Πρώτες ύλες για υψηλή τεχνολογία, ένα ακόμη «μήλο της Έριδος» των ιμπεριαλιστών

Mεταλλείο Σπανίων Γαιών – Φώτο Reuters

Η ανάγκη της παγκόσμιας αγοράς να προμηθευτεί δυσεύρετες πρώτες ύλες για την ανάπτυξη προϊόντων υψηλής τεχνολογίας, φέρνει στην επιφάνεια ένα νέο «πεδίο μάχης» οικονομικού και στρατιωτικού ανταγωνισμού μεταξύ των ισχυρών ιμπεριαλιστικών δυνάμεων.

Μέρος αυτών των δυσεύρετων πρώτων υλών, πέραν του Κοβαλτίου(Co), Νικελίου(Ni) και Λιθίου(Li), είναι και κάποια χημικά στοιχεία που βρίσκονται σε μικρές ποσότητες μέσα σε συγκεκριμένα ορυκτά. Τα στοιχεία αυτά με ιδιαίτερες μαγνητικές και οπτικές ιδιότητες τα ονομάζουμε «σπάνιες γαίες».

Οι σπάνιες γαίες είναι 17 χημικά στοιχεία που βάση των ορυκτών που τα συναντάμε, χωρίζονται σε τρεις ομάδες:
– Λανθάνιο (La), Σκάνδιο (Sc), Δημήτριο (Ce), Πρασεοδύμιο (Pr), Νεοδύμιο (Nd), Προμήθειο (Pm), Σαμάριο (Sm),
– Ευρώπιο (Eu), Γαδολίνιο (Gd), Τέρβιο (Tb),
– Δυσπρόσιο (Dy), Όλμιο (Ho), Ύττριο (Y), Έρβιο (Er), Θούλιο (Tm), Υτέρβιο (Yb), Λουτέτσιο (Lu).

Χρησιμοποιούνται σε πολύ μικρές δόσεις και παράγουν πολύ ισχυρά αποτελέσματα σε πρώτες ύλες που εφαρμόζονται σε υλικά υψηλής τεχνολογίας. Όπως σε καταναλωτικά προϊόντα ευρείας χρήσης (smartphones, φορητούς υπολογιστές, τηλεοράσεις, εξοπλισμό LED, φακούς φωτογραφικών μηχανών κ.ά.), αλλά και σε βιομηχανικά προϊόντα όπως μπαταρίες ηλεκτροκίνητων οχημάτων, φωτοβολταϊκούς συλλέκτες, ανεμογεννήτριες, φίλτρα πυρηνικών αντιδραστήρων, ιατρικό-εργαστηριακό εξοπλισμό, στην αεροναυπηγική και στην πολεμική βιομηχανία.

Οι σπάνιες γαίες κέρδισαν δικαίως το παρατσούκλι «vitamins of chemistry» (βιταμίνες της χημείας), με την ικανότητα τους να ενισχύουν στο πολλαπλάσιο τις ιδιότητες διάφορων ορυκτών. Για παράδειγμα, η προσθήκη νεοδυμίου (Nd) σε έναν κοινό μαγνήτη τον κάνει 10 φορές ισχυρότερο (μαγνήτης NdFeB), ενώ η προσθήκη δυσπροσίου (Dy) και σαμαρίου (Sm) του δίνει ακόμη πιο εξειδικευμένες δυνατότητες πχ. αντοχή σε υψηλές θερμοκρασίες, διευρύνοντας έτσι σημαντικά το πεδίο της εφαρμογής του.

Το μονοπώλιο της Κίνας

Η Κίνα είναι η κύρια πηγή σπάνιων γαιών για τις περισσότερες χώρες. Κατέχει σχεδόν το 37% των παγκόσμιων αποθεμάτων και παράγει πάνω από το 70% της παγκόσμιας προσφοράς. Ακολουθεί η Αυστραλία στη δεύτερη θέση, παρέχοντας το 12 % στην παγκόσμια αγορά. Αποθέματα σπάνιων γαιών υπάρχουν και σε άλλες χώρες, όμως με πολύ περιορισμένη προσφορά στην αγορά, η οποία είναι αποτέλεσμα ενός συνδυασμού οικονομικών αλλά και περιβαλλοντικών παραμέτρων.

