Βασίλης Γιαννάκος: Επιτακτική ανάγκη η αντιμετώπιση του επικίνδυνου και ανθυγιεινού χαρακτήρα της δουλειάς των πυροσβεστών

Παρέμβαση έκανε ο Βασίλης Γιαννάκος, υπαρχιπυροσβέστης, μέλος του ΔΣ της Ένωσης Υπαλλήλων Πυροσβεστικού Σώματος Αττική, στην παρουσίαση της Ερώτησης που κατέθεσε η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΚΚΕ, με θέμα «Μέτρα της κυβέρνησης για την επικείμενη αντιπυρική περίοδο».

Η παρέμβασή του έχει ως εξής:

«Οι πυροσβέστες κάνουμε ένα δύσκολο και απαιτητικό επάγγελμα. Δουλειά μας είναι να επεμβαίνουμε εκεί που κάτι έχει ήδη πάει στραβά ή υπάρχει κίνδυνος να πάει πολύ άσχημα. Γι’ αυτό και είναι πάρα πολύ σημαντικό στη δουλειά μας να ξεκινάμε την αποστολή μας με καλή προετοιμασία, καλή υποστήριξη και με έγκαιρη διαθεσιμότητα όλων των απαραίτητων μέσων. Στη δουλειά μας αναπόφευκτα ερχόμαστε αντιμέτωποι με συνθήκες και εικόνες καταστροφών και βίαιων γεγονότων, κάτι που με την πάροδο του χρόνου μας επιβαρύνει με ένα δύσκολο φορτίο. Ωστόσο, αντλούμε τεράστια ηθική και ψυχική ικανοποίηση όταν η αποστολή μας πηγαίνει καλά και προλαβαίνουμε τα χειρότερα. Πολλές φορές το καταφέρνουμε. Δυστυχώς, όχι όλες.

Η καταστολή των δασικών πυρκαγιών είναι ένα μέρος μόνο των συμβάντων που αντιμετωπίζουμε στο πλαίσιο της εργασίας μας. Κι όμως πολύ συχνά, για τις επεμβάσεις μας στις δασικές πυρκαγιές είναι που κυρίως ακουγόμαστε στην κοινωνία. Βλέπετε στις δασικές πυρκαγιές είναι εύκολο η φωτιά να λάβει πολύ μεγάλες διαστάσεις και να δημιουργήσει σοβαρές συνέπειες για μεγάλο αριθμό ανθρώπων και δραστηριοτήτων. Και, παρόλο που ποτέ οι πυροσβέστες δεν παίρνουμε αψήφιστα την εκδήλωση μιας δασικής πυρκαγιάς, αρκετά συχνά αυτό συμβαίνει στον χρόνο που είναι ανθρωπίνως δυνατό μέχρι να καταφτάσουν τα πρώτα οχήματά μας στην εστία. Γιατί όμως συμβαίνει αυτό;

