Αναμνήσεις από την στρατιωτική μου θητεία – Στρατεύσιμος Δίοπος Τ/ΜΗΧ Μπιλάλης Ηλίας, ΤΠΚ Ρίτσος

Το τελευταίο ξέσπασμα του χειμώνα. Καθώς ο Απρίλης τελειώνει, αποφάσισε να μας δείξει τα δόντια του. Βροχή, αέρας και μέχρι εκεί!

Και μια βδομάδα πριν το Πάσχα, όλο ανακοινώσεις για το δεύτερο συνεχόμενο Πάσχα, που οι άνθρωποι δε θα μπορέσουν να απολαύσουν την φύση, τους φίλους και συγγενείς τους, τους ανθρώπους τους που βρίσκονται στο χωριό.

Χαμένη Πασχαλιά… Πού το θυμήθηκα;

Ναι, στην εποχή του κορωνοϊού, μιλάμε για τη Χαμένη Πασχαλιά. Και ταιριάζει γάντι με εκείνο το τραγούδι του Δημήτρη Μητροπάνου, που η χούντα είχε λογοκρίνει! Ένα τραγούδι που έγραψε τη μουσική του ο Βασίλης Κουμπής σε στίχους του Δημήτρη Ιατρόπουλου.

Καπνός φωτιά και λάσπη

Αχ τι δίκοπος καιρός

Χειμώνας και καλοκαιριά

Πήγε στα χαμένα

Και τούτη η Πασχαλιά

Με τις σκέψεις αυτές και με τη βροχή να πέφτει, φτάνω στο Διοικητήριο. Σφυρίζοντας το σκοπό του τραγουδιού Χαμένη Πασχαλιά.

  • Καλημέρα κύριε Διοικητά! Πρώτη φορά σας ακούω να σφυρίζετε!
  • Καλημέρα υπασπιστή! Να που συνέβη και αυτό!
  • Ναι. Τι γίνεται; Όλα καλά;
  • Όλα καλά κύριε Διοικητά. Ήρθε και νέος στρατιώτης. Από αυτούς που περιμέναμε.
  • Πολύ ωραία. Πού είναι;
  • Τον ειδοποιώ να παρουσιαστεί.
  • Ωραία! Τον περιμένω!

Χαμένη Πασχαλιά…. Όχι! Δε μου πάει. Θα φροντίσω άμεσα όλοι οι στρατιώτες της Μονάδας αυτή την Πασχαλιά να την θυμούνται. Όχι ως Χαμένη, αλλά ως διαφορετική και όμορφη.

Η πόρτα χτυπά και η σκέψη σταματά απότομα.

  • Εμπρός!
  • Στρατεύσιμος Δίοπος Τ/ΜΗΧ Μπιλάλης Ηλίας. Διατάξτε κύριε Διοικητά.
  • Καλώς ήρθες Δίοπε! Πότε παρουσιάστηκες;
  • Χτες το απόγευμα αργά.
  • Τακτοποιήθηκες; Όλα καλά;
  • Τακτοποιήθηκα κύριε Διοικητά. Όλα πολύ καλά.
  • Γνωρίζεις τη διαδικασία;
  • Ασφαλώς κύριε Διοικητά!
  • Ας ξεκινήσουμε!

