Σαν Σήμερα 25 Αυγούστου – Γεγονότα σημαντικά και πρόσωπα που σημάδεψαν το χρόνο

1258

Δολοφονείται ο Γεώργιος Μουζάλων, ανώτατος αξιωματούχος στην Αυτοκρατορία της Νίκαιας.

Σύμφωνα με πηγές, ηθικός αυτουργός ήταν ο μετέπειτα αυτοκράτορας Μιχαήλ Η’ Παλαιολόγος, ο οποίος έστρεψε μεγάλη μάζα του πληθυσμού κατά του Γεώργιου Μουζάλων με αποτέλεσμα να λιντσαριστεί.

Μερικές ημέρες πριν το θάνατό του, ο Γεώργιος Μουζάλων είχε οριστεί επίτροπος του ανήλικου διαδόχου Ιωάννη Δ’ Λασκάρεως, λίγο μετά το θάνατο του αυτοκράτορα Θεόδωρου Β’ Λασκάρεως.

1270

Ο βασιλιάς Λουδοβίκος Θ΄ της Γαλλίας πεθαίνει στην Τύνιδα κατά τη διάρκεια της Η΄ Σταυροφορίας.

Γαλλία - Λουδοβίκος Θ΄
Ο Λουδοβίκος Θ΄ της Γαλλίας

1609

Ο Γαλιλαίος Γαλιλέι παρουσιάζει το πρώτο του τηλεσκόπιο στους Βενετούς νομοθέτες. Γαλιλαίος Ο Γαλιλαίος Γαλιλέι παρουσιάζει το πρώτο του τηλεσκόπιο στους Βενετούς νομοθέτες.

Επιστήμες - Αστρονομία - Θρησκεία - Ιερά Εξέταση - Γαλιλαίος Γαλιλέι
Ο Γαλιλαίος Γαλιλέι

1758

Κατά τον Επταετή Πόλεμο, ο Φρειδερίκος Β΄ της Πρωσίας νικά τον ρωσικό στρατό στη μάχη του Τσόρνντορφ.

1774

Πεθαίνει ο Ιταλός συνθέτης, με μεγάλη συνεισφορά στον χώρο της όπερας Νικολό Τζομμέλλι (Niccolò Jommelli).

Πολιτισμός - Μουσική - Νικολό Τζομμέλλι
Ο Νικολό Τζομμέλλι

Αναδείχθηκε σε σημαντικό παράγοντα μεταρρύθμισης του λυρικού θεάτρου, κυρίως υποβαθμίζοντας τη σπουδαιότητα των πρωταγωνιστών του.

1776

Πεθαίνει ο Ντέιβιντ Χιουμ (David Hume), Σκωτσέζος ιστορικός και φιλόσοφος, που επηρέασε την ανάπτυξη δύο σχολών φιλοσοφίας, του σκεπτικισμού και του εμπειρισμού.

Επιστήμες - Φιλοσοφία - Ντέιβιντ Χιουμ
Ο Ντέιβιντ Χιουμ

1819

Πεθαίνει ο Βρετανός (Σκοτσέζος) εφευρέτης Τζέημς Βατ (James Watt), το όνομα του οποίου δόθηκε στη μονάδα μέτρησης της ηλεκτρικής ισχύος.

Εφευρέσεις - ηλεκτρισμός - Τζέημς Βατ
Ο Τζέημς Βατ

1821

Οι επαναστατημένοι Έλληνες νικούν τους Τούρκους στη μάχη των Βασιλικών και εμποδίζουν τις οθωμανικές ενισχύσεις να φτάσουν στην πολιορκούμενη Τρίπολη, η οποία και τελικά αναγκάζεται να παραδοθεί.

Ελληνική Επανάσταση 1821 - Μάχη των Βασιλικών
Πίνακας για την μάχη των Βασιλικών

1825

Η Ουρουγουάη ανακηρύσσεται ανεξάρτητη χώρα.

Ουρουγουάη
Η σημαία της Ουρουγουάης

1826

Οι Τούρκοι καταλαμβάνουν την Αθήνα (εκτός από την Ακρόπολη).

Αρχίζει η πολιορκία της Ακρόπολης, η οποία παραδόθηκε στις 5 Ιούνη 1827.

Πολιτισμός - Ζωγραφική - Παναγιώτης Ζωγράφος
Πίνακας του Παν. Ζωγράφου για την πολιορκία της Ακρόπολης

1841

Γεννιέται ο Ελβετός φυσιολόγος και ιατρικός ερευνητής Εμίλ Κόχερ (Emil Theodor Kocher).

Επιστήμες - Ιατρική - Εμίλ Θέοντορ Κόχερ
Ο Εμίλ Θέοντορ Κόχερ

Το 1909 βραβεύτηκε με το Νόμπελ Ιατρικής για τη δουλειά του στη φυσιολογία, την παθολογία και τη χειρουργική επέμβαση του θυρεοειδούς. Ανάμεσα στα πολλά επιτεύγματά του είναι η εισαγωγή και η προώθηση της αντισηπτικής χειρουργικής και των επιστημονικών μεθόδων στη χειρουργική επέμβαση, μειώνοντας συγκεκριμένα τη θνησιμότητα των θυρεοειδεκτομών κάτω από το 1% στις επεμβάσεις του.

1867

Πεθαίνει ο Βρετανός φυσικός και χημικός Μάικλ Φαραντέι (Michael Faraday), του οποίου το όνομα δόθηκε στη μονάδα μέτρησης χωρητικότητας πυκνωτή.

Επιστήμες - Φυσική - Χημεία - Μάικλ Φαραντέι
O Μάικλ Φαραντέι

1898

700 Έλληνες και 17 Άγγλοι σφαγιάζονται στο Ηράκλειο της Κρήτης από τους Τούρκους. Η σημερινή κεντρική «οδός 25ης Αυγούστου» στην πόλη ονομάστηκε έτσι από αυτό το γεγονός.

1900

Πεθαίνει ο Γερμανός φιλόσοφος Φρίντριχ Νίτσε.

Επιστήμες - Φιλοσοφία - Φρειδερίκος Νίτσε
Ο Φρειδερίκος Νίτσε

Στο βιβλίο του «Τάδε έφη, Ζαρατούστρα», ο Νίτσε κατασκεύασε ένα ομοίωμα ανθρώπου πάνω από τον άνθρωπο, του εξουσιαστικού υπερανθρώπου που τον συνδύασε με τους μύθους των γερμανικών δρυμών για τις ξανθές βαλκυρίες και τους Νιμπελούγκεν.

Αυτόν το φιλοσοφικό μύθο χρησιμοποίησε ο Χίτλερ, σε συνδυασμό με τη φυλετική καθαρότητα, την υπεροχή της αρίας φυλής και βέβαια τα συμφέροντα του κεφαλαίου, καλυμμένος με τον μανδύα του εθνικο-σοσιαλισμού.

1908

Πεθαίνει ο Γάλλος φυσικός Ανρί Μπεκερέλ (Antoine Henri Becquerel), ο οποίος ανακάλυψε τη ραδιενέργεια.

