Σαν σήμερα 28 Ιουλίου – Γεγονότα σημαντικά και πρόσωπα που σημάδεψαν το χρόνο

Σαν Σήμερα 28/7

1364

Τα στρατεύματα της Δημοκρατίας της Φλωρεντίας νικούν τα στρατεύματα της Δημοκρατίας της Πίζας στη μάχη της Κασίνα.

1540

Ο Μεταρρυθμιστής Τόμας Κρόμγουελ (Thomas Cromwell) εκτελείται με εντολή του Ερρίκου Η΄ της Αγγλίας με την κατηγορία της προδοσίας.

Την ίδια μέρα, ο Ερρίκος παντρεύεται την πέμπτη του σύζυγο, Αικατερίνη Χάουαρντ.

Ο Τόμας Κρόμγουελ
Ο Τόμας Κρόμγουελ

1609

Γεννιέται η Γιούντιτ Γιανς Λέιστερ (Judith Leyster), Ολλανδή ζωγράφος.

Γιούντιτ Γιανς Λέιστερ
Γιούντιτ Γιανς Λέιστερ – αυτοπροσωπογραφία

Η Λέιστερ ζωγράφισε σκηνές της καθημερινότητας, πορτρέτα και νεκρές φύσεις.

Γιούντιτ Γιανς Λέιστερ
Γιούντιτ Γιανς Λέιστερ – “Χαρούμενο ζευγάρι”

Μέχρι το 1893 ολόκληρο το έργο της αποδιδόταν στον Φρανς Χαλς, οπότε ο Κορνέλις Χόφστεντε ντε Χρόο πρώτος της απέδωσε επτά πίνακες, έξι από τους οποίους είναι «υπογεγραμμένοι» με το χαρακτηριστικό μονόγραμμα «JL».

1778

Επικυρώνεται το σύνταγμα της Κανταβρίας στην Ισπανία.

1741

Πεθαίνει ο Ιταλός συνθέτης και δεξιοτέχνης του βιολιού της εποχής του ιταλικού μπαρόκ Αντόνιο Βιβάλντι.

O Αντόνιο Βιβάλντι
O Αντόνιο Βιβάλντι

Έγραψε σόλο κονσέρτα για ένα ή περισσότερα βιολιά, φλάουτο, όμποε, φαγκότο, επίσης σονάτες, καντάτες και όπερες.

Ο Αντόνιο Βιβάλντι έπαιξε σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη του μουσικού είδους του ατομικού κονσέρτου. Ενός είδους, που έδινε τη δυνατότητα να αναγνωριστεί η δεξιοτεχνία στην ερμηνεία των μουσικών

Το γνωστότερο έργο του είναι, φυσικά, οι «Τέσσερις Εποχές». Ένα έργο αξεπέραστο, όσον αφορά, τόσο στη φόρμα, όσο και στο περιεχόμενό του. Θα μπορούσε να υποστηρίξει κανείς ότι με τις «Τέσσερις Εποχές» ο Βιβάλντι άνοιξε μια νέα σελίδα στη μουσική, ένα νέο δρόμο απ’ τον οποίο πέρασαν όλοι οι κατοπινοί του κλασικοί συνθέτες.

Δεν είναι τυχαίο ότι θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους, αν όχι ο σημαντικότερος, εκπρόσωπος της λεγόμενης προκλασικής μουσικής.

1750

Πεθαίνει ο Γερμανός συνθέτης Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ (Johann Sebastian Bach).

Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ ΄
Προσωπογραφία του Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ

Ο Μπαχ , ήταν συνθέτης, διευθυντής ορχήστρας, μουσικοπαιδαγωγός και εκτελεστής (οργανίστας, κλειδοκυμβαλίστας, βιολιστής και βιολονίστας) της περιόδου Μπαρόκ.

Αναμφισβήτητα ο μεγαλύτερος συνθέτης αυτής της περιόδου, καθώς και ένας από τους σπουδαιότερους στην ιστορία της έντεχνης Δυτικής μουσικής.

Τα περισσότερα από 1.000 έργα του που έχουν διασωθεί ως τις μέρες μας, ενσωματώνουν όλα τα χαρακτηριστικά του στυλ Μπαρόκ, το οποίο και απογειώνουν στην τελειότητα. Παρόλο που δεν εισάγει κάποια νέα μουσική φόρμα, εμπλουτίζει το γερμανικό μουσικό στυλ της εποχής με μια δυνατή και εντυπωσιακή αντιστικτική τεχνική, έναν φαινομενικά αβίαστο έλεγχο της αρμονικής και μοτιβικής οργάνωσης, και την προσαρμογή ρυθμών και ύφους από άλλες χώρες, ιδιαίτερα από την Ιταλία και τη Γαλλία. Η μουσική του χαρακτηρίζεται από τεχνική αρτιότητα, αρτιστικό υπόβαθρο και, κυρίως, υψηλή πνευματικότητα.

