Τεχνητή Νοημοσύνη – ευχή ή κατάρα;

Τεχνητή Νοημοσύνη (artificial intelligence)
Φώτο Αρχείου / Τεχνητή Νοημοσύνη (artificial intelligence)

Του Αθανάσιου Δ. Παπαναστάση*

Η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ), είναι μία έννοια άξια να προσδιοριστεί, παρά τη γενικότητά της, ιδιαίτερα τώρα, καθώς ήδη βιώνουμε την εξέλιξη της 4ης Βιομηχανικής Επανάστασης.

Πρόκειται ουσιαστικά για ένα σύνολο εφαρμογών λογισμικού, οι οποίες συνδυάζουν λαμβανόμενες πληροφορίες από δεδομένα και αισθητήρες, τις οποίες επεξεργάζονται, βγάζοντας στη συνέχεια συμπεράσματα και προβλέψεις.

Βασικοί στόχοι αυτής της διαδικασίας, είναι η σημαντική μείωση των παρουσιαζόμενων σφαλμάτων σε υπολογισμούς και εκτιμήσεις, η απλοποίηση αυτών των διαδικασιών μέσω της αυτοματοποίησής τους, με αποτέλεσμα την εξοικονόμηση χρόνου και ενέργειας που θα δαπανούσε σε διαφορετική περίπτωση ο άνθρωπος.

Μία ΤΝ θα πρέπει να μπορεί να επικοινωνεί ικανοποιητικά με το περιβάλλον,να αποθηκεύει τα δεδομένα που δέχεται, να χρησιμοποιεί τις αποθηκευμένες πληροφορίες ώστε να απαντά σε ερωτήσεις, να παράγει νέα συμπεράσματα, να πραγματοποιεί τη διαδικασία της μάθησης, κατά την οποία προσαρμόζεται σε νέες περιστάσεις και να εντοπίζει ή να συμπεραίνει πρότυπα. Όλα αυτά τα στοιχεία καθορίζονται από τον προγραμματιστή που θα διαμορφώσει την ΤΝ.

Η ΤΝ αναπτύσσεται είτε προσπαθώντας να προσομοιώσει τις γνωστικές λειτουργίες του ανθρώπου μαθαίνοντας με υποθέσεις και πειραματική επιβεβαίωσή είτε συνδυάζοντας τη χρήση μαθηματικών και μηχανικής.

Η ΤΝ χρησιμοποιείται σε εφαρμογές της καθημερινότητας, όπως οι ψηφιακοί προσωπικοί βοηθοί smartphones (Siri κλπ), σε αυτόνομα αυτοκίνητα (χωρίς οδηγό), σε αρδευτικά συστήματα, σε ρομπότ εργοστασίων κ.α. Τα έχουμε ήδη συναντήσει σε έξυπνα κλιματιστικά, σε παιχνίδια και σε συστήματα συστάσεων ταινιών και ξενοδοχείων στο internet.

Οι προοπτικές εξέλιξης της ΤΝ είναι τεράστιες. Η ανάπτυξή της είναι συνυφασμένη με την εντατική είσοδο της ψηφιοποίησης στη ζωή μας, αλλά και σε συνδυασμό με κλάδους όπως η ρομποτική. Δίκαια θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία που απαρτίζουν τη 4η Βιομηχανική Επανάσταση. Επιπλέον, δίνει τη δυνατότητα σημαντικής αναβάθμισης της υπάρχουσας βιομηχανίας και της δημιουργίας νέων κλάδων, εξελίσσει την ιατρική με καινοτόμα μηχανήματα, υποβοηθά την ακρίβεια των διαγνώσεων και των εξ αποστάσεως θεραπειών, αναβαθμίζει τομείς όπως η γεωργία, η κτηνοτροφία, η εκπαίδευση, η βιολογία, κλπ.

Τεχνολογία - Ρομποτική - Τεχνητή Νοημοσύνη (artificial intelligence)
Πηγή: UNSPLASH

Φυσικά, το πρόσημο οποιουδήποτε τεχνολογικού επιτεύγματος δίνεται ανάλογα με τα πλαίσια στα οποία αυτό χρησιμοποιείται.

