Συνωστισμός συμφερόντων στο…Διάστημα

Αποστολή της NASA στον Άρη
Καλλιτεχνική απεικόνιση από αποστολή της NASA στον Άρη

Δύο από τις τρεις μη επανδρωμένες διαστημικές αποστολές στον Άρη, που ήταν σε εξέλιξη, τέθηκαν ήδη σε τροχιά γύρω από τον κόκκινο πλανήτη, με διαφορά μιας μέρας, ενώ και η τρίτη αναμένεται να κάνει το ίδιο την ερχόμενη βδομάδα. Πρώτη έφτασε στις 9 Φλεβάρη η αποστολή «Hope» («Ελπίδα») των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, ενώ στις 10 Φλεβάρη μπήκε σε αρειανή τροχιά και η αποστολή «Tianwen-1» («Αναζήτηση για την Ουράνια Αλήθεια-1»).

Ο λόγος αυτού του …συνωστισμού είναι ότι η Γη και ο Άρης βρίσκονται στις θέσεις της τροχιάς τους που η μεταξύ τους απόσταση είναι η ελάχιστη δυνατή μόνο μια φορά κάθε περίπου δύο χρόνια. Το χρονικό «παράθυρο» αυτής της μικρής – με την αστρονομική έννοια απόστασης (58 εκατ. χλμ.) – είναι ολιγοήμερο και σχεδόν όλες οι διαστημικές αποστολές προς τον κόκκινο πλανήτη, σχεδιασμένες για την ελάχιστη κατανάλωση καυσίμων και τη μείωση του κόστους, προσπαθούν να μην το χάσουν.

Αλλιώς, θα πρέπει να περιμένουν δύο ακόμη χρόνια, μέχρι να υπάρξουν και πάλι ευνοϊκές συνθήκες. Το 2020 το «παράθυρο» αυτό ήταν το τρίτο δεκαήμερο του Ιούλη. Έτσι, στις 19 Ιούλη εκτοξεύτηκε μια αποστολή από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ), στις 23 μια αποστολή από την Κίνα και στις 30 του ίδιου μήνα μια ακόμη αποστολή από τις ΗΠΑ.

Η Αποστολή των Εμιράτων στον Άρη, όπως ονομάζεται, εκτόξευσε από το κέντρο εκτοξεύσεων Τανεγκασίμα στην Ιαπωνία, και με τη βοήθεια ενός ιαπωνικού πυραύλου Η-ΙΙΑ της «Μιτσουμπίσι», τον δορυφόρο «Αμάλ» («Ελπίδα» στα Αραβικά). Ο δορυφόρος κατασκευάστηκε σε συνεργασία του Διαστημικού Κέντρου Μοχάμαντ μπιν Ρασίντ, της Διαστημικής Υπηρεσίας των ΗΑΕ, με τρία αμερικανικά πανεπιστήμια (Κολοράντο, Αριζόνα και Μπέρκλεϊ). Η αποστολή θέλει να σηματοδοτήσει τη στροφή των ΗΑΕ στη «βασισμένη στη γνώση» οικονομία, καθώς τα αποθέματα υδρογονανθράκων, που διαθέτει η χώρα και στηρίζουν τον πλούτο της, δεν θα διαρκέσουν για πολύ ακόμη.

Η κινεζική αποστολή «Tianwen-1» εκτοξεύτηκε με πύραυλο «Long March 5» («Μακρά Πορεία 5») και θα αποτολμήσει κάτι που δεν έχει ξαναγίνει: Με μία αποστολή και με την πρώτη προσπάθεια, να τοποθετηθεί σε τροχιά ένα σκάφος, ένα άλλο να προσεδαφιστεί στον πλανήτη και απ’ αυτό να κατέβει στο έδαφος ένα ρόβερ, που θα εξερευνήσει την επιφάνειά του. Το τόλμημα στηρίζεται στην επιτυχία της αποστολής «Chang’e-4» με ανάπτυξη του ρόβερ «Yutu», το 2019, στη μη ορατή πλευρά της Σελήνης, επίσης μια πρωτιά που κέρδισε η Κίνα στην εξερεύνηση του Διαστήματος. Με την τριάδα συσκευών γύρω από και πάνω στον Άρη, οι Κινέζοι επιστήμονες ελπίζουν ότι θα μπορέσουν να πραγματοποιήσουν πλήρη και σε βάθος μελέτη ολόκληρου του πλανήτη, αλλά και σημείων του, που παρουσιάζουν ιδιαίτερο επιστημονικό ενδιαφέρον. Το ρόβερ, διπλάσιου βάρους (240 κιλά) από εκείνο του σεληνιακού «Yutu», θα μπορεί να κάνει μη επεμβατική παρατήρηση (δεν θα παίρνει δείγματα με τρυπάνι) και ανάλυση σημείων του εδάφους με διάφορα επιστημονικά όργανα.

