Πάρτι κερδών στη σκιά του πολέμου για ενεργειακούς κολοσσούς και εφοπλιστές

Φορτηγό πλοίο μεταφοράς Υγραερίου (LNG) στην Ελευσίνα
Φώτο Αρχείου / Φορτηγό πλοίο μεταφοράς Υγραερίου (LNG) στην Ελευσίνα – Πηγή: ΑΝΤΩΝΗΣ ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ / EUROKINISSI

Πριν από το ξέσπασμα του ιμπεριαλιστικού πολέμου στην Ουκρανία, αξιωματούχοι της ΕΕ διατύπωναν όλο και πιο έντονα τον στρατηγικό στόχο «διαφοροποίησης» των πηγών Ενέργειας της Ευρώπης. Από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, στις ΗΠΑ μιλούσαν πιο «επιθετικά» για την ανάγκη «απεξάρτησης» της Ευρώπης από τη ρωσική Ενέργεια και ιδιαίτερα το φυσικό αέριο.

Ο πόλεμος επιτάχυνε τις εξελίξεις προς αυτήν ακριβώς την κατεύθυνση, διαμορφώνοντας μια εντελώς νέα κατάσταση στα ενεργειακά της Ευρώπης.

Η ταχύτατη μείωση της προμήθειας φυσικού αερίου από τη Ρωσία αντισταθμίστηκε κατά βάση με εισαγωγές LNG από άλλες αγορές και κυρίως από τις ΗΠΑ, δίνοντας νέα ώθηση στην κερδοφορία των αμερικανικών πολυεθνικών της Ενέργειας, αλλά και στο εφοπλιστικό κεφάλαιο, μεταξύ άλλων και στο ελληνικό, που είδε τις δουλειές του να απογειώνονται.

Από την άλλη, βέβαια, οι λαοί βάζουν βαθιά το χέρι στην τσέπη για να πληρώσουν το κόστος της Ενέργειας, που αυξανόταν σταθερά και πριν τον πόλεμο εξαιτίας της στρατηγικής της «απελευθέρωσης», του Χρηματιστηρίου Ενέργειας και της «πράσινης μετάβασης», η οποία – ανάμεσα σε άλλα – κατέστησε το φυσικό αέριο βασικό καύσιμο στην ηλεκτροπαραγωγή.

Θα δούμε παρακάτω πώς μεταμορφώθηκε ο ενεργειακός χάρτης το τελευταίο 9μηνο και πώς η πολυδιαφημισμένη απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο όχι μόνο δεν μείωσε τις τιμές κατανάλωσης, αλλά επιτάχυνε την τάση ανόδου που προϋπήρχε του πολέμου, ανοίγοντας ταυτόχρονα νέα πεδία κερδοφορίας και ανταγωνισμού για τα ενεργειακά μονοπώλια.

Οι ρωσικές εξαγωγές στην Ευρώπη πριν από τον πόλεμο

Η Ρωσία εξήγαγε ετησίως κατά μέσο όρο περίπου 150 δισ. κυβικά μέτρα (bcm) φυσικού αερίου στην Ευρώπη και επιπλέον 14 έως 18 bcm LNG, δηλαδή περίπου το 40% των αναγκών της, εισπράττοντας περί τα 400 δισ. ευρώ ετησίως.

Τον τελευταίο χρόνο, η προμήθεια φυσικού αερίου στην Ευρώπη από τη Ρωσία έχει μειωθεί κατά 88%, σύμφωνα με την εταιρεία ερευνών «Argus Media» και αντίστροφα, οι συνολικές εισαγωγές LNG της Ευρώπης αυξήθηκαν το 2022 κατά 60%.

Αλλά και οι εισαγωγές πετρελαίου από τη Ρωσία ήταν επίσης υψηλές. Η Λιθουανία και η Φινλανδία εισήγαγαν περίπου το 80% από τη Ρωσία, η Γερμανία το 30% και η Ελλάδα το 29% τον Νοέμβρη του περασμένου έτους, σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας.

