Φτάνοντας στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Αγκυρα (7 – 8 Ιούλη) δεν τηρούνται ούτε τα προσχήματα για την ενότητα της υποτιθέμενης «συμμαχίας», που εδώ και δεκαετίες παρουσιάζεται από τις κυβερνήσεις ως εγγυητής σταθερότητας και ασφάλειας, θεματοφύλακας «δυτικών αξιών», πανίσχυρη και ακλόνητη.
Ολο και πιο απροκάλυπτα οι «σύμμαχοι» βγάζουν «μαχαίρια», «μεζούρες» και «χάρτες» για το μοίρασμα του κόσμου με τα όπλα, ακόμα και μεταξύ τους αν χρειαστεί. Η αποφασιστικότητα των καπιταλιστικών κρατών να υπερασπιστούν με σφοδρότητα τα γεωπολιτικά και οικονομικά τους συμφέροντα, το «κουβάρι» αυτό των αντιθέσεων και ανταγωνισμών συνεπάγεται μεγάλους κινδύνους για τους λαούς, αλλά και ευκαιρίες.
Τα ρήγματα μέσα στον ευρωατλαντικό άξονα, συνολικά οι αντιθέσεις και οι ανταγωνισμοί, όσο βαθαίνουν θα δημιουργούν αντικειμενικά προϋποθέσεις για ανατροπή της εξουσίας των μονοπωλιακών ομίλων, που μόνο ακλόνητη δεν είναι. Καθήκον και ελπίδα για τους λαούς, τους πρωτοπόρους εργαζόμενους, τους κομμουνιστές, είναι να αξιοποιήσουν αυτές τις αντιθέσεις, όταν «οι από πάνω δεν θα μπορούν» να επιβάλουν την εξουσία τους και «οι από κάτω δεν θα θέλουν», και να πολεμήσουν για την εργατική εξουσία, για τον σοσιαλισμό.
Να και γιατί έχει μεγάλη σημασία σήμερα ο αγώνας που διευρύνει τις ρωγμές αυτές, που βάζει εμπόδια στην «εθνική» στρατηγική της εμπλοκής για τα συμφέροντα του κεφαλαίου, για να ξεκουμπιστούν οι ΝΑΤΟικοί και οι βάσεις τους από την Ελλάδα, για να κλονίζονται οι συμμαχίες της αστικής τάξης, για να μην κάνει καμία θυσία ο λαός για τα σχέδια και τους ανταγωνισμούς τους, για να βρίσκει τοίχο η προσπάθεια να στοιχηθεί ο λαός κάτω από την «ξένη σημαία» του κεφαλαίου και των στόχων του, όπως αυτός της «στρατηγικής αυτονομίας» της ΕΕ.
«Σημεία καμπής» από την Αλάσκα μέχρι τη Γροιλανδία και τη Μέση Ανατολή
Από την περασμένη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στη Χάγη, μέσα σε μόλις έναν χρόνο, οι αντιπαραθέσεις που κλονίζουν το ευρωατλαντικό στρατόπεδο είναι πρωτοφανείς.
Οι ΗΠΑ απειλούν να αποκτήσουν «με όλα τα μέσα» τη Γροιλανδία, ημιαυτόνομο έδαφος της Δανίας, που είναι όχι μόνο μέλος του ΝΑΤΟ αλλά και ένα από τα «καλύτερα παιδιά» για τις ΗΠΑ στην Ευρώπη.