Όπως και στην αποστολή «Perseverance» της NASA, το τμήμα προσεδάφισης του «Tianwen-1» θα μπει στην ατμόσφαιρα του Άρη, θα επιβραδυνθεί μέσω της τριβής με αυτήν, στη συνέχεια θα αναπτύξει αλεξίπτωτο για περαιτέρω επιβράδυνση και τελικά το σύστημα προσεδάφισης με τη μέθοδο του «ουράνιου γερανού» θα αφήσει λίγο πάνω από το έδαφος την πλατφόρμα με το ρόβερ. Μετά την προσεδάφιση, το μικρό ρόβερ θα κατέβει από την πλατφόρμα από μια ράμπα, όπως κατέβηκε το «Yutu» από τις αποστολές «Chang’e» στη Σελήνη.

Το τμήμα της διαστημοσυσκευής «Tianwen-1», που θα παραμείνει σε ελλειπτική τροχιά γύρω από τον Άρη ελάχιστου ύψους 400 χιλιομέτρων, κάνοντας μια περιφορά ανά 10 μέρες, διαθέτει κάμερες μέσης και υψηλής ανάλυσης, μαγνητόμετρο, φασματόμετρο για τον προσδιορισμό της ορυκτολογικής σύνθεσης της επιφάνειας, ραντάρ που μπορεί να δει λίγο κάτω από την επιφάνεια του εδάφους και αναλυτή ιόντων και ουδέτερων σωματιδίων.

Αν η αποστολή «Tianwen-1» ολοκληρωθεί στο σύνολό της, τότε η Κίνα θα είναι η τρίτη χώρα μετά την ΕΣΣΔ (1971, «Mars-3») και τις ΗΠΑ (1976, «Viking»), που θα έχει πετύχει ομαλή προσεδάφιση διαστημοσυσκευής της στην επιφάνεια του κόκκινου πλανήτη. Μόνο το 45,5% των 55 αποστολών, που έχουν γίνει έως τώρα προς τον Άρη, ήταν πλήρως πετυχημένες. Παρ’ όλα αυτά, 12 από τις 16 αποστολές που έγιναν από το 2001 και μετά ήταν επιτυχείς και μάλιστα 8 είναι ακόμη σε λειτουργική κατάσταση (έξι δορυφόροι, ένα ρόβερ και μια διαστημοσυσκευή στην επιφάνεια του πλανήτη).

Στις 18 Φλεβάρη αναμένεται η τρίτη άφιξη, εκείνη της αποστολής «Perseverance» («Επιμονή») της NASA. Η «Επιμονή» είναι ένα ρόβερ σε μέγεθος αυτοκινήτου, συνολικού βάρους 1.025 κιλών, βασισμένο στο σχέδιο του ρόβερ «Περιέργεια» («Curiosity»), αλλά πιο βαρύ κατά 126 κιλά. Στην άκρη του ρομποτικού βραχίονα, που διαθέτει, είναι τοποθετημένη η συσκευή «Sherloc», ένα φασματόμετρο ικανό να δώσει υψηλής ανάλυσης απεικονίσεις, με λέιζερ υπεριωδών ακτίνων για τη χαρτογράφηση των ορυκτών, που περιέχονται στα πετρώματα και τον εντοπισμό τυχόν οργανικών ουσιών σε αυτά. Το ρόβερ φέρει και σύστημα επίδειξης μιας τεχνολογίας παραγωγής οξυγόνου από το διοξείδιο του άνθρακα, το οποίο κυριαρχεί στην αραιή ατμόσφαιρα του Άρη. Δύο ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της αποστολής θα είναι η λήψη δειγμάτων για μεταφορά στη Γη από μελλοντική αποστολή, ώστε να εξεταστούν διεξοδικά σε εργαστήρια, και η πτήση για πρώτη φορά ενός μικρού ελικοπτέρου στον Άρη.

Πηγή: ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ

Ετικέτες:

Δείτε ακόμα...