Συνεδριάζει η Στρατιωτική Επιτροπή του ΝΑΤΟ στην Αθήνα 17-19 Σεπτέμβρη 2021 – “Η ματωμένη ιστορία του”

ΝΑΤΟ
Ματωβαμμένο ΝΑΤΟ

Όπως έγινε γνωστό στην Αθήνα θα συνεδριάζει στις 17,18 και 19 Σεπτεμβρίου η Στρατιωτική Επιτροπή του ΝΑΤΟ, που συνιστά και την ύπατη Στρατιωτική Αρχή της λυκοσυμμαχίας. Στη συνεδρίαση θα απευθύνει μαγνητοσκοπημένο χαιρετισμό ο πρωθυπουργός Κυρ. Μητσοτάκη και η εισαγωγική ομιλία θα γίνει από τον υπουργό Άμυνας Ν. Παναγιωτόπουλο.

Με αφορμή τη συνεδρίαση της λυκοσυμμαχίας στη χώρας, το ALT.GR αναδημοσιεύει σήμερα το τρίτο μέρος της σειράς «Η ματωμένη ιστορία του ΝΑΤΟ» του Τριαντάφυλλου Φωτιάδη, Αντιπλοιάρχου του Πολεμικού Ναυτικού ε.α. με θέμα:

«Το ΝΑΤΟ μετά τη διάλυση του Συμφώνου της Βαρσοβίας μέχρι και σήμερα».


Η επέκταση ανατολικά

Την 1η Ιουλίου 1991 στην τελευταία σύσκεψη των ηγετών στην Πράγα, το «Σύμφωνο της Βαρσοβίας» θα περνούσε στην ιστορία! Τότε το ΝΑΤΟ αριθμούσε 16 κράτη – μέλη, που όμως λίγα χρόνια αργότερα θα διεύρυνε τα σύνορά του προς την ανατολή.

Ο Ρώσος πολιτειολόγος Αλεξάντερ Γκάλκιν, τότε σύμβουλος του Γκορμπατσόφ, θυμάται ότι: «οι ΗΠΑ βεβαίωναν τότε τη Μόσχα, ότι το ΝΑΤΟ δεν προτίθετο να επεκταθεί ανατολικά» …. Η δήλωση του Μάνφρεντ Βέρνερ Γεν. Γραμματέα του ΝΑΤΟ της εποχής: «Φαίνεται ότι πλησιάζουμε το στόχο για μια Ευρώπη – μοντέλο σε μια περιοχή χωρίς στρατιωτικές διενέξεις» επρόκειτο για ένα μεγάλο ψέμα.

Η συνέχεια των «διαβεβαιώσεων» του ΝΑΤΟ ήταν η ένταξη των πρώην Ανατολικών χωρών που συνόρευαν με κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ. Έτσι βρέθηκαν κάτω από την «ομπρέλα» του ΝΑΤΟ, το 1999 η Τσεχία, η Πολωνία και η Ουγγαρία, ενώ ακολούθησαν το 2004: Βουλγαρία, Εσθονία, Λετονία, Λιθουανία, Ρουμανία, Σλοβακία και Σλοβενία.

Ακολούθησαν η Αλβανία και η Κροατία, που εντάχθηκαν το 2009 και το Μαυροβούνιο το 2017. Το 2020 εντάχθηκε η Βόρεια Μακεδονία με τις «ευλογίες» της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ και μετά την συμφωνία των Πρεσπών.

Τριάντα χρόνια από τη διάλυση της ΕΣΣΔ και του Συμφώνου της Βαρσοβίας είναι φανερό, πως ο κόσμος δεν έγινε ούτε πιο ελεύθερος, ούτε πιο δημοκρατικός, ούτε πιο ειρηνικός, όπως έλεγαν πολλές σειρήνες. Αντίθετα η ύπαρξή του ΝΑΤΟ αποτελεί σοβαρή απειλή για τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια, παρά τις όποιες διακηρύξεις.