Φτάσαμε στο σημείο να αποκαλυφθεί απόρρητο στρατιωτικό σχέδιο της Δανίας και των ευρωπαϊκών κρατών τον Γενάρη, με στόχο να δείξει στις ΗΠΑ ότι μια επίθεση στη Γροιλανδία θα σήμαινε πόλεμο με ολόκληρη την Ευρώπη, να σχεδιάζεται η ανατίναξη διαδρόμων προσγείωσης στο νησί της Αρκτικής ώστε να εμποδίσουν μια στρατιωτική απόβαση των ΗΠΑ…
Οι αντιθέσεις αυτές αποτυπώθηκαν με αφορμή και τη συνάντηση Τραμπ – Πούτιν στην Αλάσκα τον περασμένο Αύγουστο, η οποία εντάχθηκε στις ευρύτερες διαπραγματεύσεις για τον πόλεμο στην Ουκρανία και τη διαμόρφωση νέων συσχετισμών. Παρά τις διακηρύξεις περί «προόδου» και αναζήτησης λύσης, οι διαφορετικές επιδιώξεις ΗΠΑ και ΕΕ σχετικά με την εξέλιξη της πορείας του πολέμου στην Ουκρανία και την προσπάθεια των Αμερικανών να «τραβήξουν» τη Ρωσία από το υπό διαμόρφωση ευρασιατικό στρατόπεδο ήταν ξεκάθαρες. Παράλληλα, η Ουάσιγκτον αυξάνει τις πιέσεις προς τους Ευρωπαίους συμμάχους να αναλάβουν μεγαλύτερο βάρος στη διαχείριση του ουκρανικού μετώπου.
Στη Μέση Ανατολή οι Ευρωπαίοι του ΝΑΤΟ αρνήθηκαν να ταυτιστούν πλήρως με τους αμερικανικούς στόχους στον πόλεμο με το Ιράν και προωθούν δικό τους σχέδιο, προκαλώντας την οργισμένη αντίδραση της Ουάσιγκτον, με απειλές για αποχώρηση από το ΝΑΤΟ και ακύρωση της εμπορικής συμφωνίας με τη Βρετανία, με αποφάσεις απόσυρσης στρατευμάτων από τη Γερμανία κ.ά. «Ισως ακούγεται λίγο σκληρό, αλλά το Ιράν δεν είναι δικός μας πόλεμος. Η Ουκρανία είναι ο δικός μας πόλεμος», ήταν η χαρακτηριστική απάντηση του Φινλανδού Προέδρου, Αλ. Στουμπ, παραφράζοντας μάλιστα τα λόγια του Αμερικανού Προέδρου, Ντ. Τραμπ, ότι η Ουκρανία «δεν είναι πρόβλημα της Αμερικής».
Οι Ευρωπαίοι διαμορφώνουν «μίνιμουμ κοινή γραμμή» έναντι των ΗΠΑ
Διαχωρίζοντας τη στάση τους από τις ΗΠΑ σε μια σειρά γεωπολιτικά μέτωπα και προωθώντας τα δικά τους συμφέροντα – που κι αυτά είναι αντικρουόμενα σε πολλές περιπτώσεις – οι Ευρωπαίοι έχουν σχηματίσει ομάδες και υπο-ομάδες μέσα στην ευρωατλαντική «συμμαχία».
Από τους «Συνασπισμούς των Προθύμων» για Ουκρανία και Μέση Ανατολή, μέχρι την ομάδα των τριών (Ε3 – Γερμανία, Γαλλία, Μεγάλη Βρετανία) ή των πέντε (Ε5 – Γερμανία, Γαλλία, Μεγάλη Βρετανία, Ιταλία, Πολωνία) ισχυρότερων καπιταλιστικών κρατών.
Οι Ε3 συναντήθηκαν τον Μάη με τον Ουκρανό Πρόεδρο, Β. Ζελένσκι, προκειμένου να διαμορφώσουν διαπραγματευτική γραμμή και να ορίσουν εκπρόσωπο για συνομιλίες με τη Ρωσία, αφού έχουν αποκλειστεί από τις διαπραγματεύσεις ΗΠΑ – Ρωσίας.
