Η τουρκική αστική τάξη στον ανταγωνισμό της με την αντίστοιχη ελληνική, δεν αμφισβητεί μόνο την κυριαρχία σε νησιά – νησίδες στο Αιγαίο, ούτε επιδιώκει μόνο την περιορισμό των θαλάσσιων και εναέριων συνόρων τους και δεν αναγνωρίζει κυριαρχικά δικαιώματα εκμετάλλευσης του πλούτου θαλασσίων ζωνών γύρω από αυτά. Επιδιώκει επίσης και την «αποστρατιωτικοποίηση» πολλών από αυτά. Τελευταία μαζί με τις άλλες πάγιες τουρκικές διεκδικήσεις, επαναλήφθηκε από τούρκους αξιωματούχους η αναφορά στο ζήτημα αυτό.
«Αποστρατιωτικοποίηση» και οι Συνθήκες
Πράγματι, στη Συνθήκη της Λωζάνης (24/7/1923) στο άρθρο 13 για τα νησιά Μυτιλήνη, Χίο, Σάμο, Ικαρία τίθεται ο περιοριστικός όρος της «αποστρατιωτικοποίησης», με την προσθήκη της απαγόρευσης πτήσεων τουρκικών και ελληνικών στρατιωτικών αεροσκαφών στα ελληνικά νησιά και στις ακτές της Ανατολίας αντίστοιχα, πρόβλεψη που παραβιάζεται από την Τουρκία, από πολλά χρόνια πριν. Επίσης με την Σύμβαση ΙΙ για τα Στενά, «ουδετεροποιούνται» τα νησιά Λήμνος και Σαμοθράκη. Συγκεκριμένα το άρθρο 6 προβλέπει: απαγόρευση στρατιωτικών δυνάμεων πλην μικρού αριθμού, οχυρωματικών έργων, σταθμεύσεως στρατιωτικών και ναυτικών δυνάμεων, κατασκευή στρατιωτικών αεροδρομίων και ναυτικών βάσεων.
Με την συνθήκη του Μοντρέ για τα Στενά (20/7/1936) που καταργεί την Σύμβαση ΙΙ της Λωζάνης, για την Ελλάδα τα νησιά Λήμνος, Σαμοθράκη απαλλάχτηκαν από το βάρος της «ουδετεροποίησης». Η τουρκική πλευρά όμως θεωρεί ότι η συνθήκη του Μοντρέ καταργεί μεν την Σύμβαση ΙΙ της Λωζάνης, αλλά μόνο ως προς το μέρος της αποστρατιωτικοποίησης των τουρκικών παραλίων ρητά και όχι για Λήμνο, Σαμοθράκη.
Επίσης θέμα «αποστρατιωτικοποιήσεως» τίθεται από την τουρκική πλευρά και για τα Δωδεκάνησα με βάση τη Συνθήκη ειρήνης των Παρισίων 1947, μετά το πέρας του Β΄ΠΠ. Στην περίπτωση αυτή, η Τουρκία δεν ήταν ανάμεσα στα συμβαλλόμενα μέρη της συνθήκης, ώστε να μπορεί να την επικαλείται, καθώς ο περιορισμός αυτός δεν προβλέφθηκε τότε σε σχέση με αυτήν. Άλλωστε και Γερμανία, Ιταλία, Ιαπωνία, Βουλγαρία, ως ηττημένες χώρες του πολέμου, έχουν ήδη αναπτυχθεί στρατιωτικά.
Αξίζει να σημειώσουμε, ότι και η Σοβιετική Ένωση επικαλέστηκε την αποστρατιωτικοποίηση των Δωδεκανήσων σε δύο χρονικές περιόδους: το 1948 και το 1970. Την τελευταία φορά διαμαρτυρήθηκε για την επίσκεψη αμερικανικού αεροπλανοφόρου στη Ρόδο. Οι ΗΠΑ απλά δικαιολόγησαν την επίσκεψη ως εθιμοτυπικού χαρακτήρα.
Εννοείται ότι, τόσο στην περίπτωση των Δωδεκανήσων, όσο και για τα άλλα νησιά, πέρα από τα νομικά και άλλα επιχειρήματα, ισχύει επίσης και το δικαίωμα αυτοάμυνας, σύμφωνα με το γράμμα του άρθρου 51 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ. Το δικαίωμα της αυτοάμυνας είναι υποχρέωση κάθε κυβέρνησης να εξασφαλίζεται για τα νησιά, ιδιαίτερα μετά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο και την ανάπτυξη της τουρκικής 4ης στρατιάς του Αιγαίου.