Τα έργα του καλύπτουν ένα ευρύτατο φάσμα τόσο της οργανικής (έργα για τσέμπαλο, εκκλησιαστικό όργανο, κοντσέρτα), όσο και της φωνητικής μουσικής (ορατόρια, λειτουργίες, πάθη, καντάτες, κ.α.). Ως χαρακτηριστικά έργα του Μπαχ μπορούν να αναφερθούν: η Τοκάτα και Φούγκα σε Ρε Ελάσσονα, η Λειτουργία σε σι ελάσσονα, τα Κατά Ματθαίον Πάθη, τα Βρανδεμβούργια Κοντσέρτα, το Καλοσυγκερασμένο Κλειδοκύμβαλο και η Τέχνη της Φούγκας.

1794

Εκτελείται στην γκιλοτίνα ο ηγέτης της Γαλλικής αστικής Επανάστασης του 1789 Μαξιμιλιανός Ροβεσπιέρος, στέλεχος της ριζοσπαστικής αστικής επαναστατικής οργάνωσης των Ιακωβίνων.

Ο Μαξιμιλιανός Ροβεσπιέρος
Ο Μαξιμιλιανός Ροβεσπιέρος

Υπήρξε ο διασημότερος ηγέτης της Μεγάλης Γαλλικής Επανάστασης, από τους συνεπέστερους υπερασπιστές των λαϊκών συμφερόντων στις διάφορες περιόδους της Επανάστασης και αμείλικτος εχθρός των υπονομευτών του επαναστατικού καθεστώτος των Ιακωβίνων.

Οι θέσεις του διακρίνονταν από τη σταθερή πίστη του στη λαϊκή εξουσία και την πολιτική ισότητα, ενώ διακρίθηκε για τις ριζοσπαστικές του θέσεις σε σειρά ζητημάτων, όπως το αγροτικό, με την κατάργηση της φεουδαρχίας.

Ο Ροβεσπιέρος, αναγνωρίζοντας τη σημασία της επαναστατικής εξουσίας τόνιζε: «Η επανάσταση είναι πόλεμος της ελευθερίας κατά των εχθρών της. Το Σύνταγμα είναι το καθεστώς της νικηφόρας και ειρηνικής ελευθερίας».

1808

Ο Μαχμούτ Β΄ γίνεται σουλτάνος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και χαλίφης του Ισλάμ.

Ο Μαχμούτ Β'
Ο Μαχμούτ Β’

1809

Κατά τον Πόλεμο της Ιβηρικής Χερσονήσου διεξάγεται η Μάχη της Ταλαβέρα.

Ο βρετανικός, πορτογαλικός και ισπανικός στρατός του σερ Άρθουρ Ουέλσλι νικά τις γαλλικές δυνάμεις του Ιωσήφ Βοναπάρτη.

Η Μάχη της Ταλαβέρα
Η Μάχη της Ταλαβέρα

1821

Το Περού ανακηρύσσεται ανεξάρτητο από την Ισπανία.

Περού - Ανεξαρτησία, 1821
Ο Σαν Μαρτίν κηρύσσει την ανεξαρτησία του Περού

1836

Γεννιέται στη Σύρο ο κορυφαίος λογοτέχνης Εμμανουήλ Ροΐδης.

Οι γονείς του ανήκαν σε πλούσιες και αριστοκρατικές οικογένειες.

Το 1841 η οικογένεια του Ροΐδη εγκαταστάθηκε στη Γένοβα. Το 1849 επέστρεψε στην Ερμούπολη για σπουδές.

Ο Εμμανουήλ Ροΐδης
Ο Εμμανουήλ Ροΐδης

Το 1862 εγκαθίσταται οριστικά στην Αθήνα, αποφασισμένος να ασχοληθεί αποκλειστικά με τα γράμματα. Το 1866 γράφει την προκλητική και σατιρική «Πάπισσα Ιωάννα».

Στα επόμενα χρόνια δημοσιεύει πολιτικά και φιλολογικά κείμενα, συνεργάζεται με τις γαλλόφωνες εφημερίδες «La Grece» και «Independance Hellenique» και το 1870 γίνεται διευθυντής της «Grece». Το 1873 χάνει σχεδόν όλη την περιουσία του και ζει πια απ’ τη συγγραφική του εργασία.

Υπήρξε υπέρμαχος της δημοτικής σε όλες τις γλωσσικές του μελέτες.