Κάθε πυρκαγιά χρειάζεται οξυγόνο και καύσιμη ύλη για να αναπτυχθεί. Και δυστυχώς τις τελευταίες δεκαετίες η καύσιμη ύλη στα δάση μας είναι κάτι παραπάνω από άφθονη, σε ποιότητα και ποσότητα τέτοια ώστε να επιταχύνει τον χρόνο που απαιτείται για να λάβει μεγάλες διαστάσεις μια πυρκαγιά. Η αλλαγή του χαρακτήρα των κοινωνιών μας οδηγεί συστηματικά τους ανθρώπους σε απομάκρυνση από τα δάση και την ύπαιθρο κι έτσι, δραστηριότητες όπως η βόσκηση, η τοπική ξύλευση κλπ. που για πολλές δεκαετίες μείωναν τη διαθέσιμη καύσιμη ύλη και βοηθούσαν στη διαχείριση των δασών με φυσικά ενταγμένο τρόπο, πλέον έχουν παύσει οριστικά σε μεγάλο μέρος των δασών μας. Ταυτόχρονα, τα Δασαρχεία για πολλά από τα πρόσφατα χρόνια δεν διέθεταν τα μέσα για την πραγματοποίηση εργασιών όπως η απομείωση της συσσωρευμένης καύσιμης ύλης, η συντήρηση και χάραξη δασικών οδικών δικτύων, η ανανέωση αντιπυρικών ζωνών κλπ. Έτσι λοιπόν συστηματικά τα τελευταία χρόνια οι πυροσβέστες βρισκόμαστε αντιμέτωποι με πυρκαγιές τις οποίες είτε δυσκολευόμαστε να προσεγγίσουμε είτε, ακόμα κι όταν με πολύ μεγάλη επιθετικότητα προσπαθήσουμε να προσβάλουμε, αυτές καταλήγουν απλά να περνάνε από πάνω μας και να συνεχίζουν την επέκτασή τους παρά τις προσπάθειές μας. Καταλήγουμε λοιπόν αποκαμωμένοι να τρέχουμε σε έναν αγώνα στον οποίο βγαίνουμε συνεχώς δεύτεροι, πίσω από τη φωτιά, μέχρι κάποιος άλλος παράγοντας (μια αλλαγή στον άνεμο ή κάποια μορφολογία) να μας δώσει την ευκαιρία να ξαναεπιτεθούμε με κάποια προοπτική.

Πέρα από την έλλειψη πρόληψης όμως, οι πυροσβέστες ερχόμαστε αντιμέτωποι και με μια σειρά άλλα ζητήματα που δυσκολεύουν πολύ το έργο μας. Οι προσλήψεις προσωπικού τις τελευταίες δεκαετίες υπήρξαν σε μεγάλο βαθμό μικρότερες σε σχέση με τις ανάγκες, καθώς πολλές νέες υπηρεσίες ιδρύθηκαν. Ταυτόχρονα αυξήθηκε σημαντικά ο όγκος των συμβάντων που καλούμαστε να επέμβουμε κι αυτή η έλλειψη προσωπικού οδήγησε στη συστηματική υπερεργασία. Αξίζει εδώ να σημειώσω ότι οι πυροσβέστες υπό “φυσιολογικές” συνθήκες (δηλαδή χωρίς τις επιπλέον ανάγκες που δημιουργούν μεγάλα συμβάντα ή έκτακτες καταστάσεις) εργάζονται 192 ώρες τον μήνα! Όταν λοιπόν λόγω “έκτακτων υπηρεσιακών αναγκών” διαταχθούν να δουλέψουν παραπάνω, πυροσβέστες καταλήγουν να έχουν εργαστεί 250 και πλέον ώρες! Πέρα από τη συσσώρευση σημαντικής κόπωσης που προκαλείται, οι πυροσβέστες δεν αμείβονται για την επιπλέον αυτή εργασία, όπως συμβαίνει με οποιονδήποτε άλλο εργαζόμενο που αναγκάζεται να εργαστεί πέραν του ωραρίου του. Συσσωρεύουμε απλώς οφειλόμενες ημέρες ανάπαυσης, οι οποίες πλέον όλοι παραδέχονται ότι είναι αδύνατο να χορηγηθούν. Κατάσταση που αναγνώρισε μέχρι κι ένας πρώην αρχηγός του Σώματος σε συνέδριο της Ομοσπονδίας μας πριν δυο χρόνια, παραδεχόμενος ότι οι επιφυλακές είναι ο μόνος τρόπος για να υλοποιηθεί η καθημερινή επάνδρωση της υπηρεσίας! Έτσι, οι πυροσβέστες πλέον στερούμαστε πράγματα που νομίζαμε ότι ήταν αυτονόητα στον 21ο αιώνα όπως ο οικογενειακός προγραμματισμός, ο ποιοτικός χρόνος με τις οικογένειές μας ή οι θερινές διακοπές με τα παιδιά μας – κι ας αναλογιστούμε όλοι μας τι ρόλο έπαιζαν στην παιδική μας ηλικία και στην κοινωνική και συναισθηματική μας ανάπτυξη οι ημέρες παραθερισμού με τους γονείς μας. Οι προσλήψεις πυροσβεστών μέσω πανελληνίων εξετάσεων δεν επαρκούν για να καλύψουν άμεσα τα κενά (αφού οι εισακτέοι βγαίνουν στην υπηρεσία μετά από 4 χρόνια φοίτησης στις Ακαδημίες), ενώ οι προσλήψεις στις ΕΜΟΔΕ αφορούν σε προσωπικό που απασχολείται σε πολύ συγκεκριμένα καθήκοντα και δεν εντάσσεται σε όλες τις λοιπές υπηρεσίες του Σώματος.

