Με τη φράση του Ντίκενς για τη Γαλλική Επανάσταση «Ηταν οι καλύτερες εποχές, ήταν οι χειρότερες» ξεκίνησε την προχτεσινή ομιλία της η Φον Ντερ Λάιεν, σημειώνοντας ότι «η κατάσταση της Ενωσης είναι η ισχυρότερη που υπήρξε ποτέ (αλλά) φαίνεται επίσης τόσο επισφαλής όσο ποτέ. Αυτές οι δύο δηλώσεις μοιάζουν ασύμβατες, αλλά είναι και οι δύο αληθινές».
«Επισφαλής όσο ποτέ» είναι η θέση της ΕΕ στο παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό σύστημα, καθώς κλιμακώνεται η σύγκρουση ΗΠΑ – Κίνας για την πρωτοκαθεδρία. Τα απόνερα των ανταγωνισμών και των συγκρούσεων παρασέρνουν την ευρωπαϊκή οικονομία. Οι αντιθέσεις με τις ΗΠΑ αποδυναμώνουν τις στρατιωτικές της δυνατότητες.
Η «ισχυρότερη» καπιταλιστική ΕΕ είναι κατ’ ευφημισμό, μόνο ως πρόθεση των επιτελείων της «να χαράξει τη δική της πορεία» και ως όραμα των μονοπωλίων να «αναδυθεί μια ισχυρότερη, ανεξάρτητη Ευρώπη».
Ποια είναι αυτή η «νέα Ευρώπη», πίσω από την οποία στοιχίζονται η κυβέρνηση της ΝΔ και όλα τα κόμματα; Είναι η Ευρώπη «που έχει αναθεωρήσει ριζικά την προσέγγισή της στην ασφάλεια (…) έχει αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες κατά σχεδόν 80% τα τελευταία πέντε χρόνια (…) που υπερασπίζεται την Ουκρανία».
Δηλαδή, η περίφημη «στρατηγική αυτονομία» της ΕΕ ισοδυναμεί με πολεμικό ανακοινωθέν, προκειμένου να υπερασπιστεί τα μονοπώλια και τον ζωτικό τους χώρο στον παγκόσμιο ανταγωνισμό.
Το μέλλον, πάντως, παραμένει αβέβαιο: «Μήπως αφήνουμε τις διαιρέσεις και τις εξαρτήσεις να μας κρατούν πίσω;», αναρωτήθηκε η Φον Ντερ Λάιεν, επιβεβαιώνοντας ότι οι εξελίξεις έχουν τη δική τους δυναμική και ο ανταγωνισμός στο κυνήγι του κέρδους τις δικές του νομοτέλειες, που άλλοτε φτιάχνουν συμμαχίες κι άλλοτε γίνονται αιτία να διαλυθούν κι εκείνες που έμοιαζαν αδιάλυτες.
«Θα πρέπει να γίνουν σαφείς δημοσιονομικές επιλογές για να διασφαλιστεί η δημοσιονομική βιωσιμότητα, προστατεύοντας παράλληλα τις επενδύσεις», είπε σε άλλο σημείο η πρόεδρος της Κομισιόν, προεξοφλώντας νέους κόφτες στις λαϊκές ανάγκες, νέα πακέτα στήριξης των επιχειρηματικών ομίλων, κυρίως στην πολεμική βιομηχανία.
Το κοινό πρόγραμμα που παρουσίασαν από τη ΔΕΘ οι ΝΔ, ΠΑΣΟΚ και κόμμα Τσίπρα, είναι καθρέπτης αυτής ακριβώς της στρατηγικής.
«Από την έναρξη της σύγκρουσης, τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα μας έχουν κοστίσει επιπλέον 90 δισεκατομμύρια ευρώ (…) για αυτήν την ανεξαρτησία, πρέπει να ηλεκτροδοτήσουμε την Ευρώπη», ανέφερε, δείχνοντας πως η Ενέργεια βρίσκεται στην καρδιά των ανταγωνισμών που έχουν πάρει πολεμική μορφή.
Δεν είναι όμως μόνο αυτό… Το συντριπτικά αρνητικό εμπορικό ισοζύγιο με την Κίνα και οι εξαρτήσεις «περισσότερο από 80% για πολλές κρίσιμες πρώτες ύλες και 90% για ορισμένες σπάνιες γαίες» είναι βαρίδια για τη δεινότερη θέση της ΕΕ στον παγκόσμιο ανταγωνισμό.
Μιλώντας για την πολεμική εμπλοκή, η Φον Ντερ Λάιεν ξεκαθάρισε ότι «πρέπει να παραμείνουμε στον αγώνα, επειδή αυτό είναι κρίσιμο για την ανεξαρτησία μας. Επομένως, πρέπει να ενισχύσουμε σημαντικά την υπολογιστική μας ικανότητα» και «επειγόντως να επαναπροσδιορίσουμε τις (διεθνείς) συνεργασίες μας», δείχνοντας μάλιστα τον Καναδά ως το πρώτο «δυνάμει» «συνδεδεμένο μέλος της ΕΕ», που προκάλεσε την αντίδραση των ΗΠΑ.
Δυναμώνοντας την πολεμική ρητορική, μίλησε για «Αρθρο 4 της Ευρώπης», που θα «συντονίσει μια ευρωπαϊκή αντίδραση», όπως και για ένα «Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ασφαλείας», με ρόλο πολεμικού επιτελείου μπροστά στην ορατή κλιμάκωση και γενίκευση των συγκρούσεων.
Σε ό,τι αφορά την Ουκρανία, «πρέπει να παράσχουμε την ισχυρότερη μέχρι σήμερα υποστήριξη κατά τη διάρκεια του πιο σκληρού χειμώνα του πολέμου (…) να ενισχύσουμε την αεράμυνα της Ουκρανίας», καθώς προβλέπονται ραγδαίες εξελίξεις στο μέτωπο και έρχεται ακόμα πιο κοντά η προοπτική επέκτασης του πολέμου στο έδαφος της ΕΕ.
Σε ό,τι αφορά τέλος το Ισραήλ, διαβεβαίωσε για άλλη μια φορά ότι «η Ευρώπη υποστηρίζει το δικαίωμά του στην αυτοάμυνα», στην εξόντωση δηλαδή των Παλαιστινίων, αφήνοντας διακριτικά αιχμές για τα κραυγαλέα εγκλήματα της κατοχής, ως μια ένδειξη των αποχρώσεων στα ιμπεριαλιστικά σχέδια που «τρέχουν» στην περιοχή.
«Η Ευρώπη θα παραμείνει πάντα πιστή στις αξίες της», κατέληξε η επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου…
Πράγματι, το σχέδιο που παρουσίασε εξ ονόματος του κεφαλαίου επιβεβαιώνει ότι η ΕΕ θα παραμείνει πιστή στις καπιταλιστικές αξίες της εκμετάλλευσης και του πολέμου, επειδή είναι ένωση των μονοπωλίων ενάντια στα συμφέροντα και τις ανάγκες των λαών, που με την πάλη τους σε κάθε χώρα έχουν άλλο δρόμο να βαδίσουν: Αυτόν της ανατροπής της εξουσίας του κεφαλαίου, για μια Ελλάδα και μια Ευρώπη του σοσιαλισμού!
Αναδημοσίευση από τη στήλη «Η Άποψή μας» του «Ριζοσπάστη», Παρασκευή 18 Σεπτέμβρη 2026
