Όλο και πιο έντονο γίνεται το διπλωματικό αδιέξοδο στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο ΗΠΑ – Ισραήλ κατά του Ιράν, την ώρα που η εύθραυστη εκεχειρία εξακολουθεί να κρέμεται σε μία κλωστή και η προοπτική της επιστροφής σε πολεμική κατάσταση έρχεται πιο κοντά, όπως προκύπτει από τα λόγια και τις πράξεις των πρωταγωνιστών.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Air Force One, κατά την επιστροφή του από το Πεκίνο, ο Τραμπ εξαπέλυσε νέες απειλές εναντίον του Ιράν για επιστροφή στους βομβαρδισμούς.
Είπε συγκεκριμένα ότι οι ΗΠΑ συμφώνησαν στην κατάπαυση του πυρός λόγω «διεθνών εκκλήσεων», ενώ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο περιορισμένης επιστροφής αμερικανικών δυνάμεων για «λίγη δουλειά καθαρισμού».
«Ουσιαστικά έχουμε εξαλείψει τις ένοπλες δυνάμεις τους. Ίσως χρειαστεί να κάνουμε λίγη δουλειά καθαρισμού επειδή είχαμε μια μικρή μηνιαία εκεχειρία», δήλωσε με τον κυνισμό που διακρίνει τους ιμπεριαλιστές, προσθέτοντας ότι οι ΗΠΑ δεν ήταν αρχικά υπέρ της παύσης των επιχειρήσεων αλλά το αποδέχθηκαν «ως χάρη στο Πακιστάν».
Στις ίδιες δηλώσεις πάντως, ο Τραμπ δήλωσε ανοιχτός σε 20ετή αναστολή του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, εφόσον η δέσμευση της Τεχεράνης είναι «πραγματική». Ταυτόχρονα, εξέφρασε την επιθυμία να βρεθούν υπό αμερικανικό έλεγχο τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν – «περισσότερο για λόγους επικοινωνίας» – και δεν απέκλεισε νέους βομβαρδισμούς, αναφερόμενος σε αυτούς που πραγματοποιήθηκαν τον Ιούνιο του 2025 σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Δηλώσεις Τραμπ και ανακοίνωση του κινέζικου υπουργείου Εξωτερικών
Σύμφωνα με πληροφορίες ο Ντ. Τραμπ έθεσε αίτημα στον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ να ασκήσει πίεση στην Τεχεράνη ώστε να προχωρήσει σε συμφωνία με την Ουάσινγκτον αναγνωρίζοντας στην πράξη ότι ο η σύγκρουση ΗΠΑ – Κίνας αφήνει το στίγμα της σε κάθε εστία ιμπεριαλιστικής αντιπαράθεσης.
Σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά, οι δύο τους συζήτησαν εκτενώς το Ιράν, με κοινή συνισταμένη την ανάγκη «να παραμείνουν ανοιχτά τα Στενά του Ορμούζ« και «να αποτραπεί η απόκτηση πυρηνικών όπλων από την Ισλαμική Δημοκρατία». «Έχουμε επιλύσει πολλά διαφορετικά προβλήματα που άλλοι δεν θα ήταν σε θέση να λύσουν», σχολίασε ο Τραμπ.
Σε συνέντευξή του στο Fox News, άφησε επίσης ανοιχτό το ενδεχόμενο άρσης κυρώσεων σε κινεζικές εταιρείες που αγοράζουν ιρανικό πετρέλαιο, αφού ο Σι τον «διαβεβαίωσε» ότι το Πεκίνο δεν θα προμηθεύσει στρατιωτικό εξοπλισμό στην Τεχεράνη.
Από την άλλη, η Κίνα «ζυγίζει» τα συμφέροντά της στο ιμπεριαλιστικό παζάρι, έχοντας από τη μία τη στρατηγική σχέση με το Ιράν, έναν από τους κύριους προμηθευτές πετρελαίου της καπιταλιστικής της οικονομίας και από την άλλη την σχέση ανταγωνισμού αλλά και έντονης αλληλεξάρτησης με τις ΗΠΑ.