Τον Ιούνη – και μετά από γκρίνιες της Ιταλίας και της Πολωνίας, που ένιωσαν αποκλεισμένες – οι ηγέτες της Ε5 συναντήθηκαν στο Βερολίνο με διακηρυγμένο στόχο να συντονιστούν σε μια «μίνιμουμ κοινή γραμμή» ευρωπαϊκών συμφερόντων έναντι των ΗΠΑ στην επερχόμενη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, ενδεικτικό κι αυτό του πού έχουν φτάσει οι ανταγωνισμοί.
Πρώτη στη λίστα προτεραιοτήτων των Ευρωπαίων είναι η Ουκρανία, η ακόμα πιο αποφασιστική στρατιωτική και οικονομική της ενίσχυση και η ένταση της πίεσης προς τη Ρωσία, η οποία «παραμένει η μεγαλύτερη απειλή για την Ευρώπη». Η αύξηση των στρατιωτικών δαπανών, με προοπτική το 3,5% του ΑΕΠ για εξοπλισμούς, θα συζητηθεί υπό το πρίσμα της διατήρησης του ουκρανικού μετώπου και της θωράκισης της ευρωπαϊκής πολεμικής βιομηχανίας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάγκη ενίσχυσης του ευρωπαϊκού ΝΑΤΟικού πυλώνα και στη «στρατηγική αυτονομία» της Ευρώπης.
«Αυτό ακριβώς είναι το νόημα του ΝΑΤΟ 3.0. Μια ισχυρότερη Ευρώπη σε ένα ισχυρότερο ΝΑΤΟ», επεσήμανε σχετικά ο γγ του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε.
Εξάλλου οι ΗΠΑ προσαρμόζουν τις συνεισφορές τους στο Μοντέλο Δύναμης (Force Model) του ΝΑΤΟ, δηλαδή αποσύρουν από την Ευρώπη ορισμένους εξοπλισμούς που θα παρείχαν σε περίπτωση πολέμου, και τα ευρωπαϊκά μέλη σπεύδουν να καλύψουν τα κενά.
Σχετικά με τα αμερικανικά στρατεύματα στην Ευρώπη, το υπουργείο Πολέμου των ΗΠΑ θα διεξαγάγει μια εξάμηνη αξιολόγηση για το ποια είναι τα πραγματικά οφέλη από την παρουσία αμερικανικού στρατού στην Ευρώπη.
Σχέδια για ευρωπαϊκό ΝΑΤΟ έχουν μπει στο «χαρτί»
Τελευταία, όλο και συχνότερα, αμερικανικά και ευρωπαϊκά ΜΜΕ αναφέρονται στα σχέδια για ένα «ευρωπαϊκό ΝΑΤΟ» που έχουν μπει στο «χαρτί». Τη μία λυκοσυμμαχία των μονοπωλίων ετοιμάζεται να διαδεχτεί ενδεχομένως μια άλλη, με διαφορετική μορφή.
Οι Ευρωπαίοι έχουν ήδη καθίσει και υπολογίσει τι θα σήμαινε ένα «ευρωπαϊκό ΝΑΤΟ» χωρίς τις ΗΠΑ, κάτι που θα θεωρούνταν αδιανόητο έναν χρόνο πριν. Μία απ’ αυτές τις μελέτες, του International Institute for Strategic Studies, τοποθετεί το κόστος σε περίπου 1 τρισ. δολάρια σε βάθος 25ετίας.
Το Ινστιτούτο του Κιέλου για την Παγκόσμια Οικονομία υπολόγισε ότι η Ευρώπη θα χρειαστεί 300.000 επιπλέον στρατιώτες και αύξηση στρατιωτικών δαπανών κατά τουλάχιστον 290 δισ. δολάρια ετησίως βραχυπρόθεσμα, ώστε να είναι σε θέση να αντιμετωπίσει τη Ρωσία.
