Βαρώσια: Ο κυπριακός λαός θύμα του τουρκικού επεκτατισμού και των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών

Παραλία Βαρωσίων, περίκλειστη πόλη Αμμοχώστου, Κύπρος
Φώτο Αρχείου / Παραλία Βαρωσίων, περίκλειστη πόλη Αμμοχώστου, Κύπρος – Πηγή: Twitter

Του Πανούση Αλέξη*

Στις 8 Οκτωβρίου του 2020, το κατοχικό καθεστώς του βορείου τμήματος της Κύπρου, επέτρεψε την πρόσβαση στην, μέχρι πρότινος αποκλεισμένη για τους πολίτες, παραλία των Βαρωσίων. Αυτή η κίνηση, με σημαντική συμβολική αξία, αποτελεί άλλη μία έκφραση της τουρκικής επιθετικότητας, φανερή πρόκληση για τον πολύπαθο κυπριακό λαό. Οι εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, στις οποίες η Τουρκία, ως αναθεωρητική δύναμη, πρωταγωνιστεί, αποτυπώνουν την ένταση και το βάθος των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών.

«Η βαθιά καπιταλιστική κρίση φέρνει σφοδρούς ανταγωνισμούς, ανάμεσα στις αστικές τάξεις των δύο χωρών, με αναβίωση εθνικισμών, πολέμους, προσφυγιά. ΕΕ, ΗΠΑ, ΝΑΤΟ, Γερμανία, Γαλλία έχουν μεγάλες ευθύνες σε αυτήν τη σύγκρουση (σ.σ. του Ναγκόρνο Καραμπάχ) και εμπλέκονται στον ανταγωνισμό τους με Ρωσία και Κίνα. Ξαναμοιράζουν τη γη, αναδιανέμουν τους ενεργειακούς δρόμους, με των λαών το αίμα τα σύνορα χαράζουν. Ειδικός είναι ο ρόλος της αστικής τάξης της Τουρκίας… Να λοιπόν που τώρα αποφασίζει και το άνοιγμα του παραλιακού μετώπου των Βαρωσίων, απόφαση την οποία καταγγέλλουμε.» (Παρέμβαση του Κώστα Παπαδάκη, ευρωβουλευτή του ΚΚΕ, στην συζήτηση της ολομέλειας του Ευρωκοινοβουλίου για το Ναγκόρνο Καραμπάχ)

Τα  Βαρώσια είναι συνοικία που βρίσκεται νοτίως της Αμμοχώστου. Πριν την τουρκική εισβολή του 1974, αποτελούσε σημαντικό τουριστικό θέρετρο και εμπορικός κόμβος. Τα Βαρώσια και η Αμμόχωστος, βέβαια, δεν ήταν  μόνο τα μεγάλα ξενοδοχειακά συγκροτήματα, ο προορισμός των επιχειρηματιών και των σταρ του Χόλιγουντ. Πάνω από όλα ήταν το σπίτι χιλιάδων εργαζομένων, ανθρώπων του μόχθου, οι οποίοι  βρέθηκαν θύματα των αντιθέσεων και συγκρούσεων του ιμπεριαλιστικού ανταγωνισμού.

Η τουρκική εισβολή στην Κύπρο πραγματοποιήθηκε στις 20 Ιουλίου του 1974. Είχε προηγηθεί το πραξικόπημα κατά του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Αρχιεπίσκοπου Μακάριου, με την αποφασιστική οργάνωση και στήριξη της αθηναϊκής Χούντας. Η Τουρκία παρενέβη με το πρόσχημα της εγγυήτριας δύναμης. Τον Αύγουστο του ίδιου έτους πραγματοποιείται η δεύτερη φάση (Αττίλας ΙΙ) της τουρκικής επέμβασης, κατά τη διάρκεια της οποίας περνάει στην τουρκική κατοχή το 36% της Κύπρου. Σε αυτήν την επιχείρηση οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις μπαίνουν στην Αμμόχωστο, αναγκάζοντας 37.000 ελληνοκύπριους να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους. Τα Βαρώσια ερημώνονται. Ο τουρκικός στρατός περιφράζει την περιοχή και αποκλείει την πρόσβαση σε αυτήν. Η Αμμόχωστος γίνεται πόλη φάντασμα, τα Βαρώσια περικλείονται από παρατηρητήρια του τουρκικού στρατού και συρματοπλέγματα.

