Παρισινή Κομμούνα: Περιφρόνησε τη σημασία των καθαρά πολεμικών ενεργειών στον εμφύλιο (Ά Μέρος)

Κανόνια Reffye 85 χιλιοστών (3.35inch) σε οδόφραγμα Κομμουνάρων στο Παρίσι - 1871
Φώτο Αρχείου / Κανόνια Reffye 85 χιλιοστών (3.35inch) και οπισθογεμή τουφέκια Chassepot σε οδόφραγμα Κομμουνάρων στο Παρίσι – 1871 / Πηγή: BNF

Για την Παρισινή Κομμούνα ο Β.Ι. Λένιν έλεγε μεταξύ άλλων στα διδάγματα της Κομμούνας: «…Η υπερβολική μεγαλοψυχία του προλεταριάτου (ήταν λάθος): Έπρεπε να εξοντώσει τους εχθρούς του. Απεναντίας, το προλεταριάτο του Παρισιού προσπαθούσε να επιδράσει ηθικά επάνω τους, περιφρόνησε τη σημασία των καθαρά πολεμικών ενεργειών στον εμφύλιο πόλεμο και, αντί να στεφανώσει τη νίκη του στο Παρίσι με αποφασιστική επίθεση ενάντια στις Βερσαλλίες, αργοπόρησε κι έδωσε στην κυβέρνηση των Βερσαλλιών τον καιρό να συγκεντρώσει τις σκοτεινές δυνάμεις και να προετοιμαστεί για τη ματωμένη εβδομάδα του Μάη»

Σκοπός μας είναι να δούμε τα καθαρά στρατιωτικά γεγονότα. Την στρατιωτική παράταξη των αντίπαλων τάξεων. Την τακτική τους και τις μάχες που εξελίχθηκαν στους δρόμους του Παρισιού και τα περίχωρά του. Τα γεγονότα, που όπως εκτιμά ο Λένιν αποδεικνύουν ένα από τα δύο σημαντικότερα λάθη της Παρισινής Κομμούνας που οδήγησαν και στην ήττα της. Σημειώνουμε ότι ο λαός παραμένει ένοπλος όλη την περίοδο από τις 2 Σεπτέμβρη που καταρρέει ο Γαλλικός Αυτοκρατορικός Στρατός μέχρι και τη σφαγή των Κομμουνάρων.

Στο Ά Μέρος, σήμερα, θα δούμε τα γεγονότα από τις 3 Σεπτέμβρη 1870 (παράδοση Αυτοκρατορικού Στρατού Γαλλίας στον Μπίσμαρκ) ως την 18η Μάρτη 1871 που νίκησε ο εξεγερμένος λαός του Παρισιού.

Συνάντηση του Μπίσμαρκ με τον Αυτοκράτορα της Γαλλίας Ναπολέων του ΄Γ μετά την παράδοση του δεύτερου στο Σεντάν της Γαλλίας
Πίνακας του Γερμανού ζωγράφου Wilhelm Camphausen που απεικονίζει τη συνάντηση του Μπίσμαρκ με τον Αυτοκράτορα της Γαλλίας Ναπολέων του ΄Γ μετά την παράδοση του δεύτερου στο Σεντάν της Γαλλίας

Εισαγωγή: Τα γεγονότα μέχρι τις 24 Φλεβάρη 1871

Οι πρώτες μάχες του Γαλλο–Πρωσικού πολέμου έγιναν τον Αύγουστο του 1870 και ήταν όλες αποτυχημένες για τη γαλλική πλευρά. Ο Λουδοβίκος Βοναπάρτης βρέθηκε κλεισμένος και πολιορκημένος με μεγάλο τμήμα στρατού στο φρούριο του Σεντάν. Η απόπειρα διάσπασης του κλοιού απέτυχε και στις 2 Σεπτέμβρη ο Αυτοκράτορας της Γαλλίας μαζί με το στρατό του αιχμαλωτίστηκαν. Ήταν μια από τις μεγαλύτερες ήττες του αυτοκρατορικού στρατού της Γαλλίας. Αιχμαλωτίστηκαν πάνω από 100.000 Γάλλοι στρατιώτες.

