Σαν Σήμερα 18/1 – Γεγονότα σημαντικά και πρόσωπα που σημάδεψαν το χρόνο

Σαν Σήμερα 18/1

1535

Ο Ισπανός κατακτητής Φρανθίσκο Πιθάρρο ιδρύει τη Λίμα, πρωτεύουσα του Περού.

Φρανθίσκο Πιθάρρο
Πορτρέτο του Φρανθίσκο Πιθάρρο

1654

Με τη συνθήκη του Περεγιασλάβ η Ουκρανία ενώνεται με τη Ρωσία.

ΕΣΣΔ - Ουκρανία
Αφίσα του 1954 για τα 300 χρόνια της συνθήκης

1689

Γεννιέται ο Γάλλος πολιτικός και φιλόσοφος Σαρλ ντε Μοντεσκιέ (Charles-Louis de Secondat, Baron de La Brède et de Montesquieu), από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του Διαφωτισμού. Δανείζεται ιδέες από τον Τζων Λοκ που έκανε διακρίσεις ανάμεσα στα δικαιώματα του προσώπου (του ατόμου) και του πολίτη και θεωρούσε πως το κράτος δεν μπορεί να αμφισβητήσει τα προσωπικά δικαιώματα.

Μοντεσκιέ
Ο Σαρλ ντε Μοντεσκιέ

Υπογραμμίζει πως τα δικαιώματα, που ο πολίτης θα παραχωρεί στο κράτος (στην πολιτεία), πρέπει να τα διαφυλάξει. Στο έργο του «Το πνεύμα των νόμων» (1748), εξετάζει τη φύση και τις μορφές των πολιτευμάτων και διακρίνει τρεις μορφές τους: Δημοκρατία, Αριστοκρατία, Μοναρχία. Δε βλέπει τη Δημοκρατία ως το ανώτερο και δικαιότερο πολίτευμα. Καταδικάζει τον δεσποτισμό, επιθυμεί τον περιορισμό των αυθαιρεσιών του απόλυτου μονάρχη, δε ζητά όμως την κατάργηση της μοναρχίας. Σημαντικό στοιχείο στον Μοντεσκιέ είναι ο διαχωρισμός των εξουσιών: Νομοθετική, Εκτελεστική, Δικαστική – θεωρώντας πως αυτές πρέπει να είναι απολύτως ανεξάρτητες η μία από την άλλη. Κατά την άποψή του η Νομοθετική εξουσία πρέπει να εκφράζεται από ένα κοινοβούλιο, η Εκτελεστική από την κυβέρνηση και η Δικαστική από τη Δικαιοσύνη. Είναι στην ουσία βασικές θέσεις της αστικής δημοκρατίας.

1823

Το Ναύπλιο ορίζεται ως έδρα της επαναστατικής ελληνικής κυβέρνησης.

Ναύπλιο
Η παλιά πόλη του Ναυπλίου

1856

Γεννιέται ο Αμερικανός χειρουργός Ντάνιελ Νάθαν Χέιλ Γουίλιαμς (Daniel Hale Williams), ο οποίος πραγματοποίησε την πρώτη εγχείρηση ανοιχτής καρδιάς.

Ντάνιελ Νάθαν Χέιλ Γουίλιαμς
Ο Ντάνιελ Νάθαν Χέιλ Γουίλιαμς

1904

Γεννιέται ο Άγγλος ηθοποιός Άρτσιμπαλντ Αλεξάντερ Λιτς (γνωστότερος με το καλλιτεχνικό του ψευδώνυμο Κάρι Γκραντ [Cary Grant]). Πρωταγωνίστησε σε μερικές από τις σημαντικότερες ταινίες της χρυσής περιόδου του αμερικανικού κινηματογράφου.

