Το γεγονός ότι η Ελλάδα παραμένει χώρα – αποθήκη ψυχών και με το αντιδραστικό νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Ασυλο, επιβεβαιώνει η πρόσφατη αξιολόγηση της Κομισιόν που δημοσιοποιήθηκε την περασμένη εβδομάδα. Σύμφωνα με αυτήν λοιπόν, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι με την υλοποίηση του Συμφώνου, η χώρα «έχει αρχίσει να διορθώνει πρακτικές του παρελθόντος», επιδεικνύοντας ετοιμότητα για την αποτελεσματική εφαρμογή των νέων κανόνων κατανομής ευθύνης. Η πρώτη αξιολόγηση της Επιτροπής καλύπτει το διάστημα από τις 12 Ιουνίου έως τις 7 Ιουλίου και αφορά τα κράτη – μέλη που βρίσκονται υπό «μεταναστευτική πίεση» (Ελλάδα, Κύπρος, Ιταλία και Ισπανία).
Θυμίζουμε ότι το νέο Σύμφωνο έρχεται να μονιμοποιήσει, να ενοποιήσει και να βαθύνει την πολιτική των μαζικών απορρίψεων ασύλου, της διευρυμένης κράτησης σε δομές – φυλακές, των απελάσεων, των pushbacks, των ασφυκτικών προθεσμιών εξέτασης. Οι νέες fast track διαδικασίες που προβλέπει, θα καταργήσουν στην πράξη την εξατομικευμένη εξέταση αιτημάτων ασύλου, ενταφιάζοντας στην ουσία τη Συνθήκη της Γενεύης, και όλα αυτά σε μία περίοδο έξαρσης των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών και των πολέμων, σε μία περίοδο που σύμφωνα με τα στοιχεία της Υπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες, οι αναγκαστικά εκτοπισμένοι παραμένουν σταθερά πάνω από 120 εκατομμύρια, την ίδια ώρα που τα ευρωατλαντικά σχέδια σε όλη την περιοχή έχουν ανάψει για τα καλά τη φωτιά του πολέμου από την Ουκρανία έως τον Λίβανο, την Παλαιστίνη, την Αφρική και το Ιράν, προκαλώντας με μαθηματική ακρίβεια νέα κύματα ξεριζωμένων. Σε όλα αυτά, λοιπόν, η κυβέρνηση παίρνει «άριστα» από την Κομισιόν.
Θάλασσες νεκρών με κρατική «βούλα»…
Με αυτήν τη λογική, κυβέρνηση και ΕΕ πανηγυρίζουν από τη μία ότι «έχουν μειωθεί οι μεταναστευτικές ροές» και από την άλλη ότι «το νέο Σύμφωνο της ΕΕ για τη Μετανάστευση και το Ασυλο είναι ένα σημαντικό βήμα και εξασφαλίζει επιτέλους μια ενιαία πολιτική». Αυτή είναι η προπαγανδιστική αιχμή του δόρατος κυβέρνησης – ΕΕ σε μια προσπάθεια να πείσουν ότι αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά το πρόβλημα των μεταναστευτικών προσφυγικών ροών.
Τι δεν λένε, όμως, όλοι αυτοί;
Οτι σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης το πρώτο εξάμηνο του 2026, 1.570 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους σε θαλάσσιες διαδρομές προς την Ευρώπη, δηλαδή αύξηση 27% σε σχέση με πέρσι. Ολες οι διαδρομές της Μεσογείου – ανατολική, κεντρική και δυτική – σημείωσαν αύξηση στους θανάτους.
