Να διαβάζουν εφημερίδες οι φαντάροι – Δικαίωμά τους

Στρατιώτες άρματα Πετροχώρι Ξάνθη
Φώτο Αρχείου / Άσκηση στη Ξάνθη / Πηγή: Eurokinissi

Η ιστοσελίδα ALT.GR ζήτησε, από τον κ. Διονυσόπουλο Βασίλη δικηγόρο και μέλος της Επιτροπής Αλληλεγγύης για τα δικαιώματα των στρατευμένων, την τοποθέτησή του σχετικά με το εάν έχουν δικαίωμα οι στρατιώτες, να διαβάζουν εφημερίδες κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής τους θητείας;

Ο  κ. Διονυσόπουλος Βασίλης απάντησε ως εξής:

Το υπό κρίση δικαίωμα, η ελευθερία δηλαδή του πληροφορείσθαι κατοχυρώνεται ευθέως, ως αρνητική όψη του δικαιώματος ελεύθερης εκδήλωσης της σκέψης και της γνώμης, από την υπερεθνικής ισχύος διάταξη του άρθρου 10 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ), και όχι από το Σύνταγμα, το οποίο στο άρθρο 14 παρ. κατοχυρώνει την ελευθερία των στοχασμών μόνο από θετικής πλευράς.

Κατά δε την παρ. 2 του ιδίου άρθρου της ΕΣΔΑ, η άσκηση της ελευθερίας του πληροφορείσθαι, δηλαδή της λήψεως ή μετάδοσης πληροφοριών, δύναται μεν να επιβληθεί σε περιορισμούς, εφόσον όμως αυτοί προβλέπονται από το νόμο και αποτελούν «αναγκαία μέτρα σε μία δημοκρατική κοινωνία».

Ο ισχύων Στρατιωτικός Κανονισμός εξακολουθεί ακόμη και σήμερα να επιβάλλει έναν αμφίβολης συνταγματικότητας περιορισμό, απαγορεύοντας «την ανάγνωση ή με οποιοδήποτε τρόπο προβολή εντός των μονάδων πάσης φύσεως πολιτικών εντύπων και εκδόσεων, που αμέσως ή εμμέσως μπορεί να κλονίσουν την πειθαρχία, καθώς και εντύπων με καθαρά αντιστρατιωτικό περιεχόμενο.»

Ήδη όμως το Συμβούλιο της Επικρατείας από το 1977 έχει λάβει αντιδιαμετρικώς αντίθετη στάση με τη νομολογία του, κρίνοντας τέτοιου είδους περιορισμούς ως αντισυνταγματικούς. Πράγματι, στην περίφημη υπόθεση του «Χωροφύλακα της Χίου» (ΣτΕ 2207/1977) , το ΣτΕ νομολογεί ότι «…καθ’ όσον αφορά τους δημοσίους υπαλλήλους και ειδικώτερον τους στρατιωτικούς, ευρισκόμενους προς το κράτος εις ηθελημένην ειδικήν σχέσιν εξουσιάσεως, δύνανται να επιβληθούν ωρισμένοι περιορισμοί, οι οποίοι όμως ουδέποτε δύνανται να οδηγήσουν εις την κατάργησιν του αναφερθέντος ατομικού δικαιώματος. Οι περιορισμοί αυτοί συνοδεύουν τους δημοσίους υπαλλήλους κατά την άσκηση των καθηκόντων τους… ο δημόσιος όμως υπάλληλος, εκτός υπηρεσίας…δικαιούται να εκφράζεται ελευθέρως»

Περαιτέρω, το ΣτΕ προχωρεί κι άλλο, κρίνοντας, ενόψει της συνταγματικά κατοχυρωμένης ελευθερίας του τύπου, ως αντισυνταγματική και τη διάκριση των εφημερίδων σε «εθνικόφρονες», των οποίων επιτρέπεται η ελεύθερη ανάγνωση, και σε «κομμουνιστικές», των οποίων η ανάγνωση απαγορεύεται.

Από την άλλη πλευρά, όσον αφορά δηλαδή στη θετική όψη της ελευθερίας έκφρασης της γνώμης και των στοχασμών, η ελληνική νομολογία διακηρύσσει παγίως το συνταγματικά απαραβίαστο της ιδιωτικής συνομιλίας, το οποίο μένει έξω από την κανονιστική επέμβαση των οργάνων της πολιτείας, υποχρεωμένων εκ του Συντάγματος να περιφρουρούν τον άνθρωπο, την αξία του και τη διαμόρφωση της προσωπικότητάς του.  (ά. 2 παρ.1 και 5 παρ 1 Συντ).

Αποφαίνεται λοιπόν η ελληνική νομολογία, ότι οι στρατιωτικοί, όπως όλοι οι Έλληνες πολίτες, απολαμβάνουν χωρίς καμία διάκριση την κατοχυρωμένη δια του άρθρου 14 παρ. 1 ελευθερία της γνώμης και του δικαιώματος του πληροφορείσθαι. Έχουν συνεπώς το δικαίωμα να συζητούν και να εκφέρουν ελεύθερα τη γνώμη τους για πολιτικά θέματα, να ενημερώνονται για πολιτικά θέματα, να διαβάζουν εφημερίδες, βιβλία και ενημερωτικά έντυπα.

Τα παραπάνω ισχύουν και για τους στρατιώτες που υπηρετούν την θητεία τους χωρίς να υπάρχει κάποια διάκριση σε σχέση με τους υπόλοιπους στρατιωτικούς.

Τέλος, αξίζει στο σημείο αυτό να επισημανθεί και η πάγια γραμμή που χάραξε η νομολογία του ΣτΕ, σχετικά με το δικαίωμα έκφρασης των στοχασμών των δημοσίων υπαλλήλων (πολιτικών, στρατιωτικών, αστυνομικών). Κατά τη νομολογία λοιπόν αυτή, ως αντιβαίνων στον πυρήνα του δικαιώματος- και κατά συνέπεια ανεπίτρεπτος- είναι ο περιορισμός που εξαρτά την άσκηση του δικαιώματος του άρθρου. 14 παρ. 1Συντ. από προηγούμενη άδεια της προϊσταμένης αρχής( Βλ. Στε 780/1981) .

Διονυσόπουλος Βασίλης
δικηγόρος,
μέλος της Επιτροπής Αλληλεγγύης για τα δικαιώματα των στρατευμένων

Ετικέτες:

Δείτε ακόμα...