουφάν Ερχιουρμάν και οι υπουργοί Εξωτερικών των λεγόμενων «εγγυητριών δυνάμεων», δηλαδή της Ελλάδας, της Τουρκίας και της Βρετανίας, συν εκπρόσωπος της ΕΕ. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές ο Γκουτέρες θα παρουσιάσει ενώπιον των πέντε μερών συγκεκριμένες ιδέες, «οι οποίες δεν θα σχετίζονται με μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, αλλά με την ουσία του Κυπριακού», και θα καλέσει τα μέρη να προχωρήσουν σε βήματα μέχρι το τέλος του έτους, δρομολογώντας – όπως όλα δείχνουν – πολύ επικίνδυνες διευθετήσεις στο φόντο συνολικά της όξυνσης των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών.

Σε τροχιά «τριβών» και επώδυνων «διευθετήσεων»

Σημειωτέον, μιλώντας πριν μερικές μέρες στην «Καθημερινή» ο Αχμέτ Νταβούτογλου, πρώην πρωθυπουργός της Τουρκίας, πρώην υπουργός Εξωτερικών και νυν ηγέτης του «Κόμματος του Μέλλοντος», επέμεινε ότι «αυτό που χρειάζεται είναι μια αλλαγή (σ.σ. στάσης) από την πλευρά των Ελληνοκυπρίων και όχι από την πλευρά των Τουρκοκυπρίων». Εξήγησε ότι «η απαραίτητη αλλαγή είναι η ελληνοκυπριακή πλευρά να υιοθετήσει τη φιλοσοφία του Σχεδίου Ανάν», μην αφήνοντας περιθώρια παρερμηνειών.

Να σημειωθεί επίσης ότι στην ίδια συνέντευξη ο Νταβούτογλου υπερασπίστηκε τη θεωρία της «Γαλάζιας Πατρίδας» και το νομοσχέδιο που ετοιμάζουν στην Αγκυρα για ενσωμάτωσή της στο τουρκικό Δίκαιο. «Αν δεχτούμε την ελληνική αξίωση των 12 ναυτικών μιλίων, η Τουρκία θα εξακολουθούσε να έχει ακτογραμμή στη Μαύρη Θάλασσα, αλλά στο Αιγαίο δεν θα είχε σχεδόν καμία τουρκική ακτογραμμή. Και στην Ανατολική Μεσόγειο, αν συμπεριληφθεί και αυτή και γίνουν δεκτές οι αξιώσεις της ελληνοκυπριακής πλευράς, η Τουρκία θα βρεθεί σε αδιέξοδο με βάση αυτήν την αντίληψη», είπε, εκφράζοντας τις θέσεις της τουρκικής αστικής τάξης για την προάσπιση των θέσεών της στην περιοχή.

Με τις πλάτες ζεσταμένες από ΝΑΤΟ και ΕΕ, εξάλλου, έβαλε στο ζύγι τα ελληνικά δικαιώματα: «Σωστή προσέγγιση είναι μια αμοιβαία κατανόηση ότι το Αιγαίο είναι κοινό. Το να είναι “κοινό” δεν σημαίνει απαραιτήτως μια διαίρεση 50-50. Σημαίνει ότι η Τουρκία και η Ελλάδα μπορούν και οι δύο να χρησιμοποιούν το Αιγαίο για μεταφορές και ως ενεργειακό πέρασμα, χωρίς αποκλεισμούς», υποστήριξε, μιλώντας καθαρά τη γλώσσα του κεφαλαίου.

Δείχνοντας μάλιστα ότι το βρωμερό αυτό παζάρι είχε προχωρήσει ακριβώς στη μοιρασιά των καπιταλιστών, που έχει πάντα «ριγμένους» τους λαούς, θύμισε ότι «είχαμε διεξαγάγει διερευνητικές συνομιλίες στο παρελθόν, όταν ήμουν υπουργός Εξωτερικών, και σημειώσαμε σημαντική πρόοδο σε αυτές τις συζητήσεις», ενώ εξέφρασε την ελπίδα του ότι «τα πράγματα εξακολουθούν να προχωρούν». «Αν αυτά τα θέματα συζητηθούν ιδιωτικά μεταξύ μας, Τούρκων και Ελλήνων, και μεταξύ εμπειρογνωμόνων, ξεκινώντας από εκείνες τις διερευνητικές συνομιλίες όπου υπήρχαν χάρτες και ορισμένα δικαιώματα είχαν προσδιοριστεί μεταξύ των δύο πλευρών, τότε δεν το βλέπω ως ένα ανυπέρβλητο ζήτημα. Αντιθέτως, είναι θέμα νοοτροπίας και πολιτικής βούλησης», τόνισε, στο ίδιο μοτίβο.