Προπαίδευση

Ναυτικό Οχυρό Σκαραμαγκά – ΝΒ Κανελλόπουλος

Δευτέρα 12/2/2018, ηλιόλουστη μέρα, και όλοι οι νεοσύλλεκτοι ναύτες της Α’ ΕΣΣΟ 2018 αποχαιρετούμε φίλους και οικογένειες στην είσοδο του Ναυτικού Οχυρού Σκαραμαγκά. Εκεί έχω ραντεβού με τον Ιάσωνα, φίλο και συνάδελφο Ναυπηγό από το Πολυτεχνείο που παρουσιαζόμαστε μαζί. Ευτυχώς με αναγνωρίζει με την πρώτη, παρότι με βλέπει πρώτη φορά στη ζωή του με κοντό μαλλί. Αφού χαιρετάμε τους δικούς μας, ξεκινάμε για τον πρώτο έλεγχο. Ενημερωνόμαστε ότι θα πάμε στον Πόρο για Προπαίδευση και μπαίνουμε λίγοι λίγοι στα πούλμαν που μας κατέβαζαν στον Κανελλόπουλο για τους ελέγχους, τις ιατρικές εξετάσεις, τον ιματισμό κλπ. Πρώτος σταθμός και με τη μεγαλύτερη αναμονή, πάνω από 3-4 ώρες, είναι ο έλεγχος αποσκευών κατά τον οποίο οι ελεγκτές έδειχναν ιδιαίτερο ζήλο για τον εντοπισμό των smartphones και των μωρομάντηλων καθώς και τα δύο είναι «επικηρυγμένα» στην Προπαίδευση. Μόλις έρχεται η σειρά μου, ο ένας ελεγκτής με ρωτάει «κινητό έχεις;». «Έχω» του λέω και του δείχνω την μπακατέλα που μου είχε δανείσει η φίλη μου η Μαρία για ξεκάρφωμα. «Μωρομάντηλα έχεις;», «Έχω ένα πακέτο» απαντάω και του ανοίγω την τσάντα για έλεγχο και για να του δώσω τα μωρομάντηλα. Ανοίγοντας την τσάντα το πρώτο πράγμα που είδε ο δεύτερος ελεγκτής που την τσέκαρε είναι ο Ριζοσπάστης που είναι πάνω πάνω. Πάγωσε λίγο. Εγώ του δείχνω τα μωρομάντηλα και του τα δίνω. Ρίχνει μια δεύτερη ματιά μέσα στην τσάντα να σιγουρευτεί ότι δεν έχω και κανένα άλλο «όπλο» και με αφήνουν να φύγω. Η μέρα συνεχίζεται με ουρές, αναμονές και μπόλικη πλάκα με τους υπόλοιπους νεοσύλλεκτους. Έχει φτάσει σχεδόν μία τη νύχτα, είμαστε ακόμα με πολιτικά και μόλις έχουμε ξεμπερδέψει από τους γιατρούς. Μας λένε πάτε για ύπνο στον τάδε θάλαμο και θα πάρετε ιματισμό αύριο. Έτσι και έγινε. Την επόμενη μέρα πήραμε όλο μας τον ναυτικό ιματισμό (λουκάνικο, 2 slip, 2 φανέλες, 2 ζευγάρια κάλτσες, 2 φόρμες αγγαρείας, 1 κολόμβιο, 1 ζευγάρι ημιάρβυλα, 1 ζευγάρι αθλητικά, 2 τζόκεϋ, 1 εθνόσημο, 1 πηλίσκο, 2 στολές, χειμερινή και θερινή, σε ότι να ‘ναι μεγέθη με την προοπτική να μας τα φτιάξουν μοδίστρες στον Πόρο (μόνο τη χειμερινή που ορκιστήκαμε μας φτιάξανε τελικά) και 1 επενδυτή (κι αυτόν σε περίπου τυχαίο μέγεθος με την προτροπή να ανταλλάξουμε μεταξύ μας για να βρούμε σωστότερο) αν δεν ξεχνάω κάτι) που υποτίθεται πως θα μας καλύψουν για όλη τη θητεία. Μετά από κάποιες ακόμα ώρες αναμονής μπήκαμε στο ΒΒ από την Αμφιάλη και πήγαμε στον Πόρο, όπου φτάσαμε κατά τις 12 τη νύχτα, ξεφορτώσαμε και κουβαλήσαμε ένα βουνό «λουκάνικα» και μοιραστήκαμε σε θαλάμους.