Το σχέδιο άρχισε να διαμορφώνεται από πέρυσι και καθοριστική θεωρείται η μεταστροφή της Γερμανίας, που για χρόνια απέρριπτε τις γαλλικές προτάσεις για «στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης», επιμένοντας στη διατήρηση των ΗΠΑ ως βασικού «εγγυητή ασφάλειας». Πλέον η γερμανική ηγεσία θεωρεί ότι η «δέσμευση» των ΗΠΑ δεν είναι πια δεδομένη, και επιπλέον διεκδικεί γεωπολιτική κυριαρχία στην Ευρώπη, δημιουργώντας και «ομόκεντρους» κύκλους ανταγωνισμών σε όλη την ΕΕ, που ακουμπάνε και την Ελλάδα.
Ετσι, σύμφωνα με τα ρεπορτάζ, το σχέδιο προτείνει την αξιοποίηση των υφιστάμενων δομών του ΝΑΤΟ με μεγαλύτερη ευρωπαϊκή συμμετοχή και έλεγχο:
- Μεγαλύτερη συμμετοχή Ευρωπαίων στη στρατιωτική διοίκηση – ήδη παρατηρείται ενίσχυση της παρουσίας Ευρωπαίων σε καίριες θέσεις στο ΝΑΤΟ.
- Ενίσχυση της ευρωπαϊκής πολεμικής βιομηχανίας.
- Ανάπτυξη δυνατοτήτων σε τομείς όπου υπάρχει υστέρηση, όπως η επιτήρηση, οι δορυφόροι και ο ανεφοδιασμός εν πτήσει.
Οπως και να ‘χει, πρόκειται για σχέδιο με μεγάλα «κενά», ρίσκα και διλήμματα για τα αστικά κράτη, μιας που το ΝΑΤΟ είναι δομημένο γύρω από την αμερικανική ισχύ, με τις ΗΠΑ να κατέχουν κρίσιμους ρόλους σε πληροφορίες, logistics και διοίκηση. Ιδιαίτερα δύσκολη είναι η αντικατάσταση της αμερικανικής πυρηνικής «ομπρέλας».
Σε αυτό το πλαίσιο, έχουν ξεκινήσει συζητήσεις για ενδεχόμενη επέκταση της γαλλικής πυρηνικής ομπρέλας σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες (μεταξύ τους και στην Ελλάδα), εξέλιξη με τεράστιες γεωπολιτικές προεκτάσεις. Από την πλευρά της, και η Βρετανία επαναφέρει αεροπορικό βραχίονα πυρηνικής αποτροπής με βομβαρδιστικά, πέρα από τα πυρηνικά υποβρύχιά της.
Εχθρικό για τους λαούς το σχέδιο «στρατηγικής αυτονομίας» της ΕΕ
Ο Καναδός πρωθυπουργός, Μαρκ Κάρνεϊ, αποθεώθηκε από τα ευρωπαϊκά ΜΜΕ και επιτελεία, όταν είπε στο Φόρουμ του Νταβός ότι οι «μεσαίες» ιμπεριαλιστικές δυνάμεις πρέπει να ενωθούν και να σηκώσουν «ανάστημα» στις υπερδυνάμεις ΗΠΑ και Κίνα, διεκδικώντας τη θέση τους στον καπιταλιστικό κόσμο, που ξαναμοιράζεται με φόντο αυτήν τη μάχη για την πρωτοκαθεδρία στο ιμπεριαλιστικό σύστημα.
Φυσικά, αυτό που κρύβουν όλοι εκείνοι οι χειροκροτητές της «αυτονομίας» της ΕΕ είναι ότι σε αυτόν τον πόλεμο των μονοπωλίων για αγορές, πρώτες ύλες, δρόμους μεταφοράς Ενέργειας και εμπορευμάτων οι λαοί θα χρειαστεί αρχικά να σφίξουν το «ζωνάρι» και στο τέλος να γίνουν «κρέας για τα κανόνια». Αυτό είναι το «όραμά» τους, και τα ωραία λόγια για μια «παγκόσμια τάξη βασισμένη σε κανόνες» αποτελούν ανέκδοτο σε μια φάση του ιμπεριαλισμού όπου οι εξελίξεις και τα αδιέξοδα στην καπιταλιστική οικονομία, οι ανταγωνισμοί και οι αντιθέσεις έχουν φτάσει σε «σημείο βρασμού», «σύμμαχοι» και «εχθροί» έχουν βγάλει τα μαχαίρια και αλληλοκαρφώνονται για τα συμφέροντά τους, για το μέγιστο καπιταλιστικό κέρδος.