Στην ανατολική (δηλαδή ουσιαστικά στη διαδρομή Λιβύη – Κρήτη), ο αριθμός των νεκρών υπερδιπλασιάστηκε, από 120 σε 320. Ομως, οι αριθμοί αυτοί δεν αντικατοπτρίζουν την πραγματικότητα, καθώς μεγάλος είναι ο αριθμός των νεκρών και αγνοούμενων που δεν καταγράφεται. Οι διαδρομές γίνονται μακρύτερες και άρα πιο επικίνδυνες, αυξάνονται τα λεγόμενα «αόρατα» ναυάγια και οι αντίστοιχοι θάνατοι, σύμφωνα με την εκπρόσωπο του ΔΟΜ (Α. Γκαρσία Μπόρχα): «Οχι μόνο τα ταξίδια γίνονται πιο επικίνδυνα, αλλά και οι θάνατοι γίνονται λιγότερο ορατοί».
Με λίγα λόγια, η περιβόητη μείωση των αφίξεων ισοδυναμεί με περισσότερα ναυάγια και θανάτους. Αξίζει να σημειωθεί ότι σύμφωνα με στοιχεία έρευνας που δόθηκαν στη δημοσιότητα, από τις 157 δικογραφίες για επαναπροωθήσεις που ερεύνησε η Εισαγγελία Ναυτοδικείου Πειραιά τα τελευταία χρόνια, καμία δεν οδήγησε σε παραπομπή σε δίκη και κανένα στέλεχος του Λιμενικού Σώματος δεν έχει τιμωρηθεί. 117 δικογραφίες αρχειοθετήθηκαν, 29 τις χειρίζονται αντεισαγγελείς και μόνο για 7 ασκήθηκαν ποινικές διώξεις. Προφανώς, ανάμεσα σε αυτές τις 7, είναι οι διώξεις για το πολύνεκρο ναυάγιο – έγκλημα της Πύλου, χωρίς η δίκη να έχει ξεκινήσει τρία χρόνια μετά! Αλλωστε, οι βίαιες και επικίνδυνες επαναπροωθήσεις συνεχίζονται αμείωτες. Είναι χαρακτηριστικό ότι στην ετήσια έκθεση της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (EEΔΑ) για το 2025, καταγράφονται 21 περιστατικά επαναπροωθήσεων 359 ατόμων, μεταξύ των οποίων τουλάχιστον 94 γυναίκες, 90 παιδιά και 42 άτομα με ιδιαίτερες ανάγκες.
Αντίστοιχα, στο ίδιο πνεύμα ο υπουργός Ναυτιλίας, Β. Κικίλιας, περιχαρής ανακοίνωσε πρόσφατα ότι: «Για πρώτη φορά καταγράφεται μείωση των μεταναστευτικών ροών από τη Λιβύη σε σχέση με πέρσι κατά 3%, με 8.734 παράνομα εισελθόντες φέτος έναντι 8.968 την αντίστοιχη περσινή περίοδο». Ομως, δυστυχώς, η πραγματικότητα εξακολουθεί να είναι το ίδιο σκληρή και αδυσώπητη, αφού κάθε μέρα ο αριθμός των απελπισμένων ανθρώπων που φτάνουν στο νησί αυξάνεται, χωρίς ακόμα να έχει δοθεί καμία ουσιαστική λύση για την ανθρώπινη φιλοξενία τους και την καταγραφή των αναγκών τους. Μόνο την Κυριακή 12 Ιουλίου, μέσα σε λίγες ώρες, εντοπίστηκαν τρία σκάφη με 120 ανθρώπους. Οι περισσότεροι από αυτούς προέρχονται από το εμπόλεμο Σουδάν.
Προκλητικό ξέπλυμα τζιχαντιστών και Ταλιμπάν
Ο πραγματικός χαρακτήρας του νέου Συμφώνου και των κατευθύνσεών του για τις απελάσεις και τις λεγόμενες «ασφαλείς» χώρες, φανερώνεται με τον πιο αποκαλυπτικό τρόπο όλη αυτήν την περίοδο με το παράδειγμα της Συρίας και του Αφγανιστάν. ΕΕ και κυβερνήσεις, όπως αντίστοιχα και η ελληνική, ξεπλένουν προκλητικά τζιχαντιστές και Ταλιμπάν, επιχειρώντας να δικαιολογήσουν τις απελάσεις προσφύγων πίσω στην κόλαση αυτών των χωρών, των ρημαγμένων από τις ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις.