Μετά την παράδοσή του στις 2 Σεπτεμβρίου 1870, οι γερμανικοί στρατοί κινήθηκαν γρήγορα για να προωθηθούν προς το Παρίσι. Έως τις 18 Σεπτεμβρίου 1870, είχαν περικυκλώσει τη γαλλική πρωτεύουσα. Η μόνη γαλλική στρατιωτική δύναμη που παρέμενε στη χώρα ήταν ο στρατός του Λίγηρα. Όλα τα άλλα υπολείμματα του Γαλλικού Στρατού υποχώρησαν στο Μετζ, όπου πολιορκήθηκαν από τα Γερμανικά Στρατεύματα και τελικά παραδόθηκαν 27 Οκτώβρη 1870. Καταλήφθηκαν και τα άλλα μεγάλα γαλλικά φρούρια ανατολικά το Παρισιού από τους Γερμανούς. Συνολικά παραδόθηκαν στο Γερμανικό στρατό πάνω από 193.000 Γάλλοι που μεταφέρθηκαν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης αιχμαλώτων. Μαζί τους παραδόθηκε υπερσύγχρονος (για την εποχή) οπλισμός, τουφέκια, κανόνια διαφόρων διαμετρημάτων και μυδραλιοβόλα. Αυτός ο αιχμάλωτος στρατός θα παίξει καθοριστικό ρόλο στη στρατιωτική νίκη του Θιέρσου 7 μήνες αργότερα.

Ένα από τα Γαλλικά φρούρια στο Μετζ μετά την κατάληψή τους από τα Γερμανικά (Πρωσικά) στρατεύματα / 1870
Φώτο Αρχείου / Ένα από τα Γαλλικά φρούρια στο Μετζ μετά την κατάληψή τους από τα Γερμανικά (Πρωσικά) στρατεύματα / 1870 / Πηγή: Beato, Felice A.

Η παράδοση στο Σεντάν τερμάτισε ουσιαστικά τη Δεύτερη Γαλλική Αυτοκρατορία. Οι αστοί πολιτικοί στο Παρίσι κηρύσσουν τη 2η Γαλλική Δημοκρατία της Γαλλίας.

Στις 8 Φλεβάρη 1871 εκλέχτηκε νέα εθνοσυνέλευση κι εγκαταστάθηκε στο Μπορντό (600 χλμ. περίπου από το Παρίσι).

Στις 17 Φλεβάρη 1871 πρωθυπουργός ανέλαβε ο Θιέρσος.

Στις 26 του ίδιου μήνα υπογράφηκε στις Βερσαλίες η προκαταρκτική συμφωνία ειρήνης, η οποία επικυρώθηκε από την εθνοσυνέλευση την 1η Μάρτη 1871. Σύμφωνα μ’ αυτή η Γαλλική Κυβέρνηση έχει το δικαίωμα μεταξύ άλλων να συγκροτήσει νέο στράτευμα 80.000 στρατιωτών. Ο λαός του Παρισιού όμως, δεν επικύρωσε ποτέ την «Συνθήκη Ειρήνης» που υπέγραψε η Γαλλική Κυβέρνηση του Μπορντό με τον Αυτοκράτορα Βίσμαρκ.

Τους μήνες που αστοί ανασυγκροτούν τους θεσμούς του αστικού κράτους υπό την επίβλεψη του γερμανικού στρατού, ο λαός του Παρισιού εξεγείρεται ασταμάτητα. Εξεγέρσεις που αποτυγχάνουν στρατιωτικά και πνίγονται στο αίμα από τους αστούς. Φυλακίσεις, εξορίες, τραυματισμοί. Τον Φλεβάρη του 1871 εργάτες και μικροαστοί σοσιαλιστές (μαζί με τις οργανώσεις της Διεθνούς) ιδρύουν πολιτική οργάνωση, τη «Δημοκρατική Ομοσπονδία της Εθνοφρουράς του Τμήματος του Σηκουάνα». Η «Ομοσπονδία» είχε δύναμη 215 τάγματα που συγκροτήθηκαν στις εργατικές και σε άλλες δημοκρατικές συνοικίες.