Τα κράτη της ΕΕ προβλέπεται να διακόψουν οριστικά την αγορά ρωσικού αργού πετρελαίου που εισάγεται διά θαλάσσης από τις 5 Δεκέμβρη και τις αγορές ρωσικών προϊόντων διύλισης πετρελαίου από τις 5 Φλεβάρη του επόμενου έτους.

Οι Αμερικανοί κάλυψαν το «κενό»

Το «κενό» στις εισαγωγές φυσικού αερίου έσπευσαν να καλύψουν αμερικανικά μονοπώλια, αυξάνοντας κατακόρυφα την πώληση LNG στην Ευρώπη. Μέχρι τον Ιούνη του τρέχοντος έτους, οι ΗΠΑ εξήγαγαν συνολικά περίπου 57 bcm φυσικού αερίου ως LNG, με τα 39 bcm (68%) να κατευθύνονται στην Ευρώπη, από 34 bcm σε ετήσια βάση το 2021.

Αυτό σημαίνει ότι οι ΗΠΑ έχουν ήδη στείλει περισσότερο φυσικό αέριο στην Ευρώπη κατά τους πρώτους έξι μήνες του 2022 από ό,τι ολόκληρο το 2021. Εάν οι εξαγωγές συνεχιστούν με τον ίδιο ρυθμό, η συνολική αύξηση σε σχέση με το 2021 θα είναι περίπου 45 bcm.

Σύμφωνα μάλιστα με δηλώσεις του επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας τον περασμένο Ιούλη, ο όγκος του αμερικανικού LNG που εξάγεται στην Ευρώπη ξεπέρασε για πρώτη φορά τον Ιούνη τον όγκο ρωσικού αερίου που φτάνει στην Ευρώπη μέσω αγωγών.1

Οι Ηνωμένες Πολιτείες άρχισαν να εξάγουν σημαντικές ποσότητες LNG τον Φλεβάρη του 2016. Εκτοτε, οι εξαγωγές έχουν εκτιναχθεί. Το 2019 κατέκτησαν την τρίτη θέση παγκοσμίως στις εξαγωγές LNG και από τον Ιούλη του 2022 διαθέτουν πλέον τη μεγαλύτερη ικανότητα εξαγωγής LNG από οποιαδήποτε άλλη χώρα του κόσμου.

Ωστόσο, στελέχη της «Cheniere», του κορυφαίου εξαγωγέα LNG των ΗΠΑ, δήλωναν πριν από λίγες μέρες πως με 40 bcm να έχουν ήδη παραδοθεί στην Ευρώπη, οι εξαγωγές των ΗΠΑ είναι πιθανό να πλησιάσουν «σχετικά» στο όριο των 50 bcm φέτος, επειδή σε αυτά τα μεγέθη βρίσκεται το «ταβάνι» των δυνατοτήτων με βάση τις υπάρχουσες υποδομές.

Η «Cheniere» δηλώνει πρόθυμη να κατασκευάσει πρόσθετες εγκαταστάσεις για να ικανοποιήσει την αυξανόμενη ευρωπαϊκή ζήτηση, αλλά η πρόσθετη χωρητικότητα δεν θα τεθεί σε λειτουργία πριν «τα τελευταία έτη αυτής της δεκαετίας». «Οταν κοιτάξετε τους επόμενους 12 έως 24 μήνες, ρεαλιστικά, δεν υπάρχει ικανότητα νέας υγροποίησης», σημειώνει ο ενεργειακός κολοσσός, προσθέτοντας ότι «αυτό ισχύει παγκοσμίως».2

Θυμίζουμε ότι το πρόβλημα των υποδομών απασχολεί το κεφάλαιο και στην από δω πλευρά του Ατλαντικού, καθώς ακόμα και οι υπάρχουσες ποσότητες LNG καθυστερούν να ξεφορτωθούν και να προωθηθούν στις αγορές, εξαιτίας μεγάλων ελλείψεων σε εγκαταστάσεις επανυγραεριοποίησης και δίκτυα μεταφοράς.