Εικόνα 1. Προσωπικό αρχείο / Στρατεύσιμος Δίοπος Τ/ΜΗΧ Μπιλάλης Ηλίας μπροστά στο ΤΠΚ Ρίτσος στη Λήμνο 9/6/2018

ΚΕ Πόρος

Το Κέντρο Εκπαίδευσης Πόρος βρίσκεται σε ένα πολύ όμορφο σημείο, στην άκρη του λιμανιού του Πόρου και περιτριγυρίζεται από θάλασσα. Το τοπίο από μόνο του σου φτιάχνει τη διάθεση, παρά το τσουχτερό κρύο. Κάθε μέρα της Προπαίδευσης ξεκινάει με έπαρση σημαίας, προσευχή, πρωινή αναφορά και συνεχίζει με πεζικά και επιμένει σε αυτά, καθώς αποτελούν βασικό συστατικό της «επίδειξης» την ημέρα της ορκωμοσίας. Διάλειμμα για προάριστο (κολατσιό). Ξανά πεζικά. Άριστο (μεσημεριανό). Μεσημεριανή ξεκούραση. Πάλι πεζικά. Βραδινό. Επιθεώρηση θαλάμων. Νυχτερινή κατάκλιση. Κάθε λόχος αναλαμβάνει με τη σειρά του τις αγγαρείες της ημέρας και οι διμοιρίες του λόχου μοιράζονται σε μαγειρείο, τουαλέτες, αποκατάσταση εξωτερικών χώρων, έτσι ώστε όλες οι διμοιρίες να έχουνε περάσει από όλες τις διαφορετικές αγγαρείες μέχρι την ορκωμοσία. Ειδικά το μαγειρείο, αν και ήθελε σκληρή δουλειά για να ταΐσεις 600 άτομα και να καθαρίσεις δίσκους και τραπεζαρία μεσημέρι και βράδυ, είχε από τις πιο ξεκαρδιστικές στιγμές της προπαίδευσης.

Από ένα σημείο και μετά τους πιο «θαλασσινούς» μας πήραν από τα πεζικά και μας βάλανε στην ομάδα κωπηλασίας, για να κάνουμε επίδειξη και την ημέρα της ορκωμοσίας. Την προτελευταία βδομάδα ήρθαν οι ΟΥΚάδες να μας περάσουν ΣΠΕΝ, παρουσίαση και λύσιμο όπλων, πυρ και κίνηση, σκοινάκια και μία ολοήμερη πεζοπορία σε βουνό και παραλία με κάποια βασικά μαθήματα για περιπολίες, ενέδρες και αποφυγή τους (το ζουμί ήταν πως αν πέσουμε σε ενέδρα, είμαστε στατιστικά νεκροί).

Εικόνα 2. Προσωπικό αρχείο / Η ομάδα κωπηλασίας σε διάλειμμα.

Πέρα από τα «διαδικαστικά» όμως, η προπαίδευση ήταν ιδανικό μέρος για συζητήσεις για κάθε θέμα. Από τη μειονότητα στη Θράκη με τους Πομάκους συμφάνταρους μέχρι τις εξελίξεις στα εργασιακά και από το «Μακεδονικό» μέχρι τη σύγκρουση της Τουρκικής ακταιωρού με το σκάφος του Ελληνικού Λιμενικού που είχε συμβεί τις πρώτες μέρες της προπαίδευσης μας. Είναι αξιοσημείωτο, πως αν δεν μας το έλεγαν από το τηλέφωνο απέξω, δεν θα μας το έλεγε κανείς μέσα στο κέντρο εκπαίδευσης. Μάλιστα, σε σχετική ερώτηση σε έναν κελευστή, πήρα μία απάντηση που σε ένα βαθμό εκφράζει τη λογική του αστικού στρατού: «Αν σας λέγαμε τι έγινε, οι μισοί θα ζητάγατε να πάρετε αναβολή». Οι πολιτικές συζητήσεις έδιναν κι έπαιρναν σε κάθε φάση που καθόμασταν, αρκεί να έριχνα τη φιτιλιά. Όμως οι πιο καλές κουβέντες γίνονταν τα βράδια στο θάλαμο πριν και μετά την επιθεώρηση, όπου γνωριζόμασταν και όλοι καλύτερα μεταξύ μας, και γινόταν ο χαμός. Η ΚΟΜΕΠ που είχα μαζί μου, μου είχε προσδώσει και το σχετικό παρατσούκλι, οπότε μετά τον διμοιρίτη ο θάλαμος πέρναγε και δεύτερη «επιθεώρηση». Επίσης, δεν θα ξεχάσω τα τελευταία βράδια πριν την ορκωμοσία που βοηθούσα μαζί με 1-2 άλλους τον Πομάκο συμφάνταρο της διμοιρίας μας να καταλάβει τι λέει ο όρκος που θα έδινε, προκειμένου να τον πει σωστά.