Ο ίδιος γράφει τα κείμενά του στην καθαρεύουσα (με εξαίρεση το παραμύθι «Η μηλιά»). Ο γραπτός του λόγος, όμως, αποδεικνύει ότι ήταν έξοχος στυλίστας της καθαρεύουσας και ότι εισηγήθηκε ένα ξεχωριστό λογοτεχνικό ύφος στη νεοελληνική λογοτεχνία. Από το 1876 γράφει και μεταφράζει διηγήματα, ενώ στη δεκαετία 1891-1901 δημοσιεύει το πλουσιότερο διηγηματογραφικό του έργο.

Το 1876 ιδρύεται το περιοδικό «Εστία» και το 1877 ο «Παρνασσός», είναι μέλος της συντακτικής τους επιτροπής, ενώ ως το τέλος της ζωής του συνεργάζεται με πολλά ακόμη φιλολογικά περιοδικά και εφημερίδες της εποχής.

1887

Γεννιέται ο Μαρσέλ Ντυσάν (Marcel Duchamp), Γάλλος ζωγράφος και θεωρητικός, που επηρέασε σημαντικά την μεταπολεμική τέχνη στην Ευρώπη και την Αμερική.

Ο Μαρσέλ Ντυσάν
Ο Μαρσέλ Ντυσάν

Η οικογένειά του περιλάμβανε πολλούς καλλιτέχνες. Από τα 6 αδέρφια της οικογένειας, τα 4 ασχολήθηκαν τελικά με την τέχνη.

Τα πρώτα έργα του, ο Μαρσέλ Ντυσάν τα δημιούργησε στη Μονμάρτρη και χαρακτηρίζονται σήμερα ως μετα-ιμπρεσιονιστικά.

Το 1913 επισκέφτηκε τη Νέα Υόρκη, όπου το έργο του υπό τον τίτλο «Γυμνό που κατεβαίνει τη σκάλα» δημιούργησε σκάνδαλο όταν εκτέθηκε σε δημόσια έκθεση.

Μετά τον Α΄ Παγκόσμιο πόλεμο ξαναγύρισε στο Παρίσι όπου συνεργάστηκε με τους ντανταϊστές και λίγο αργότερα με την ομάδα των υπερρεαλιστών. Σε αυτή παρέμεινε μέχρι το 1925. Για τους υπερρεαλιστές αποτελεί την κεντρικότερη φυσιογνωμία της σύγχρονης τέχνης. Όταν πρόσθεσε στη Μόνα Λίζα μουστάκι και μούσι δημιούργησε σκάνδαλο στο χώρο της τέχνης.

Το 1929 σταμάτησε να ζωγραφίζει και στράφηκε περισσότερο σε δισδιάστατα ή τρισδιάστατα σύμβολα και σε λογοπαίγνια που είχαν σκοπό να εξευτελίσουν τις κατεστημένες αντιλήψεις περί δημιουργίας στην τέχνη.

1902

Γεννιέται ο Καρλ Πόπερ, βρετανοαυστριακός επιστημολόγος και φιλόσοφος.

Το έργο του Καρλ Πόπερ «Η ανοιχτή Κοινωνία και οι εχθροί της», εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1945 και επανεκδόθηκε συμπληρωμένο το 1952, ένα χρόνο μετά την έκδοση του βιβλίου του Χ. Άρεντ για το «Ολοκληρωτικό σύστημα».

Επρόκειτο για την εποχή που ολοκληρωνόταν το θεωρητικό – ιδεολογικό οπλοστάσιο του καπιταλιστικού ψυχρού πολέμου ενάντια στον «κομμουνισμό» και τα δύο αυτά έργα είχαν συμπληρωματικό χαρακτήρα (ο όρος ολοκληρωτισμός χρησιμοποιείται ευρέως από τον Πόπερ στο εν λόγω έργο).

1904

Γεννιέται ο Πάβελ Αλεξέγιεβιτς Τσερενκόφ, Σοβιετικός φυσικός ρωσικής καταγωγής, που τιμήθηκε με το Βραβείο Νόμπελ Φυσικής το 1958.

Είναι γνωστός κυρίως από το ομώνυμο φαινόμενο.

Ο Πάβελ Αλεξέγιεβιτς Τσερενκόφ
Ο Πάβελ Αλεξέγιεβιτς Τσερενκόφ

1914

Η Αυστροουγγαρία κηρύσσει τον πόλεμο στην Σερβία. Ξεκινά ο Α’ παγκόσμιος ιμπεριαλιστικός πόλεμος.

Το πρωτοσέλιδο της «Arbeiter Zeitung», με την κήρυξη του πολέμου
Το πρωτοσέλιδο της «Arbeiter Zeitung», με την κήρυξη του πολέμου

1915

Γεννιέται ο Τσαρλς Χαρντ Τάουνς (Charles Hard Townes), Αμερικανός φυσικός ο οποίος βραβεύτηκε το 1964 το με το βραβείο Νόμπελ Φυσικής.