Βασικές αρχές του ΝΑΤΟ

Η αρχή της «συλλογικής άμυνας» (collective defense) βρίσκεται στον πυρήνα της ιδρυτικής συνθήκης του ΝΑΤΟ. Κατοχυρώνεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης της Ουάσιγκτον, καθώς το ΝΑΤΟ δεσμεύεται επί της αρχής, ότι μια επίθεση εναντίον ενός ή περισσοτέρων μελών του θεωρείται ως επίθεση εναντίον όλων.

Μέχρι στιγμής, επίκληση του άρθρου 5 έχει γίνει πρώτη φορά στην ιστορία του ΝΑΤΟ την 11η Σεπτέμβρη 2001 και μετά τα χτυπήματα στις ΗΠΑ δήθεν από την Αλ Κάιντα, καθώς έχουν γενικά αμφισβητηθεί ως τέτοια από πολλούς αναλυτές. Μέτρα στο πλαίσιο της «συλλογικής άμυνας» έχει λάβει το ΝΑΤΟ και σε άλλες περιπτώσεις, όπως για παράδειγμα, μετά την Ρωσο – Ουκρανική κρίση. Επίσης μετά από επίκληση της Τουρκίας κατά τον πόλεμο του Κόλπου, του Ιράκ και της Συρίας αντίστοιχα το 1991, 2003, 2012 με την ανάπτυξη Συστημάτων Patriot.

Στο πλαίσιο των μέτρων συλλογικής άμυνας, το ΝΑΤΟ εντάσσει και την ύπαρξη των μόνιμων ναυτικών δυνάμεων καθώς και των στρατιωτικών που έχει αναπτύξει στην Ανατολική & νοτιοανατολική Ευρώπη. Στο ίδιο πλαίσιο επίσης εντάσσεται και το σύστημα ενοποιημένης αντιαεροπορικής άμυνας που περιλαμβάνει και την αντιπυραυλική του άμυνα, καθώς και το σύστημα περιπολιών στον εναέριο χώρο συμμαχικών κρατών που δεν διαθέτουν μαχητικά (π.χ. Ελλάδα – Βόρεια Μακεδονία).

Όλες οι αποφάσεις του ΝΑΤΟ λαμβάνονται με «συναίνεση» (άρθρο 4), μετά από συζήτηση και διαβούλευση μεταξύ των κρατών μελών.

Η αρχή της συναίνεσης εφαρμόζεται σε κάθε επιπέδου επιτροπές. Είναι μια θεμελιώδης αρχή η οποία έχει γίνει αποδεκτή ως η μόνη βάση για τη λήψη αποφάσεων στο ΝΑΤΟ από τη δημιουργία της Συμμαχίας το 1949. Μάλιστα, έτσι γίνεται, μόνο που στις σπάνιες περιπτώσεις που δεν υπάρχει ομοφωνία, τότε επιβάλλεται. Και επιβάλλεται ωμά και απροκάλυπτα με τρόπο που μόνο ως άσκηση τρομοκρατίας μπορεί να θεωρηθεί. Υπάρχει αντίστοιχη εμπλοκή κατά την επέμβαση στη Γιουγκοσλαβία, όταν ο Έλληνας στρατιωτικός αντιπρόσωπος πρόβαλλε αντιρρήσεις για κάποιους ΝΑΤΟϊκούς βομβαρδισμούς ενός κομβόι που περιλάμβανε «Έλληνες Γιατρούς Χωρίς Σύνορα». Η απάντηση ήρθε άμεση από τον αμερικανό αντιπρόσωπο. «Όποιος δεν συμφωνεί, σημαίνει ότι δεν είναι μαζί μας. Δηλαδή είναι εναντίον μας. Είναι με τον εχθρό μας». Σχετικά έγραφε ο Α. Κακαράς σε άρθρο του: «Εμείς αυτό το αποκαλούμε τρομοκρατία. Τρομοκρατία μέσα στο ΝΑΤΟ. Και δεν νοιάζονται αν αυτά μαθαίνονται. Αντίθετα το θέλουν. Για να ξέρουν οι λαοί με τι έχουν να κάνουν».

Δομή του ΝΑΤΟ

Το ανώτατο όργανο αποφάσεων του ΝΑΤΟ είναι το «Βορειοατλαντικό Συμβούλιο» (North Atlantic Council – NAC), με έδρα τις Βρυξέλλες στο Βέλγιο. Είναι το κύριο Σώμα λήψεως αποφάσεων, στο οποίο έχει θέση εκπρόσωπος κάθε κράτους – μέλους.