Επιστήμες - Φυσική - Ανρί Μπεκερέλ
Ο Ανρί Μπεκερέλ

Το 1903 βραβεύτηκε μαζί με το ζεύγος Κιουρί με το Νόμπελ Φυσικής, ενώ το όνομά του δόθηκε στη μονάδα μέτρησης της ραδιενέργειας.

1912

Γεννιέται ο κομμουνιστής ηγέτης της Λαϊκής Δημοκρατίας της Γερμανίας Έριχ Χόνεκερ (Erich Ernst Paul Honecker). Διετέλεσε ΓΓ του Ενιαίου Σοσιαλιστικού Κόμματος Γερμανίας από το 1971 έως το 1981 και Πρόεδρος της χώρας από το 1976 έως το 1989.

Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία - Έριχ Χόνεκερ
Ο Έριχ Χόνεκερ

Εντάχθηκε στο κομμουνιστικό κίνημα από πολύ νωρίς: το 1922 έγινε μέλος των Σπαρτακιστών και το 1929 μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος Γερμανίας. Το 1937 καταδικάστηκε σε 10 χρόνια φυλάκιση από το ναζιστικό καθεστώς. Παρέμεινε στη φυλακή μέχρι το 1945, ενώ στη συνέχεια δραστηριοποιήθηκε μέσα από τις γραμμές του Ενιαίου Σοσιαλιστικού Κόμματος Γερμανίας.

«Τα όνειρά μας, τα δικά σας και τα δικά μου, για μια Γερμανία, στην οποία θα πραγματοποιηθεί ο όρκος αυτών που επέζησαν από το φασισμό και τον πόλεμο, δεν εκπληρώθηκαν»… «Εμείς οι κομμουνιστές δεν επιτρέπεται ποτέ να φοβόμαστε να λέμε την αλήθεια, έστω και αν αυτή δε γίνεται αμέσως αποδεκτή…». Το γράμμα που έστειλε ο ηγέτης της πρώην ΓΛΔ, Εριχ Χόνεκερ , στις 17 Ιούλη του 1991 από τη Μόσχα, όπου τότε είχε καταφύγει, και που, για άγνωστους λόγους, δεν είχε δημοσιευτεί μέχρι τότε…

Το γράμμα αυτό, ο κομματικός και κρατικός ηγέτης της ΓΛΔ, Εριχ Χόνεκερ, είχε αποστείλει από τη Μόσχα, όπου τότε είχε καταφύγει, σε δύο μέλη του DKP (Γερμανικού ΚΚ), τους Βέρνερ Κίσλακ, Έσεν (στο μεταξύ πέθανε) και Χάιντς Γιουγκ, Ντίσελντορφ. Τους επέτρεπε, το γράμμα να δημοσιευτεί από την 1η Δεκέμβρη 1991. Για άγνωστους λόγους, το γράμμα δε δημοσιεύτηκε και η χήρα του κομμουνιστή ηγέτη, Μάργκοτ Χόνεκερ, απέστειλε από το Σαντιάγο της Χιλής, όπου διέμενε τότε, το γράμμα στη μηνιαία εφημερίδα «Ροτ Φουξ», όργανο της «Ομάδας Βορειοανατολικού Βερολίνου του Γερμανικού Κομμουνιστικού Κόμματος», που το δημοσίευσε (τεύχος Ιούνη).

Το γράμμα του Χόνεκερ έχει ως εξής:

«Κατά βάση είμαστε ήδη ένα μεγάλο «κόμμα», ένα κόμμα με προοπτική. Γι’ αυτό δεν επιτρέπεται να αφήσουμε να θολώσει το βλέμμα μας, έστω κι αν η κατάσταση τώρα είναι δύσκολη. Υπάρχουν κόμματα, που άρχισαν με λιγότερα μέλη. Τι θέλω να πω μ’ αυτό; Στην τωρινή κατάσταση δεν μπορούμε να υπολογίσουμε ότι οι «μάζες» θα έρθουν σε μας. Το SED (σ.σ. Ενιαίο Σοσιαλιστικό Κόμμα της Γερμανίας) ήταν ένα μαζικό κόμμα. Πάνω από δύο εκατομμύρια μέλη κάτι είχαν διαβάσει από τον Μαρξ, τον Ενγκελς και τον Λένιν. Έχουν σήμερα την τάση να το αμφισβητήσουν, αλλά έτσι ήταν. Σήμερα, που εκσφενδονιστήκαμε στο βάθος, είναι μόνο λίγοι εκείνοι που ανοιχτά ομολογούν πίστη στον Μαρξ. Μερικοί αμφιβάλλουν και ήταν πολλοί εκείνοι που δε μας πίστευαν καλά, όταν μιλούσαμε για τις σκιερές πλευρές του υπαρκτού καπιταλισμού και του εκτρώματός του, του φασισμού. Τώρα, που όλα «καπελώθηκαν» με τις δυτικές αξίες, τουλάχιστον ένα μέρος των ανθρώπων διαπιστώνει με τρόμο, αγανάκτηση και απογοήτευση ότι τα όνειρά του, ή καλύτερα οι αυταπάτες του, δεν εκπληρώνονται, αλλά ότι απλούστατα κυβερνάει το χρήμα…

Τα όνειρά μας, τα δικά μου και τα δικά σας, για μια Γερμανία, στην οποία θα πραγματοποιηθεί ο όρκος αυτών που επέζησαν από το φασισμό και τον πόλεμο, δεν εκπληρώθηκαν. Γνωρίζουμε γιατί. Εσείς και εμείς αγωνιστήκαμε για να πραγματοποιηθεί η Συμφωνία του Πότσνταμ των Συμμάχων σε όλη τη Γερμανία. Θυμάμαι καλά. Ο Μαξ Ράιμαν σαν αντιπρόσωπος στο ΚΚΓ ύψωσε τη φωνή του στο Κοινοβουλευτικό Συμβούλιο ενάντια στην ίδρυση του χωριστού κράτους (σ.σ. της Δυτικής Γερμανίας). Δυστυχώς, δεν μπορούσαμε να εμποδίσουμε το ότι η Γερμανία διασπάστηκε σε δύο κράτη, μια και όλα ήταν καθορισμένα: Ο σχηματισμός της διζωνίας, της τριζωνίας και η ξεχωριστή νομισματική μεταρρύθμιση. Πολλοί από μας, είτε εργαστήκαμε από εδώ ή από εκεί, τα γνωρίζουμε όλα αυτά ακριβέστατα, σημαντικά καλύτερα από αυτούς που τώρα γράφουν γι’ αυτά – δηλώνουν άγνοια και στις περισσότερες φορές με την πρόθεση να διαστρεβλώσουν την αλήθεια. Δε θα μπορέσουν να ξεγράψουν από τον κόσμο το γεγονός ότι πάνω στο γερμανικό έδαφος, στην τόσο υβριζόμενη και συκοφαντούμενη ΓΛΔ, έγινε η μοναδική στο είδος της μεγάλη προσπάθεια να δημιουργηθεί στο σοσιαλισμό στη Γερμανία μια κοιτίδα. Παρόλη τη λάσπη που εκσφενδονίζεται κατά της ΓΛΔ, του πρώτου γερμανικού κράτους των εργατών και αγροτών. Τώρα τους πολίτες, τους εκφοβίζουν και τους τρομάζουν με την «τρέλα για τη Στάζι». Μανία, απογοήτευση, μίσος, όλα πρέπει να φορτωθούν στη Στάζι, που παριστάνεται σαν συνώνυμο του σοσιαλιστικού «καθεστώτος». Γνωρίζετε καλύτερα ότι η Υπηρεσία Προστασίας του Συντάγματος της Βόννης, οι (σ.σ.μυστικές υπηρεσίες) BND και MAD μπροστά στο γεγονός ότι αυτές προπαντός διάδωσαν το ανατριχιαστικό παραμύθι για τα «θύματα και τους θύτες» κρυφογελάνε. Αν δημοσιεύονταν οι φάκελοι για τα 7 εκατομμύρια πολίτες της ΟΔΓ, που είναι αποθηκευμένοι, εκεί στις μυστικές υπηρεσίες, τότε ασφαλώς θα πραγματοποιούνταν μια μεγάλη αφύπνιση. Αλλά το να γίνει κάτι τέτοιο είναι τώρα ταμπού, γι’ αυτό είναι αρμόδιοι μόνο οι «νικητές».