Ενδεικτικά η Ρωσία, η Βραζιλία και το Βιετνάμ, οι τρεις αυτές χώρες διαθέτουν η καθεμία ξεχωριστά πάνω από το 10% των παγκόσμιων αποθεμάτων, αλλά καλύπτουν συνολικά μόλις το 2% της παγκόσμιας προσφοράς.

Το μονοπώλιο διακίνησης «σπάνιων γαιών» στην παγκόσμια αγορά, θεωρείται πλέον ως ένα ισχυρό διπλωματικό όπλο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί αναλόγως των γεωπολιτικών αναγκών και σχεδιασμών της υπερδύναμης που το κατέχει.

Αυτό οι Κινέζοι το γνωρίζουν πολύ καλά και γι αυτό εδώ και τρείς δεκαετίες έδωσαν προτεραιότητα στις επενδύσεις για την εξόρυξη και επεξεργασία δυσεύρετων ορυκτών (απαραίτητων για την υψηλή τεχνολογία), κυριαρχώντας έτσι στην παγκόσμια αγορά από το 2011 και μετά.

Η Κίνα είναι η μόνη χώρα στον κόσμο που μπορεί να παρέχει και τα 17 στοιχεία σπάνιων γαιών, με αποτέλεσμα να είναι η κύρια πηγή αυτών των πρώτων υλών για τις βιομηχανίες των περισσοτέρων χωρών. Ακόμη και οι ΗΠΑ εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις ξένες προμήθειες σπάνιων γαιών, με σχεδόν το 80% των εισαγωγών τους να προέρχεται από την Κίνα.

Το μονοπωλιακό αυτό πλεονέκτημα τους, οι Κινέζοι το χρησιμοποιούν σήμερα κατά κάποιον τρόπο και ως αντίμετρο απέναντι στις συνεχιζόμενες εμπορικές εντάσεις που προκαλούν οι ΗΠΑ.

Έτσι καθόλου τυχαία δεν μπορεί να χαρακτηριστεί η κίνηση της Κίνας, που πριν λίγες μέρες (συγκεκριμένα στις 22 Δεκέμβρη 2021) ανακοίνωσε τη σύσταση του ομίλου ChinaRareEarthGroup,ενός νέου κρατικού γίγαντα στο πεδίο της εξόρυξης, επεξεργασίας και προώθησης στην παγκόσμια αγορά σπάνιων γαιών.

Η νεοσύστατη ChinaRareEarthGroupπροέκυψεμέσω της συγχώνευσης τριών κορυφαίων κρατικών επιχειρήσεων, της China Minmetals Rare Earth, της μεγαλύτερης κινεζικής εταιρείας παραγωγής αλουμινίου Aluminum Corporation of China (Chinalco) και της Ganzhou Rare Earth Group. Η καθεμία από αυτές θα κατέχει περίπου 20% στο νέο όμιλο, ενώ η Επιτροπή Εποπτείας και Διαχείρισης Κρατικών Περιουσιακών Στοιχείων θα κατέχει πάνω από το 30%.

Πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι η αιφνιδιαστική τριμερής συμφωνία «AUKUS» (μεταξύ Αυστραλίας-Ηνωμένου Βασιλείου-ΗΠΑ), ήταν ένας από τους λόγους που οι Κινέζοι επιτάχυναν τη συγχώνευση των τριών μεταλλευτικών εταιρειών τους, λαμβάνοντας υπόψη ότι η Αυστραλία είναι η δεύτερη μεγαλύτερη πηγή σπάνιων γαιών, στην παγκόσμια αγορά.

Στην Ευρώπη, στα πλαίσια της επερχόμενης ηλεκτροκίνησης των αυτοκινήτων και της ευρείας χρήσης των επαναφορτιζόμενων συσσωρευτών, η Γερμανία σε μια προσπάθεια να μειώσει την εξάρτηση της από τις ασιατικές αγορές, προσπαθεί να εξασφαλίσει βιομηχανική χρήση Λιθίου υπογράφοντας νέα συμφωνία με την κυβέρνηση της Βολιβίας. Η κοινοπραξία της Βολιβιανής εταιρείας YLB με την Γερμανική εταιρεία «ACI Systems», στοχεύει σε ετήσια παραγωγή έως και 40.000 τόνων υδροξειδίου λιθίου από το 2022 για περίοδο 70 ετών.

