Η ολοένα αυξανόμενη υιοθέτηση ΝΑΤΟϊκών διαδικασιών μετά το 2000 και η εμπλοκή των Ενόπλων Δυνάμεων (ΕΔ) σε ΝΑΤΟϊκές ασκήσεις και επιχειρήσεις, είναι για χρόνια ένα από τα βασικά επιχειρήματα για τη δήθεν εξασφάλιση υποστήριξης από τους συμμάχους μας, κυρίως των Αμερικάνων, απέναντι στις διεκδικήσεις της Τουρκίας στο Αιγαίο και την ανατολική Μεσόγειο και την κατοχύρωση των δικαιωμάτων της Ελλάδας στις περιοχές αυτές.
Και όμως, την περίοδο 2000 – 2013 που το αεροπορικό στρατηγείο της Λάρισας λειτουργούσε παράλληλα με αυτό της Σμύρνης έχοντας την ίδια περιοχή ευθύνης, Αιγαίο και νότια Μεσόγειος, ήταν χαρακτηριστική η πλήρη απουσία ασκήσεων με πραγματικές δυνάμεις στο Αιγαίο, καθώς λόγω των διαφορών και της αντιπαλότητας μεταξύ Ελλάδας – Τουρκίας, η ΝΑΤΟϊκή διοίκηση απέφευγε συστηματικά να αναθέσει τον επιχειρησιακό έλεγχο διεξαγωγής μιας άσκησης σε “αμφισβητούμενες” περιοχές στο ένα ή στο άλλο στρατηγείο, κρατώντας μία “ουδέτερη” δήθεν στάση και ουσιαστικά αναγνωρίζοντας ότι υπάρχουν “αμφισβητούμενες” περιοχές.
Μόνο μετά το κλείσιμο των δύο στρατηγείων κατά την αναδιάρθρωση του 2013 και την ανάθεση της επιχειρησιακής διοίκησης ολόκληρης της Μεσογείου στα στρατηγεία της Ισπανίας (αεροπορικό) και Ιταλίας (ναυτικό), αρχίζουν και πάλι οι ΝΑΤΟϊκές ασκήσεις στο Αιγαίο και στην ανατολική Μεσόγειο, με την παρουσία της σταθερής ΝΑΤΟϊκής ναυτικής δύναμης (SNMG2) στο Αιγαίο το 2016, την Steadfast Dart 2025, την Neptune Strike 25-1 κ.α. ασκήσεις. Στην νατοϊκή ναυτική δύναμη που είναι μια ναυτική δύναμη αποτροπής και συλλογικής άμυνας για το ΝΑΤΟ στην ΝΑ Μεσόγειο, συμμετέχουν πλάι -πλάι Ελληνικές και Τούρκικες δυνάμεις μαζί με δυνάμεις από ΗΠΑ, Γερμανία, Ιταλία, Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ολλανδία, Ισπανία.
Παρόλα αυτά, όμως, η παραπάνω περίοδος προετοίμασε τις ελληνικές ΕΔ για την εργαλειοποίηση τους από την αστική τάξη στις νέες, πιο επιθετικές της βλέψεις.
Η αναβάθμιση των ΝΑΤΟϊκών βάσεων της Αλεξανδρούπολης, της Λάρισας και της μεγαλύτερης Αμερικανικής βάσης στην Μεσόγειο της Σούδας, ήταν απαραίτητες ενέργειες για τα σχέδια της αστικής τάξης να αναβαθμίσει γεωστρατηγικά την Ελλάδα ως χώρα που θα ενώνει μέσω της Ανατολικής Μεσογείου την Ευρώπη με την Ασία και τη Μέση Ανατολή.