Με ενδιαφέρον, αυτό μπορείτε να το φανταστείτε, διάβασα την εισήγηση στο συνέδριο του DKP. Ιδιαίτερα διαφωτιστική βρήκα την εκτίμηση της σημερινής παγκόσμιας κατάστασης και της κατάστασης στη Γερμανία, ιδιαίτερα τη συναφή μ’ αυτό διαπίστωση ότι «οι καταπιεστικές επιπτώσεις της προσάρτησης της ΓΛΔ» προέρχονται σε πρώτη γραμμή από τον καπιταλιστικό χαρακτήρα της «προσαρμογής» της ως τώρα οικονομίας της ΓΛΔ στα συμφέροντα του ομοσπονδιακογερμανικού κεφαλαίου, από τον ιμπεριαλιστικό τρόπο της είσπραξης των νέων ανατολικών επαρχιών από το ομοσπονδιακό γερμανικό χρηματιστικό κεφάλαιο. Αυτή είναι μια πραγματικά πετυχημένη εκτίμηση. Θα χρειαστεί, αυτό μου είναι σαφές, μεγάλη προσπάθεια, ακριβώς αυτό να το κάνει συνείδηση κανείς στους ανθρώπους, γιατί αυτό σημαίνει να κολυμπάς ενάντια στο ρεύμα, μια και όλες οι πολιτικές δυνάμεις, με εξαίρεση το DKP, αισθάνονται ότι οφείλουν να αναθεματίζουν τη ΓΛΔ, το SED, αυτά σε πρώτη γραμμή να τα καθιστούν υπεύθυνα για την κατάσταση που προέκυψε. Καθημερινά σφυροκοπούν στο μυαλό των ανθρώπων: Υπεύθυνο είναι το σύστημα. Ο αναθεματισμός των Κόκκινων ήταν κάτι το πολύ συνηθισμένο μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση. Σήμερα διάβασα στην FAZ (σ.σ. «Φραγκφούρτερ Αλγκεμάινε Τσάιτουνγκ») το ρεπορτάζ «ο σιγανός θρίαμβος» για τη σύνοδο της Σοσιαλιστικής Διεθνούς στη Φραγκφούρτη. Αυτή (σ.σ. η σύνοδος) ήταν αφιερωμένη στην αναγέννηση της Σοσιαλιστικής Διεθνούς, που είχε καταποντιστεί στον πόλεμο. Μια και το 1951 ο κόσμος βρισκόταν βαθιά στο χειμώνα του Ψυχρού Πολέμου, γεννήθηκε ο δημοκρατικός σοσιαλισμός σαν έννοια αγώνα στην αντιπαράθεση με τα σοσιαλιστικά καθεστώτα και κόμματα. Όμως, ως τώρα δεν υπάρχει καμιά χώρα, στην οποία να οικοδομήθηκε ο σοσιαλισμός υπό την ηγεσία της Σοσιαλδημοκρατίας. Σήμερα δεν μπορεί να παραβλεφτεί ότι στη ΣΕ δρουν ισχυρές δυνάμεις, που θέλουν να γυρίσουν τον τροχό της ιστορίας προς τον καπιταλισμό…

Εξαιτίας των γεγονότων του 1989 – ’90, δεν επιτρέπεται να σκύψουμε το κεφάλι, εδώ συμμερίζομαι ολοκληρωτικά τη γνώμη σας. Δεν επιτρέπεται να αγνοήσουμε το γεγονός, γι’ αυτό γίνεται και εδώ όλο και περισσότερο λόγος, ότι η αμερικανική και άλλες δυτικές μυστικές υπηρεσίες πάνω από 20 χρόνια εργάστηκαν με σχέδιο για μια τέτοια κατάσταση και προώθησαν και πρόσωπα, στα οποία στη ζωή των σοσιαλιστικών χωρών απέδιδαν ιδιαίτερο ρόλο, που θα έπαιζαν κατά τη βασική κοινωνική αλλαγή. Σε συνδυασμό με τις ίδιες μας τις αδυναμίες, πρέπει να προσέξει κανείς τη στοχοπροσηλωμένη εργασία των δυτικών μυστικών υπηρεσιών, η οποία ολοφάνερα δεν αστόχησε στη μακροπρόθεσμη αποτελεσματικότητά της. Ισως όλοι μας δεν υπήρξαμε και αρκετά άγρυπνοι.

Κάνει καλό ότι το κομματικό συνέδριό σας δεν προσέγγισε επιπόλαια την ανάλυση της ήττας του σοσιαλισμού, σίγουρα ίσως και εν γνώσει του γεγονότος ότι προς το παρόν κανείς δεν είναι σε θέση να βρει απάντηση στα πολλά ανοιχτά ερωτήματα. Είναι πολύ φθηνό να καθίστανται υπεύθυνα για την ήττα του σοσιαλισμού μόνο τα δικά του μοντέλα, όπως κι αν είναι διαμορφωμένα αυτά. Αυτό καταλήγει τελικά στο να θέλουν να εξαλείψουν από τον κόσμο την ιδέα μας, πράγμα όχι μόνο τόσο καινούριο στην ιστορία. Ήδη, στο λίκνο του κομμουνιστικού και εργατικού κινήματος υπήρχε το να φοβίσουν τους πολίτες, κοιτάχτε, «ένα φάντασμα γυρίζει, το φάντασμα του κομμουνισμού», συνεχίστηκε με τον αναθεματισμό της νεαρής σοβιετικής εξουσίας, τον «κίνδυνο της μπολσεβικοποίησης», αυτό το σύνθημα που βρήκε το κορύφωμά του τον καιρό του φασισμού. Σήμερα, συνεχίζεται λογικά με τον αναθεματισμό του σοσιαλισμού σαν αντιδημοκρατικού, σταλινικού. Ο σταλινισμός εξισώνεται με το φασισμό, μια προσπάθεια εξαγνισμού του φασισμού.