Κάρι Γκραντ
Ο Κάρι Γκραντ

Οι γνωστότερες του ταινίες είναι τα «Διαζύγιο με Προθεσμία» (The Awful Truth, 1937), «Η Γυναίκα με τη Λεοπάρδαλη» (Bringing Up Baby, 1938), «Κοινωνικά σκάνδαλα» (The Philadelphia Story, 1940), «Ξαναπαντρεύομαι τη γυναίκα μου» (His Girl Friday, 1940), «Υπόθεση Νοτόριους» (Notorius, 1946), «Στη σκιά των τεσσάρων γιγάντων» (North By Northwest, 1959) και «Ραντεβού στο Παρίσι» (Charade, 1963).

Η συμμετοχή του σ’ αυτές τις ταινίες σε συνδυασμό με τον άνετο χαρακτήρα του και τη γοητευτική του εμφάνιση έδωσαν στο όνομά του θρυλική υπόσταση. Το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου τον έχει κατατάξει δεύτερο στη λίστα με τους 25 μεγαλύτερους σταρ όλων των εποχών. Το 1970 τιμήθηκε με ειδικό βραβείο Όσκαρ για την προσφορά του στην 7η τέχνη.

1914

Γεννιέται ο μουσικός και συνθέτης Γιάννης Παπαϊωάννου.

Γιάννης Παπαϊωάννου
Ο Γιάννης Παπαϊωάννου

«Φαληριώτισσα», «Ανδρέας Ζέπος», «Πριν το χάραμα», «Άνοιξε γιατί δεν αντέχω», «Κάνε κουράγιο», «Βαδίζω και παραμιλώ», «Χθες το βράδυ σε μια βάρκα», «Σβήσε το φως» είναι μερικά από τα πάμπολλα τραγούδια – μελωδική παρακαταθήκη του Γιάννη Παπαϊωάννου. Του λαϊκού δημιουργού, που μίλησε με το δικό του, πηγαίο τρόπο για τη ζωή του εργάτη, για το μεροκάματο, για την αγάπη, για τα βάσανα, για τη ζωή του φτωχού κοσμάκη.

«Τα τραγούδια μου είναι τα παθήματά μου, οι αγώνες μου, το μεροκάματο για τη φασολάδα, τα όνειρά μου, οι καντάδες μου, η ζωή μου ολόκληρη και η ζωή του φτωχού κοσμάκη…», έλεγε ο συνθέτης με την τεράστια προσφορά στο ελληνικό λαϊκό τραγούδι, από το θάνατο του οποίου σήμερα συμπληρώνονται τριάντα χρόνια.

Ξεχωριστή μορφή του λαϊκού τραγουδιού, με εντελώς προσωπικό ύφος, και άνθρωπος με μεγάλη καρδιά και σπάνιο ήθος, ο Γιάννης Παπαϊωάννου από νεαρή ηλικία ασχολήθηκε με τη μουσική. Στην αρχή με το μαντολίνο, λίγο αργότερα με την κιθάρα και στη συνέχεια με τον παντοτινό σύντροφο της ζωής του, το μπουζούκι. Το πρώτο του τραγούδι η «Φαληριώτισσα» σήμανε την απαρχή της μεγάλης του πορείας.

Μιας πορείας, που σφραγίστηκε και με τις δημιουργικές «συναντήσεις» του με άλλους μεγάλους δημιουργούς και ερμηνευτές: τον Βαμβακάρη, Μπάτη, Κερομύτη, Χατζηχρήστο, Μητσάκη, Περιστέρη, Ρούκουνα, Μοσχονά, Παγιουμτζή, Τσιτσάνη, Μπέλλου, Νίνου, Χιώτη, Χρυσάφη κ.ά. Ανθρωπος με αξίες και μεγάλη αγάπη στην τέχνη του ο Γ. Παπαϊωάννου υπερασπίστηκε το μπουζούκι ακόμα και στις πιο δύσκολες μέρες του. Στην περίοδο της δικτατορίας του Μεταξά κι ενώ το μπουζούκι διώκεται και η λογοκρισία βασιλεύει, ο συνθέτης δε διστάζει να πάει στον Μεταξά, για να του ζητήσει να πάρει πίσω την απαγόρευση.

1915

Γεννιέται στα Τρίκαλα ο λαϊκός συνθέτης Βασίλης Τσιτσάνης.