«Πολλαπλάσια κερδοφορία»

Η εκτίναξη των εξαγωγών πάντως έχει αποφέρει τεράστια κέρδη στα μονοπώλια της Ενέργειας. «Οι έμποροι Ενέργειας “σκοτώνουν” εξάγοντας αμερικανικό φυσικό αέριο στην Ευρώπη, καθώς οι τιμές εκτοξεύονται – με ορισμένες μεμονωμένες αποστολές να αποφέρουν 200 εκατομμύρια δολάρια», έγραφε το Business Insider τον περασμένο Αύγουστο.

Τραπεζίτες που ασχολούνται με τις επενδύσεις στην Ενέργεια υπερθεμάτιζαν ότι «δεν μιλάμε για περιθώριο (κέρδους). Μιλάμε για πολλαπλασιαστή», εξηγώντας ότι οι εταιρείες με φυσικό αέριο για πώληση από τις ΗΠΑ μπορούν να γεμίσουν ένα μεγάλο πλοίο και να το στείλουν στην ΕΕ για περίπου 60 εκατομμύρια δολάρια, με το φορτίο στη συνέχεια να φτάνει περίπου τα 275 εκατομμύρια δολάρια στην ευρωπαϊκή αγορά.

Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι δεν κερδίζουν μόνο τα αμερικανικά μονοπώλια, αλλά και τα ευρωπαϊκά, που εμπορεύονται το LNG για λογαριασμό της διψασμένης για Ενέργεια αγοράς. Το επιβεβαιώνουν άλλωστε και τα οικονομικά τους αποτελέσματα: Η γαλλική «Total Energies» και μεγάλοι εμπορικοί οίκοι, όπως η «Trafigura» και η «Gunvor» είναι μερικοί από τους βασικούς «παίκτες» που αγοράζουν και πωλούν αμερικανικό LNG σε εξαιρετικά κερδοφόρες τιμές.

Η ελβετική «Gunvor» σημείωσε κέρδη ρεκόρ το πρώτο εξάμηνο του 2022, φτάνοντας τα 841 εκατ. δολάρια (από 726 εκατ. το 2021). Η «Total» από την άλλη σημείωσε το πρώτο εξάμηνο του 2022 καθαρά κέρδη 5,7 δισ. δολαρίων (86% αύξηση), με τον εμπορικό βραχίονα της εταιρείας να έχει ισχυρές επιδόσεις.3

Για πρώτη φορά αύξηση των κινεζικών εξαγωγών LNG

Οι αμερικανικές εξαγωγές LNG στην Ευρώπη, παρά τη θεαματική τους αύξηση, δεν είναι αρκετές για να καλύψουν το κενό που αφήνει το ρωσικό αέριο. Καθώς τα ευρωπαϊκά κράτη προσπαθούσαν τους καλοκαιρινούς μήνες να αυξήσουν τα αποθέματά τους μπροστά στην έλευση του χειμώνα, στο τέλος του καλοκαιριού άρχισαν να καταφθάνουν φορτία με LNG από την Κίνα.

Η «Nikkei» έγραφε χαρακτηριστικά πως «η Κίνα δίνει στην Ευρώπη ενεργειακή σανίδα σωτηρίας με τις μεταπωλήσεις LNG». Η Κίνα σημείωσε φέτος εξαγωγές ρεκόρ σε LNG, συνολικής αξίας 448 εκατ. δολαρίων από 7 εκατ. το 2021, μειώνοντας παράλληλα τις εισαγωγές της κατά 20%, φαινόμενο πρωτοφανές για τη μεγαλύτερη εισαγωγέα Ενέργειας του πλανήτη.4

