Με σφραγίδα ΗΠΑ – ΝΑΤΟ – ΕΕ και με τις απαράδεκτες διεκδικήσεις της τουρκικής αστικής τάξης όχι απλά να παραμένουν στο τραπέζι αλλά και να οξύνονται, έγινε χθες στην Αγκυρα το 6ο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας (ΑΣΣ) Ελλάδας – Τουρκίας, με τη συμμετοχή των Μητσοτάκη – Ερντογάν και υπουργών από τις δύο πλευρές. Ολα για να δοθεί νέα πνοή στις διευθετήσεις σε Αιγαίο και Ανατ. Μεσόγειο, να «τρέξουν» μπίζνες του κεφαλαίου και να θωρακιστεί η ευρωατλαντική συνοχή και «σταθερότητα» στην περιοχή.
Η κατ’ ιδίαν συνάντηση των δύο κράτησε περί τη μιάμιση ώρα και στη συνέχεια συνεδρίασε το ΑΣΣ, το οποίο κατέληξε στα εξής 7 κείμενα (το πρώτο υπογράφηκε από τους Μητσοτάκη – Ερντογάν και τα υπόλοιπα από τους παριστάμενους αρμόδιους υπουργούς): 1) Κοινή Δήλωση των δύο κυβερνήσεων. 2) Μνημόνιο Κατανόησης για τη συνεργασία στον τομέα του Πολιτισμού. 3) Κοινή Δήλωση για τη Συνεργασία των ΥΠΕΞ Ελλάδας και Τουρκίας στο πλαίσιο του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας Ευξείνου Πόντου. 4) Κοινή Δήλωση για τη συνεργασία μεταξύ «Enterprise Greece» και «Invest in Turkiye». 5) Κοινή Δήλωση για την έναρξη του προγράμματος διμερούς συνεργασίας στην έρευνα και τεχνολογία. 6) Κοινή Δήλωση για την ενίσχυση της διμερούς συνεργασίας στον τομέα της ετοιμότητας έναντι σεισμών. 7) Κοινή Δήλωση για τη δρομολόγηση ακτοπλοϊκής σύνδεσης ανάμεσα στα λιμάνια Θεσσαλονίκης και Σμύρνης.
«Αλληλένδετα προβλήματα στο Αιγαίο»
Στις δηλώσεις τους, ο Ερντογάν τόνισε ότι ήδη από την προηγούμενη συνάντησή τους, το 2023 στην Ελλάδα και με τη διαβόητη «Διακήρυξη των Αθηνών» συμφώνησαν ότι θα συνεχίσουν τον «διάλογο». Επέμεινε ότι οι συμφωνίες που έγιναν χθες «μας παρέχουν το καλύτερο δυνατό έδαφος για την ενίσχυση των αμοιβαίων επαφών, οι οποίες ελπίζω να συνεχίσουν ενισχυόμενες», επιβεβαιώνοντας ότι τέτοια κείμενα και μπίζνες στρώνουν τον δρόμο για τις επώδυνες διευθετήσεις.
Αλλωστε, ο ίδιος αμέσως μετά εξέφρασε την πίστη του ότι «θα σημειωθεί πρόοδος στην επίλυση των αλληλένδετων προβλημάτων στο Αιγαίο», με ό,τι παρουσιάζει ως τέτοια η τουρκική αστική τάξη, ενθαρρυμένη από την αναβαθμισμένη θέση της στο ΝΑΤΟ και τις ισχυρές σχέσεις της εντός ΕΕ, δηλαδή «γκρίζες ζώνες», περιορισμένο εύρος ελληνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο, μείωση του ελληνικού εναέριου χώρου, νησιά αποστρατιωτικοποιημένα και χωρίς δικαίωμα σε θαλάσσιες ζώνες κ.λπ.
Δεν παρέλειψε να αναφερθεί σε «τουρκική μειονότητα της Δυτικής Θράκης», βάζοντας και θέμα ότι δεν απολαμβάνουν πλήρεις θρησκευτικές ελευθερίες και ευκαιρίες π.χ. στην Εκπαίδευση, ενώ επέμεινε και για συμμετοχή της Τουρκίας στα εξοπλιστικά προγράμματα (και στα αντίστοιχα κονδύλια) της ΕΕ, τύπου SAFE.