Μέσα σε αυτήν τη «μάχη» που αφορά το κεφάλαιο και τα συμφέροντά του εντάσσεται το σχέδιο της ΕΕ για «στρατηγική αυτονομία», γι’ αυτό και είναι εχθρικό προς τους λαούς της Ευρώπης.
Συνεπάγεται ότι τεράστιες δαπάνες από τον παραγόμενο πλούτο κατευθύνονται για στρατιωτικούς σκοπούς και υποδομές, ώστε οι Ευρωπαίοι καπιταλιστές να διεκδικήσουν «κομμάτι από τη λεία» πάνω στα συντρίμμια των πολέμων, όπως και από τους εξοπλισμούς.
Χαρακτηριστικά είναι όσα προβλέπονται στον πολυετή προϋπολογισμό της ΕΕ 2028 – 2034, για τον οποίο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει καταθέσει μια «ιστορική πρόταση» συνολικού ύψους σχεδόν 2 τρισ. ευρώ, στρέφοντας τεράστιους πόρους στη στρατιωτική ετοιμότητα. Οι αριθμοί «ζαλίζουν»:
- 131 δισ. για Αμυνα, Ασφάλεια και Διάστημα, πενταπλασιασμός σε σχέση με τον προηγούμενο προϋπολογισμό.
- Δεκαπλασιασμός Στρατιωτικής Κινητικότητας στα 17,65 δισ. ευρώ για υποδομές (γέφυρες, σιδηρόδρομοι, λιμάνια) με στόχο την ταχύτατη μεταφορά στρατευμάτων και βαρέος εξοπλισμού.
- 81 δισ. για τη Διαχείριση Συνόρων.
Να λοιπόν τι σημαίνει «στρατηγική αυτονομία» της ΕΕ για τους λαούς:
– Σημαίνει το οικονομικό, στρατιωτικό, πολιτικό βάρος της ιμπεριαλιστικής σύγκρουσης στην Ουκρανία να το σηκώσουν οι ίδιοι, με νέες θυσίες, εντατικοποίηση, 13ωρα, καθηλωμένους μισθούς, μαζί με τις πυρετώδεις προετοιμασίες για μια απευθείας αναμέτρηση ΝΑΤΟ – Ρωσίας σε ευρωπαϊκό έδαφος, όπου θα στείλουν τον λαό στην κρεατομηχανή του πολέμου.
– Σημαίνει πυρηνικά σε περισσότερα ευρωπαϊκά κράτη, «δίχτυ» στρατιωτικών υποδομών, ορμητήρια πολέμου και στόχους, με ανυπολόγιστους κινδύνους.
– Σημαίνει εμπορικές συμφωνίες (βλέπε Mercosur, συμφωνίες ΕΕ με Ινδία και Αυστραλία) για να θωρακίζουν οι όμιλοι τα κέρδη τους, ενώ η ακρίβεια σε βασικά αγαθά και προϊόντα εκτοξεύεται, και μικρομεσαίοι αγρότες και ελεύθεροι επαγγελματίες θα ξεκληρίζονται.
– Σημαίνει ακόμα πιο ακριβή Ενέργεια για τους λαούς, για την ενεργειακή «απεξάρτηση» από τον «εχθρό» Ρωσία και τώρα από τον «σύμμαχο» ΗΠΑ, σε κάθε περίπτωση και με όλα τα μείγματα.
Πηγή: Ριζοσπάστης