Χάρτης στρατιωτικός του Παρισιού που απεικονίζει τις θέσεις των στρατευμάτων (Γερμανικών) από 17/9/1870 ως 28/1/1871
Χάρτης στρατιωτικός του Παρισιού που απεικονίζει τις θέσεις των στρατευμάτων (Γερμανικών) από 17/9/1870 ως 28/1/1871 – Πηγή: Εθνική Βιβλιοθήκη Γαλλίας

Η Κυβέρνηση του Θιέρσου κι όλη η Εθνοσυνέλευση μετακομίζει από το Μπορντό στο Παρίσι με την άδεια του Βίσμαρκ. Ο Γερμανικός στρατός ανησυχεί περισσότερο από τους Γάλλους αστούς για την κατάσταση. Τα Γερμανικά στρατεύματα ανοίγουν τον δυτικό κλοιό γύρω από το Παρίσι. Τώρα (Μάρτης 1871) στρατοπεδεύουν μόνο στα ανατολικά περίχωρα της πόλης. Στις Βερσαλίες οργανώνονται οχυρώσεις και σταθμεύουν Γαλλικά στρατεύματα πιστά στην Εθνοσυνέλευση. Οι Βερσαλίες ήταν ένα συγκρότημα ανακτόρων 25 χιλιόμετρα δυτικά από τα τείχη του Παρισιού. Ο κύριος όγκος του στρατού παραμένει εντός του Παρισιού.

15 Φεβρουαρίου 1871: Η κυβέρνηση αποφάσισε να αναστείλει την αμοιβή της Εθνικής Φρουράς, εκτός από τους φτωχότερους μεταξύ τους. Ουσιαστικά τους κάλεσε να αποστρατευτούν. Προσπαθούσε να βρει έναν τρόπο να απαλλαγεί από αυτήν λόγω της «απειθαρχίας» της μετά την ήττα. Ιδιαίτερα μετά την ανακωχή που υπέγραψε με τους Γερμανούς η Εθνοσυνέλευση είχε ελάχιστη επιρροή πάνω τους. Την ημέρα της αποστρατείας τους όσοι διαφωνούσαν με την ανακωχή με τους Γερμανούς έφτιαξαν δική τους ηγεσία. Έτσι μέσα από συνεδριάσεις εκλέχτηκε η Κεντρική Επιτροπή Εθνικής Φρουράς. Ουσιαστικά ήταν το στρατιωτικό σκέλος της «Δημοκρατικής Ομοσπονδίας».

Οδόφραγμα σε λεωφόρο στο Παρίσι από Κομμουνάρους - 1871
Φώτο Αρχείου / Οδόφραγμα σε λεωφόρο στο Παρίσι από Κομμουνάρους – 1871

Μέχρι τη 18η Μάρτη: Ο λαός οργανώνεται, εξοπλίζεται, διαδηλώνει και αδελφοποιείται με τον τακτικό στρατό

Μία από τις πρώτες αρχές του αστικού στρατού δεν μπορούσε να γίνει πλέον σεβαστή: «Κρατήστε τους στρατιώτες στους στρατώνες τους και μακριά από τον υπόλοιπο πληθυσμό». Οι οδηγίες του βιβλίου του Γάλλου Στρατάρχη Boniface de Castellane στο βιβλίο του στις 18 Μαρτίου 1858 ήταν πολύ ακριβείς σχετικά με αυτό:

«Ποτέ δεν πρέπει τα στρατεύματα να είναι αβέβαια ενάντια σε μια ταραχή…  Δεν πρέπει ποτέ να επιτρέπουν στον εαυτό τους να πλησιάζει ένα μπλοκ διαδηλωτών, από γυναίκες και παιδιά. Ο δισταγμός από το πεζικό στο άνοιγμα πυρ μπορεί να το θέσει σε κίνδυνο και να προκαλέσει αφοπλισμό. Διακόσια βήματα μακριά τους, οι διαδηλωτές (ταραχοποιοί είναι στο πρωτότυπο) πρέπει να προειδοποιηθούν να σταματήσουν. Αν δεν υπακούσουν, οι στρατιώτες πρέπει να ανοίξουν πυρ αμέσως. Οι γυναίκες και τα παιδιά είναι η εμπροσθοφυλακή του εχθρού και πρέπει να αντιμετωπίζονται ως τέτοια.»