Σύμφωνα με την «Nikkei», τα κινεζικά φορτία LNG στην Ευρώπη αποφέρουν κέρδη που μπορούν να φτάσουν και τα 100 εκατ. δολάρια. Μόνο ο κινεζικός ενεργειακός κολοσσός Sinopec έχει πουλήσει 45 φορτία LNG, ή περίπου 3,15 bcm στην Ευρώπη. Η συνολική ποσότητα κινεζικού LNG που μεταπωλήθηκε εκτιμάται πως ξεπερνά τα 4 bcm, που ισοδυναμεί με το 7% των ευρωπαϊκών εισαγωγών φυσικού αερίου το πρώτο εξάμηνο του 2022.5

Η Κίνα εισάγει ρωσικό φυσικό αέριο από αγωγούς όπως τον Power of Siberia, μήκους σχεδόν 4.000 χλμ., δυναμικότητας 61 bcm/έτος. Μέχρι το 2023 αναμένεται να μεταφέρει 38 bcm/έτος, ενώ το 2024 θα ξεκινήσουν οι εργασίες για τον Power of Siberia 2, ο οποίος θα αυξήσει τις ρωσικές εξαγωγές κατά 50bcm/έτος. Ηδη, από τις αρχές του 2022, οι εισαγωγές φυσικού αερίου από ρωσικούς αγωγούς έχουν αυξηθεί κατά περίπου 65%.6

Παράλληλα, η Κίνα αύξησε σημαντικά φέτος την προμήθεια LNG από τη Ρωσία, εισάγοντας επιπλέον ποσότητες αξίας 2,3 δισ. δολαρίων. Εκτός από τη Ρωσία, όλοι οι άλλοι μεγάλοι προμηθευτές LNG στην Κίνα κατέγραψαν πτώση στον όγκο των συναλλαγών τους φέτος.

Η Κίνα εξοικονόμησε περίπου 3 δισ. δολάρια αγοράζοντας ρωσικό πετρέλαιο έναντι άλλων εισαγωγών μεταξύ Απρίλη και Ιούλη, με το Reuters να εξηγεί: «Η Κίνα εκμεταλλεύεται τις διαταραγμένες εμπορικές ροές, μεταξύ άλλων αγοράζοντας σε έκπτωση ρωσικά φορτία πετρελαίου και LNG, ενώ ανταλλάσσει εναλλακτικούς όγκους πίσω στην Ευρώπη σε υψηλότερες τιμές, παρέχοντας ένα κερδοφόρο εμπόριο», σύμφωνα με στελέχη της Credit Suisse.7

Τον Σεπτέμβρη, σύμφωνα με το «Bloomberg», υπογράφηκε συμφωνία για εισαγωγή στην Κίνα ρωσικού LNG με έκπτωση 50% μέχρι το τέλος του χρόνου. Σύμφωνα με τον οίκο αξιολόγησης Standard and Poor’s, η αύξηση των ρωσικών εισαγωγών έδωσε τη δυνατότητα σε κινεζικές εταιρείες να κατευθύνουν φορτία με LNG που είχαν ήδη αγοράσει προς την Ευρώπη: «Λέγεται ότι κάποιες εταιρείες ανταλλάσσουν φορτία στην αγορά – πωλούν κάποια μη ρωσικά φορτία στην Ευρώπη, ενώ αγοράζουν πίσω κάποια φορτία χαμηλότερης τιμής στην αγορά spot».8

Αύξηση της αξίας, παρά τη μείωση του όγκου των εξαγωγών

Συνολικά, η Ρωσία κέρδισε περίπου 158 δισ. ευρώ από τις πωλήσεις ορυκτών καυσίμων από τον Φλεβάρη έως τον Σεπτέμβρη, δηλαδή το πρώτο 8μηνο του πολέμου. Τα μισά από αυτά (περίπου 85 δισ. ευρώ) προήλθαν από αγορές της ΕΕ. Μέχρι τα τέλη Σεπτέμβρη, το ποσό αυτό είχε ξεπεράσει τα 100 δισ. ευρώ, δηλαδή περίπου 260 εκατ. ευρώ την ημέρα!