Έτσι σήμερα οι πυροσβέστες γενικά είμαστε λίγοι, γερασμένοι και κουρασμένοι. Κι αν ανοίξουμε λίγο την οπτική μας και στα άλλα συμβάντα που καλούμαστε να επέμβουμε, νομίζω εύκολα θα συμφωνήσουμε όλοι ότι μια ομάδα πυροσβεστών με μέσο όρο ηλικίας μεταξύ των 40 και 50 ετών (όπως συμβαίνει σήμερα στο Σώμα), μάλλον δεν είναι η καλύτερη δυνατή ομάδα για να σώσει εμάς ή τα παιδιά μας από μια πυρκαγιά στο σπίτι μας… Επιπλέον, λόγω σημαντικών εξελίξεων στον επιστημονικό τομέα, γνωρίζουμε πια ότι η εργασία πυροσβεστών σε τέτοιες συνθήκες οδηγεί με απόλυτη βεβαιότητα σε σημαντικά προβλήματα υγείας, σε πρόωρους θανάτους και σε καρκινογενέσεις. Χωρίς να το έχουμε ακόμη επαρκώς μετρήσει στην Ελλάδα, όσοι εργαζόμαστε στον επιχειρησιακό τομέα ήδη το παρατηρούμε στον περίγυρό μας.Το ζήτημα της λήψης συνολικών μέτρων και όχι απλά και μόνο ενός οικονομικού επιδόματος για την αντιμετώπιση του επικίνδυνου και ανθυγιεινού χαρακτήρα της δουλειάς μας είναι άμεση, επιτακτική ανάγκη! Μην καταγράψετε την πρόταση αυτή ως ένα απλό συντεχνιακό αίτημα, αλλά ως αγωνιώδη έκκληση για δράση.

Στα μάτια των απλών ανθρώπων, το γεγονός ότι οι πυροσβέστες τρέχουμε να βοηθήσουμε προς την κατεύθυνση απ’ όπου όλοι οι άλλοι τρέχουν να σωθούνε, συχνά μας κάνει να μοιάζουμε με ήρωες ή με ιδιαίτερους ανθρώπους. Πολλές φορές άνθρωποι που έχουμε βοηθήσει, με βαθιά εκτίμηση στο βλέμμα τους, μας αποκαλούν έτσι. Όμως, θέλουμε ο κόσμος να ξέρει πως όσο κι αν εμείς οι πυροσβέστες αντλούμε βαθιά ηθική ικανοποίηση όταν βλέπουμε ότι τα καταφέραμε, δεν θέλουμε να είμαστε ήρωες. Θέλουμε να αντιμετωπιζόμαστε ως χρήσιμοι επαγγελματίες και να γυρνάμε υγιείς και αρτιμελείς στα σπίτια μας και τις οικογένειές μας, κατά τη διάρκεια του εργασιακού μας βίου, αλλά και για πολλά χρόνια μετά. Το ζήτημα του ανθυγιεινού πρέπει να αντιμετωπιστεί άμεσα. Κάθε χρόνο, ειδικά μετά από μεγάλες καταστροφές, αποδεικνύεται ότι είναι εξαιρετικά επείγουσα η ανάγκη να λυθούν αυτά τα θέματα, ωστόσο καθώς απομακρυνόμαστε χρονικά από κάθε μεγάλη καταστροφή η επικαιρότητα την επισκιάζει. Τέτοιες πρωτοβουλίες σαν την σημερινή αναδεικνύουν σε βάθος τα ζητήματα που μας απασχολούν και μακάρι να πυκνώσουν».

Δείτε ακόμα...