Ο Τσαρλς Χαρντ Τάουνς
Ο Τσαρλς Χαρντ Τάουνς

Βραβεύτηκε μαζί με τους Σοβιετικούς Νικολάι Μπασόφ και Αλεξάντερ Πρόχοροφ για τη θεμελιώδη εργασία τους στον τομέα της κβαντικής ηλεκτρονικής, η οποία οδήγησε στην κατασκευή ταλαντωτών και ενισχυτών βασισμένων στην αρχή Μέιζερ-λέιζερ.

1915

Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής ξεκινούν μία 20ετή κατοχή της Αϊτής.

1919

Ιδρύεται η ρεφορμιστική συνδικαλιστική Διεθνής του Άμστερνταμ.

1922

Πεθαίνει ο θεατρικός συγγραφέας, ποιητής, μυθιστοριογράφος, δημοσιογράφος και εκδότης Πολύβιος Δημητρακόπουλος.

Η εργογραφία του περιλαμβάνει πάνω από εκατό έργα.

Μεταξύ των δημιουργιών του συγκαταλέγονται τραγωδίες, κωμωδίες, οπερέτες, καθώς και επιθεωρήσεις, όπου ήταν μάλιστα ένας από τους πρώτος συγγραφείς του τελευταίου αυτού είδους στην Ελλάδα.

Ως συγγραφέας μυθιστοριογράφος έγραψε πολλά έργα σε μερικά των οποίων φέρεται με το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο «Πωλ Αρκάς» (Paul Arcas).

Ο Πολύβιος Δημητρακόπουλος
Ο Πολύβιος Δημητρακόπουλος

Ως δημοσιογράφος εργάστηκε στις περισσότερες εφημερίδες και περιοδικά της εποχής του. Ο ίδιος εξέδωσε το εβδομαδιαίο περιοδικό «Πρωτεύουσα». Ήταν επίσης ένας από τους ιδρυτές της Εταιρείας Ελλήνων Θεατρικών Συγγραφέων, ενώ διατέλεσε και αντιπρόεδρος της δύο φορές.

1924

Το Κομμουνιστικό Κόμμα Ρουμανίας τίθεται εκτός νόμου.

Το σύμβολο του ΚΚ Ρουμανίας
Το σύμβολο του ΚΚ Ρουμανίας

1925

Γεννιέται ο Μπαρούχ Σάμιουελ Μπλούμπεργκ (Baruch Samuel Blumberg), Αμερικανός ιατρός, ο οποίος τιμήθηκε με Βραβείο Νόμπελ Ιατρικής το 1976 μαζί με τον Ντάνιελ Κάρλτον Γκάτζντουσεκ.

Ο Μπαρούχ Σάμιουελ Μπλούμπεργκ
Ο Μπαρούχ Σάμιουελ Μπλούμπεργκ

Βραβεύτηκε με Νόμπελ Ιατρικής για τις ανακαλύψεις τους αναφορικά με νέους μηχανισμούς προέλευσης και της μετάδοσης των λοιμωδών νοσημάτων. Αναγνώρισε τον ιό της ηπατίτιδας B και εν συνεχεία ανέπτυξε διαγνωστικό τεστ και εμβόλιο κατά της ασθένειας.

1937

Τα ιαπωνικά στρατεύματα κυριεύουν το Πεκίνο.

Ιαπωνικά στρατεύματα στην «Απαγορευμένη πόλη»
Ιαπωνικά στρατεύματα στην «Απαγορευμένη πόλη»

1938

Αντιδικτατορική εξέγερση εκδηλώνεται στα Χανιά της Κρήτης, στην οποία ενεργό μέρος παίρνει και η Κ.Ο. Κρήτης του ΚΚΕ.

Οι μεταξικές αρχές καταλύθηκαν, ενώ η Γενική Διοίκηση, η Μεραρχία, το τηλεγραφείο κ.α. υπηρεσίες κατελήφθησαν από τους εξεγερμένους.

Ο Βαγγέλης Κτιστάκης, ο κομμουνιστής ηγέτης του αντιδικτατορικού κινήματος Κρήτης
Ο Βαγγέλης Κτιστάκης, ο κομμουνιστής ηγέτης του αντιδικτατορικού κινήματος Κρήτης

Ωστόσο, η επαναστατική επιτροπή (Μητσοτάκης, Βολουδάκης, Μουντάκης, Παΐζης, Μάντακας) δεν τράβηξε αποφασιστικά οδηγώντας με την παθητική στάση της την εξέγερση σε εκφυλισμό. Η κινητοποίηση της κυβέρνησης Μεταξά κατέστειλε τελικά την εξέγερση.

1942

Εκδίδεται η περίφημη διαταγή 227 του Ι. Β. Στάλιν «Ούτε ένα βήμα πίσω!»