Ο στρατός στρατωνίζεται μέσα στο πολιορκημένο Παρίσι. Οι διαδηλωτές συγχρωτίζονταν με τους στρατιώτες. Τους μετέφεραν τρόφιμα κάθε μέρα. Οι διαδηλωτές κατέληγαν ανάμεσα στις σκηνές τους. Οι στρατιώτες ένιωθαν πιο κοντά πια στο λαό του Παρισιού παρά στους αξιωματικούς τους. Στη στολή των οποίων έβλεπαν όχι μόνο τον αυταρχισμό αλλά και τη προδοτική συνθηκολόγηση της αστικής τάξης. Οι αδελφοποιήσεις ήταν αναπόφευκτες.

24 Φεβρουαρίου: Μαζικές διαδηλώσεις με αφορμή την επέτειο της επανάστασης του Φλεβάρη του 1848. Οι διαδηλωτές αναμιγνύονται με τον τακτικό στρατό. Αδελφοποίηση στη Βαστίλη.

25 Φλεβάρη: Νέα τμήματα του τακτικού στρατού που στέλνονται κατά των διαδηλωτών αδελφοποιούνται με το πλήθος.

Γαλλικό οπισθογεμή Τουφέκι Chassepot και η ξιφολόγχη του - 1870
Φώτο Αρχείου / Γαλλικό οπισθογεμή Τουφέκι Chassepot και η ξιφολόγχη του – 1870 / By Rama

26 Φλεβάρη 1871: Διοικητής της Αστυνομίας καταγράφει «λιποτάκτες» στρατιώτες. Διαδηλωτές τον πετάνε στο Σηκουάνα. Την ίδια μέρα, η Εθνική Φρουρά («Ομοσπονδία») κατάσχει (απαλλοτριώνει) τριάντα οκτώ κανόνια στη θέση Wagramκαι 300 τουφέκια. Ουσιαστικά παραδίδονται από τους ίδιους τους στρατιώτες. Μεταφέρονται στις γειτονιές, στις οποίες οι αστυνομικοί δεν πλησιάζουν. Το βράδυ τέσσερα τάγματα στρατού που έπρεπε να καταλάβουν τη περιοχή της Βαστίλης αδελφοποιούνται με τους διαδηλωτές.

27 Φλεβάρη 1871: Στις τέσσερις το πρωί, η φυλακή Sainte-Pelagie δέχθηκε επίθεση από ένοπλα τμήματα της «Ομοσπονδίας» (Εθνική Φρουρά) με σκοπό την απελευθέρωση των πολιτικών κρατούμενων. Τρία εκατομμύρια όπλα κατασχέθηκαν στο Πάνθεον, καθώς και σε άλλες στρατιωτικές αποθήκες εφοδιασμού από τους Εθνικούς Φρουρούς. Εκείνη την ημέρα η διαδήλωση κατευθύνθηκε προς τους στρατώνες του στρατού Pépinière, κοντά στην εκκλησία του Saint Lazare, για να καλέσει τους ναύτες εκεί να συμμετάσχουν στο κίνημα. Κατατάσσονται στην Εθνική Φρουρά περίπου εξήντα ναύτες.

Οδόφραγμα σε λεωφόρο στο Παρίσι από Κομμουνάρους - 1871
Φώτο Αρχείου / Οδόφραγμα σε λεωφόρο στο Παρίσι από Κομμουνάρους – 1871

28 Φλεβάρη 1871: Η Εθνική Φρουρά πήρε μεγάλες ποσότητες όπλων και πυρομαχικών από τις αποθήκες του σταθμού Gare de l’Est. Στο Belleville τέσσερα τάγματα που έπρεπε να σταθμεύσουν εκεί υποχρεώθηκαν να φύγουν. Οι αξιωματικοί δεν μπορούσαν να σταματήσουν το κίνημα της αδελφοποίησης μεταξύ των Εθνικών Φρουρών και του τακτικού στρατού. Ο στρατός εγκατέλειψε το Μπέλβιλ και τη Μονμάρτρη. Την ίδια μέρα περίπου πενήντα χιλιάδες Εθνικοί Φρουροί συγκεντρώθηκαν για να αποφασίσουν το σχέδιο μάχης σε περίπτωση εισβολής του Γερμανικού Στρατού στο Παρίσι.