Θυμίζουμε ότι ο Χρ. Ροζάκης, υφυπουργός Εξωτερικών των κυβερνήσεων Σημίτη και έμπιστος συνεργάτης του τότε πρωθυπουργού, με κρίσιμο ρόλο στις διαπραγματεύσεις με την Τουρκία, έχει πει σε συνεντεύξεις του ότι οι τότε διερευνητικές είχαν καταλήξει η Τουρκία να αποδεχτεί τα 12 ν.μ. για όλες τις ηπειρωτικές ακτές της Ελλάδας και για τα νησιά δυτικά του 25ου μεσημβρινού (τέμνει το Αιγαίο στη μέση), και για τα υπόλοιπα στα 6 ν.μ., προσθέτοντας ότι η συμφωνία είχε αποτυπωθεί σε χάρτες που κατέγραφαν τα ποσοστά κυριαρχίας των δύο χωρών στο Αιγαίο και οι οποίοι «υπάρχουν σήμερα στα αρχεία του ελληνικού ΥΠΕΞ».

Εξάλλου ο Νταβούτογλου, δείχνοντας ότι οι στόχοι των αστικών τάξεων για αναβάθμισή τους στην περιοχή βρίσκονται σε τροχιά σύγκρουσης, ξόρκισε τη συνεργασία ελληνικής και κυπριακής κυβέρνησης με το Ισραήλ. «Αυτή δεν είναι μια ώριμη προσέγγιση», είπε, προσθέτοντας ότι δεν βλέπει «καμία γεωπολιτική βάση για συνεργασία μεταξύ Ελληνοκυπρίων, Ελλάδας και Ισραήλ, ειδικά σε μια εποχή που το Ισραήλ βρίσκεται ενώπιον του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ICC) και του Διεθνούς Δικαστηρίου (ICJ) σε σχέση με τις κατηγορίες για γενοκτονία στη Γάζα». Σε κάθε περίπτωση, έστειλε μήνυμα ότι «αν υπάρχει πρόθεση να στριμωχθεί η Τουρκία, αυτή δεν θα στριμωχθεί ποτέ από κανέναν και αυτή δεν είναι μια θετική προσέγγιση». Σε αυτό το φόντο, χθες 4 τουρκικά F-16 (τα 2 οπλισμένα) προχώρησαν σε 6 παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου στο Αιγαίο.

Στον αντίποδα, στο πλαίσιο της προσπάθειας της Αθήνας για οικοδόμηση τέτοιων αξόνων η 331 Μοίρα της 114 Πτέρυγας Μάχης (Τανάγρα) συμμετείχε για έναν μήνα (9/5 – 10/6) στην εκπαιδευτική άσκηση «Tactical Leadership Programme» (TLP-10) του Fighter Weapons School της αιγυπτιακής Πολεμικής Αεροπορίας, με 2 αεροσκάφη Mirage 2000-5 και ανάλογο ιπτάμενο και τεχνικό προσωπικό, τα οποία μεταστάθμευσαν στην αεροπορική βάση Cairo West της Αιγύπτου. Επίσης συμμετείχαν με αεροσκάφη οι Πολεμικές Αεροπορίες της Αιγύπτου και της Ινδίας, καθώς και της Ισπανίας με παρατηρητές.

Στο ίδιο μοτίβο, στην Αθήνα βρίσκεται για επαφές ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων του Λιβάνου, στην κυβέρνηση του οποίου η Αθήνα έχει στείλει πολεμικό υλικό για να το αναπτύξει εναντίον της Χεζμπολάχ.

Δείτε ακόμα...