Βαγγέλης Χωραφάς: «Μελλοντικές εξελίξεις στο ΝΑΤΟ»

Βαγγέλης Χωραφάς

Μιλώντας στην ημερίδα της ΚΕ του ΚΚΕ για τα 70 χρόνια από την ένταξη της Ελλάδας στο ΝΑΤΟ ο Βαγγέλης Χωραφάς, διευθυντής του GEOEUROPE, στην παρέμβασή του με θέμα «Μελλοντικές εξελίξεις στο ΝΑΤΟ» είπε:

Από την πρώτη στιγμή της συμμετοχής της στο ΝΑΤΟ, το 1952, η Ελλάδα εμφάνιζε ένα κενό ασφάλειας. Η Ελλάδα, στα πλαίσια της παγκόσμιας αμερικανικής πολιτικής, δεν αντιμετωπίσθηκε μεμονωμένα, ως ξεχωριστή περίπτωση. Η διαχείριση της περιοχής από την Ουάσιγκτον περιέλαβε μία ευρύτερη ενότητα, δηλαδή την Ελλάδα και την Τουρκία, στα πλαίσια του γενικότερου σχεδιασμού των ΗΠΑ.

Οι σχέσεις της Ουάσιγκτον με την Αθήνα και την Άγκυρα διαφοροποιήθηκαν επανειλημμένα, καθώς οι αντιδράσεις των τριών χωρών ήταν διαφορετικές τόσο απέναντι στα διεθνή γεγονότα όσο και στις μεταξύ τους εξελίξεις. Στις μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας σχέσεις, οι ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ προσπάθησαν να παίξουν εξισορροπητικό ρόλο. Η προσπάθειά τους αυτή απέτυχε παταγωδώς στις σημαντικές ελληνοτουρκικές κρίσεις του 1964, του 1974, του 1987 και του 1996.

Γενικά, τα 70 χρόνια συμμετοχής της Ελλάδας στο ΝΑΤΟ δεν έλυσαν τα προβλήματα ασφάλειας της χώρας. Οι προσπάθειες εξεύρεσης ενός «εξωτερικού παρόχου ασφάλειας», δηλαδή η εξωτερική εξισορρόπηση, απέτυχαν. Η Ελλάδα δεν μπόρεσε να απεμπλακεί από το ΝΑΤΟ, παρά μόνο για ένα μικρό χρονικό διάστημα και όχι πλήρως.

ΟΙ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ

Με τον πόλεμο στην Ουκρανία, το ΝΑΤΟ εισέρχεται σε μια νέα φάση. Υπάρχουν συζητήσεις και προτάσεις που μπορεί να αλλάξουν τις δομές και τις λειτουργίες του.

Πρώτον, υπάρχει προβληματισμός για το Άρθρο 5 της Συνθήκης του ΝΑΤΟ. Με την μέχρι σήμερα διατύπωση του επιβάλλει υποχρέωση κάθε είδους βοήθειας, ακόμα και στρατιωτικής, αν κάποιο από τα μέλη του δεχτεί επίθεση από τρίτη χώρα. Τώρα συζητείται το ενδεχόμενο αλλαγής του άρθρου, έτσι ώστε να υπάρχει αυτόματη στρατιωτική εμπλοκή όλων των υπολοίπων μελών.

Δεύτερον, μετά τον Ψυχρό Πόλεμο, το ΝΑΤΟ διπλασίασε τον αριθμό των μελών του, αλλά η μαχητική του ισχύς μειώθηκε. Οι στρατιωτικές του δυνάμεις προσανατολίστηκαν περισσότερο σε επιχειρήσεις διαχείρισης κρίσεων και διατήρησης της ειρήνης, παρά σε επιχειρήσεις χρησιμοποίησης μεγίστης ισχύος πυρός. Αυτό σημαίνει ότι υπήρξε μείωση της στρατιωτικής αποτελεσματικότητας του, η οποία πρέπει να αποκατασταθεί. Αυτό συνεπάγεται και αλλαγές στα επιχειρησιακά δόγματα, ενώ το Στρατηγικό Δόγμα του ΝΑΤΟ θα εκσυγχρονιστεί.