Αμερικανοί Γεωλόγοι ερευνούν ορεινή περιοχή στο νότιο Αφγανιστάν, ψάχνοντας σπάνιες γαίες υπό την προστασία Αμερικανών πεζοναυτών

Η καταλήστευση του ορυκτού πλούτου των λαών

Όμως, η καταλήστευση του ορυκτού πλούτου των λαών δεν σταματά μόνο σε συγχωνεύσεις εταιριών και σε συμφωνίες κυβερνήσεων. Σε πολλές εστίες συγκρούσεων και ανταγωνισμού ανά τον κόσμο, μετά τον ενεργειακό πλούτο, οι πρώτες ύλες για υλικά υψηλής τεχνολογίας ειδικά οι σπάνιες γαίες ως νέο «μήλο της Έριδος» βρίσκονται υψηλά στους στόχους των επεμβάσεων των ιμπεριαλιστών.

Στο Κονγκό για παράδειγμα, που έχει σημαντικά κοιτάσματα σε σπάνιες γαίες αλλά και σε άλλα δυσεύρετα ορυκτά όπως το Κοβάλτιο (που είναι επίσης απαραίτητη πρώτη ύλη για κάθε επαναφορτιζόμενη μπαταρία και των συσσωρευτών ηλεκτροκίνητων οχημάτων), καθόλου τυχαία σπαράσσεται από ιμπεριαλιστικές συγκρούσεις. Είναι η πλέον θανατηφόρος σύρραξη στη σύγχρονη ιστορία της Αφρικής, όπου ένας εμφύλιος μεταξύ ένοπλων ομάδων μεταβλήθηκε σε πόλεμο ανάμεσα σε εννέα χώρες της γύρω περιοχής, μετρώντας πάνω από 5,5 εκατ. νεκρούς.

Το Κοβάλτιο εξορύσσεται σε διάφορες περιοχές του κόσμου, αλλά πάνω από το 60% της παγκόσμιας προσφοράς προέρχεται από αυτή την πάμπτωχη αφρικανική χώρα, με την εξόρυξη να γίνεται σε συνθήκες κάτεργου, με χιλιάδες παιδιά να εργάζονται σε πρωτόγονες συνθήκες και αφήνοντας χιλιάδες σακατεμένους εργάτες. Οι Κινέζοι και εδώ πρωτοστατούν ως οι μεγαλύτεροι αγοραστές του ακατέργαστου κοβαλτίου του Κονγκό, όπου με τη σειρά τους, διαθέτουν και τη μερίδα του λέοντος στην παγκόσμια αγορά στην παραγωγή επεξεργασμένου κοβαλτίου.

Ακόμη και στο Αφγανιστάν όταν οι ΗΠΑ είχαν επέμβει το 2001 με πρόσχημα τις τρομοκρατικές επιθέσεις στους δίδυμους πύργους, αποδείχτηκε ότι το ψάξιμο για τον ορυκτό πλούτο κάτω από τα έρημα βουνά τους χώρας, «συναγωνίζονταν» το ψάξιμο για την εύρεση του Μπιν Λάντεν και μαχητών της Αλ Κάιντα. Μάλιστα η επιχείρηση χαρτογράφησης αποθεμάτων των κρίσιμων ορυκτών του Αφγανιστάν άρχισε να προετοιμάζεται μόλις τρεις βδομάδες μετά την τρομοκρατική επίθεση στη Νέα Υόρκη, δηλαδή μία βδομάδα πριν την επίσημη έναρξη του πολέμου τους 7 Οκτώβρη του 2001.

Στην επιχείρηση αυτή που χρηματοδοτήθηκε από την Υπηρεσία Διεθνούς Ανάπτυξης των ΗΠΑ και έγινε κάτω από στρατιωτική κάλυψη, έλαβαν μέρος τουλάχιστον 50 Αμερικανοί γεωλόγοι. Αργότερα, ένα από τα πρώτα πράγματα που έκαναν οι κατοχικές δυνάμεις όταν σταθεροποιήθηκε κάπως η κατάσταση το 2004, ήταν η ανασυγκρότηση της Αφγανικής Γεωλογικής Επιθεώρησης, η εκπαίδευση των λιγοστών Αφγανών γεωλόγων στα σύγχρονα τεχνικά μέσα και η διασύνδεση τους με αμερικανικές υπηρεσίες και εταιρείες. Στο πλαίσιο αυτό αξιοποιήθηκαν όλα τα αρχεία και η ερευνητική δουλειά που είχε γίνει από το αφγανικό κράτος την περίοδο που η χώρα κηρύχτηκε λαϊκή δημοκρατία, μετά την επανάσταση του 1978.