Το DKP είναι τώρα το μοναδικό κόμμα, που προώθησε τα καθήκοντα του παρόντος τόσο συγκεκριμένα στο προσκήνιο του αγώνα και τάσσεται υπέρ μιας καθαρής αντικαπιταλιστικής θέσης για την ανανέωση της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας (της Γερμανίας). Είναι βέβαια δύσκολο, να υπάρξει απελευθέρωση από τον «αναθεματισμό του σοσιαλισμού στη ΓΛΔ και των φορέων της», όπως και από τις ολέθριες συνέπειες, που προκάλεσε αυτή η δυσφήμιση στα κεφάλια των ανθρώπων. Αλλά θα είναι σωστό στο διαρκές να υπεκφύγει κανείς σ’ αυτό, να σιωπήσει; Αυτός ο σοσιαλισμός, με όλα του τα λάθη και αδυναμίες, ήταν μια υπαρκτά υφιστάμενη «αντικαπιταλιστική κοινωνία», πραγματοποίησε στη ζωή, είτε θέλει κανείς να της το αναγνωρίσει είτε όχι, τα στοιχειώδη αποφασιστικά ανθρώπινα δικαιώματα, για τα οποία αγωνιζόμαστε εμείς οι κομμουνιστές. Πολλά κόμματα πάνω από έναν αιώνα έγραψαν το σοσιαλισμό στο πρόγραμμά τους, αλλά μόνο η ΣΕ, η Κίνα, οι κεντρικές και ανατολικές ευρωπαϊκές χώρες και να μην ξεχνάμε την Κούβα, τον προσπάθησαν, τον πραγματοποίησαν. Και για μερικές χώρες δεν έχει ακόμα αποδειχτεί καθόλου ότι δε θα αντέξει. Εχω τη γνώμη – έτσι όπως εξελίχθηκαν τα πράγματα και όπως προπαντός θα εξελιχθούν – ότι πρέπει να δώσουμε τέρμα στη γενική εκτίμηση και καταδίκη του σοσιαλισμού όπως ήταν μια φορά. Πώς αλλιώς οι άνθρωποι σε Ανατολή και Δύση θα αποκτήσουν και πάλι εμπιστοσύνη στα ιδεώδη μας, σε ένα κόμμα που δηλώνει σαν στόχο του ενάντια στον καπιταλισμό υπάρχει μόνο μια σοσιαλιστική εναλλακτική λύση; Το λέω εντελώς ανοιχτά, γιατί η κατάσταση είναι τόσο σοβαρή, εδώ, παγκόσμια και στη χώρα μας: Πρέπει να δοθεί τέρμα στη «συντριπτική κριτική» του παρελθόντος, αυτό θα το κάνει ο αντίπαλος αρκετά. Η συνέχιση σ’ αυτή τη γραμμή, από λόγους τακτικής ή οποιουσδήποτε άλλους – αυτό δεν μπορώ να το κρίνω – αυτό, πιστεύω, χτυπάει τελικά το ίδιο το κόμμα, αυτό το δείχνουν ήδη οι εμπειρίες εδώ ή θα το δείξουν ακόμα σαφέστερα. Και το ΚΟΔΗΣΟ περιήλθε ακριβώς γι’ αυτό το λόγο στη στενωπό.

Είναι σίγουρα δύσκολο, ένας δύσκολος δρόμος για το κόμμα να ριζώσει στο ανατολικό (σ.σ. τμήμα της Γερμανίας) και στο ανατολικό και δυτικό πάλι, προπαντός στην εργατική τάξη και ανάμεσα στους νέους. Και σίγουρα δε θα ‘πρεπε να παραιτηθεί κανείς από τους ώριμους συντρόφους, που βρίσκουν στέγη ακόμα στο ΚΟΔΗΣΟ, και επίσης από αυτούς που ήταν άλλοτε μέλη του SED, αυτοί χωρίς άλλο απομονώνονται από τον αντίπαλο. Αν θέλετε να ριζώσετε και στο ανατολικό τμήμα, τότε δεν πρέπει να τους προσπεράσει αυτούς, να προσπεράσει την κατάστασή τους. Αυτοί χρειάζονται προσανατολισμό, αυτό δεν πρέπει να το αφήσετε στη Σοσιαλδημοκρατία που προσπαθεί με ζήλο γι’ αυτό. Ασφαλώς αντιλαμβάνεστε σωστά ότι όλα αυτά δεν κάνουν περιττή την ανάλυση των προβλημάτων, των λαθών και αδυναμιών από την πλευρά μας, που, γι’ αυτό έχω σαφήνεια, έκαναν δυνατό στον αντίπαλο να αναδιπλώσει τόσο μετωπικά το σοσιαλισμό στην Ανατολική Ευρώπη. Αλλά δεν είναι η επιταγή της στιγμής, πριν είναι άλλη μια φορά πολύ αργά, να συμπεριλάβουμε όλους αυτούς που είναι πρόθυμοι. Το κατώφλι πρέπει να το προσπεράσουμε, δηλαδή όλα τα δυσάρεστα, σε κάθε ανατροπή παρουσιαζόμενα φαινόμενα αποστασίας, δειλίας, οπορτουνισμού και προδοσίας, δεν πρέπει να μας θολώνουν το βλέμμα, αλλιώς δε βγαίνουμε από την άμυνα. Μάλιστα, θέλουμε πάντα να πάρουμε πολλούς, θέλουμε να πάρουμε όλους μαζί στο δρόμο μας, αλλά αυτό εμπερικλείει και χρόνο, γιατί πρέπει να υπολογίσουμε ότι μερικοί δε μας καταλαβαίνουν ακόμα, ότι πολλοί, ακόμα και σύντροφοι και ομόφρονες, μετά απ’ αυτό το κύμα της δηλητηρίασης, δεν αντιλαμβάνονται αμέσως γιατί πρέπει να ενεργήσουμε έτσι είτε αλλιώς, ίσως μάλιστα να μη συμφωνήσουν αμέσως μαζί μας. Αλλά είναι και τούτο ένα δίδαγμα από τη νεότατη ιστορία:

Εμείς οι κομμουνιστές δεν επιτρέπεται ποτέ να φοβόμαστε να λέμε την αλήθεια, έστω κι αν αυτή δε γίνεται αμέσως αποδεκτή…

Με εγκάρδιους κομμουνιστικούς χαιρετισμούς

από τη Μάργκοτ και εμένα,

Εριχ».

1918

Γεννιέται ο Αμερικανός μαέστρος και συνθέτης Λέοναρντ Μπερνστάιν (Leonard Bernstein), απ’ τους μεγαλύτερους διευθυντές ορχήστρας του 20ού αιώνα.

Πολιτισμός - Μουσική - Λέοναρντ Μπερνστάιν
Ο Λέοναρντ Μπερνστάιν

Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ και συνέχισε τις ανώτερες σπουδές του στη διεύθυνση ορχήστρας.