Το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών, σε ανακοίνωσή του αποστασιοποιείται από την αμερικανική οπτική, υποστηρίζοντας ότι η σύγκρουση «δεν έπρεπε να είχε ξεσπάσει εξ αρχής» και έχει προκαλέσει σοβαρές ανθρώπινες απώλειες και οικονομικές επιπτώσεις σε παγκόσμιο επίπεδο – από τις εφοδιαστικές αλυσίδες και το διεθνές εμπόριο μέχρι την ενεργειακή σταθερότητα.
«Τώρα που η πόρτα του διαλόγου έχει ανοίξει, δεν πρέπει να κλείσει ξανά», υπογραμμίζεται στην ανακοίνωση, η οποία σημειώνει ότι το Πεκίνο μαζί με το Πακιστάν κατέθεσαν κοινή πρόταση πέντε σημείων για την αποκατάσταση της ειρήνης. Καταλήγει ότι η Κίνα δεσμεύεται να συνεχίσει να παίζει «εποικοδομητικό ρόλο», βασιζόμενη στις προτάσεις του Σι Τζινπίνγκ για τη Μέση Ανατολή.
Οξύνονται οι αντιπαραθέσεις μεταξύ των χωρών του Κόλπου
Από την πλευρά της Τεχεράνης, ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, μιλώντας στο Νέο Δελχί κατά τη διάρκεια της συνόδου των BRICS, εξέφρασε ανοιχτά την έλλειψη εμπιστοσύνης προς τις ΗΠΑ. «Αμφιβάλλουμε για τη σοβαρότητά τους», τόνισε, προσθέτοντας ότι το Ιράν είναι έτοιμο να προχωρήσει σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις μόνο όταν διαπιστώσει «δίκαιη και ισορροπημένη» στάση από την αμερικανική πλευρά.
Σημείο τριβής -αλλά και έντονων παζαριών- παραμένει ο χειρισμός του εμπλουτισμένου ουρανίου, που έχει οδηγήσει σε «αδιέξοδο» και έχει αναβληθεί για μεταγενέστερα στάδια των συνομιλιών, αφού η νέα πραγματικότητα στα «Στενά του Ορμούζ» και η δίνη που έχει δημιουργήσει η ιμπεριαλιστική σύγκρουση οξύνει αντιθέσεις και ανταγωνισμούς.
Ο Αραγτσί επιβεβαίωσε ότι είχε συνομιλίες με τη Μόσχα για την πιθανότητα αποθήκευσης του υλικού σε ρωσικές εγκαταστάσεις, αλλά ξεκαθάρισε ότι κάτι τέτοιο δεν είναι άμεση προτεραιότητα. Ταυτόχρονα, ο Ιρανός ΥΠΕΞ εμφανίστηκε ιδιαίτερα θετικός σε ρόλο της Κίνας ως μεσολαβητή. «Εκτιμούμε κάθε χώρα που μπορεί να βοηθήσει, κυρίως την Κίνα… Είμαστε στρατηγικοί εταίροι», δήλωσε.
Εξάλλου, ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν απέστειλε μηνύματα στήριξης προς τον νέο Ιρακινό πρωθυπουργό, υπογραμμίζοντας την επιθυμία για «εμβάθυνση των διμερών σχέσεων».
Στο μεταξύ η ένταση και οι αντιπαραθέσεις ανάμεσα στις χώρες του Κόλπου, που εντάθηκαν μετά την ιμπεριαλιστική επίθεση στο Ιράν, μεταφέρθηκε και στη σύνοδο των ΥΠΕΞ των BRICS. Στην ανακοίνωση που εξέδωσε η Ινδία (ως προεδρεύουσα) αναγνωρίζεται η ύπαρξη «διαφορετικών απόψεων» μεταξύ των μελών για τη Μέση Ανατολή, που οδήγησε στο να μην εκφραστεί μια κοινή θέση.
Ο Αραγτσί κατηγόρησε τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ότι μπλόκαραν την τελική υπουργική δήλωση λόγω της στενής σχέσης τους με Ισραήλ και ΗΠΑ, χαρακτηρίζοντας την κίνηση «πολύ ατυχή».