Βασίλης Τσιτσάνης
Ο Βασίλης Τσιτσάνης

Τα πρώτα του μουσικά ακούσματα ήταν από τον – τσαρουχά στο επάγγελμα – πατέρα του, ο οποίος έπαιζε μαντολίνο, που αργότερα μετέτρεψε σε μπουζούκι, μακραίνοντας το «χέρι» του.

Ο Βασίλης Τσιτσάνης έμαθε βιολί στο Ωδείο Τρικάλων, ενώ το μπουζούκι το έπιασε για πρώτη φορά στα χέρια του, μετά το θάνατο του πατέρα του, το 1927, και γοητεύτηκε αμέσως. Ήταν μεγάλος θαυμαστής του Βαγγέλη Παπάζογλου και του Μάρκου Βαμβακάρη.

Ήρθε στην Αθήνα το 1936 για να σπουδάσει στη Νομική, γρήγορα, όμως, η μουσική τον κέρδισε, ενώ η γνωριμία του με τον Δημήτρη Περδικόπουλο, τον οδήγησε στην πρώτη του ηχογράφηση, το 1937. Το 1946 εγκαταστάθηκε οριστικά στην Αθήνα, όπου ξεκίνησε η συνεργασία του με την Σωτηρία Μπέλλου και λίγο αργότερα με την Μαρίκα Νίνου, με την οποία αποτέλεσε θρυλικό ντουέτο.

Εκτός, όμως, από αυτές τις συνεργασίες, δούλεψε σε διάφορα μαγαζιά με τα μεγαλύτερα ονόματα του λαϊκού τραγουδιού.

Βασίλης Τσιτσάνης - Σωτηρία Μπέλλου
Ο Βασίλης Τσιτσάνης με τη Σωτηρία Μπέλλου

Από τα πιο γνωστά τραγούδια του είναι: «Αχάριστη», «Μπαξέ τσιφλίκι», «Τα πέριξ», «Νύχτες μαγικές», «Συννεφιασμένη Κυριακή», «Ξημερώνει και βραδιάζει», «Απόψε στις ακρογιαλιές», «Της Γερακίνας γιος», και πολλά άλλα.

Ο Βασίλης Τσιτσάνης «έφυγε» το 1984, ακριβώς την ημέρα των γενεθλίων του (18 Ιανουαρίου), σε νοσοκομείο του Λονδίνου.

1918

Αρχίζει τις εργασίες της η Συντακτική Συνέλευση στην Πετρούπολη. Την επόμενη μέρα θα διαλυθεί, εφόσον μετά την επαναστατική εδραίωση της εξουσίας των σοβιέτ δεν εξέφραζε πλέον τον πραγματικό συσχετισμό δυνάμεων.

1919

Ξεκινά τις εργασίες της η «Διάσκεψη Ειρήνης» των Παρισίων, με σκοπό τον καθορισμό των όρων της ειρήνης από τις νικήτριες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις της Αντάντ στις ηττημένες των Κεντρικών Δυνάμεων.

ΑΠΠ - «Διάσκεψη Ειρήνης» των Παρισίων
Οι ηγέτες (από αριστερά) της Βρετανίας, της Ιταλίας, της Γαλλίας και των ΗΠΑ κατά την διάρκεια της Διάσκεψης

1920

Παραιτείται η κυβέρνηση Κλεμανσώ (Georges Benjamin Clemenceau) στη Γαλλία. Στη θέση της σχηματίζεται νέα κυβέρνηση «εθνικού συνασπισμού» με πρωθυπουργό τον σοσιαλδημοκράτη Μιλλεράν.

Ζώρζ Κλεμανσώ
Ο Ζώρζ Κλεμανσώ

1923

Καθιερώνεται στην Ελλάδα το Γρηγοριανό ημερολόγιο με ισχύ από τις 16/2.

1924

Εκπρόσωποι της ταξικής ΓΣΕΕ ζητούν από τον πρωθυπουργό Ε. Βενιζέλο την αναγνώριση της ΕΣΣΔ και την αποκατάσταση διπλωματικών σχέσεων με αυτή.