Η Αμερικανική Γεωλογική Εταιρεία έχει υπολογίσει την πιθανή αξία των ορυκτών του Αφγανιστάν έως και 1 τρις. δολάρια. Ενώ το αμερικανικό υπουργείο Ορυκτού Πλούτου στην έκθεση του 2019 αναφέρει πως το Αφγανιστάν διαθέτει 1,4 εκατ. τόνους ορυκτών σπάνιων γαιών.

Μπορεί οι αμερικανοί τελικά να μην κατάφεραν μέχρι σήμερα να εκμεταλλευτούν τον ορυκτό πλούτο του Αφγανιστάν, κυρίως λόγω ζητημάτων ασφάλειας που υπήρχαν με την κυριαρχία των Ταλιμπάν, όμως στα πλαίσια των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών αυτό που σίγουρα κατάφεραν με την κατοχή τους, ήταν ο αποκλεισμός για δύο δεκαετίες, της εκμετάλλευσης των σπάνιων γαιών του Αφγανιστάν, από τις ανταγωνίστριες μεταλλευτικές εταιρείες που ελέγχονται από την Κίνα, τη Ρωσία, αλλά και την Ινδία.

Μεγάλες κινητοποιήσεις στη Μαλαισία στην περιοχή Κουαντάν ,κατά της Αυστραλιανής μεταλλευτικής εταιρείας Lynas. Η εταιρεία δεν είχε λάβει τα απαραίτητα μέτρα για τη μόλυνση του υπόγειου υδροφόρου ορίζοντα, τη διάβρωση του εδάφους και τα ραδιενεργά και τοξικά απόβλητα.

Ορυκτός πλούτος της Αρκτικής

Επίσης, στην Αρκτική άρχισε να ανεβαίνει επικίνδυνα η «θερμοκρασία» , όχι μόνο λόγω της κλιματικής αλλαγής, αλλά και λόγω των ορέξεων των ιμπεριαλιστών για τον ανεκμετάλλευτο ορυκτό πλούτο της παγωμένης αυτής περιοχής. Μάλιστα δεν είναι λίγοι αυτοί που πιστεύουν ότι τα πλούσια κοιτάσματα σε σπάνιες γαίες ήταν ο πραγματικός λόγος που ο τέως πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ είχε προσφερθεί να αγοράσει από τη Δανία ολόκληρη τη Γροιλανδία.

Τα τελευταία χρόνια όλο και πιο συχνά οι χώρες που απαρτίζουν το Αρκτικό Συμβούλιο (ΗΠΑ, Ρωσία, Καναδάς, Φινλανδία, Σουηδία, Νορβηγία, Δανία και Ισλανδία), αναφέρονται στις «ευκαιρίες» εκμετάλλευσης των φυσικών πόρων, που θα προκύψουν από το –ολέθριο για την ανθρωπότητα- λιώσιμο των πάγων.

Αντί δηλαδή να κοιτάξουν όλοι μαζί πως να ανακόψουν την πορεία των πάγων προς την ολοκληρωτική ρευστοποίηση τους (με ότι αυτό συνεπάγεται), οι ιμπεριαλιστές μπροστά στο κέρδος κλείνουν τα μάτια τους, αγνοώντας τις επιστημονικές μελέτες που προειδοποιούν ότι λόγω ανόδου της στάθμης της θάλασσας, έως το 2100 θα έχουν πλημμυρίσει περιοχές όπου κατοικούν πάνω από 100 εκατομμύρια άνθρωποι, αγγίζοντας το σύνολο των πλημμυροπαθών τα 400 εκατομμύρια.

Τα πάντα βέβαια γίνονται στο όνομα των «πράσινων» επενδύσεων. Με όχημα την «πράσινη» ενέργεια, την «πράσινη» αυτοκίνηση και γενικά της «πράσινης» πολιτικής που προωθούν οι αστικές κυβερνήσεις ανά τον κόσμο, προς χάριν της κερδοφορίας των μονοπωλίων. Όμως, την «πράσινη» και «ανανεώσιμη» ενέργεια, καθώς και όλα τα προϊόντα υψηλής τεχνολογίας, απ όπου κι αν τα πιάσει κανείς, μόνο «πράσινα» και φιλικά για το περιβάλλον και την ανθρώπινη υγεία δεν είναι.