Από το 1943 έως το 1944 ήταν βοηθός διευθυντής ορχήστρας στη Φιλαρμονική Συμφωνική Ορχήστρα της Νέας Υόρκης και από το 1945 έως το 1948 διευθυντής της Συμφωνικής Ορχήστρας της Νέας Υόρκης.

Διεύθυνε όλες τις μεγάλες ορχήστρες του κόσμου. Συμμετείχε ως διευθυντής ορχήστρας σε φεστιβάλ σύγχρονης μουσικής (Άμστερνταμ και Πράγα). Από το 1958 έως το 1969 ήταν ο αρχιμουσικός της περίφημης Φιλαρμονικής Ορχήστρας της Νέας Υόρκης, συμβάλλοντας στη σημαντική ανανέωση του ρεπερτορίου της.

Ο Μπερνστάιν συνέθεσε συμφωνική μουσική, μουσική για μπαλέτο, αλλά και μουσική για μπαλέτο (Dybbuk -1974), θεατρικά μιούζικαλ («On The Town» -1944, «Wonderful Town» -1953) και κινηματογραφικές ταινίες («West Side Story» -1957).

1928

Πρωτοεμφανίζονται οι αριθμοί στις φανέλες των παικτών, στους αγώνες ποδοσφαίρου Άρσεναλ – Σέφιλντ Γουένσντεϊ και Τσέλσι – Σουόνσι Τάουν. Οι γηπεδούχοι φοράνε νούμερα από 1 έως 11 και οι φιλοξενούμενοι από 12 έως 22.

1929

Οι ανθρακωρύχοι της περιοχής Λουπένι της Ρουμανίας κατέρχονται σε απεργία.

Εργατικό κίνημα - Ρουμανία - Ανθρακωρύχοι - Απεργία, 1929 Πολιτισμός - Ποίηση - Παναίτ Ιστράτι
Ο ποιητής Παναίτ Ιστράτι (δεύτερος από δεξιά) ανάμεσα σε απεργούς ανθρακωρύχους

Η κυβέρνηση στέλνει εναντίον τους δυνάμεις του στρατού, οι οποίες ανοίγουν πυρ και σκοτώνουν 62 εργάτες.

Τα ταξικά εργατικά συνδικάτα της Ελλάδας εκφράζουν την αλληλεγγύη τους προς το ρουμανικό προλεταριάτο διαμαρτυρόμενα έντονα για τη δολοφονική αυτή επίθεση.

1931

Στη Βρετανία σχηματίζεται «εθνική κυβέρνηση» συνασπισμού για την αντιμετώπιση της καπιταλιστικής κρίσης, με πρωθυπουργό τον ηγέτη του Εργατικού Κόμματος Ρ. Μακντόναλντ.

Μεγάλη Βρετανία - Κυβέρνηση - Εργατικοί
Ο Ράμσεϊ Μακντόναλντ

1933

Σεισμός πλήττει την επαρχία Σετσουάν της Κίνας σκοτώνοντας 9.000 ανθρώπους.

1939

Το Ηνωμένο Βασίλειο και η Πολωνία σχηματίζουν στρατιωτική συμμαχία στην οποία το Ηνωμένο Βασίλειο υπόσχεται να υπερασπιστεί την Πολωνία σε περίπτωση εισβολής από ξένη δύναμη.

1940

Η βρετανική Βασιλική Πολεμική Αεροπορία βομβαρδίζει για πρώτη φορά το Βερολίνο.

1940

Η Λιθουανία, η Λετονία και η Εσθονία εντάσσονται στη Σοβιετική Ένωση.

1944

Οι αντάρτες ΜΑΚΙ μαζί με τις συμμαχικές δυνάμεις απελευθερώνουν το Παρίσι.

Β'ΠΠ - Γαλλία - εξέγερση στο Παρίσι, 1944
Γάλλοι αντάρτες μάχονται για την απελευθέρωση του Παρισιού

1945

Η Σαϊγκόν κυριεύεται από τους Βιέτ Μιν. Την επόμενη μέρα, η Εθνική Επιτροπή Απελευθέρωσης του Βιετνάμ μετατρέπεται σε Προσωρινή Κυβέρνηση του Βιετνάμ.

Βιετνάμ - Βιετ-Μίν - Σαϊγκόν - Απελευθέρωση, 1945
Από την απελευθέρωση της Σαϊγκόν

1960

Πραγματοποιείται η τελετή έναρξης των 17ων Ολυμπιακών Αγώνων στη Ρώμη.

Για πρώτη φορά ξανακούγεται ο «Ολυμπιακός Ύμνος» του Σπύρου Σαμάρα που είχε αναγνωριστεί δυο χρόνια νωρίτερα από τη ΔΟΕ ως μόνιμος και επίσημος ύμνος των Σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων.

Συμμετέχουν 4.733 αθλητές και 610 αθλήτριες από 84 κράτη σε 17 αθλήματα. Πραγματοποιείται η πρώτη δορυφορική μετάδοση των αγώνων και η ηλεκτρονική παρουσίαση των αποτελεσμάτων σε πίνακες.

1967

Ο Τζορτζ Λίνκολν Ρόκγουελ, ιδρυτής του Αμερικανικού Ναζιστικού Κόμματος, δολοφονείται από πρώην μέλος του κόμματος.

1975

Σύμφωνα με έγγραφα που έρχονται στη δημοσιότητα, 36 αμερικανικές εταιρείες διέθεσαν 100 εκατομμύρια δολάρια στο διάστημα της τελευταίας δεκαετίας για δωροδοκίες Αμερικανών και ξένων πολιτικών.

Μεταξύ αυτών, η «Exxon», η μεγαλύτερη βιομηχανική επιχείρηση, διέθεσε 46 εκατομμύρια δολάρια και η «Λόκχιντ» 22 εκατομμύρια.

1980

Η Ζιμπάμπουε γίνεται μέλος του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.

1981

Πεθαίνει ο ηθοποιός Αθανάσιος (Νάσος) Κεδράκας.

Πολιτισμός - Κινηματογράφος - Θέατρο - Νάσος Κεδράκας
Ο Νάσος Κεδράκας

Σπούδασε στην Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και στην Σχολή του Εθνικού Θεάτρου, από όπου αποφοίτησε το 1942. Κατά τη δεκαετία του 1940 ήταν ενεργός σε ένα κλιμάκιο του θιάσου των «Ενωμένων καλλιτεχνών», στον οποίο λάμβαναν μέρος ηθοποιοί που συμμετείχαν και στην Αντίσταση. Έπαιξε σε παραστάσεις του Εθνικού Θεάτρου.

Χαρακτηριστικός ήταν ο ρόλος του στην ταινία «Η δε γυνή να φοβήται τον άνδρα», όπου έκανε το Μικέ, τον φαρμακοποιό φίλο του Γιώργου Κωνσταντίνου. Στην τηλεοπτική σειρά Ο Χριστός Ξανασταυρώνεται (1975-1976, από το ομώνυμο μυθιστόρημα του Νίκου Καζαντζάκη) έπαιξε το ρόλο του «Κωσταντή».