Ο μεγαλύτερος εισαγωγέας ορυκτών καυσίμων το πρώτο εξάμηνο του πολέμου ήταν επίσης η ΕΕ (85,1 δισ. ευρώ), ακολουθούμενη από την Κίνα (34,9 δισ. ευρώ), την Τουρκία (10,7 δισ. ευρώ), την Ινδία (6,6 δισ. ευρώ), την Ιαπωνία (2,5 δισ.), την Αίγυπτο (2,3 δισ. ευρώ) και τη Νότια Κορέα (2 δισ. ευρώ). Η αύξηση των τιμών των ορυκτών καυσίμων οδήγησε ώστε τα τρέχοντα έσοδα της Ρωσίας να είναι πολύ πιο πάνω από τα προηγούμενα χρόνια, παρά τις μειώσεις στον όγκο των εξαγωγών.

Ο συνολικός όγκος εμπορικών συναλλαγών της Ρωσίας μετά την εισβολή στην Ουκρανία, σε σχέση με τον μέσο όρο της περιόδου 2017-2021, αυξήθηκε με την Ινδία (+310%), την Τουρκία (+198%), τη Βραζιλία (+106%), το Βέλγιο (+81%), την Κίνα (+64%), την Ισπανία (+57%) και άλλες χώρες, ενώ μειώθηκε με τη Βρετανία (-79%), τη Σουηδία (-76%), τις ΗΠΑ (-35%) κ.ά.

Η αύξηση των τιμών των υδρογονανθράκων οδήγησε σε αύξηση και της αξίας των εξαγωγών το ίδιο χρονικό διάστημα, ακόμα και σε περιπτώσεις που μειώθηκε ο όγκος τους. Οπως για παράδειγμα σε Ινδία (+430%), Τουρκία (+213%), Κίνα (+98%), Βέλγιο (+130%), Γερμανία (+38%).

Κέρδη ρεκόρ για ρωσικά – και όχι μόνο – μονοπώλια

Οι αυξήσεις αυτές μεταφράζονται σε κέρδη ρεκόρ για τα ενεργειακά μονοπώλια της Ρωσίας. Η κατά 49,3% κρατική «Gazprom» ανακοίνωσε καθαρά κέρδη το πρώτο εξάμηνο του 2022, ύψους 2,5 τρισ. ρουβλιών (41,8 δισ. δολαρίων).

Τεράστια είναι τα κέρδη και των μονοπωλίων που εμπορεύονται το ρωσικό LNG. Η μεγαλύτερη τέτοια εταιρεία είναι η «Novatek», που παραμένει γενικά έξω από τις λίστες με τις κυρώσεις (έχει συμπεριληφθεί μόνο σ’ αυτές από τη Βρετανία, τον Καναδά, τη Νέα Ζηλανδία και την Αυστραλία).

Το ενδιαφέρον με την «Novatek» είναι το μετοχικό της σχήμα: Το 25% κατέχει ο Ρωσογερμανός μεγιστάνας Μιχελσόν, ενώ το 23,5% κατέχει ο Γκενάντι Τιμτσένκο, συνιδρυτής της ελβετικής «Gunvor» που αναφέρθηκε παραπάνω. Ενα 10% των μετοχών διαθέτει η «Gazprom» και πέρα από το 20% που αγοροπωλείται στα χρηματιστήρια, το υπόλοιπο 19,4% βρίσκεται στα χέρια της γαλλικής «Total Energies», που επίσης προαναφέρθηκε, μαζί με την «Gunvor», να σημειώνουν φέτος κέρδη – ρεκόρ.