Η Διαταγή 227
Η Διαταγή 227

1942

Αρχίζουν οι γερμανικές επιχειρήσεις στον Καύκασο, με αντικειμενικό σκοπό την καταστροφή της βαριάς βιομηχανίας του και την κατάληψη του Στάλινγκραντ.

Γερμανική επίθεση με στόχο τον Καύκασο
Γερμανική επίθεση με στόχο τον Καύκασο

1947

Συνδυασμένη επιχείρηση των ανταρτών σε Φλώρινα – Βεύη και Αμύνταιο.

Οι αντάρτες μπαίνουν στο Λιδωρίκι.

Τμήμα του ΔΣΕ
Τμήμα του ΔΣΕ

1948

Στις 28 και 29 Ιούλη μέσα στη φωτιά της μάχης συνέρχεται στην Πέτρα Μούκα του Γράμμου η 4η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ.

Η Ολομέλεια εκτίμησε πως τα χτυπήματα του ΔΣΕ είχαν προξενήσει μια άνευ προηγουμένου «ολόπλευρη κρίση» στο αστικό στρατόπεδο, δημιουργώντας ιδιαίτερα ευνοϊκές συνθήκες για το αποφασιστικό χτύπημα του.

Η εκτίμηση ωστόσο αυτή, επηρεασμένη και από την εποποιΐα του ΔΣΕ στην Β. Πίνδο, δεν πατούσε στην πραγματικότητα. Τέλος, η 4η Ολομέλεια πήρε απόφαση κατά του ΚΚ Γιουγκοσλαβίας, η οποία ωστόσο δεν ανακοινώθηκε.

1948

Αποκρούονται όλες οι επιθέσεις του κυβερνητικού στρατού από τον Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας για την κατάληψη του Κλέφτη.

Η κορυφή «Κλέφτης»
Η κορυφή «Κλέφτης»

1948

Τμήματα του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας μπαίνουν στον Πολύγυρο Χαλκιδικής.

1948

Μία μέρα πριν από την τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων του Λονδίνου, διοργανώνονται αγώνες για βετεράνους αθλητές – θύματα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, με πρωτοβουλία του σερ Λούτβιγκ Γκούτμαν.

Οι αγώνες αυτοί αποτελούν το προοίμιο των Παραολυμπιακών Αγώνων, που θα διοργανωθούν για πρώτη φορά το 1960 στη Ρώμη.

1953

Επαναλαμβάνονται οι εμπορικές σχέσεις Ελλάδας – ΕΣΣΔ.

1954

Γεννιέται ο Βενεζουελανός στρατιωτικός και πολιτικός ηγέτης Ούγκο Τσάβεζ, Πρόεδρος της Βενεζουέλας από το 1999 έως το θάνατό του το 2013.

Ο Ούγκο Τσάβεζ
Ο Ούγκο Τσάβεζ

1957

Αρχίζει στη Μόσχα το 6ο Παγκόσμιο Φεστιβάλ της νεολαίας και των φοιτητών.

Από την έναρξη του 6ου Φεστιβάλ Νεολαίας
Από την έναρξη του 6ου Φεστιβάλ Νεολαίας

Πήραν μέρος 35.000 νέοι από 127 χώρες.

Νεολαίοι από όλο τον κόσμο ταξιδεύσουν στο 6ο Φεστιβάλ Νεολαίας
Νεολαίοι από όλο τον κόσμο ταξιδεύσουν στο 6ο Φεστιβάλ Νεολαίας

1964

Πεθαίνει ο Δημήτρης Μπόγρης, θεατρικός συγγραφέας, σεναριογράφος και δημοσιογράφος.

1968

Δέκα άτομα σκοτώνονται σε νέες συγκρούσεις στην Πόλη του Μεξικού, όπου για την καταστολή των διαδηλώσεων χρησιμοποιούνται μπαζούκας, τεθωρακισμένα και αλεξιπτωτιστές.

1968

Αρχίζει στη Σόφια της Λ. Δ. της Βουλγαρίας το 9ο Φεστιβάλ Νεολαίας και Φοιτητών, το οποίο απηύθυνε έκκληση προς του νέους όλου του κόσμου για την ανάπτυξη κινήματος αλληλεγγύης προς τον ελληνικό λαό.

Νεολαία - 9ο Παγκόσμιο Φεστιβάλ Νεολαίας - Σόφια, 1968
Από την τελετή έναρξης του Παγκόσμιου Φεστιβάλ Νεολαίας στη Σόφια το 1968

1974

Η σοβιετική κυβέρνηση με ανακοίνωσή της πάνω στις εξελίξεις του Κυπριακού υπογραμμίζει: «πρέπει να δοθεί τέρμα στις επιβουλές κατά της ανεξαρτησίας, των κυριαρχικών δικαιωμάτων και της εδαφικής ακεραιότητας της Δημοκρατίας της Κύπρου».