Όσο πλησίαζε η ορκωμοσία θυμάμαι χαρακτηριστικά το άγχος των περισσοτέρων να μάθουν αν έπιασε το «βύσμα» τους και για που πήραν μετάθεση. Το ότι δεν είχα αυτό το άγχος, με γέμιζε ακόμα περισσότερη σιγουριά και περηφάνια για την στάση ενάντια σε κάθε βύσμα. Αξιοσημείωτος είναι και ο «τρόμος» στα βλέμματα των συναδέλφων μου, όταν τους έλεγα ότι δήλωσα επιθυμητή μετάθεση σε πλοίο. Συνολικότερα, την προπαίδευση στο ΚΕ Πόρος την θυμάμαι σαν μία ξέγνοιαστη κατασκήνωση.

Εν τέλει, η επιθυμία μου έγινε πραγματικότητα. Μια-δυο μέρες πριν την ορκωμοσία μάθαμε βαθμούς, ειδικότητες και μεταθέσεις, Στρατεύσιμος Δίοπος Τ/ΜΗΧ στο ΤΠΚ Ρίτσος. Μοιραίο σκέφτηκα. (ΤΠΚ = Ταχύ Περιπολικό Κατευθυνόμενων Βλημάτων ή αλλιώς Πυραυλάκατος, Τ/ΜΗΧ = Τεχνικός Μηχανολογικών Συστημάτων) Στην ορκωμοσία μας έκανε την τιμή κι ο τότε ΥΠΕΘΑ Πάνος Καμμένος, ο οποίος δεν έχανε τέτοιες ευκαιρίες για προβολή της πολιτικής της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ στις ένοπλες δυνάμεις και εννοείται πως ήρθε και έφυγε με ελικόπτερο. Μετά την ορκωμοσία (πολιτική υπόσχεση εννοείται), ήταν η σειρά της επίδειξης της κωπηλασίας κατά την οποία μία σπηλιάδα (σε συνδυασμό με τη λειψή ναυτοσύνη του λεμβάρχου μας) παραλίγο να προκαλέσει καραμπόλα μπροστά στους επισήμους. Ευτυχώς το σώσαμε στο τσακ. Είμαστε πλέον «ορκισμένοι» ναύτες. Φωτογραφίες, αποχαιρετισμοί με τους φίλους της προπαίδευσης, φύλλα πορείας, αγκαλιές και φιλιά με γονείς και φίλους, βόλτα στην Αρχαία Επίδαυρο και 10 μέρες άδεια με επιστροφή στον Κανελλόπουλο για ολοκλήρωση της Προπαίδευσης.

Άδεια Ορκωμοσίας – Επιστροφή στη ΝΒ Κανελλόπουλος

Η ιδέα της επιστροφής στον Κανελλόπουλο, ενώ παρακολουθούσα πιο εντατικά στη 10ήμερη άδεια την όξυνση των ανταγωνισμών μεταξύ Ελληνικής και Τουρκικής αστικής τάξης, θυμάμαι μου είχε φανεί πιο βαριά από την έναρξη της θητείας. Την τελευταία μέρα της άδειας είχα παρευρεθεί στη συναυλία του Θάνου Μικρούτσικου για τα 100 χρόνια του ΚΚΕ στο Γαλάτσι, όπου είχα βρει μαζεμένους τους συντρόφους μου. Η αρχική χαρά από τις συναντήσεις και τη συναυλία έκλεισε με πιο βαριές σκέψεις από μια σύντομη κουβέντα για τη δράση μας σε ενδεχόμενο πολέμου.