Από εκεί κι έπειτα ξεκινάει ένας ατέρμονος γύρος διαπραγματεύσεων, διμερών και υπό την αιγίδα της διεθνούς κοινότητας. Με το ψήφισμα, υπ’ αριθμόν 550, του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, η διαχείριση της περιοχής περνάει στην ευθύνη του ΟΗΕ, με σκοπό την επανεγκατάσταση των προσφύγων και μόνο. Το 1990, η ευθύνη της περίκλειστης περιοχής περνά στα χέρια του τουρκικού ψευδοκράτους αλλά ουσιαστικά συνεχίζει να αποτελεί σημείο αναφοράς και ευθύνης του τουρκικού ιμπεριαλισμού, όπως συμβαίνει σε όλη την κατεχόμενη Κύπρο. Πάλι, με το ψήφισμα, υπαριθμόν 789, του Συμβουλίου Ασφαλείας, το 1992, συγκεκριμενοποιείται η θέση για επανεγκατάσταση των ελληνοκυπρίων στα Βαρώσια. Η Τουρκία δεν επιδέχεται όμως «συμμόρφωσης».  Ματαίως, οι προσπάθειες για επιστροφή των ελληνοκυπρίων στις κατοικίες τους ακολουθούν την πορεία των διαπραγματεύσεων του Κυπριακού.

Το διχοτομικό σχέδιο Ανάν,  επανέφερε τη συζήτηση για το μέλλον της Αμμοχώστου και των Βαρωσίων, αλλά το απαράδεκτο περιεχόμενο, για τα συμφέροντα τουρκοκυπρίων και ελληνοκυπρίων, ευτυχώς απορρίφθηκε από τον ίδιο τον λαό, μέσα από τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος.  Η παράνομη κατοχή του βορείου τμήματος του νησιού στην ουσία καθορίζει τις εξελίξεις, μέχρι και σήμερα.

Ήδη από πέρυσι, το ψευδοκράτος και η επίσημη τουρκική κυβέρνηση, μέσω αξιωματούχων τους, στο πλαίσιο έντασης της τουρκικής προκλητικότητας συνολικά την περιοχή μας, απειλούσαν για το άνοιγμα της Αμμοχώστου στους τουρκοκύπριους. Η απόφαση της 8ης Οκτωβρίου για το «άνοιγμα» των Βαρωσίων δεν είναι κάτι αναπάντεχο, για όποιον παρακολουθεί, έστω και επιδερμικά, τις δηλώσεις και τα πεπραγμένα της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής.

  Σταθερά, μεθοδικά και με συνέπεια, η τουρκική αστική τάξη, μέσω των πολιτικών της εκπροσώπων, ακολουθεί πλατιά πολιτική αμφισβήτησης συνόρων, αναθεώρησης συνθηκών, ευθεία παραβίαση των ψηφισμάτων του ΟΗΕ, όπως στην περίπτωση των Βαρωσίων. Οι ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ, σφυρίζουν αδιάφορα, καθώς αντιλαμβάνονται τις γεωπολιτικές ανάγκες πρόσδεσης της Τουρκίας στο ευρωΝΑΤΟϊκό άρμα. Εκτός των άλλων η πολιτική του διαίρει και βασίλευε, φωτογραφίζοντας το κυπριακό, πάει χέρι χέρι με τις ανάγκες της καπιταλιστικής ανάπτυξης και των ανταγωνισμών στην περιοχή. Και φαίνεται πως εντός της ΕΕ δύσκολα επιτυγχάνεται και ενιαία γραμμή απέναντι στην τουρκική επιθετικότητα, πάλι για τους ίδιους λόγους.  Ο ΟΗΕ, με τον υφιστάμενο συσχετισμό, υποτάσσεται ή μάλλον καλύτερα, αποτυπώνει τις υπάρχουσες ιμπεριαλιστικές αντιθέσεις, τον αρνητικό για τους λαούς διεθνή συσχετισμό.

Λαϊκή επαγρύπνηση χρειάζεται και εμπιστοσύνη στην  πραγματική και ανατρεπτική δυναμική του εργατικού λαϊκού κινήματος σε κάθε χώρα. Αυτή μονάχα μπορεί να φέρει ουσιαστικές λύσεις και προοπτική για τους λαούς. Ειδικά για την Κύπρο, η θέση για Κύπρο ενιαία, ανεξάρτητη, με μία και μόνη κυριαρχία, ιθαγένεια και διεθνή προσωπικότητα, αποτελεί μονόδρομο για τα εργατικά λαϊκά συμφέροντα.. Η θέση για μία Κύπρο χωρίς ξένες βάσεις και στρατεύματα, κοινή πατρίδα των Τουρκοκύπριων και Ελληνοκύπριων, χωρίς ξένους εγγυητές και προστάτες, με το λαό νοικοκύρη στον τόπο του, αποτελεί μονόδρομο για την ειρήνη και την ασφάλεια.

*Πανούσης Αλέξης,
Απόφοιτος του μεταπτυχιακού Γεωπολιτικής Ανάλυσης,
Γεωστρατηγικής Σύνθεσης και Σπουδών Άμυνας και Διεθνούς Ασφάλειας

Δείτε ακόμα...