Σπάνιες γαίες και ραδιενέργεια

Για την παραγωγή των πρώτων υλών που απαιτούνται στα προϊόντα υψηλής τεχνολογίας και για όλη αυτή την «πράσινη» ανάπτυξη, το μεγαλύτερο πρόβλημα που προκύπτει από την εξόρυξη και επεξεργασία των σπάνιων γαιών είναι η ραδιενέργεια. Η διαπίστωση αυτή συνδέεται με την παρουσία υψηλών συγκεντρώσεων Ουρανίου (U) και Θορίου (Th) και άλλων ραδιενεργών στοιχείων, τα οποία ανιχνεύονται στα απόβλητα της εκμετάλλευσης, δημιουργώντας εστίες μόλυνσης του εδάφους και των νερών της ευρύτερης περιοχής. Επίσης οι τοξικές χημικές ουσίες που είναι απαραίτητες για το διαχωρισμό των σπανίων γαιών από το αρχικό μέταλλο, ενοχοποιούνται για την εμφάνιση καρκίνου στους ανθρώπους.

Το είδαμε στην εσωτερική Μογγολία της Κίνας, όπου βρίσκεται το μεγαλύτερο κοίτασμα σπανίων γαιών του κόσμου (το Bayan-Obo), περιέχει Μοναζίτη, Μπαστναζίτη και σπάνιες γαίες Δημητρίου, Υττρίου και Λανθανίου. Υπολογίζεται ότι διαθέτει περισσότερα από 40 εκατ. τόνους REE ορυκτών και μετά από 40 χρόνια εξόρυξης έχει εξορυχτεί μόλις το 35%. Ωστόσο περιέχει και Θόριο σε υψηλή αναλογία το οποίο ανιχνεύεται στα απόβλητα της εκμετάλλευσης, δημιουργώντας τεράστιες εστίες μόλυνσης στο έδαφος, συνεπώς και στον υδροφόρο ορίζοντα του Baotou, με ότι αυτό συνεπάγεται για το περιβάλλον και τους κατοίκους της ευρύτερης περιοχής.

Όμως δεν είναι μόνο η Κίνα που βρέθηκε μπροστά σ’ αυτά τα προβλήματα. Μεγάλα ζητήματα με υψηλή συγκέντρωση Θορίου και Ουρανίου έχουν και άλλα μεταλλεία εξόρυξης σπανίων γαιών στον κόσμο, όπως αυτά στη Μαλαισία (στο Kuantan) και Αυστραλία (Mt. Weld), στην Καλιφόρνια των ΗΠΑ (στο Mountain Pass) αλλά και στη Γροιλανδία (στο Kvanefjeld).

Αξίζει να σημειωθεί ότι στη Μαλαισία, όπου υπάρχουν σημαντικά κοιτάσματα με κύριο ορυκτό το Ξενότιμο, η Αυστραλιανή εταιρεία Lynas εγκατέλειψε την εξόρυξη τους, κάτω από το βάρος τεράστιων κινητοποιήσεων των πολιτών, για την καταστροφή που είχε επιφέρει στην υγεία τους και στο φυσικό περιβάλλον.

Σε όλο τον πλανήτη υπάρχουν μόνο δύο εξαιρέσεις κοιτασμάτων, που τα ορυκτά τους δεν περιέχουν Ουράνιο και Θόριο. Είναι τα κοιτάσματα στη νότια Κίνα (Longnan, XunWu), καθώς και το Saskatchewan στη λίμνη Hoidas του Καναδά.

Συνεπώς για την εξόρυξη και επεξεργασία σπανίων γαιών, είτε θα πρέπει να αναζητούνται κοιτάσματα που δεν θα περιέχουν ραδιενεργά στοιχεία (πράγμα το οποίο είναι σχεδόν αδύνατον), είτε θα πρέπει οι εταιρείες να αναλαμβάνουν το δυσβάσταχτο κόστος της διαχείρισης, τηρώντας αυστηρά όλα τα πρωτόκολλα για την ασφαλή απομάκρυνση των ραδιενεργών και τοξικών αποβλήτων (που επίσης φαντάζει δύσκολο, αν όχι αδύνατον να γίνει μέσα σε ένα σύστημα που πάνω απ όλα βάζει το κέρδος).