Στον Κανελλόπουλο σε 3 εργάσιμα περάσαμε σχολείο σωστικών και πυρόσβεσης, σεμινάριο εγκατάλειψης πλοίου στην πισίνα των ΟΥΚ και ρίξαμε βολές. Σε αυτή τη φάση γνώρισα και τον Χρήστο, τον έτερο ναύτη της σειράς για τον Ρίτσο, με τον οποίο θα περνάγαμε μαζί όλη την υπόλοιπη θητεία.

Εικόνα 3. Προσωπικό αρχείο / Βολές στον Σκαραμαγκά

Στο Στόλο

ΤΠΚ Κρυσταλλίδης

Μόλις ξεμπερδέψαμε την τρίτη μέρα όσοι ήμασταν για το στόλο, μπήκαμε στα πούλμαν για τα ΒΒ στο Πέραμα, όσοι ήταν για τον ναύσταθμο της Σαλαμίνας, και για τον ναύσταθμο της Αμφιάλης οι υπόλοιποι. Εγώ ήμουν για τη δεύτερη στάση στη Διοίκηση Ταχέων Σκαφών στην Αμφιάλη. Ανεβαίνουμε στη διοίκηση να μας δώσουν οδηγίες. Ο Ρίτσος είχε φύγει μία μέρα πριν για την άσκηση NOBLE DINA στο Ισραήλ. Για όσο διάστημα θα έλειπε ο Ρίτσος με έστειλαν στο αδελφό πλοίο ΤΠΚ Κρυσταλλίδης για προσαρμογή μαζί με τους άλλους 2 ναύτες που προορίζονταν για εκεί.

Ο Κρυσταλλίδης, όπως και ο Ρίτσος, ήταν πυραυλάκατος κλάσης Ρουσσέν (τύπος Super Vita της εταιρείας Vosper Thornycroft), από τα πιο πρόσφατα αποκτήματα του στόλου. Καλοσχεδιασμένα πλοία από ναυπηγικής άποψης με εντυπωσιακή δύναμη πυρός για το μέγεθος τους.

Σε λίγες μέρες γνώρισα όλο το πλήρωμα και μπήκα στο κλίμα βαρδιών και αγγαρειών. Πήγαμε κι ένα σύντομο ταξίδι μέχρι την Άνδρο. Όντας Ναυπηγός Μηχανολόγος Μηχανικός είχα ένα παραπάνω ενδιαφέρον για το πλοίο και τα συστήματα του, οπότε προσπαθούσα να μάθω όσα περισσότερα μπορούσα. Όμως, επειδή ήμουν περαστικός, σε μεγάλο βαθμό απλώς κάλυπτα τα κενά, οπότε το πρόγραμμα είχε κυρίως αγγαρείες καθαριότητας και σκοπιές στην κλίμακα.

Ένα πράγμα που αξίζει να αναφέρω από αυτή τη φάση είναι η «βεβαιότητα» που εξέφραζαν οι περισσότεροι υπαξιωματικοί ότι παρά την ένταση με την Τουρκία δεν θα γινόταν τίποτα. Ένας ανθυπασπιστής είχε πει χαρακτηριστικά πάνω στην κουβέντα: «Αν γίνει κάτι, μην ανησυχείς, θα τους ρίξω όλους τους πυραύλους». Κι όλα αυτά ενώ στην ίδια προβλήτα με εμάς ήταν δεμένο για επισκευή το σκάφος του λιμενικού που είχε πέσει πάνω του η τουρκική ακταιωρός λίγο καιρό πριν.