2 Μάρτη 1871: Κανόνια κατασχέθηκαν από τα τείχη της πόλης στο δωδέκατο διαμέρισμα. Δύο χιλιάδες τουφέκια κατασχέθηκαν από το Νοσοκομείου του Saint Antoine. Οι διαδηλώσεις συνεχίστηκαν στη Βαστίλη.

3 Μάρτη 1871: Μπαρούτι κατασχέθηκε από το προπύργιο των τειχών της πόλης του δωδέκατου διαμερίσματος. Όπλα και πυρομαχικά κατασχέθηκαν από το αστυνομικό τμήμα του Gobelins.

4 Μάρτη 1871: Είκοσι-εννέα οβιδιοβόλα, καθώς και πυρομαχικά κατασχέθηκαν στο La Villette. Το ίδιο και τα κανόνια από το La Chapelle. Μια αποστολή της Εθνικής Φρουράς, εκκένωσε τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις μιας ελίτ του τακτικού στρατού στη rue Mouffetard. Αυτό το είδος δράσης συνεχίστηκε τις επόμενες ημέρες. Για παράδειγμα, ο τέταρτος τομέας του στρατού του Vinoy ανέφερε ότι είχαν κλαπεί 1.592.637 όπλα.

9 Μάρτη 1871: Οι στρατιώτες του 9ου Τάγματος του τακτικού στρατού συνέλαβαν τους αξιωματικούς τους και τους μετέφεραν στην Κεντρική Επιτροπή Εθνικής Φρουράς («Ομοσπονδία») η οποία και τους απελευθέρωσε αμέσως!

Τα κανόνια του Στρατού συγκεντρωμένα στο λόφο της Μονμάρτρης, στο Παρίσι, υπό τον έλεγχο των Κομμουνάρων - 1871
Φώτο Αρχείου / Τα κανόνια του Στρατού συγκεντρωμένα στο λόφο της Μονμάρτρης, στο Παρίσι, υπό τον έλεγχο των Κομμουνάρων – 1871 / Πηγή: BNF

13 Μαρτίου 1871: Αυτή ήταν η μέρα που ο στρατός σχεδίαζε να πάρει πίσω τα πυροβόλα που βρίσκονταν στο λόφο της Μονμάρτρης. Έφεραν άλογα για να τραβήξουν τα κανόνια. Όμως οι στρατιώτες – υπό την καθοδήγηση της «Ομοσπονδίας» – τους αντιτάχθηκαν και τους εμπόδισαν να τα μετακινήσουν. Για την κυβέρνηση του Θιέρσου αυτό ήταν ένα πραγματικό φιάσκο.

16 Μαρτίου 1871: Το ίδιο συνέβη αλλά αυτή τη φορά στην πλατεία Des Vosges.

17 Μάρτη 1871: Την επόμενη μέρα οι διαδηλώσεις απλώθηκαν σε όλο το Παρίσι. Δημιουργήθηκαν οδοφράγματα. Η κυβέρνηση συνέλαβε τον Μπλάνκι. Το σχέδιό της ήταν η στρατιωτική κατοχή της πόλης. Στόχος της ήταν να αφοπλίσει την πόλη, ειδικά τις «κόκκινες» γειτονιές που αποτελούσαν διαρκή απειλή. Ο Choppin, ο βοηθός νομάρχης της αστυνομίας, πέρασε εκείνο το βράδυ κάνοντας λίστες με μέλη της Κεντρικής Επιτροπής Εθνικής Φρουράς και με τους πιο γνωστούς μαχητές που επρόκειτο να συλληφθούν ταυτόχρονα με την κατάσχεση των πυροβόλων στη Μονμάρτρη. Ο τακτικός στρατός έπρεπε να προχωρήσει μέσα στην πόλη, ακολουθούμενος από αστυνομικούς που θα συνελάμβαναν όποιον ήταν στη λίστα.  