Η εγκαθίδρυση του κάθετου άξονα μεταφοράς ενέργειας και εμπορευμάτων, η προώθηση της πόντισης του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ είχε ως όρο τη συμμετοχή της χώρας μας στα ενεργειακά «παιχνίδια» της ανατολικής Μεσογείου και ως στόχο η ελληνική αστική τάξη να εμπλακεί άμεσα, να πατήσει πόδι ακόμη πιο μακριά, στην Ερυθρά Θάλασσα και τον κόλπο του Άντεν αποβλέποντας σε νέα κέρδη από τους εμπορικούς δρόμους. Οι συμφωνίες με ΗΠΑ, Ισραήλ, Γαλλία, Σαουδική Αραβία και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα χρησιμοποιούν και πάλι τις ΕΔ σαν εργαλείο για την υλοποίηση αυτών των επιθετικών σχεδίων της αστικής τάξης που εμφανίζονται μάλιστα με πανεθνικό μανδύα. Φτάνοντας στο σημείο Έλληνες στρατιωτικοί να συμμετέχουν ενεργά, διακινδυνεύοντας και τη ζωή τους, στο πρόσφατο πόλεμο με το Ιράν αλλά και στις συγκρούσεις που είναι σε εξέλιξη μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και τους Χούθι της Υεμένης.
Σε όλα αυτά η αντίστοιχη Τουρκική αστική τάξη δεν μένει άπραγη και αντιδρά δυναμικά. Έχει και αυτή συμφέροντα στις ίδιες περιοχές και είναι αποφασισμένη να τα διεκδικήσει. Εδώ και χρόνια διεκδικεί μεγαλύτερο ζωτικό χώρο στην ανατολική μεσόγειο και μέσω μιας σειράς ενεργειών αμφισβητεί ανοιχτά, επιβάλει την παρουσία της.
Ειδικά το Καστελόριζο και το σύμπλεγμα νησιών και βραχονησίδων που βρίσκονται στο Λύκιο πέλαγος είναι στο επίκεντρο της Τούρκικης αμφισβήτησης που από το Μάρτη του 2004 όταν η Άγκυρα κατέθεσε για πρώτη φορά ρηματική διακοίνωση (note verbale) στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ).
Με αυτό το έγγραφο, η Τουρκία έθεσε τις βάσεις της αμφισβήτησης προσδιορίζοντας τις δικές της συντεταγμένες για την υφαλοκρηπίδα στην Ανατολική Μεσόγειο. Με αυτόν τον τρόπο, άρχισε να εφαρμόζει τη θεωρία ότι τα νησιά δεν διαθέτουν δική τους υφαλοκρηπίδα ή ΑΟΖ, παρά μόνο χωρικά ύδατα, και ότι η περιοχή δυτικά του νησιού αποτελεί προέκταση της τουρκικής ηπειρωτικής υφαλοκρηπίδας. Η κίνηση αυτή του 2004 αποτέλεσε τον «θεμέλιο λίθο» για τις μετέπειτα διεκδικήσεις της Τουρκίας, οι οποίες αργότερα πήραν τη μορφή του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας» (Mavi Vatan) και οδήγησαν στο παράνομο μνημόνιο με τη Λιβύη το 2019 που πριν λίγες μέρες η Βουλή των αντιπροσώπων, που έχει έδρα τη Βεγγάζη και βρίσκεται υπό τον έλεγχο του Χαλίφα Χάφταρ, ενέκρινε ομόφωνα το Τουρκολιβυκό μνημόνιο. Υπενθυμίζουμε ότι η αντίστοιχη βουλή των αντιπροσώπων το 2020 είχε απορρίψει το Τουρκολιβυκό σύμφωνο και είχε αποφασίσει την διακοπή των διπλωματικών σχέσεων με την Άγκυρα.
Η όξυνση των σχέσεων μεταξύ Ελλάδας – Τουρκίας δεν έρχεται τυχαία αυτή την περίοδο. Τα συμφέροντα των δύο αστικών τάξεων συγκρούονται και αν οι αστικές κυβερνήσεις τους δεν μπορέσουν να ικανοποιήσουν τα συμφέροντά τους στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, τότε, μπορεί να εκδηλωθούν από θερμά επεισόδια και συγκρούσεις.
Κάτοικος Αιγαίου