1976

Σεισμός 7,9 Ρίχτερ καταστρέφει ολοσχερώς την πόλη Τάγκσαν στην Κίνα.

Τουλάχιστον 242.000 άνθρωποι σκοτώνονται και 164.000 τραυματίζονται. Ο αριθμός των θυμάτων ήταν πρωτοφανής στην ιστορία.

Η πόλη Τάγκσαν μετά το σεισμό
Η πόλη Τάγκσαν μετά το σεισμό

1980

Η ΚΝίτισσα φοιτήτρια Σωτηρία Βασιλακοπούλου, δολοφονείται έξω από το εργοστάσιο της ΕΤΜΑ, την ώρα που μοίραζε προκηρύξεις καλώντας στον αγώνα ενάντια στην ανεργία, τις απολύσεις και την ακρίβεια. Στη 1.15 το μεσημέρι, συνεργεία της Αχτίδας των ΑΕΙ της ΚΟΑ του ΚΚΕ πηγαίνουν στους εργαζόμενους της ΕΤΜΑ για να μοιράσουν προκηρύξεις του ΚΚΕ, ενάντια στην ανεργία, στις απολύσεις και την ακρίβεια. Στον περίβολο της ΕΤΜΑ, υπάρχουν δύο περιπολικά (ΑΠ – 1432 και ΑΠ – 1072) με άντρες του ΚΕ Αστυνομικού Τμήματος (ΑΤ) και διοικητή τον Νίκο Χρηστάκο. Στις 2 αρχίζουν να βγαίνουν μεμονωμένοι εργάτες και να παίρνουν τις προκηρύξεις, παρά τις απειλές των αστυνομικών σε μέλη των συνεργείων. Οι υπόλοιποι εργάτες της βάρδιας μεταφέρονται με πούλμαν, από άλλη πύλη, προκειμένου να μη φτάσουν στα χέρια τους οι προκηρύξεις. Όμως, σε κάθε πύλη υπάρχουν συνεργεία.

Η Σωτηρία Βασιλακοπούλου
Η Σωτηρία Βασιλακοπούλου

Ο υπαστυνόμος Αλεξ. Γεωργατσώνας του ΚΕ ΑΤ δίνει εντολή να βγουν τα πούλμαν με ταχύτητα. Τα δύο από αυτά στρίβουν προς την Π. Ράλλη και το υπ’ αριθμόν ΥΜ 1633 πούλμαν, με οδηγό τον Μάριο Χαρίτο, καθώς στρίβει προς την Ιερά Οδό, χτυπάει την 21χρονη τριτοετή φοιτήτρια της Παντείου, Σωτηρία Βασιλακοπούλου , μέλος της ΚΝΕ. Ο οδηγός, παρά τις φωνές της ίδιας και των συντρόφων της, δε φρενάρει. Οι πίσω τροχοί περνούν πάνω από την Σ. Βασιλακοπούλου και την πολτοποιούν. Ο οδηγός ούτε τότε σταματάει. Εργάτες της ΕΤΜΑ καταγγέλλουν ότι είχε εντολή από την Αστυνομία και τη Διεύθυνση του εργοστασίου.

Σωτηρία Βασιλακοπούλου
Το πρωτοσέλιδο του “Ριζοσπάστη” την επομένη της δολοφονίας της Σωτηρία Βασιλακοπούλου

Οι διαμαρτυρίες των μελών των συνεργείων αναγκάζουν τον Αλ. Γεωργατσώνα να «καταδιώξει» το πούλμαν. Μαζί του, το καταδιώκουν και οι σύντροφοι της Σωτηρίας. Ο υπαστυνόμος, όταν πλησιάζει τον οδηγό, αντί να τον συλλάβει, του λέει: «Φύγε γρήγορα, αυτά συμβαίνουν»! (Αργότερα, δικαιολογείται ότι ήθελε να τον πάει στο Τμήμα). Τα μέλη των συνεργείων φτιάχνουν ανθρώπινο φράγμα, εμποδίζοντας το πούλμαν να φύγει.

Το ασθενοφόρο έρχεται μετά από 20 λεπτά και η Αστυνομία δε διακόπτει καν την κυκλοφορία.

Στις 3.15 φτάνει στο σημείο ο βουλευτής του ΚΚΕ Τ. Μαυροδόγλου και δικηγόροι της ΚΟΑ. Ο διοικητής και εν χορώ οι υφιστάμενοί του αξιωματικοί παρουσιάζουν την εν ψυχρώ δολοφονία ως «τροχαίο ατύχημα». Από την άλλη, οι γιατροί του Γενικού Κρατικού Νοσοκομείου Πειραιά λένε: «Την Σωτηρία Βασιλακοπούλου την έφεραν νεκρή, με πολύ βαριά εγκεφαλική κάκωση. Τα χαρακτηριστικά του προσώπου της είναι αδύνατο να αναγνωριστούν».