Η «Total Energies», παρά το γεγονός ότι «πάγωσε» τμήμα των δραστηριοτήτων της στη Ρωσία μετά το ξέσπασμα του πολέμου, συνεχίζει να αγοράζει και να πουλάει ρωσικό LNG στην Ευρώπη.9Ανάμεσα στους αγοραστές της είναι και ελληνικά μονοπώλια της Ενέργειας.10

Τα ελληνικά μονοπώλια δεν αγοράζουν ρωσικό LNG μόνο διά «αντιπροσώπου», αλλά και απευθείας από ρωσικές εταιρείες, όπως φάνηκε τον Σεπτέμβρη με την περίπτωση του δεξαμενόπλοιου «Pskov», της ρωσικής Sovcomflot. Το «Pskov» αρχικά αναχώρησε από τη Ρωσία με προορισμό την Αίγυπτο, ωστόσο τα δεδομένα από το Αυτόματο Σύστημα Αναγνωρίσεως (AIS) το εμφάνισαν στο Αιγαίο. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, το φορτίο κατέληξε στον σταθμό της Ρεβυθούσας για λογαριασμό του Ομίλου «Μυτιληναίος».11

«Πάρτι» με …προσκεκλημένους τους Ελληνες πλοιοκτήτες

Αν και τα στοιχεία της κερδοφορίας δεν είναι δημόσια διαθέσιμα, υπάρχουν εκτιμήσεις που καταδεικνύουν αστρονομικά κέρδη για τους Ελληνες εφοπλιστές, των οποίων ο στόλος αποτελεί τη σημαντικότερη δύναμη στα πλοία μεταφοράς LNG.

Σύμφωνα με αυτά, οι ναύλοι των πλοίων LNG βρίσκονται σε ιστορικά υψηλό επίπεδο, όχι μόνο για τα LNG, αλλά για οποιαδήποτε κατηγορία πλοίου στην ιστορία της ποντοπόρου ναυτιλίας.

Ο μέσος ναύλος στη σποτ αγορά ξεπερνά τα 313.000 δολάρια/μέρα, ενώ πριν από μερικές μέρες, πλοίο LNG της «Maran Gas», του ομίλου Αγγελικούση, ναυλώθηκε προς 400.000 δολάρια/μέρα από την «Shell» για να μεταφέρει ένα φορτίο από τις ΗΠΑ στην Ευρώπη!

Ειδικοί του κλάδου της ναυτιλίας (πηγή: powergame.gr) προβλέπουν έσοδα ρεκόρ για τα πλοία LNG, που ενδέχεται να ανέλθουν μέχρι και στο 1 εκατ. δολάρια τη μέρα! Αυτό που τονίζουν οι αναλυτές είναι ότι πλέον τα πλοία αποζημιώνονται όχι μόνο για την εκτέλεση ενός δρομολογίου, αλλά και για την επανατοποθέτησή τους. Αν δηλαδή το πλοίο βρίσκεται π.χ. σε ένα διαφορετικό σημείο και ναυλωθεί για να παραλάβει ένα φορτίο από κάπου αλλού, πληρώνεται και για τη μετακίνηση αυτή. Σε τέτοιο σημείο έχει φτάσει ο ανταγωνισμός για τη μοιρασιά της τεράστιας πίτας!

Οι ελληνικοί ναυτιλιακοί κολοσσοί ήταν από τους πρώτους που επένδυσαν σε δεξαμενόπλοια LNG. Κατά τη διάρκεια του 2021 η αξία του ελληνόκτητου στόλου στην αγορά LNG αυξήθηκε κατά 2 δισ. δολάρια. Η Vessels Value αποτιμά τον ελληνικό στόλο μεταφοράς LNG στα 19,1 δισ. δολάρια. Ο μεγαλύτερος στόλος πλοίων μεταφοράς LNG στον κόσμο είναι ελληνικής ιδιοκτησίας, ελέγχοντας το 25% της παγκόσμιας χωρητικότητας.