Σπάνιες γαίες στην Ελλάδα

Όσο για την Ελλάδα, οι έρευνες που έγιναν στο πρόσφατο παρελθόν, έδειξαν ότι η χώρα μας αποτελεί μία από τις λίγες ευρωπαϊκές χώρες (μαζί με Σκανδιναβικές και τη Γροιλανδία) όπου υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις για την ύπαρξη αξιοποιήσιμων αποθεμάτων σπάνιων γαιών.

Στο πλαίσιο αυτών των ενδείξεων εντασσόταν και το ερευνητικό πρόγραμμα EURARE (European Rare Earths Project), το οποίο πραγματοποιήθηκε με τη συμμετοχή γεωλογικών ιδρυμάτων, πανεπιστημίων και μονοπωλίων του κλάδου (από την Ελλάδα, συμμετείχαν το ΕΜΠ, το ΙΓΜΕ και η «Αλουμίνιον τους Ελλάδος»).

Οι πιθανές περιοχές για μελλοντικές εκμεταλλεύσεις σπάνιων γαιών, εστιάζονται κυρίως στη Βόρεια Ελλάδα, στις μεταλλογενετικές ζώνες της Μακεδονίας και της Θράκης. Αλλά και στις προσχωσιγενείς αποθέσεις που απαντώνται στο παράκτιο και υποθαλάσσιο περιβάλλον μεταξύ Χαλκιδικής και Αλεξανδρούπολης.

Επίσης, τα κοιτάσματα βωξιτών και λατεριτών της Κεντρικής και Βορείου Ελλάδος, τα οποία ήδη υφίστανται εκμετάλλευση για την παραγωγή Αλουμινίου και Νικελίου, περιέχουν σημαντικές ποσότητες σπάνιων γαιών και μπορεί να ενταχθούν κι αυτά στα μελλοντικά σχέδια των μεταλλευτικών εταιρειών.

Η εξόρυξη των σπανίων γαιών τελικά, έτσι όπως γίνεται στις καπιταλιστικές χώρες έως τώρα, δείχνει να είναι ένας πραγματικός εφιάλτης για το περιβάλλον και τους λαούς. Ένας εφιάλτης που εάν κάποια στιγμή έρθει, με αυτά τα δεδομένα και στη χώρα μας, οι καταστροφές που θα δούμε στο φυσικό περιβάλλον θα είναι τέτοιες, που δεν αποκλείεται μπροστά τους οι Σκουριές της Χαλκιδικής να μοιάζουν με «παιδική χαρά».

Πάντως όταν θα έρθει αυτή η ώρα, της εκμετάλλευσης των σπανίων γαιών στη χώρας μας, ακόμα και αν θα υπάρξει υπόσχεση ότι θα τηρηθούν όλοι οι κανόνες προστασίας του περιβάλλοντος, θα πρέπει όλοι να είμαστε υποψιασμένοι για το, τι διακυβεύεται, ποιος θα ωφεληθεί απ’ αυτή την ιστορία και ποιος θα καταστραφεί.

Όσο ο ορυκτός και ενεργειακός πλούτος θα συνεχίσει να αποτελεί «μήλο τους Έριδος» ανάμεσα στους μονοπωλιακούς ομίλους των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων, οι λαοί θα πληρώνουν πανάκριβα, ακόμα και με το αίμα τους και για τις σπάνιες γαίες όπως έγινε μέχρι τώρα για το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.

Προϋπόθεση για να αξιοποιηθεί ο ορυκτός πλούτος και οι ενεργειακές πηγές προς όφελος των εργαζομένων είναι να περάσει η εξουσία στα χέρια των λαών. Ώστε να ανοίξει ο δρόμος για την κοινωνικοποίηση του φυσικού πλούτου και των μέσων παραγωγής, στα πλαίσια μιας οικονομίας με επιστημονικό κεντρικό σχεδιασμό, σεβόμενη πάνω απ όλα τη φύση και τον άνθρωπο.

Γιώργος Γκαντίδης
Σημαιοφόρος ΠΝ ε.α.

Πηγές:
– cgtn.com
– scmp.com
– rizospastis.gr
– oryktosploutos.net

Ετικέτες:

Δείτε ακόμα...