«Αποστρατιωτικοποίηση» και ΗΠΑ – ΝΑΤΟ
Οι τουρκικές επιδιώξεις υποστηρίχτηκαν ανοιχτά από το ΝΑΤΟ, μέσα κυρίως από τον «επιχειρησιακό έλεγχο» που ασκούν τα στρατηγεία του στο Αιγαίο. Χαρακτηριστικές είναι διαχρονικά οι ΝΑΤΟικές εντολές. Το 2010 απαγορεύτηκε στα ελληνικά αεροπλάνα – ως νατοϊκά- στη διάρκεια ασκήσεων, να πετάνε εγγύτερα των 6 ναυτικών μιλίων στις ακτές των ελληνικών νησιών – ως «αποστρατιωτικοποιημένων»! Το 2006 εκδόθηκε ο «Οδηγός για την Πολιτική του Αιγαίου» (Aegean Policy Guidance) που εξαιρεί τη συμμετοχή της Λήμνου και άλλων ελληνικών νησιών στους σχεδιασμούς ασκήσεων, επειδή δήθεν είναι αποστρατιωτικοποιημένα ή αμφισβητούνται από την τουρκική πλευρά. Ακόμα πιο παλιά, το 1984 ανάλογοι ήταν και οι «κανόνες Λουντς» (ΓΓ του ΝΑΤΟ της εποχής).
Ακόμα όμως και οι ελληνοτουρκικές συζητήσεις για τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ), χρησιμοποιούνται στους σχεδιασμούς προώθησης καθεστώτος ελληνοτουρκικής συνδιαχείρισης του Αιγαίου με ΝΑΤΟική εποπτεία, επί της ουσίας προωθούσαν και προωθούν στην πράξη την αποστρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών.
Η σοβαρότητα των συμβιβασμών σε στρατιωτικό επίπεδο, που έχουν γίνει στο παρελθόν, όπως και η εμπλοκή ΗΠΑ-ΝΑΤΟ στο πλαίσιο των συζητήσεων για τα ΜΟΕ, πέραν όλων των άλλων, έχουν αποκαλυφθεί από τον ιστότοπο Wikileaks. Όπως αναφέρεται στον «Ριζοσπάστη» της εποχής (i), από τις αποκαλύψεις του Wikileaks προκύπτει «… η ύπαρξη μιας ελληνοτουρκικής άτυπης συμφωνίας, υπό αμερικανοΝΑΤΟική εποπτεία, για τους κανόνες άσκησης κυριαρχίας στο Αιγαίο. Ενός «κώδικα συμπεριφοράς», …» για τις πτήσεις των μαχητικών αεροσκαφών. Ένα δείγμα, του τι μπορεί να προβλέπει ο, άγνωστος σ’ εμάς, «κώδικας», αποτελεί παλαιότερη τουρκική απαίτηση, που δεν είναι γνωστό κατά πόσο εφαρμόζεται, τα ελληνικά αεροσκάφη να μη πετούν οπλισμένα στο ανατολικό Αιγαίο και τα ελληνικά νησιά, γιατί υποτίθεται ότι προκαλούν. Ακόμα είχαμε διεκδικήσεις για μοίρασμα του Αιγαίου στη μέση και τον 25ο μεσημβρινό, ανεξάρτητα του διεθνούς δικαίου.
Τυχόν συμφωνίες σαν αυτές, στην κυριολεξία συμπληρώνουν και εφαρμόζουν ό,τι ήδη πάγια επιδιώκει η Τουρκία, δηλαδή: «αποστρατιωτικοποιημένα» ελληνικά νησιά, με μικρότερο εναέριο και θαλάσσιο χώρο γύρω τους. Κάτι τέτοιο όμως θα σήμαινε και εγκατάλειψη από ελληνικής πλευράς του δικαιώματος άμυνας νησιών!
Όλα όσα αναφέρθηκαν πιο πάνω είναι χαρακτηριστικά του εύρους των τουρκικών αμφισβητήσεων σε βάρος της χώρας, οι οποίες έχουν την πλήρη στήριξη των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ. Όλα αυτά συνηγορούν στην επιδίωξή τους για επίτευξη συνδιαχείρισης συνεκμετάλλευσης Ελλάδας Τουρκίας στο Αιγαίο και ευρύτερα, κάτι που προτείνεται ανοιχτά από αστούς Έλληνες πολιτικούς, διεθνολόγους κτλ. Έτσι θα πρέπει να προβληματιστεί κάθε στρατευμένος, κάθε εργαζόμενος για τον επικίνδυνο ρόλο των ΗΠΑ, του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, που προωθούν τα δικά τους σχέδια σε βάρος των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων και παζαρεύουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Στη βάση αυτή ακόμα και υποστηρικτές των ιμπεριαλιστικών λυκοσυμμαχιών έχουν αποδεχτεί ότι η “Ελλάδα θα είναι μόνη της”, σε περίπτωση σύρραξης. Έτσι, καμιά εμπιστοσύνη σε αυτές τις δυνάμεις!
Γιάννης Ντουνιαδάκης
υποναύαρχος ΠΝ ε.α.
μέλος της επιτροπής για τις Ένοπλες Δυνάμεις και τα Σώματα Ασφαλείας, της ΚΕ του ΚΚΕ