1984

Πεθαίνει ο Αμερικανός συγγραφέας Τρούμαν Καπότε (Truman Garcia Capote), γνωστός κυρίως για τη νουβέλα «Πρόγευμα στο Τίφφανυς» (1958) και το μυθιστόρημα «Εν Ψυχρώ» (1966).

Πολιτισμός - Λογοτεχνία - Τρούμαν Καπότε
Ο Τρούμαν Καπότε το 1959

Θεωρείται ένας από τους σημαντικούς συγγραφείς του 20ού αιώνα, ο οποίος απέκτησε μεγάλη φήμη στη διάρκεια της ζωής του, τόσο μέσα από το έργο του όσο και μέσα από την κοινωνική του ζωή.

1985

Σκοτώνεται σε αεροπορικό δυστύχημα η Αμερικανίδα μαθήτρια Σαμάνθα Σμιθ (Samantha Reed Smith), γνωστή για το ταξίδι της στη Σοβιετική Ένωση με στόχο την ειρήνη.

ΗΠΑ - Κίνημα Ειρήννης - Σαμάνθα Σμιθ
Η Σαμάνθα Σμιθ με την επιστολή της

Ζούσε με τους γονείς της στο Μάντσεστερ της πολιτείας Μέιν των ΗΠΑ, ο πατέρας της δούλευε στο Πανεπιστήμιο κι η μητέρα της στις Κοινωνικές Υπηρεσίες. Στα δέκα της χρόνια ένιωθε απειλούμενη από τη Σοβιετική Ένωση – γιατί έτσι την είχανε μάθει – και αποφάσισε να στείλει ένα γράμμα στο τότε Πρόεδρο της ΕΣΣΔ, Γιούρι Αντρόποφ, ρωτώντας τον «γιατί θέλει να κατακτήσει τον κόσμο ή τουλάχιστον τη χώρα της»; Μαζί με το γράμμα – απάντηση του Σοβιετικού ηγέτη, η Σαμάνθα έλαβε μερικούς μήνες μετά και μια πρόσκλησή του για να επισκεφτεί μαζί με τους γονείς της τη Σοβιετική Ένωση.

Τον Ιούλη του 1983, πριν είκοσι χρόνια, ταξίδεψε στη μεγάλη χώρα του Σοσιαλισμού κι όσα είδε κι έζησε εκεί – πράγματα πολύ διαφορετικά απ’ όσα άκουγε για εκείνη τη μακρινή χώρα στην πατρίδα της – τα μετέφερε στις ΗΠΑ και τα κατέγραψε σε ένα βιβλίο. Η φιλειρηνική δραστηριότητα της Σαμάνθα Σμιθ την έκανε γνωστή σε όλο τον κόσμο και γι’ αυτό η είδηση του θανάτου της, μόλις δυο χρόνια μετά το ταξίδι της, στις 26 Αυγούστου 1985 (σκοτώθηκε μαζί με τον πατέρα της σε αεροπορικό δυστύχημα) συγκλόνισε εκατομμύρια ανθρώπους κι άφησε στα χείλη τους ένα «γιατί;»…

Όλα άρχισαν κάπως έτσι: “Αγαπητέ κύριε Αντρόποφ, το όνομά μου είναι Σαμάνθα Σμιθ . Είμαι δέκα χρονών. Συγχαρητήρια για την καινούρια σας θέση. Ανησυχώ μήπως η Ρωσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες αρχίσουν έναν πυρηνικό πόλεμο. Θα ψηφίσετε για να κάνετε πόλεμο ή όχι; Αν όχι, πέστε μου παρακαλώ, πώς θα βοηθήσετε για να μη γίνει πόλεμος. Δεν είστε υποχρεωμένος να μου απαντήσετε, όμως εγώ θα ‘θελα να μάθω γιατί θέλετε να κατακτήσετε τον κόσμο ή τουλάχιστον τη δική μας χώρα. Ο Θεός έκανε τον κόσμο για να ζούμε όλοι εμείς μαζί ειρηνικά και όχι να πολεμούμε. Ειλικρινά, Σαμάνθα Σμιθ”.

ΗΠΑ - Κίνημα Ειρήννης - Σαμάνθα Σμιθ
Η Σαμάνθα Σμιθ με πιονέρους

Μετά από λίγους μήνες, η Σαμάνθα έμαθε ότι το γράμμα της δημοσιεύτηκε στην «Πράβντα» κι αυτό την έκανε να επιμείνει: έστειλε ακόμη ένα γράμμα στον επικεφαλής της πρεσβείας της ΕΣΣΔ στην Ουάσιγκτον, ρωτώντας τον αν ο Γ. Αντρόποφ σκόπευε να απαντήσει στο γράμμα της. Και πράγματι πήρε την απάντηση.

Ο Πρόεδρος της ΕΣΣΔ ανάμεσα σε άλλα της έλεγε: «Στην Αμερική και στη χώρα μας υπάρχουν πυρηνικά όπλα – τρομερά όπλα που μπορούν να σκοτώσουν εκατομμύρια ανθρώπους σε μια στιγμή. Όμως δε θέλουμε να χρησιμοποιηθούν ποτέ. Και είναι ακριβώς γι’ αυτό που η Σοβιετική Ένωση έχει επίσημα διακηρύξει σ’ ολόκληρο τον κόσμο ότι ποτέ – ποτέ – δε θα χρησιμοποιήσει πρώτη πυρηνικά όπλα εναντίον οποιασδήποτε χώρας. Γενικά προτείνουμε να σταματήσει η παραπέρα παραγωγή τους και να προχωρήσουμε στην καταστροφή όλων των αποθεμάτων στη Γη».

Και το γράμμα του κατέληγε κάπως έτσι: «Θέλουμε ειρήνη – υπάρχουν πολλά που μας απασχολούν – να καλλιεργούμε το στάρι, να κατασκευάζουμε και να ανακαλύπτουμε, να γράφουμε βιβλία και να πετάμε στο διάστημα. Θέλουμε ειρήνη για μας και για όλους τους λαούς του πλανήτη. Για τα παιδιά μας και για σένα Σαμάνθα.

Σε προσκαλώ, αν οι γονείς σου το επιτρέψουν, να έρθεις στη χώρα μας, η καλύτερη εποχή είναι το καλοκαίρι. Να γνωρίσεις τη χώρα μας, να συναντηθείς με συνομηλίκους σου, να επισκεφτείς τη διεθνή παιδική κατασκήνωση – Αρτέκ – κοντά στη θάλασσα. Και να δεις μόνη σου: στη Σοβιετική Ένωση όλοι είναι υπέρ της ειρήνης και της φιλίας ανάμεσα στους λαούς».

«Οι γονείς μου έκριναν πως ήταν καλό να πάμε στη Ρωσία, γιατί αυτό θα μας βοηθούσε να καταλάβουμε ποιες είναι οι διαφορές ανάμεσα στις δυο χώρες μας. Θ’ αναχωρούσαμε στις 7 Ιούλη και θα μέναμε δυο βδομάδες. Βρήκα στη βιβλιοθήκη ταξιδιωτικά βιβλία γύρω από τη Ρωσία… Στα βιβλία όλα φαίνονταν όμορφα και πολύ διαφορετικά από τη ζωή στο Μέιν», έγραφε η Σαμάνθα στο βιβλίο της. Πέταξαν από το Μέιν στη Βοστόνη, στο Μόντρεαλ και από κει απευθείας στη Μόσχα.