Τρεις ελληνικοί όμιλοι είναι οι κορυφαίοι μεταφορείς LNG στις ΗΠΑ, σύμφωνα με τα τελευταία αναλυτικά στοιχεία, ακολουθούμενοι από ναυτιλιακούς κολοσσούς της Νότιας Κορέας και της Κίνας. Πιο συγκεκριμένα, τα πλοία του Ομίλου Αγγελικούση είναι οι κορυφαίοι μεταφορείς LNG στις ΗΠΑ με 39 φορτία, ενώ ακολουθούν η «GasLog» του Πέτρου Λιβανού (37 φορτία) και ο Ομιλος Τσάκος.

Το 2018, το ναυτιλιακό περιοδικό «Lloyd’s» κατέταξε 15 Ελληνες ανάμεσα στους κορυφαίους πλοιοκτήτες του κόσμου, με την Ελλάδα και την Κίνα να φιλοξενούν τους ανθρώπους με τη μεγαλύτερη επιρροή στη ναυτιλία.

Συγκεκριμένα στη λίστα κατά σειρά βρίσκονται ο Γιάννης Αγγελικούσης, ιδιοκτήτης της Angelicoussis Shipping Group, στην 6η θέση, ο Γιώργος Προκοπίου της Dynacom Tankers, Sea Traders και Dynagas στη 12η θέση (από την 15η) και η Αγγελική Φράγκου, επικεφαλής της Navios Maritime Holdings, στην 22η θέση.

Πιο κάτω στη λίστα βρίσκονται ο Πέτρος Γ. Λιβανός της GasLog, 24ος, ο Γιώργος Οικονόμου της TMS/Dry Ships, ο Πέτρος Παππάς, επικεφαλής της Star Bulk, ο Θεόδωρος Βενιάμης, ο Κώστας Κωνσταντακόπουλος της Costamare, ο Νικόλας Τσάκος, ιδρυτής, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Tsakos Energy Navigation (TEN) Limited και ο Βαγγέλης Μαρινάκης της Capital Group.12

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ:

1. https://markets.businessinsider.com/news/commodities/us-lng-exports-russian-gas-pipeline-europ-nord-stream-iea-2022-7?utm_medium=ingest&utm_source=markets
2. https://www.euractiv.gr/section/energia/news/to-amerikaniko-lng-prokalei-ponokefaloys-stis-vryxelles/
3. https://markets.businessinsider.com/news/commodities/us-natural-gas-exports-europe-surge-energy-crisis-trader-profits-2022-8?utm_medium=ingest&utm_source=markets
4. https://www.scmp.com/economy/global-economy/article/3193137/chinas-russian-gas-imports-jump-first-8-months-while-lng
5. https://asia.nikkei.com/Politics/International-relations/Indo-Pacific/China-throws-Europe-an-energy-lifeline-with-LNG-resales
6. https://asiatimes.com/2022/07/power-of-siberia-2-to-divert-europe-bound-gas-to-china/
7. https://www.reuters.com/business/energy/china-reaps-energy-windfall-west-shuns-russian-supplies-2022-09-14/
8. https://www.spglobal.com/commodityinsights/en/market-insights/latest-news/lng/090522-chinas-lng-imports-from-russia-hit-22-month-high-in-august-sources
9. https://www.aljazeera.com/opinions/2022/11/2/putins-gas-strategy-is-doomed-to-fail
10. https://www.capital.gr/epixeiriseis/3657676/polemos-entuposeon-me-to-rosiko-fortio-lng-gia-rebuthousa
11. https://lngprime.com/europe/first-cargo-from-gazproms-portovaya-lng-terminal-to-land-in-greece/62862/
12. https://news.gtp.gr/2019/01/15/three-greek-groups-leading-us-lng-shippers/

Δημήτρης ΜΑΒΙΔΗΣ, Ριζοσπάστης

Δείτε ακόμα...