Tέλος, όπως και ο Μητσοτάκης αμέσως μετά, αναφέρθηκε και στην κατάσταση στην ευρύτερη περιοχή, όπου και οι δύο αστικές τάξεις επιχειρούν να διευρύνουν τον ρόλο τους διεκδικώντας μερτικά από την καπιταλιστική «λεία». Ο Ερντογάν κατήγγειλε π.χ. το Ισραήλ και τις αποφάσεις του να επεκταθεί στη Δυτική Οχθη και να απομειώσει την ισχύ της Παλαιστινιακής Αρχής, ενώ εστίασε και στη «σταθερότητα» της Συρίας, χαρακτηρίζοντας «εποικοδομητικό» τον ρόλο «που αναλάβαμε σε αυτό το θέμα, με βάση την αρχή της εδαφικής ακεραιότητας και της σταθερότητας στη χώρα» – μια έμμεση αναφορά στο «μαχαίρι» που πέρασαν τους Κούρδους και συνολικά στη «συμβολή» τους στην ανατροπή του Ασαντ από τον τζιχαντιστή Τζολάνι.
Σε ανάλογο ύφος, ο Μητσοτάκης μίλησε για την «αξία που έχουν ο διάλογος αλλά και οι σχέσεις καλής γειτονίας, ιδίως σε ένα ρευστό και συνεχώς μεταβαλλόμενο διεθνές περιβάλλον». Είπε ότι έκαναν έναν «αναλυτικό συνολικό απολογισμό» όσων έγιναν τα τελευταία 2 χρόνια, αναφερόμενος στα σχήματα που εγκαθίδρυσαν (Πολιτικός Διάλογος, Θετική Ατζέντα, μαζί και τα ΜΟΕ), «με στόχο μια αμοιβαία επωφελή, αλλά πρωτίστως μια λειτουργική σχέση» ώστε «να διαχειριζόμαστε τα προβλήματά μας με ψυχραιμία και με υπευθυνότητα, μιλώντας με ειλικρίνεια και έχοντας πάντα σταθερή αναφορά το Διεθνές Δίκαιο», το οποίο κάνουν «λάστιχο» αναλόγως τι τους συμφέρει.
Παρουσίασε ως κατόρθωμα ότι με βάση αυτήν την προσπάθεια «αποτρέπονται εντάσεις», όταν λόγω άρνησης της Τουρκίας δεν μπορεί να προχωρήσει ούτε ένα έργο πόντισης καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου, ενώ με ΝΑVTEX και NOTAM η τουρκική αστική τάξη υπενθυμίζει διαρκώς τις απαράδεκτες διεκδικήσεις της στην περιοχή, αναγκάζοντας το ελληνικό ΥΠΕΞ να αναγγέλλει διάβημα ακόμα και στον ΙΜΟ (Διεθνής Οργανισμός Ναυτιλίας).
Παρακάμπτοντάς τα, είπε κι αυτός ότι οι υπογραφείσες χθες συμφωνίες «διευρύνουν το πεδίο της διμερούς συνεργασίας». Και επανέλαβε τον στόχο τους το διμερές εμπόριο να φτάσει ετησίως τα 10 δισ. δολάρια, εστιάζοντας στις «προοπτικές» που «έχουν ακόμα οι παράλληλες επενδύσεις», ενώ ξεχώρισε και τις «δράσεις πολιτικής προστασίας», ότι «θα μπορούσαν να αποτελέσουν και ένα μοντέλο γενικότερης περιφερειακής συνεργασίας». Υπενθυμίζοντας εμμέσως την πρόταση που έχει καταθέσει για μια 5μερή (από Ελλάδα, Τουρκία, Κύπρο, Αίγυπτο και Λιβύη) που θα ξεκινούσε να χειρίζεται θέματα «χαμηλής πολιτικής» για να φτάσει και στο «ψητό» του διαμοιρασμού των θαλάσσιων ζωνών.