Από τη Μόσχα στην Κριμαία, στο Λένινγκραντ και πάλι στη Μόσχα, η Σαμάνθα περιέγραψε το ταξίδι της και τους ανθρώπους που γνώρισε με έξαψη, ενθουσιασμό κι αγάπη. Είναι φανερό ότι διασκέδασε πιο πολύ στην παιδική κατασκήνωση του Αρτέκ, που άνοιξε σαν μια μεγάλη αγκαλιά για να την υποδεχτεί: «… Χίλια παιδιά με τις στολές των πιονέρων με καλωσόρισαν με τραγούδια. Ενώ η ορχήστρα έπαιζε μουσική, οι πιονέροι τραγουδούσαν τ’ όνομά μου. Ολ’ αυτά μ’ έκαναν να νιώσω κάπως αμήχανη κι έχασα τη φωνή μου. Μερικοί νεαροί χορευτές από την άλλη άκρη του σταδίου ήρθαν προς τα εμένα με ένα καρβέλι ψωμί που είχε μια μικρή κούπα με αλάτι απάνω του. Ο χορός τους έμοιαζε με σκηνή από μπαλέτο και για μια στιγμή ένιωσα πάλι σαν σε όνειρο».

Η Σαμάνθα μίλησε για τους πιονέρους και για την κατασκήνωση – που φιλοξενούσε 4.000 περίπου παιδιά – με θαυμασμό: «είναι όλα τους πολύ έξυπνα και ταλαντούχα παιδιά. Για να πας στο Αρτέκ πρέπει να έχεις ανώτερη βαθμολογία», να ξέρεις μουσική, ξένες γλώσσες ή να ασχολείσαι με τον αθλητισμό, πράγματα δηλαδή που μπορούσαν να κάνουν όλα τα παιδιά στην ΕΣΣΔ.

Η δεκάχρονη Αμερικανίδα πήρε μέρος σε ποικίλες εκδηλώσεις της κατασκήνωσης, κολυμβητικούς αγώνες, φεστιβάλ, πέταξε μηνύματα ειρήνης μέσα σε μπουκάλια στη Μαύρη Θάλασσα, τραγούδησε στα αγγλικά και στα ρώσικα, χόρεψε, έκανε καλούς φίλους. «Ήταν το πιο μεγάλο θέαμα που έγινε ποτέ», έγραψε για την τελετή λήξης της κατασκήνωσης. Όσο βρίσκονταν εκεί επισκέφτηκε επίσης τη Γιάλτα και μια αγροτική κολεκτίβα τριών χιλιάδων ανθρώπων που ήταν σαν μια μικρή πόλη.

Το Λένινγκραντ και η Μόσχα ήταν οι επόμενοι σταθμοί της. Πήγε στα μπαλέτα Κίροφ (όπου η πρώτη μπαλαρίνα, Αλα Γκίζοβα της χάρισε ένα ζευγάρι παπούτσια χορού), στο Ερμιτάζ και άλλα μουσεία και μνημεία. Στη Μόσχα συναντήθηκε με την Βαλεντίνα Τερέσκοβα και με αντιπροσωπεία του Κρεμλίνου και συζήτησε για την παγκόσμια ειρήνη και για τη σημασία του ταξιδιού της. Πήγε επίσης, στο Ολυμπιακό Κέντρο Κριλάτσκογιε, στο Παλάτι των πιονέρων, είδε παραστάσεις στο θέατρο των ζώων, στο κουκλοθέατρο και το περίφημο Τσίρκο της Μόσχας. Μεγάλη εντύπωση της έκανε το μετρό, που στα μάτια της έμοιαζε με «υπόγειο παλάτι». Ο κόσμος της έκανε δώρα και την καλοδέχονταν παντού.

«Οι άνθρωποι σ’ όλο τον κόσμο μου φαίνονται όλο και πιο πολύ σαν τους ανθρώπους στη γειτονιά μου», έγραψε όταν επέστρεψε. «Υπάρχουν ακόμα φορές που ανησυχώ μήπως η επόμενη μέρα θα ‘ναι η τελευταία μέρα της Γης. Όμως με όλο και πιο πολλούς ανθρώπους να σκέφτονται τα προβλήματα του κόσμου, ελπίζω πως κάποια μέρα σύντομα θα βρούμε το δρόμο για την παγκόσμια ειρήνη»…

1988

Δολοφονείται ο ποιητής και συγγραφέας Κώστας Ταχτσής.

Εμφανίστηκε στα ελληνικά γράμματα στις αρχές της δεκαετίας του 1950 με τις ποιητικές συλλογές «Ποιήματα» (1951), «Μικρά ποιήματα» (1952) και «Περί ώραν δωδεκάτην» (1953), που αργότερα αποκήρυξε. Ακολούθησαν οι ποιητικές συλλογές Συμφωνία του «Μπραζίλιαν» (1954) και Καφενείο «Το Βυζάντιο» κι άλλα ποιήματα (1956). Η ποίησή του κινείται στο πλαίσιο της καθημερινής ζωής και χαρακτηρίζεται από έντονα λυρική διάθεση. Την ίδια περίοδο συνδέθηκε φιλικά με τους Οδυσσέα Ελύτη, Νίκο Γκάτσο και Ανδρέα Εμπειρίκο. Το 1954 έφυγε για την Αγγλία, όπου έμεινε ως το καλοκαίρι του επόμενου χρόνου. Επέστρεψε στην Αθήνα και ασχολήθηκε επαγγελματικά με τη διδασκαλία της αγγλικής γλώσσας.

Κώστας Ταχτσής
Ο Κώστας Ταχτσής

Από την άνοιξη του 1956 έως τον Δεκέμβρη του 1964 περιπλανήθηκε σε διάφορα μέρη του κόσμου (Γερμανία, Αυστρία, Αφρική, Αυστραλία), με ενδιάμεσες επιστροφές στην Ελλάδα. Στην περίοδο αυτή μπάρκαρε σε δανέζικο φορτηγό πλοίο προς τη Γερμανία, εργάστηκε στα γυρίσματα της ταινίας του Τζιν Νεγκουλέσκο «Το παιδί και το δελφίνι», που γυρίστηκε στην Ύδρα το 1956, τέλεσε χρέη μάνατζερ σε περιοδεία του κλασσικού πιανίστα Τώνη Γεωργίου στην Αφρική, εργάστηκε ως υπάλληλος εμπορικού καταστήματος και σιδηροδρομικός υπάλληλος στην Αυστραλία.