1928

Γεννιέται στο Λένινγκραντ ο θρύλος του μπάσκετ Αλεξάντερ Γκομέλσκι. Καθοδήγησε ως προπονητής την εθνική ομάδα μπάσκετ της Σοβιετικής Ένωσης σε τέσσερις διοργανώσεις Ολυμπιακών Αγώνων.

ΕΣΣΔ - Αθλητισμός - Αλεξάντερ Γκομέλσκι
Ο Αλεξάντερ Γκομέλσκι, πολυνίκης προπονητής με την ομάδα μπάσκετ της ΕΣΣΔ

Ανέβηκε στο ψηλότερο σκαλί του βάθρου στη Σεούλ το 1988, το 1964 στο Τόκιο κατέκτησε το ασημένιο μετάλλιο, ενώ κατέλαβε την τρίτη θέση στο Μεξικό το 1968 και στη Μόσχα το 1980. Υπό την καθοδήγηση της «αλεπούς των πάγκων», το αντιπροσωπευτικό συγκρότημα της Σοβιετικής Ένωσης κατέκτησε δύο Παγκόσμια Πρωταθλήματα (το 1967 στην Ουρουγουάη και το 1982 στην Κολομβία), το 1978 κατέλαβε τη δεύτερη θέση στο Παγκόσμιο, ενώ οκτώ φορές ανέβηκε στο ψηλότερο σκαλί του ευρωπαϊκού πρωταθλήματος (1959, 1961, 1963, 1965, 1967, 1969, 1979, 1981). Σε συλλογικό επίπεδο, ο Γκομέλσκι ανέλαβε, μεταξύ άλλων, την τεχνική ηγεσία των ρωσικών Ρίγα (1953-66) και ΤΣΣΚΑ Μόσχας (1966-88), της ισπανικής Τενερίφε (1988-89) και της γαλλικής Λιμόζ (1990-91).

Ένα εξαιρετικό ντοκιμαντέρ για τον Αλεξάντερ Γκομέλσκι ετοίμασε η ΤΣΣΚΑ Μόσχας με αφηγητή τον γιο του θρύλου των Μοσχοβιτών, Βλάντιμιρ Γκομέλσκι.

1929

Συνέρχεται το 4ο Συνέδριο της Ομοσπονδίας Κομμουνιστικών Νεολαιών Ελλάδας (ΟΚΝΕ).

ΟΚΝΕ
Μέλη της ΟΚΝΕ με την εφημερίδα «Νεολαία»

1932

Γεννιέται ο κωμικός της χρυσής εποχής του ελληνικού κινηματογράφου Χρόνης Εξαρχάκος.

Ο Χρόνης Εξαρχάκος
Ο Χρόνης Εξαρχάκος

Σπούδασε στη σχολή του Πέλου Κατσέλη. Αποφοίτησε το 1963 και πρωτοεμφανίστηκε στο θέατρο στη «Βίλα των οργίων», με το θίασο Ρηγόπουλου- Αναλυτή.

Ένα χρόνο μετά κάνει και το ντεμπούτο του στο σινεμά, με την ταινία του Οδυσσέα Κωστελέτου Διαζύγιο αλά ελληνικά. Εμφανίστηκε σε 20 ταινίες[1] και έπαιξε σε 60 επιθεωρήσεις.

Μερικές από τις πιο γνωστές ταινίες του είναι: Η κόρη μου η σοσιαλίστρια (1966), Γοργόνες και μάγκες (1968), Η Παριζιάνα (1969), Μαριχουάνα στοπ (1971), Μια Ελληνίδα στο χαρέμι (1971) κ.ά. Η τελευταία του εμφάνιση στο θέατρο ήταν στο «Ακροπόλ» στο έργο «Το παραμύθι πάει σύννεφο» (1982).

1936

Πεθαίνει Βρετανός συγγραφέας Τζόζεφ Ράντγιαρντ Κίπλινγκ (Joseph Rudyard Kipling‎ -βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας, 1907). Ήταν κυρίως γνωστός για τις παιδικές του ιστορίες και τις ιστορίες και τα ποιήματα για τους Βρετανούς στρατιώτες στην Ινδία.