Σημειωτέον, ο Μητσοτάκης μίλησε για «σημαντικές διαφωνίες», προσθέτοντας ότι «η οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών -υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ – στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο να αποτελεί τη μόνη διαφορά η οποία θα μπορούσε να οδηγηθεί ενώπιον ενός διεθνούς δικαιοδοτικού οργάνου, με βάση το Διεθνές Δίκαιο και ειδικότερα το Δίκαιο της Θάλασσας», αφήνοντας ορθάνοιχτο το ενδεχόμενο άλλες «διαφορές» να τις διευθετήσουν διμερώς και υπό αμερικανοΝΑΤΟική εποπτεία.
Αποφεύγοντας δε να αναφέρει τον όρο «casus belli», εξέφρασε την ευχή «να αρθεί κάθε απειλή, τυπική και ουσιαστική, στις μεταξύ μας σχέσεις». Ζήτησε για το Κυπριακό «να επανεκκινήσει ένας ουσιαστικός διάλογος από εκεί που διεκόπη το 2017», είπε ότι το καθεστώς των μειονοτήτων προσδιορίζεται από τη Συνθήκη της Λοζάνης («προβλέπει ρητά ότι η μειονότητα στη Θράκη είναι θρησκευτική») και βασικά τις εργαλειοποίησε, ζητώντας από τις δύο κυβερνήσεις να εργαστούν στην κατεύθυνση «να γίνουν “γέφυρες” φιλίας και αμοιβαίας κατανόησης μεταξύ των λαών μας». Χαιρέτισε επίσης τη «συνεργασία» τους στο Μεταναστευτικό, που οδήγησε σε άλλο ένα έγκλημα πρόσφατα στη Χίο.
Σε ευρύτερα θέματα και με άξονα «τη σταθερότητα μιας ευρύτερης περιοχής, που δοκιμάζεται από πολλαπλές κρίσεις» (ό,τι προσπαθούν να «σιάξουν» με βάση τις ευρωατλαντικές προτεραιότητες και την κάθε πλευρά να διεκδικεί τον ρόλο του καλύτερου ΝΑΤΟικού χωροφύλακα στην Ανατ. Μεσόγειο), στο Παλαιστινιακό επανέλαβε απαράδεκτες θέσεις – παρέμβαση στα εσωτερικά των Παλαιστινίων, όπως να «μεταρρυθμιστεί» η Παλαιστινιακή Αρχή. Επανέλαβε δε τα άλλοθι του κράτους – μακελάρη Ισραήλ («έχει το δικαίωμα να ζει με ασφάλεια»), για να ζητήσει «πλήρη αφοπλισμό της Χαμάς και εξάλειψη της τρομοκρατίας» στη Γάζα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.
Τέλος, για τη Συρία έκλεισε το μάτι ότι μπορούν να δουλέψουν «από κοινού» με την κατοχική Τουρκία «για να υπάρξει πολιτική σταθερότητα» στη χώρα (μαζί φυσικά και με τα τζιχαντιστικά κτήνη που έχουν τώρα την εξουσία), όπως επίσης «να συντονιστούμε και να εργαστούμε και σε προσπάθειες οι οποίες έχουν να κάνουν με την ανοικοδόμηση της Συρίας», πεδίο όπου οι κατασκευαστικοί και άλλοι όμιλοι βλέπουν μπόλικο παραδάκι.
«Δέσμευση να συνεργαστούν εποικοδομητικά στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ»
Σε αυτό το φόντο, στην Κοινή Δήλωση που υπέγραψαν οι δύο ηγέτες επιβεβαιώνουν το ευρωατλαντικό πλαίσιο όπου γίνεται ο «διάλογος», τονίζοντας ότι «Τουρκία και Ελλάδα επιβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους να συνεργαστούν εποικοδομητικά στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ ως δύο Σύμμαχοι, μεταξύ άλλων ενόψει της Συνόδου Κορυφής της Αγκυρας που θα πραγματοποιηθεί στις 7-8/7/2026 στην Τουρκία».
Παραπέρα, «αντάλλαξαν απόψεις για τις σχέσεις Τουρκίας – ΕΕ» και «συμφώνησαν να επεκτείνουν τη συνεργασία τους σε διεθνείς οργανισμούς», όπως επίσης «συμφώνησαν να διατηρήσουν τη δυναμική στις συζητήσεις τους για τον Πολιτικό Διάλογο, τη Θετική Ατζέντα / Κοινό Σχέδιο Δράσης και τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης».