Το 1960 ξεκίνησε για το γύρο της Ευρώπης με βέσπα. Στις χώρες που επισκέφτηκε έγραψε «Το Τρίτο στεφάνι», το οποίο ολοκλήρωσε στην Αυστραλία, κατά τη διάρκεια της δεύτερης εκεί παραμονής του και το έστειλε στην Ελλάδα για εκτύπωση. Το έργο απορρίφθηκε ως ακατάλληλο και ο Ταχτσής προχώρησε στη ιδιωτική έκδοσή του στην Αθήνα το 1962.

«Το τρίτο στεφάνι» είναι η σημαντικότερη προσφορά του στην Νεοελληνική λογοτεχνία, με το οποίο αργότερα καθιερώθηκε ως ένας από τους καλύτερους πεζογράφους της γενιάς του. Μαζί με τον Νάνο Βαλαωρίτη και άλλους συμμετείχε στη συντακτική ομάδα του πρωτοποριακού λογοτεχνικού περιοδικού «Πάλι» (1964–1967). Το 1972 εξέδωσε τη συλλογή διηγημάτων «Τα ρέστα» και το 1979 μία συλλογή αυτοβιογραφικών κειμένων με τίτλο «Η γιαγιά μου η Αθήνα».

Ο Ταχτσής είχε να παρουσιάσει και πλούσιο μεταφραστικό έργο. Μετέφρασε έργα συγγραφέων, όπως τη «Φιλουμένα Μαρτουράνο» του Εντουάρντο ντε Φίλιπο, καθώς και πολλές κωμωδίες του Αριστοφάνη. Για τη μεταφραστική του εργασία στον Αριστοφάνη είχε επικριθεί από την κριτική για πολλές μεταφραστικές ελευθεριότητες και αυθαιρεσίες.

1989

Μετά από ένα ταξίδι στο διάστημα, που κράτησε δώδεκα χρόνια, το διαστημόπλοιο «Βόγιατζερ 2» πετάει πάνω από τα σύννεφα του γιγάντιου πλανήτη Ποσειδώνα και του δορυφόρου του Τρίτωνα, στέλνοντας στη Γη φωτογραφίες από βαλτώδεις περιοχές, παγωμένες λίμνες και κρατήρες.

ΗΠΑ - Διαστημικό πρόγραμμα - Βόγιατζερ 2
Καλλιτεχνική απεικόνιση του Βόγιατζερ 2

1991

Ο Λίνους Τόρβαλντς (Linus Benedict Torvalds) ανακοινώνει την πρώτη έκδοση του Linux.

2002

Πεθαίνει ο ηθοποιός του θεάτρου και του κινηματογράφου Γιάννης Γκιωνάκης.

Γιάννης Γκιωνάκης
Ο Γιάννης Γκιωνάκης

Σπούδασε στη δραματική σχολή του Θεάτρου Τέχνης και στο Εθνικό Ωδείο. Στο θέατρο πρωτοεμφανίστηκε το 1944, στο «Θέατρο Τέχνης» του Καρόλου Κουν, στο έργο του Αλέξη Σολωμού «Ο τελευταίος ασπροκόρακας». Ακολούθησαν οι παραστάσεις «Ο βυθός» του Μαξίμ Γκόρκι και ο «Βυσσινόκηπος» του Τσέχοφ. Το 1945 άρχισε να εμφανίζεται και στην επιθεώρηση στο θέατρο «Σαμαρτζή». Λίγο αργότερα, το 1950, συνεργάστηκε με την «Ελληνική Σκηνή» του Δημήτρη Ροντήρη στο θέατρο «Κυβέλη» της πλατείας Συντάγματος. Στη συνέχεια εντάχθηκε στο μόνιμο δυναμικό του «Εθνικού Θεάτρου» όπου παρέμεινε μέχρι το 1956. Τη «χρυσή» δεκαετία του ’60 ως πρωταγωνιστής πια και συνθιασάρχης εμφανίστηκε σε πλήθος επιθεωρήσεων: «Καινούρια Αθήνα», «Ανθρωποι του ’60», «Κάθε καρυδιάς καρύδι», «Πράσινο κόκκινο», «Αυλή και πεζοδρόμιο», «Ραντεβού στις κάλπες» κ.ά.

Την περίοδο 1966-67 συγκρότησε θίασο πρόζας με τους Χριστίνα Σύλβα, Γιάννη Μιχαλόπουλο, Σμάρω Στεφανίδου και έπαιξε την τεράστια επιτυχία «Ο αχόρταγος» του Δημήτρη Ψαθά και στη συνέχεια μια ακόμη μεγάλη επιτυχία του «Ένας βλάκας και μισός», ο «Κουτσομπόλης», το «Στραβόξυλο». Τη δεκαετία του ’70 κάνει μια στροφή στο ρεπερτόριο και συνεργάζεται με το «Προσκήνιο» του Σολωμού και κάνει δύο σημαντικές ερμηνείες στον «Αρχοντοχωριάτη» του Μολιέρου και στον «Κοριό» του Μαγιακόφσκι. Το 1989 έπαιξε μαζί με τον Βασίλη Διαμαντόπουλο στο «Βολπόνε» του Μπεν Τζόνσον, στο Θέατρο «Λουζιτάνια» σε σκηνοθεσία Μίνου Βολωνάκη.

Δεκάδες είναι οι ταινίες στις οποίες έπαιξε ο Γιάννης Γκιωνάκης . Πρωτοεμφανίστηκε στην ταινία του Αλέκου Σακελλάριου «Παπούτσι από τον τόπο σου» το 1946. Ακολούθησαν: «Εκείνες που δεν πρέπει ν’ αγαπούν», «Το κορίτσι με τα παραμύθια», «Μην ερωτεύεσαι το Σάββατο», «Η κοροϊδάρα», «Ο αχόρταγος», «Ο πεθερόπληκτος», «Η ωραία του κουρέα», «Το στραβόξυλο», «Οι τέσσερις άσοι», «Ο ξεροκέφαλος», «Ο τρελός της πλατείας Αγάμων», «Ο τετραπέρατος», «Νυμφίος Ανύμφευτος», «Αλλος για το εκατομμύριο», «Κάλλιο πέντε και στο χέρι», «Κρεβατομουρμούρα», «Η μουσίτσα», «Διαβόλου κάλτσα», «Το βλακόμουτρο», «Κίτρινα γάντια», «Τρίτη και 13» κ.ά.

Στην τηλεόραση, συμμετείχε, στη σειρά «Ιστορίες της νύχτας» του Δημ. Νικολαΐδη σε σενάριο Λάκη Μιχαηλίδη (1972-73), στα αστυνομικά ευθυμογραφήματα «Ποινικό μητρώο της Αθήνας», «Ιστορίες χωρίς δάκρυα» του Αντώνη Αντωνίου κ.ά. Για την προσφορά του στο θέατρο και τον κινηματογράφο έχει τιμηθεί με «Αναμνηστικό Μετάλλιο Δημήτρη Ψαθά» κ.ά. ενώ το 1999 βραβεύτηκε με το έπαθλο «Αιμίλιος Βεάκης» από το Κέντρο Μελέτης και Έρευνας του Ελληνικού Θεάτρου – Θεατρικού Μουσείου.

Ετικέτες:

Δείτε ακόμα...