Το Βορειοατλαντικό συμβούλιο (NAC) συνέρχεται είτε σε επίπεδο «μονίμων αντιπροσώπων» (πρέσβεων), είτε σε επίπεδο υπουργών Εξωτερικών και Άμυνας των κρατών-μελών, είτε σε επίπεδο αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων. Πρόεδρος του συμβουλίου είναι ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ. Σήμερα Έλληνας Μόνιμος αντιπρόσωπος στο ΝΑΤΟ είναι ο πρέσβης Σπύρος Λαμπρίδης.

Το NAC συνέρχεται σε εβδομαδιαία βάση σε επίπεδο «μονίμων αντιπροσώπων», ανά 6μηνο σε επίπεδο υπουργών. Μία φορά κάθε δύο χρόνια διεξάγεται η σύνοδος κορυφής, στην οποία μετέχουν οι Αρχηγοί των Κρατών – Μελών (πρόεδροι και πρωθυπουργοί). 

Τους μόνιμους αντιπροσώπους υποστηρίζει επιτελείο εθνικών αντιπροσωπειών. Πρωταρχικό ρόλο παίζει το «Διεθνές επιτελείο» (International Staff – IS) το οποίο υποστηρίζει τον ΓΓ «άμεσα και έμμεσα», καθώς επίσης παρέχει συμβουλές, οδηγίες και πρακτική βοήθεια στις εθνικές αντιπροσωπείες. Τα 1000 περίπου άτομα του IS συμβάλουν στην εφαρμογή των αποφάσεων των επιτροπών κάθε επιπέδου. Με τον τρόπο αυτό το IS «υποστηρίζει την διαδικασία διαμόρφωσης της συναίνεσης και της λήψης απόφασης εντός της συμμαχίας».

Η «Στρατιωτική Επιτροπή» (Military Committee – MC) αποτελείται από τους Αρχηγούς των Γενικών Επιτελείων (Α/ΓΕΕΘΑ) όλων των κρατών-μελών. Είναι η ανώτερη στρατιωτική αρχή στο ΝΑΤΟ, που μαζί με το NAC συστάθηκαν αμέσως μετά την ίδρυση του. Είναι το κύριο Σώμα που παρέχει στρατιωτική συμβουλή στο NAC και στην Ομάδα Πυρηνικού Σχεδιασμού (NPG), ενώ παρέχει κατευθύνσεις στους δύο ανώτατους στρατηγικούς διοικητές (Supreme Allied Commander Europe and Supreme Allied Commander Transformation). Έτσι αποτελεί τον σύνδεσμο μεταξύ πολιτικής και στρατιωτικής δομής.

Η Στρατιωτική Επιτροπή υποστηρίζεται από ένα «Διεθνές στρατιωτικό επιτελείο» (International Military Staff – IMS), που αποτελείται από στρατιωτικό και πολιτικό προσωπικό των χωρών.

Τα μέλη της MC (Α/ΓΕΕΘΑ), εκπροσωπούνται σε μόνιμη βάση στο επιτελείο του ΝΑΤΟ από ανώτατους αξιωματικούς («στρατιωτικοί αντιπρόσωποι στο ΝΑΤΟ» – NATO Military Representatives). Καθένας τους υποστηρίζεται από εθνικό επιτελείο. Σήμερα στρατιωτικός αντιπρόσωπος της Ελλάδας είναι ο αντιναύαρχος Ι. Παυλόπουλος ΠΝ.

Οι συναντήσεις της Στρατιωτικής Επιτροπής (MC) πραγματοποιούνται συνήθως τρεις φορές το χρόνο. Δύο από αυτές τις συναντήσεις πραγματοποιούνται στο Αρχηγείο του ΝΑΤΟ. Την τρίτη συνάντηση φιλοξενεί μια χώρα μέλος με τη μορφή Διάσκεψης Στρατιωτικής Επιτροπής.