Παρισινή Κομμούνα: 18η Μάρτη – 28η Μάη του 1871

Τη νύχτα της 17ης Μάρτη προς τη 18η η κυβέρνηση Θιέρσου είχε καταλάβει ορισμένα στρατηγικά σημεία, όπως η Μονμάρτρη, το Buttes-Chaumont, η θέση Πουέμπλα (στο Belleville), καθώς και την πλατεία des Vosges, έτσι ώστε να ελέγχει τα κανόνια. Σχηματισμοί στρατιωτών ήταν σε κίνηση σε όλο το Παρίσι. Είχε συγκεντρώσει περίπου 3.000 χωροφύλακες και 15.000 στρατιώτες για να πάρει τα κανόνια και να συλλάβει τους επικηρυγμένους. Υπό τον διοικητή της φρουράς του Παρισιού, στρατηγό Τζόζεφ Βινόι, οι στρατιώτες έπρεπε επίσης να αφοπλίσουν τους Εθνικούς Φρουρούς. Για αυτήν την αποστολή, ο στρατηγός Vinoy διαίρεσε τις δυνάμεις του σε τέσσερις σχηματισμούς. Στις 18 Μαρτίου, ο Vinoy έστειλε έναν για να καταλάβει δύο εργατογειτονιές, απόλυτα ελεγχόμενες από τους επαναστάτες. Ένας δεύτερος σχηματισμός κατευθύνθηκε προς την περιοχή της Βαστίλης. Ένας τρίτος, για να καλύψει το δημαρχείο και ένας τέταρτος για να πάρει τα κανόνια από τη Μονμάρτρη.

Τα στρατεύματα αφοπλίστηκαν ή αδελφοποιήθηκαν με την Εθνική Φρουρά. Σε πολλές περιπτώσεις οι ίδιοι οι στρατιώτες του τακτικού στρατού του Βινόι επιτέθηκαν στους χωροφύλακες. Πριν ξημερώσει η αυγή ο λαός συνειδητοποίησε τι είχε συμβεί. Όλο το Παρίσι ξεχύθηκε στους δρόμους. Τώρα όσοι αμφιταλαντεύονταν για τις προθέσεις της Κυβέρνησης ήταν πια αποφασισμένοι.

Κανόνια Reffye 85 χιλιοστών (3.35inch) σε οδόφραγμα Κομμουνάρων στο Παρίσι - 1871
Φώτο Αρχείου / Κανόνια Reffye 85 χιλιοστών (3.35inch) σε οδόφραγμα Κομμουνάρων στο Παρίσι – 1871 / Πηγή: BNF

Οι γυναίκες ήταν οι πρώτες που αντέδρασαν. Πήγαν με τα παιδιά τους για να επιπλήξουν τους στρατιώτες που φύλαγαν τα κανόνια. Τους κάλεσαν, αναμίχθηκαν μαζί τους, τους πρόσφεραν κάτι για φαγητό και ποτό. Τελικά, οι στρατιώτες αρνήθηκαν να υπακούσουν την εντολή να πυροβολήσουν.

Σύντομα εμφανίστηκαν οδοφράγματα στις εργατογειτονιές. Τα τάγματα της «Ομοσπονδίας» που κατέβαιναν από τα προάστια ξεκίνησαν μια επιθετική κίνηση για να ανακτήσουν τις στρατηγικές θέσεις. Οι μεγάλες διασταυρώσεις, οι λεωφόροι που οδηγούσαν σε αποθήκες οπλισμού, οι γέφυρες του Σηκουάνα και οι πλατείες που ήταν συγκεντρωμένο το πυροβολικό έγιναν στρατηγικοί στόχοι και των δύο πλευρών. Ακριβώς όπως στην Πετρούπολη το 1917, στη Βαρκελώνη το 1936, στην Αθήνα τον Δεκέμβρη του 1944, ο πρωταρχικός στόχος ήταν η κατοχή των στρατηγικών θέσεων της πόλης κι από τις δύο πλευρές κι όχι η μετωπική «εκκαθάριση» της πόλης από το ένα άκρο στο άλλο.

Γάλλος στρατιώτης το 1870 -71 / Φέρει τουφέκι chassepot
Φώτο Αρχείου / Γάλλος στρατιώτης το 1870 -71 / Φέρει τουφέκι chassepot / Φωτογράφος: Etienne Carjat (Paris)

Οι στρατιωτικές κινήσεις έγιναν σε πολλές περιπτώσεις χωρίς την εντολή της «πολυσυλλεκτικής» Κεντρικής Επιτροπής Εθνικής Φρουράς. Οι επαναστάτες, ανεξάρτητα από το αν ήταν μέλη της Κεντρικής Επιτροπής Εθνικής Φρουράς, οδήγησαν τα τάγματα τους με δική τους πρωτοβουλία και τα τοποθέτησαν να αντιμετωπίσουν το τακτικό στρατό. Ο συντονισμός των ενεργειών δεν καθοδηγήθηκε από ένα κέντρο. Ήταν κινήσεις και θέσεις μάχης που έπαιρναν σε στρατηγικά σημεία της πόλης οι ένοπλες οργανώσεις σε κάθε λαϊκή εξέγερση τα τελευταία 40 χρόνια. Ήταν ο μόνος τρόπος να παρακαμφθεί το πολυσυλλεκτικό και αμφιταλαντευόμενο επαναστατικό επιτελείο. 