Προ ημερών, ο Ελληνας υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θ. Πλεύρης, συνάντησε αντιπροσωπεία της συριακής κυβέρνησης των τζιχαντιστών «σχετικά με τις προοπτικές ασφαλούς, οικειοθελούς και βιώσιμου επαναπατρισμού Σύρων υπηκόων, υπό το πρίσμα των εξελίξεων στη Συρία και με πλήρη σεβασμό στο διεθνές δίκαιο». Ο Ελληνας υπουργός ευχαρίστησε μάλιστα για την πρόσκληση που δέχθηκε για επίσκεψη στη Δαμασκό και για συναντήσεις σε ανώτατο επίπεδο, «επιβεβαιώνοντας τη βούληση της ελληνικής πλευράς να διατηρήσει ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας και συνεργασίας με τις συριακές αρχές», σύμφωνα με το σχετικό δελτίο Τύπου του υπουργείου. Αλλωστε, αυτές οι «συριακές αρχές» είναι το υπόδειγμα της «συμπεριληπτικής δημοκρατίας»!
Οσο για το «κράτος δικαίου» της ΕΕ, αποκαλυπτικό είναι ότι σε μια αντίστοιχη συνάντηση προχωρούσε την ίδια ώρα και ο Γάλλος Πρόεδρος, Ε. Μακρόν, ο οποίος πραγματοποιούσε ταξίδι στη Συρία και υπέγραφε εμπορικές συμφωνίες με τον τζιχαντιστή Πρόεδρο, Αχμεντ αλ Σαράα, εξασφαλίζοντας την αναβαθμισμένη συμμετοχή των γαλλικών ομίλων στην πίτα της «ανοικοδόμησης».
Να θυμίσουμε ακόμη ότι σε μια αντίστοιχη συνάντηση Ευρωπαίων αξιωματούχων από 15 κράτη – μέλη στις Βρυξέλλες με εκπροσώπους της κυβέρνησης των Ταλιμπάν για τις απελάσεις στο Αφγανιστάν και σε μια προσπάθεια να διασκεδαστούν οι εντυπώσεις, ότι τάχα η ΕΕ δεν αναγνωρίζει επίσημα την κυβέρνησή τους, ο αρμόδιος εκπρόσωπος της Επιτροπής είχε σπεύσει να διευκρινίσει ότι δήθεν ήταν μόνο μια «συνάντηση τεχνικού επιπέδου με εκπροσώπους των de facto αρχών του Αφγανιστάν που είναι υπεύθυνες για την επιστροφή και την επανεισδοχή». Στην ίδια συνάντηση, βέβαια, οι Ταλιμπάν ζήτησαν την αποκατάσταση των προξενείων τους σε όλη την Ευρώπη…
Μαζί γυρνάνε την «περιστρεφόμενη πόρτα» του κεφαλαίου
Την ίδια ώρα το προσφυγικό – μεταναστευτικό αξιοποιείται σταθερά στην πολιτική ατζέντα των αστικών κομμάτων για τη δημιουργία επίπλαστων διλημμάτων και αποπροσανατολιστικών δήθεν διαχωριστικών γραμμών.