Στρατηγικές διοικήσεις του ΝΑΤΟ

Εστιάζοντας στον στρατιωτικό τομέα, η Δομή Διοικήσεως του ΝΑΤΟ έχει υποστεί διαδοχικές αλλαγές με το πέρασμα του χρόνου. Η σημερινή δομή διοίκησης έχει αφετηρία τις αποφάσεις της Συνόδου Κορυφής της Λισαβόνας 2010 και της Βαρσοβίας 2016. Το 2017 επισημοποιήθηκε η νέα Δομή, ενώ το 2018 προστέθηκαν νέα στοιχεία διοίκησης με κυριότερη μία ακόμη Διοίκηση Διακλαδικών Δυνάμεων (Joint Force Commands – JFCs) στο Νόρφολκ των ΗΠΑ.

Σήμερα βασικά στοιχεία της στρατιωτικής οργάνωσης του ΝΑΤΟ αποτελούν οι δυο στρατηγικοί διοικητές του ΝΑΤΟ:

α) Ο «Ανώτατος Συμμαχικός Διοικητής Ευρώπης» (SACEUR), είναι ο επικεφαλής της Συμμαχικής Διοίκησης Επιχειρήσεων (Allied Command Operations ACO), που είναι υπεύθυνη για το σχεδιασμό και την υλοποίηση των ΝΑΤΟϊκών επιχειρήσεων. Είναι υπεύθυνος έναντι της Στρατιωτικής Επιτροπής (MC), για τη διεξαγωγή όλων των στρατιωτικών επιχειρήσεων του ΝΑΤΟ.

Ο Ανώτατος Συμμαχικός Διοικητής Ευρώπης (SACEUR) διορίζεται από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ, επιβεβαιώνεται από τη Γερουσία των ΗΠΑ και εγκρίνεται από το Συμβούλιο του Βόρειου Ατλαντικού (NAC).

β) Ο «Ανώτατος Συμμαχικός Διοικητής Μετασχηματισμού» (Supreme Allied Commander Transformation – SACT), είναι επικεφαλής της Συμμαχικής Διοίκησης Μετασχηματισμού (Allied Command Transformation – ACT).Είναι υπεύθυνος έναντι της Στρατιωτικής Επιτροπής (MC) «για τον μετασχηματισμό και την ανάπτυξη της συμμαχίας, ώστε να εξασφαλίσει ότι είναι ικανή να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις του σήμερα και του αύριο».

Ο SACT οδηγεί την στρατιωτική προσαρμογή του ΝΑΤΟ συντονίζοντας εθνικές προσπάθειες, ώστε να εξασφαλίσει συνοχή και διαλειτουργικότητα. Βελτιώνει την ετοιμότητα, την αξιοπιστία της στάσης του ΝΑΤΟ και βοηθά την δομή διοίκησης του ΝΑΤΟ να διοικεί, να ελέγχει και να υποστηρίζει σημερινές και μελλοντικές στρατιωτικές επιχειρήσεις. Επίσης παρέχει ασφαλή και σταθερή μετάπτωση από την ειρήνη στην κρίση και την σύγκρουση εφόσον απαιτηθεί.

Η ACT βρίσκεται στο Νόρφολκ της Βιρτζίνια των Ηνωμένων Πολιτειών. Είναι η μόνη διοίκηση του ΝΑΤΟ στη Βόρεια Αμερική. Στην ευθύνη της είναι:

  • το Διακλαδικό Κέντρο Ανάλυσης και επεξεργασίας συμπερασμάτων (Joint Analysis and Lessons Learnt Centre) στην Λισαβώνα,
  • το Κέντρο Εκπαίδευσης Διακλαδικών δυνάμεων (Joint Force Training Centre) στο Bydgoszcz (Πολωνίας) και
  • το Κέντρο Διακλαδικών Πολεμικών Επιχειρήσεων (Joint Warfare Centre) στο Στάβαγκερ (Νορβηγίας).

Η ACT επίσης «έχει ισχυρούς δεσμούς» με μορφωτικές και εκπαιδευτικές υποδομές καθώς και υπουργεία άμυνας των μελών και του ΝΑΤΟ. Ανάμεσα τους περιλαμβάνεται και το ΚΕΝΑΠ (NATO Maritime Interdiction Operational Training Centre – NMIOTC) στη Σούδα.

Ετικέτες:

Δείτε ακόμα...