Τρίτον, η ηγεμονική θέση των ΗΠΑ μέσα στο ΝΑΤΟ, έχει ενισχυθεί περισσότερο μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία. Αυτό σημαίνει ότι το ΝΑΤΟ θα εξακολουθήσει να λειτουργεί μη δημοκρατικά, αφού δεν αποτελεί ένα δίκτυο ισότιμων μελών, αλλά οργανισμό με κέντρο βάρους τις ΗΠΑ. Με τα δεδομένα αυτά, οι διαχωρισμοί μέσα στο ΝΑΤΟ μεταξύ Παλιάς και Νέας Ευρώπης θα ενισχυθούν, αφού οι ΗΠΑ με τους υποστηρικτές τους από τη Βόρεια και την Ανατολική Ευρώπη, θα έχουν τον πρώτο λόγο. Αυτό έχει επίπτωση και στην προέλευση των Γ.Γ. του ΝΑΤΟ, αφού η εναλλαγή μεταξύ χωρών προέλευσης από τον Βορρά και το Νότο, καταργείται.

Τέταρτον, στην παρούσα φάση και με δεδομένο τον πόλεμο στην Ουκρανία, το ΝΑΤΟ επιστρέφει στα Βόρεια και Ανατολικά σύνορα της Συμμαχίας. Η σημασία των Βαλκανίων, της Μεσογείου, της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής μειώνεται και αυτό θα έχει επιπτώσεις για την Ελλάδα.

Πέμπτο, καταργείται το status της ουδετερότητας στην Ευρώπη. Μια σειρά κρατών (Αυστρία, Φινλανδία, Σουηδία, Ελβετία, Ιρλανδία) προσανατολίζονται στην συμμετοχή τους στο ΝΑΤΟ. Χώρες με ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική, θα πάψουν σχεδόν, να υφίστανται.

Έκτο, η οικονομική αντιπαράθεση μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας σε παγκόσμιο επίπεδο αναμένεται να κριθεί σε λίγα χρόνια, υπέρ της Κίνας. Οι ΗΠΑ δεν έχουν άλλο τρόπο αντιμετώπισης της κατάστασης, από το να στρατιωτικοποιήσουν αυτή την αντιπαράθεση, όσο ακόμα διαθέτουν στρατιωτικά πλεονεκτήματα. Ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι στενές σχέσεις που αναπτύσσονται μεταξύ Κίνας και Ρωσίας, αλλάζουν το παγκόσμιο σκηνικό. Οι ΗΠΑ έχουν πλέον να αντιμετωπίσουν δύο υπερδυνάμεις, μια οικονομική, τη Κίνα και μια στρατιωτική-πυρηνική, τη Ρωσία. Για να τα καταφέρουν, θα πρέπει σε αυτή τη σύγκρουση να εμπλέξουν και το ΝΑΤΟ, σε όλα τα μέτωπα αντιπαράθεσης.

Έβδομο, η εμπλοκή του ΝΑΤΟ σε αντιπαραθέσεις και συγκρούσεις, εκτός Ευρώπης, χρειάζεται έναν επαναπροσανατολισμό. Υπάρχουν σκέψεις το ΝΑΤΟ να χρησιμοποιηθεί στον διαχωρισμό μεταξύ αυταρχικών καθεστώτων και δημοκρατιών, ως ομπρέλα των τελευταίων. Για να γίνει αυτό, θα πρέπει να τροποποιηθεί το Άρθρο 10 της Συνθήκης του ΝΑΤΟ, το οποίο εξετάζεται, για να εισέλθουν μη ευρωπαϊκές χώρες, καθώς και για να μπορεί να επιχειρεί το ΝΑΤΟ σε παγκόσμια κλίμακα, όχι υπό την αιγίδα του ΟΗΕ.

Όλα αυτά σημαίνουν ότι η Ελλάδα θα εμπλακεί σε πρόσθετες περιπέτειες, με άγνωστη κατάληξη, χωρίς ταυτόχρονα να επιλύει το πρόβλημα ασφάλειας που έχει, μέσα από τη συμμετοχή στο ΝΑΤΟ.

Επομένως, η απεμπλοκή από το ΝΑΤΟ αποτελεί έναν στρατηγικό στόχο και ο σχεδιασμός των τακτικών βημάτων για την υλοποίηση του, διαμορφώνεται ως προτεραιότητα. Κυρίως, αφού μετά την κρίση του 2020, η πλειοψηφία των Ελλήνων είναι πεπεισμένη ότι η άμυνα της χώρας, είναι θέμα του ελληνικού λαού. Ο λαός σώζει τον λαό.

Ετικέτες: ,

Δείτε ακόμα...