Επαναλαμβάνουν και το γνωστό ευχολόγιο (που δεν αξίζει ούτε το χαρτί πάνω στο οποίο γράφεται) «για βελτίωση αποτελεσματικών καναλιών και μηχανισμών επικοινωνίας σε όλα τα επίπεδα, καθώς και για την εξάλειψη αδικαιολόγητων πηγών έντασης, προκειμένου να αποφευχθούν πιθανές κλιμακώσεις και κίνδυνοι», στον βωμό της οποίας τίθεται εν αμφιβόλω αν η ελληνική πλευρά μπορεί να προχωρήσει το οποιοδήποτε έργο στο Ανατ. Αιγαίο χωρίς την έγκριση της Τουρκίας.
Συμπληρώνουν δε ότι «η εκτεταμένη διμερής συνεργασία, με πλήρη σεβασμό του διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένου του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, θα ενισχύσει περαιτέρω την περιφερειακή ειρήνη, σταθερότητα και ευημερία και θα τονώσει την οικονομική ανάπτυξη της περιοχής».
Αλλωστε, με τις μπίζνες να δίνουν τον τόνο, έβαλαν ξανά στόχο (όπως και το 2023) «να ενισχύσουν περαιτέρω τους εμπορικούς τους δεσμούς και να επιτύχουν τον στόχο των 10 δισ. δολαρίων ΗΠΑ σε διμερές εμπορικό όγκο μέχρι το τέλος της δεκαετίας». Προς τούτο, δεσμεύτηκαν «να εντείνουν τη συνεργασία μεταξύ των αντίστοιχων επιχειρηματικών κοινοτήτων τους, με ιδιαίτερη έμφαση στις δραστηριότητες του Κοινού Επιχειρηματικού Συμβουλίου Ελλάδας – Τουρκίας, καθώς και άλλων σχετικών επιχειρηματικών ενώσεων και των φορέων προώθησης επενδύσεων και των δύο χωρών».
Παρακάτω, «οι δύο πλευρές υπογράμμισαν τη σημασία και την αναγκαιότητα ανάπτυξης της διεθνούς συνεργασίας στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας και του οργανωμένου εγκλήματος», με ό,τι αυτό σημαίνει, χαιρετίζοντας και την «καταπολέμηση της παράτυπης μετανάστευσης», την όξυνση της καταστολής στα σύνορα.
Με σημαία ξανά τις μπίζνες, εξέφρασαν «την αποφασιστικότητά τους να αξιολογήσουν τις υπάρχουσες ευκαιρίες συνεργασίας στον τομέα της Ενέργειας – ιδίως στη διασύνδεση ηλεκτρικής ενέργειας και στις ΑΠΕ – με στόχο την ενίσχυση της περιφερειακής σταθερότητας». Στο ίδιο φόντο, «να συνεχίσουν τη συνεργασία τους στον εκσυγχρονισμό κρίσιμων διασυνοριακών οδικών και σιδηροδρομικών διαδρόμων», καθώς «αυτά τα έργα ενισχύουν σημαντικά την ασφάλεια, την αξιοπιστία και τη χωρητικότητα τόσο των επιβατικών όσο και των εμπορευματικών μεταφορών, δημιουργώντας παράλληλα τις τεχνικές και λειτουργικές συνθήκες για ισχυρότερη συνδεσιμότητα μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας, καθώς και με την ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, και την περιφερειακή ανθεκτικότητα των αλυσίδων εφοδιασμού», θέμα που «καίει» επίσης ΕΕ και ΝΑΤΟ. Στο πλαίσιο αυτό, οι δύο πλευρές εξέτασαν την πρόοδο στο έργο κατασκευής μιας δεύτερης διασυνοριακής γέφυρας στη θέση Κήποι – Υψαλα, επιμένοντας ότι «η ολοκληρωμένη και αποτελεσματική σύνδεση του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών με το δίκτυο οδικών και σιδηροδρομικών μεταφορών της Τουρκίας αναγνωρίζεται ως κρίσιμη για τη διασφάλιση ομαλών ροών κυκλοφορίας, διαλειτουργικότητας του συστήματος και περαιτέρω ενίσχυσης της διασυνοριακής συνεργασίας».