Κι εδώ μπαίνει το ερώτημα, πώς μπορείς άραγε κάποιος να εμπιστευθεί την ανάπτυξη μίας τεχνολογίας, στα πλαίσια του καπιταλιστικού συστήματος, που θεωρεί εκσυγχρονισμό την αύξηση του εργάσιμου χρόνου (είτε είναι πληρωμένες οι έξτρα ώρες, είτε όχι), ενώ εδώ και δεκαετίες, ήδη υπάρχουν οι προϋποθέσεις για τη μείωσή του;

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, υποστηρίζει τα οφέλη της ΤΝ με τη χρήση των δικτύων 5G, για ανάδυση νέων υπηρεσιών και μεθόδων παραγωγής, με στόχο την εξασφάλιση νέων θέσεων εργασίας και την ενίσχυση εισαγωγής της ΤΝ με υποστήριξη δημοσίων πόρων. Αυτό όμως δεν είναι παρά μια κεϋνσιανή πολιτική, σχετιζόμενη άμεσα με την κίνηση των κεφαλαίων και τη δημιουργία προϋποθέσεων για νέες επενδύσεις. Φυσικά, η στήριξη των επενδύσεων αυτών, μέσω της άγριας φορολόγησης των εργαζομένων, θα δημιουργήσει κάποιες νέες θέσεις εργασίας για νέους εργαζόμενους, μόνο που οι εργασιακές συνθήκες και οι αμοιβές, θα παραμένουν απαράδεκτες για όσους βέβαια καταφέρουν να απορροφηθούν, όταν χιλιάδες θέσεις εργασίας θα αντικατασταθούν από τα συστήματα ΤΝ.

Πρόκειται ουσιαστικά για μια επιταγή της ΕΕ, δηλαδή τη δυναμική εισαγωγή της ΤΝ σε κλάδους που θα δώσουν στη βιομηχανία της ένα ηγετικό ρόλο σε παγκόσμιο επίπεδο, ώστε να ενισχύσει τα μονοπώλιά της για να ανταγωνίζονται τα εξωτερικά κεφάλαια, διασφαλίζοντας την ολοκλήρωση της ψηφιακής ενιαίας αγοράς και αυξάνοντας την παραγωγικότητα, άρα και την κερδοφορία των επιχειρήσεων με έδρα την Ευρώπη.

Σε μία τέτοια ανταγωνιστική αγορά, διαμορφώνεται ταυτόχρονα και η ανάγκη, για ανάπτυξη συστημάτων ασφάλειας από κυβερνοαπειλές ή και από πιο επιθετικές τακτικές. Καθώς η παραγωγή γενικά, η υγεία και η ενέργεια, θα ενταχθούν σταδιακά στον ψηφιακό κόσμο, θα αποτελέσουν κύριο στόχο για κυβερνητικές επιθέσεις ή πολέμους. Μέρος των πόρων του κάθε κράτους θα κατευθυνθεί στην προστασία των τομέων αυτών, αλλά και στην ανάπτυξη επιθετικών τακτικών στα πλαίσια του ιμπεριαλισμού. Με πρόσχημα την αντιμετώπιση αυτών των κινδύνων, ήδη στην ΕΕ, αναπτύσσονται θέσεις ιδιαίτερα ανησυχητικές, όπως η ύπαρξη ελέγχου που θα πρέπει να υπάρχει και στο εσωτερικό των χωρών, κάνοντας μάλιστα έκκληση για να αυτοματοποιηθεί ο εντοπισμός της διαδικτυακής «προπαγάνδας» και των «ψευδών» ειδήσεων.

Τεχνολογία-Δίκτυα

Εδώ θα πρέπει να επιστρέψουμε στο σημείο των αποκτώμενων «γνωσιολογικών» στοιχείων που διαμορφώνουν την αποδοτικότητα της ΤΝ μέσω της μάθησης. Η ΕΕ τονίζει την ανάγκη να γίνει «σωστή» διαδικασία μάθησης, για να μην υπάρχει κίνδυνος άστοχων προβλέψεων και μεροληψίας. Σαν καπιταλιστική οικονομική ένωση όμως, με ξεκάθαρους ανταγωνιστές, μόνο αμεροληψία δε θα έπρεπε να περιμένει κανείς από αυτή. Αν στη διαδικασία της μάθησης εισαχθούν στοχευμένα ή και ηθελημένα λανθασμένα δεδομένα, τότε είναι δεδομένο ότι θα εξάγονται και απολύτως ελεγχόμενα συμπεράσματα.

Γίνεται φανερό ότι η ανάπτυξη μίας τεχνολογίας, δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως ενέργεια «καλή» ή «κακή». Η θετική ή η αρνητική της επήρεια, εξαρτάται από τη χρήση που θα έχει, αλλά και ποιους αυτή θα εξυπηρετεί. Πόσο άραγε μπορούμε να την εμπιστευτούμε, όταν η εξέλιξή της αλλά και η εφαρμογή της προορίζεται να μετατραπεί σε ένα σκληρό εργαλείο για την ενίσχυση καπιταλιστικών ανταγωνισμών;

*Αθανάσιος Δ. Παπαναστάσης
Φοιτητής Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου
Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών

Ετικέτες:

Δείτε ακόμα...