Σωτηρία Βασιλακοπούλου
Το μνημείο της Σωτηρίας Βασιλακοπούλου μπροστά στην πύλη της ΕΤΜΑ που δολοφονήθηκε

Το Συνδικάτο Κλωστοϋφαντουργών και η Εργοστασιακή Επιτροπή της ΕΤΜΑ αποφασίζουν, λίγη ώρα μετά το έγκλημα, την κήρυξη απεργίας, που ξεκινάει στις 10 το βράδυ. Η Αστυνομική Διεύθυνση Αθήνας απαγορεύει στους συνδικαλιστές να έρθουν σε επαφή με τους εργάτες, οι οποίοι δεν έχουν μάθει το τραγικό γεγονός μέχρι αργά, αφού ο χώρος του εργοστασίου είναι τεράστιος. Οι εργάτες της βραδινής βάρδιας που έχουν πληροφορηθεί το έγκλημα κατεβαίνουν με υψωμένες γροθιές από τα πούλμαν και ενώνονται με τους διαδηλωτές. Το ίδιο κάνει και η απογευματινή βάρδια, που μόλις έχει σχολάσει.

Χιλιάδες εργαζόμενοι και φοιτητές φτάνουν από νωρίς το απόγευμα στον τόπο του εγκλήματος, συγκροτώντας μαχητικές διαδηλώσεις. «Όχι στη νέα τρομοκρατία», «Όχι άλλο αίμα για την εργοδοσία», είναι τα συνθήματα που κυριαρχούν. Στο ίδιο σημείο βρίσκονται και ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις, προκειμένου να «προστατευτούν οι εγκαταστάσεις της ΕΤΜΑ». Στις 9 το ίδιο βράδυ, δυνάμεις των ΜΑΤ χτυπούν ανελέητα τους συγκεντρωμένους, τραυματίζοντας σοβαρά τέσσερις κοπέλες. Επικεφαλής της αστυνομικής δύναμης είναι ο κ. Μάτσικας.

Όλη τη νύχτα, παραμένουν εργαζόμενοι έξω από την ΕΤΜΑ. Στις 5 το πρωί, όταν φτάνει η πρωινή βάρδια, δίνεται, για άλλη μια φορά, με επιτυχία η μάχη της απεργίας. Η περιοχή γύρω από το εργοστάσιο αστυνομοκρατείται.

Ταυτόχρονα, καθόλη τη διάρκεια της μέρας, από τα μεγάφωνα του εργοστασίου ασκούνται πιέσεις στους εργαζόμενους: «Το εργοστάσιό σας (!) δεν απεργεί. Όσους σας παρασύρουν να τους αναφέρεται στη Διεύθυνση»… Όσοι δεν καταφέρνουν να κατέβουν από τα πούλμαν δείχνουν στην εργοδοσία ότι η τρομοκρατία δεν περνάει. Μέσα στην ΕΤΜΑ βρίσκονται γυναίκες κλαμένες. Σταματούν την παραγωγή, παρατάνε τις μηχανές. Οι 1.500 εργάτες και εργάτριες του εργοστασίου σηκώνουν κεφάλι.

Τις επόμενες μέρες, ο φιλοκυβερνητικός Τύπος και τα κρατικά ΜΜΕ καταγράφουν την είδηση της δολοφονίας, στο άθροισμα των 11 νεκρών στα τροχαία του Σαββατοκύριακου. Η «Καθημερινή» γράφει την επόμενη μέρα: «Σοβαρά επεισόδια απειλήθηκαν εξ αφορμής ενός θανατηφόρου τροχαίου», ενώ η «Βραδυνή» υποστηρίζει: «Το δυστύχημα αυτό προσπαθούν να το εκμεταλλευτούν αι κομμουνισταί, χαρακτηρίζοντάς το ως… δολοφονία».

Λίγες μέρες αργότερα, ο εισαγγελέας κ. Θεοφανόπουλος ασκεί ποινική δίωξη κατά του οδηγού του πούλμαν Μ. Χαρίτου, για «ανθρωποκτονία εξ αμελείας»… Οι ηθικοί αυτουργοί του εγκλήματος παραμένουν ατιμώρητοι.