Χαρακτηριστικός είναι ο καβγάς της κυβέρνησης της ΝΔ με τις δυνάμεις της αμαρτωλής σοσιαλδημοκρατίας. Από την προκλητική κριτική ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ, ότι η «κυβέρνηση Μητσοτάκη και Πλεύρη έχει υιοθετήσει την πιο αυστηρή εκδοχή του Συμφώνου της ΕΕ», λες και υπάρχει και καλή εκδοχή της βαρβαρότητας του Συμφώνου, μέχρι τον πρόσφατο «καβγά» ΝΔ – ΕΛ.Α.Σ. με αφορμή την ομιλία του Τσίπρα στη Μυτιλήνη. «Η Λέσβος δοκιμάστηκε και στάθηκε όρθια στην προσφυγική κρίση, όταν σήκωσε δυσανάλογα το βάρος ολόκληρης της Ευρώπης. Η Λέσβος πέρασε δύσκολα, διότι η ΕΕ δεν είχε μία ολοκληρωμένη μεταναστευτική πολιτική, που θα μπορεί να φυλάει τα σύνορά μας και ταυτόχρονα να σέβεται την ανθρώπινη ύπαρξη», αναφώνησε πρόσφατα ο Αλ. Τσίπρας κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στο νησί, σε άλλο ένα ασύλληπτο «ξέπλυμα» της ΕΕ και της πολιτική της, η οποία εκφράστηκε εκείνη την εποχή με το αίσχος της Μόρια και την απαράδεκτη συμφωνία ΕΕ – Τουρκίας που ψήφισε η κυβέρνησή του, μετατρέποντας τα νησιά σε αποθήκες ανθρώπινων ψυχών. Με ανάρτηση απάντησε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Π. Μαρινάκης, για πτώση των ροών στο 94% σε σύγκριση του 2015 με το σήμερα, όπως και ο υπουργός Θ. Πλεύρης που μιλούσε περί λαθών της ΕΕ που τώρα διορθώνει με πρωταγωνιστικό τον ρόλο της ΕΕ.
Στην πραγματικότητα, βέβαια, με μια απλή, λίγο πιο προσεκτική παρατήρηση, των σχετικών δηλώσεών τους, φαίνεται η πλήρης ταύτισή τους στο προσφυγικό – μεταναστευτικό ζήτημα.
«Φύλαξη συνόρων με στοχευμένη πολιτική ένταξης από χώρες με μια πιο εύκολη ενσωμάτωση του μεταναστευτικού πληθυσμού στην οικονομία της χώρας», εξηγούσε την «προοδευτική» του θέση ο κ. Τσίπρας στο τελευταίο οικονομικό φόρουμ των Δελφών. «Θέλω έναν μεγάλο φράχτη για την παράνομη μετανάστευση, αλλά θέλω μια μεγάλη πόρτα για τη νόμιμη μετανάστευση, την οποία εγώ να ελέγχω», έλεγε την ίδια περίοδο ο Κυρ. Μητσοτάκης. Και οι δυο επιβεβαιώνουν την απόλυτη προσήλωσή τους στις κατευθύνσεις του νέου Συμφώνου, που εύστοχα το ΚΚΕ έχει χαρακτηρίσει σαν μια μεγάλη περιστρεφόμενη πόρτα για το τάισμα της καπιταλιστικής μηχανής, με «εισαγωγή» φθηνού εργατικού δυναμικού χωρίς δικαιώματα από τη μια πλευρά και «εξαγωγή» με απελάσεις και καταστολή των «ακατάλληλων» της διαλογής από την άλλη πλευρά. Ισως γι’ αυτό, άλλωστε, το κόμμα του κ. Τσίπρα, έχει μεγάλη αγωνία για την έναρξη εφαρμογής του Συμφώνου, καθώς «η κυβέρνηση δεν εφαρμόζει το νέο Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Ασυλο. Εφαρμόζει μια πολιτική επικοινωνιακής εξαπάτησης, επιχειρώντας να καλύψει με εξαγγελίες και επικοινωνιακά τεχνάσματα την πλήρη αδυναμία της να διαχειριστεί ακόμη και τις βασικές υποχρεώσεις που απορρέουν από το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο», όπως ξεκινάει το τελευταίο άρθρο της αρμόδιας τομεάρχη Μεταναστευτικής Πολιτικής ΕΛ.Α.Σ., Ζαχαρούλας Τσιριγώτη.