Να σημειωθεί ότι προηγουμένως, χθες το πρωί στην Αθήνα ο υπουργός Αμυνας Ν. Δένδιας, κάνοντας την εισαγωγική ομιλία σε ημερίδα με θέμα «Η Νέα Γεωπολιτική Πραγματικότητα και οι Αμυντικές Προκλήσεις – Η επόμενη ημέρα για Ευρώπη, Ελλάδα και Ανατολική Μεσόγειο» και αποτυπώνοντας τους ανταγωνισμούς του κεφαλαίου, που πίσω από ωραία λόγια ολοένα εντείνονται για τον έλεγχο πλουτοπαραγωγικών πηγών και διαύλων, τόνισε ότι «η ασφάλεια δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη και η επόμενη μέρα για την Ευρώπη και για την Ανατολική Μεσόγειο θα κριθεί από την ισχύ, αλλά και από την ικανότητα πρόβλεψης, συνεργασίας και προσαρμογής». Εβαλε δε θέμα ότι «η αυξανόμενη προβολή ισχύος της Τουρκίας – από τη Συρία έως τη Λιβύη και τη Σομαλία – δημιουργεί νέες προκλήσεις».
ΚΚΕ: Επικίνδυνος εφησυχασμός σε περίοδο που προωθούνται «διευθετήσεις» σε βάρος των λαών
Σε ανακοίνωσή του για τη συνάντηση και τις δηλώσεις Μητσοτάκη – Ερντογάν στο πλαίσιο του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας Τουρκίας, το Γραφείο Τύπου της ΚΕ του ΚΚΕ υπογραμμίζει τα εξής:
«Η κυβερνητική προσπάθεια να συγκεντρωθεί η προσοχή της συνάντησης Μητσοτάκη – Ερντογάν στην “θετική ατζέντα” των οικονομικών και άλλων συμφωνιών, δηλαδή στις μπίζνες των επιχειρηματικών ομιλών των δύο χωρών, δεν μπορεί να κρύψει ότι στην πράξη διατηρούνται οι απαράδεκτες διεκδικήσεις του τουρκικού κράτους, διαψεύδοντας το δόγμα των “ήρεμων νερών”.
Τα κρίσιμα προβλήματα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις (το casus belli, η “γαλάζια πατρίδα”, οι γκρίζες ζώνες, τα περί “τουρκικής μειονότητας” στη Δ. Θράκη) σε βάρος της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας, όχι απλά παραμένουν, αλλά και οξύνονται.
Ο εφησυχασμός που επιχειρείται είναι επικίνδυνος, ενώ ο αποκαλούμενος “οδικός χάρτης” δεν αφορά την ανάπτυξη της φιλίας των δύο λαών, αλλά την ενίσχυση της ΝΑ Πτέρυγας του ΝΑΤΟ σε μια περίοδο που οξύνονται οι ιμπεριαλιστικοί ανταγωνισμοί και προωθούνται “διευθετήσεις” σε βάρος των λαών, τις οποίες στηρίζει η ελληνική κυβέρνηση με κάθε τρόπο. Είναι χαρακτηριστική, άλλωστε, η αναφορά Μητσοτάκη στη συνεργασία με την Τουρκία για την “ανοικοδόμηση” της Συρίας, όταν η Τουρκία έχει στη Συρία ρόλο κατοχικής δύναμης.
Στο πλαίσιο αυτών των “διευθετήσεων”, με τη σφραγίδα των ΗΠΑ και της ΕΕ, είναι υποκριτικός ο ισχυρισμός της κυβέρνησης ότι επιδιώκει “αδιαμεσολάβητες σχέσεις” με την τουρκική κυβέρνηση. Αντίθετα στρώνεται το έδαφος για την συνεκμετάλλευση στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, προς όφελος των ενεργειακών και άλλων ομίλων.
Τέλος, είναι προκλητικό ο κ. Μητσοτάκης να επιχαίρει για τη συνεργασία Ελλάδας – Τουρκίας στο μεταναστευτικό, λίγες μέρες μόνο μετά την εγκληματική ενέργεια σε βάρος των προσφύγων και μεταναστών στη Χίο, όταν αυτό το έγκλημα είναι ακριβώς το αποτέλεσμα αυτής της “συνεργασίας”, με βάση την πολιτική της ΕΕ».