Σωτηρία Βασιλακοπούλου
Η πλακέτα στη μνήμη της Σωτηρίας Βασιλακοπούλου στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Βεβηλώθηκε δύο φορές, μία από τα ΕΑΑΚ και μία από τους φασίστες της Χρυσής Αυγής

Το 6ο Φεστιβάλ ΚΝΕ-Οδηγητή αφιερώθηκε στη μνήμη της και από τη σκηνή του φεστιβάλ ο ποιητής Γιάννης Ρίτσος της αφιέρωσε τους στίχους:

Και συ να λείπεις…

Σκέψου η ζωή να τραβάει το δρόμο της,

και συ να λείπεις,

να ‘ρχονται οι Άνοιξες με πολλά διάπλατα παράθυρα,

και συ να λείπεις,

να ‘ρχονται τα κορίτσια στα παγκάκια του κήπου με χρωματιστά φορέματα,

και συ να λείπεις,

οι νέοι να κολυμπάνε το μεσημέρι,

και συ να λείπεις,

Ένα ανθισμένο δέντρο να σκύβει στο νερό,

πολλές σημαίες ν’ ανεμίζουν στα μπαλκόνια,

και συ να λείπεις,

Κι ύστερα ένα κλειδί να στρίβει

η κάμαρα να ‘ναι σκοτεινή,

δυο στόματα να φιλιούνται στον ίσκιο,

και συ να λείπεις,

Σκέψου δυο χέρια να σφίγγονται,

και σένανε να σου λείπουν τα χέρια,

δυο κορμιά να παίρνονται,

και συ να κοιμάσαι κάτου απ’ το χώμα,

και τα κουμπιά του σακακιού σου ν’ αντέχουν πιότερο από σένα

κάτου απ’ το χώμα,

κι η σφαίρα η σφηνωμένη στην καρδιά σου να μη λιώνει.

Όταν η καρδιά σου,

που τόσο αγάπησε τον κόσμο,

θα ‘χει λιώσει.

Να λείπεις- δεν είναι τίποτα να λείπεις.

Αν έχεις λείψει για ό,τι πρέπει,

θα ‘σαι για πάντα μέσα σ’ όλα εκείνα που γι’ αυτά έχεις λείψει,

θα ‘σαι για πάντα μέσα σ’ όλο τον κόσμο…

1985

Πεθαίνει η λυρική κολορατούρα σοπράνο Φώφη Σαραντοπούλου.

Η Φώφη Σαραντοπούλου
Η Φώφη Σαραντοπούλου

Έδωσε ρεσιτάλ στη Βιέννη, στην Αυστριακή Ραδιοφωνία και πρωταγωνίστησε στο «Μαγικό Αυλό» του Μότσαρτ, που ανέβασε η Volksoper. Τον ίδιο ρόλο, της Βασίλισσας της Νύχτας, τραγούδησε και στην Όπερα της Σόφιας, ενώ στις πόλεις Ρούσε και Φιλιππούπολη τραγούδησε στο «Ριγκολέτο» και στον «Κουρέα της Σεβίλλης». Στην Όπερα του Άαχεν τραγούδησε «Τραβιάτα».

Ήταν μόνιμο στέλεχος της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, έχοντας πρωταγωνιστήσει σε πολυάριθμες παραγωγές. Συχνά εμφανιζόταν σε ρεσιτάλ (μόνιμα συνοδευόμενη από την πιανίστα Λίντα Λεούση αλλά κι από το νεαρό τότε πιανίστα Άρη Χριστοφέλλη, μετέπειτα διεθνώς αναγνωρισμένο κόντρα τενόρο), ενώ είχε τραγουδήσει πολλές φορές και για την Ελληνική Ραδιοφωνία Τηλεόραση.

Είχε συμμετάσχει επανειλημμένα σε συναυλίες της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών ως σολίστ, με την οποία τραγούδησε και στη 2η Συμφωνία του Γκούσταβ Μάλερ στο Ηρώδειο στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών με διευθυντή το Μιλτιάδη Καρύδη.

1998

Το Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων διατάσσει την Τουρκία να καταβάλει αποζημίωση στην ελληνοκύπρια Τιτίνα Λοϊζίδου για τη δημευμένη περιουσία της στα Κατεχόμενα.

2004

Πεθαίνει ο Βρετανός βιολόγος Φράνσις Κρικ (Francis Crick), που μαζί με τον Αμερικανό Τζέιμς Γουάτσον, ανακάλυψαν το DNA (1953). Βραβεύτηκε με Νόμπελ το 1962.

Φράνσις Κρικ
Φράνσις Κρικ και Τζέιμς Γουάτσον

2005

Η οργάνωση «Ιρλανδικός Δημοκρατικός Στρατός» ανακοινώνει αφενός τον τερματισμό του ένοπλου αγώνα εναντίον της Βρετανικής παρουσίας στη Βόρειο Ιρλανδία ύστερα από 36 χρόνια δράσης και αφετέρου τη δέσμευσή της για αποκλειστική χρήση πολιτικών διαδικασιών για την επίτευξη των στόχων της.

Ετικέτες:

Δείτε ακόμα...