Στην άλλη όψη της ίδιας πολιτικής, είναι και οι διάφορες ακροδεξιές φωνές, όπως του Βελόπουλου, της Λατινοπούλου και της Καρυστιανού που μιλούν για «λαθρομετανάστες» και «εισβολείς», αθωώνοντας όλους αυτούς που φέρνουν αυτούς τους ανθρώπους εδώ και όσους ευθύνονται για την προσφυγιά και τη δυστυχία, την ίδια ώρα που κι εκείνοι στηρίζουν τις αιτίες του ξεριζωμού και την πολιτική άγριας εκμετάλλευσης των ξεριζωμένων.
Οι τελευταίες ανακοινώσεις, εξάλλου, μιας σειράς αστικών επιτελείων για τη λεγόμενη «δημογραφική γήρανση», δείχνουν ότι εκείνο που τους καίει είναι τα φτηνά εργατικά χέρια: «Καθώς τα ποσοστά γονιμότητας μειώνονται, η μετανάστευση έχει γίνει ένας σημαντικός παράγοντας για την πληθυσμιακή αλλαγή, αντισταθμίζοντας τις αρνητικές επιπτώσεις της γήρανσης του πληθυσμού και της συρρίκνωσης του εργατικού δυναμικού», διαβάζουμε στην τελευταία έκθεση της Επιτροπής για τον δημογραφικό μετασχηματισμό της ΕΕ. «Η μετανάστευση εξηγεί το ένα τρίτο της βελτίωσης της παραγωγικότητας στον ΟΟΣΑ από το 1990», αναφέρεται σε μια παρόμοια έκθεση της ΕΚΤ, την ίδια ώρα που ο ΟΟΣΑ προτείνει την «ενίσχυση της κινητικότητας των εργαζομένων», απελευθέρωση απολύσεων και δουλειά μέχρι τα βαθιά γεράματα, για το σύνολο της εργατικής τάξης.
Πάλη ενάντια στην αντιδραστική πολιτική ΕΕ – κυβερνήσεων – κεφαλαίου
Πίσω από τους προκλητικούς κομπασμούς για τη «μείωση των ροών» κρύβεται μια άγρια βαρβαρότητα: Το έγκλημα – ναυάγιο της Πύλου, το έγκλημα της Χίου με τους δεκάδες σκοτωμένους ανθρώπους, η αθλιότητα στην Κρήτη με τις καραβιές απελπισμένων να συνεχίζονται την ώρα των διαπραγματεύσεων με τη διαλυμένη από τις επεμβάσεις Λιβύη, τα κρούσματα φυματίωσης στα εργασιακά γκέτο των μεταναστών στη Μανωλάδα και στη δομή – φυλακή προσφύγων στη Λέρο κ.ά.
Αυτό που πρέπει να γίνει άμεσα είναι: Να καταργηθεί το Σύμφωνο της ΕΕ για τη Μετανάστευση και το Ασυλο, που μετατρέπει τη χώρα μας σε αποθήκη ανθρώπινων ψυχών. Να δοθεί άσυλο σε όλους τους ανθρώπους που προσπαθούν να ξεφύγουν από τον πόλεμο, την ιμπεριαλιστική βία και τις διώξεις, με μετάβαση στις χώρες του πραγματικού προορισμού τους. Προστασία των προσφύγων με ευθύνη του κράτους και χωρίς εμπλοκή των ΜΚΟ ή διαφόρων ιδιωτών. Προστασία όλων των παιδιών, χωρίς εξαιρέσεις. Χαρτιά, δικαιώματα σε πρόσφυγες και μετανάστες που ζουν και εργάζονται στη χώρα μας.
Το ΚΚΕ καλεί τον λαό να παλέψει ενάντια στις πραγματικές αιτίες της προσφυγιάς και της μετανάστευσης. Να συγκρουστεί με το σάπιο καπιταλιστικό σύστημα των πολέμων και της εκμετάλλευσης και να το ανατρέψει. Για να ανοίξει τον δρόμο και να οικοδομήσει την ελπίδα του μέλλοντος, τον δικό του σοσιαλιστικό κόσμο της ευημερίας, της ειρήνης και της αδελφοσύνης των λαών.
Αναδημοσίευση από τον «Ριζοσπάστη» 23/7/2026