Ράντγιαρντ Κίπλινγκ
Ο Τζόζεφ Ράντγιαρντ Κίπλινγκ

1943

Ο Κόκκινος Στρατός διασπά την πολιορκία του Λένινγκραντ από τους Ναζί, διανοίγοντας έναν πολύτιμο ελεύθερο διάδρομο προς την ηρωική πόλη. Η ολοκληρωτική απώθηση των δυνάμεων του Άξονα θα χρειαζόταν ακόμη έναν ολόκληρο χρόνο σκληρών μαχών.

ΕΣΣΔ - Λένινγκραντ - Κόκκινος Στρατός
Στρατιώτες του Κόκκινου στρατού στο Λένινγκραντ

1947

Συγκροτείται το Αρχηγείο Περιοχής Ηπείρου του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας.

ΔΣΕ Ηπείρου
Μαχητές του ΔΣΕ

1948

Δυνάμεις ιππικού και τεθωρακισμένων του κυβερνητικού στρατού περικυκλώνουν το χωριό Καΐτσα, πυρπολούν αδιακρίτως σπίτια και αποθήκες με δεκάδες νεκρούς (μαχητές του ΔΣΕ και άμαχους μαζί), συλλαμβάνουν αυθαίρετα 100 κατοίκους (ως «αυτοαμυνίτες»-συμπαθούντες του ΔΣΕ) και λεηλατούν τα πάντα, καίγοντας 8.000 οκάδες στάρι και αρπάζοντας 23 άλογα και 1.600 αιγοπρόβατα του χωριού.

Εμφύλιος, 1948
Τεθωρακισμένα του Εθνικού Στρατού, 1948

Η επιχείρηση χαιρετίστηκε ως παράδειγμα προς μίμηση από τον κυβερνητικό στρατό.

1948

Ιδρύεται το Συμβούλιο Οικονομικής Αλληλοβοήθειας των σοσιαλιστικών κρατών (ΚΟΜΕΚΟΝ).

ΚΟΜΕΚΟΝ
Γραμματόσημο της ΓΛΔ αφιερωμένο στην ίδρυση της ΚΟΜΕΚΟΝ

1953

Διεξάγονται επαναληπτικές εκλογές στη Θεσσαλονίκη, κατά τις οποίες εκλέγεται βουλευτής η Ελένη Σκούρα, πρώτη γυναίκα στο αστικό κοινοβούλιο.

Ελένη Σκούρα
Η Ελένη Σκούρα

1961

Ο Μάο Τσε Τουνγκ, μιλώντας στην ΚΕ του ΚΚ Κίνας χαρακτηρίζει το ΚΚΣΕ δεξιό οπορτουνιστικό κόμμα.

Μάο Τσε Τουνγκ
Ο Μάο Τσε Τουνγκ (αριστερά)

1971

Περισσότεροι από 18.000 Αμερικανοί πολίτες φακελώθηκαν ηλεκτρονικά από στρατιωτικές μυστικές υπηρεσίες την περίοδο από το καλοκαίρι του 1967 έως το φθινόπωρο του 1969, αποκαλύπτουν οι «Τάιμς της Νέας Υόρκης».

1984

Πεθαίνει ο στρατηγός του Κόκκινου Στρατού Παντελεήμων Πονομαρένκο, ηγέτης της Λευκορωσικής αντίστασης στη διάρκεια της ναζιστικής κατοχής, ΓΓ της ΚΕ του ΚΚ Λευκορωσίας (1938 – 1947) και μέλος του ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΣΕ (1952 – 1953).

Παντελεήμων Πονομαρένκο
Ο Παντελεήμων Πονομαρένκο

1996

Ο Κωνσταντίνος Σημίτης εκλέγεται διάδοχος του Ανδρέα Παπανδρέου στην προεδρία του ΠΑΣΟΚ και την πρωθυπουργία της χώρας.

Κώστας Σημίτης - Μπιλ Κλίντον
Ο Κ. Σημίτης με τον Μπ. Κλίντον
Ετικέτες:

Δείτε ακόμα...