Το κύμα της αδελφοποίησης μεταξύ των προλετάριων ήταν τόσο ισχυρό που η μάχη ήταν πολύ σπάνια. Στρατοί με διαφορετικές στολές αγκαλιάζονταν πάνω σε οδοφράγματα.

Με την αστραπιαία αντίδραση του λαού καταλήφθηκαν τα στρατηγικά σημεία, ανέκτησαν τα κανόνια και έλεγξαν σε ελάχιστο χρόνο όλο το Παρίσι. Δεν δόθηκε συνέχεια. Οι επιθέσεις στα κυβερνητικά κτίρια των Υπουργών του Θιέρσου άφηναν εσκεμμένα – σύμφωνα με τα φαινόμενα – διόδους διαφυγής για τους Υπουργούς και τα πιστά σ’ αυτούς στρατεύματα. Η «Ομοσπονδία» ήταν φανερό ότι δεν ήταν αποφασισμένη να τους συλλάβουν ή να τους εξολοθρεύσουν. Ήθελαν να τους διώξουν από το Παρίσι. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο ίδιος ο Θιέρσος και οι Υπουργοί του αφού βγήκαν από τα τείχη της πόλης συνέχισαν ανενόχλητοι το δρόμο τους για τις Βερσαλίες. Η κυβέρνηση εγκατέλειψε το Παρίσι έχοντας αλώβητο ένα έστω μικρό στράτευμα. Ένα στράτευμα όμως που της ήταν πιστό.

Οδοφράγματα στη λεωφόρο Royale στο Παρίσι από Κομμουνάρους / Στο βάθος η Εκκλησία της Αγ. Μαγδαληνής - 1871
Φώτο Αρχείου / Οδοφράγματα στη λεωφόρο Royale στο Παρίσι από Κομμουνάρους / Στο βάθος η Εκκλησία της Αγ. Μαγδαληνής – 1871 / Πηγή: BNF

18η Μάρτη 1871: Το δημοτικό συμβούλιο του Παρισιού (COMMUNE DE PARIS) πήρε την εξουσία στα χέρια του – Για τις επόμενες 72 μέρες οι Παριζιάνοι θα ζήσουν την πρώτη έφοδο στον ουρανό

Κατά τη διάρκεια του μήνα Μαρτίου στη Γαλλία ξεσπάνε επαναστάσεις σε πολλές πόλεις που το εργατικό στοιχείο είναι συγκεντρωμένο:

  • Λυών: 22 Μαρτίου 1871
  • Μασσαλία: 23 Μαρτίου 1871
  • Narbonne: 24 Μαρτίου 1871
  • Τουλούζη: 24 Μαρτίου 1871
  • Σεντ Ετιέν: 24 Μαρτίου 1871
  • Creusot: 26 Μαρτίου 1871

Η Κυβέρνηση των Βερσαλλιών υπό την προστασία των Γερμανικών στρατευμάτων πνίγει στο αίμα τις εξεγέρσεις αυτές. Το Παρίσι δεν ήταν σε θέση να στείλει στρατεύματα. Ήταν πολιορκημένο από τους Γερμανούς από ανατολάς και από την Εθνοσυνέλευση από δυσμάς.

Γαρδίκης Νίκος

Το ΄Β Μέρος του άρθρου «Παρισινή Κομμούνα: Περιφρόνησε τη σημασία των καθαρά πολεμικών ενεργειών στον εμφύλιο» θα ακολουθήσει τις επόμενες μέρες στο alt.gr. Περιλαμβάνει τις στρατιωτικές προετοιμασίες των δύο πλευρών του εμφυλίου και την τελική μάχη.

Ετικέτες: ,

Δείτε ακόμα...