ΤΠΚ Ρίτσος

Προσαρμογή

Ο Ρίτσος επέστρεψε ένα εικοσαήμερο περίπου μετά, οπότε χαιρέτησα το πλήρωμα του Κρυσταλλίδη και ξεκίνησα για το πλοίο μου, που ήταν στη διπλανή προβλήτα. Ο Ρίτσος ήταν τότε το πιο καινούριο πλοίο του στόλου, είχε καθελκυστεί το 2006 όμως ήταν μόλις 3 χρόνια σε υπηρεσία (λόγω των γνωστών προβλημάτων των ναυπηγείων Ελευσίνας) και αυτό φαινόταν. Επίσης, είχε ένα λίγο πιο ανοιχτό καφέ-γκρι χρώμα και ξεχώριζε από τις άλλες Vosper. Ανεβαίνω την κλίμακα ελαφρώς αρνητικά προκατειλημμένος από αυτά που μου είχα ακούσει στον Κρυσταλλίδη. Γνωρίζω το λιγοστό πλήρωμα που έχει βάρδια, γιατί έχουν δοθεί άδειες μετά το ταξίδι και γιατί πλέον έχουμε φτάσει μεγάλη Τρίτη. Κατευθείαν με τσιμπάει ένας μηχανικός για πυρασφάλεια κατά την πετρέλευση. Λίγο αργότερα φτάνει κι ο Χρήστος και μας ενημερώνουν ότι έχουμε μία βδομάδα άδεια για Πάσχα και μετά επιστρέφουμε για εβδομάδα προσαρμογής για δεύτερη φορά. Καλά μας έκατσε.

Κατά την προσαρμογή στο Ρίτσο ξεχώρισαν κάποιοι άνθρωποι, που αναγνωρίζοντας την αύξηση των στρατιωτικών εντάσεων της περιόδου, αφιέρωσαν ουσιαστικό χρόνο για να μας δείξουν όλους τους χώρους και τα βασικά συστήματα του πλοίου και για την εισαγωγική μας εκπαίδευση στην αντιμετώπιση πυρκαγιών, εισροών υδάτων και άλλων καταστάσεων που μπορεί να αντιμετωπίσει το πλήρωμα ενός πολεμικού πλοίου.

Κατά τα άλλα, το βασικό πράγμα στο οποίο ήθελε η τότε διοίκηση του Ρίτσου να «προσαρμοστούμε» ήταν οι αγγαρείες καθαριότητας και το καμαρωτιλίκι. Τουαλέτες, πιγκάλ, σφουγγαρίστρες, ηλεκτρική σκούπα, μπουλμέδες, μαγειρείο, δεσπέτζα. Αυτό ήταν και το πρώτο δείγμα ότι για να εκπαιδευτούμε στην ειδικότητα μας ως μηχανικοί, που ήμασταν και οι δύο νέοι ναύτες, θα έπρεπε να το διεκδικήσουμε.

Οι στρατεύσιμοι ήμασταν αριθμητικά μία μικρή μειοψηφία που όλο και μειωνόταν. Κατά την προσαρμογή μας ξαναξεκίνησαν οι ΝΑΤΟϊκοί βομβαρδισμοί στη Συρία με ορμητήριο τη βάση της Σούδας και τιμωρήθηκε στρατιώτης συνάδελφος μας που 2 μήνες νωρίτερα(!) είχε μιλήσει σε αντιπολεμική συγκέντρωση του ΚΚΕ στο Σύνταγμα. Αυτά τα δύο γεγονότα ήταν αρκετά ώστε να συμφωνήσουμε με τον Χρήστο και να στείλουμε επιστολή καταδίκης στο Ριζοσπάστη.

Εικόνα 4. Ιστοσελίδα ΠΝ / ΤΠΚ Ρίτσος, ΟΡΜΗ 3/18

ΟΡΜΗ 3/18

Η πρώτη άσκηση δεν άργησε να έρθει. ΟΡΜΗ 3/18, τέλη Απρίλη. Εις τάξιν απάρσεως και φύγαμε για Βορειοανατολικό Αιγαίο. Αγκιστρώσεις, απαγκιστρώσεις, γυμνάσια, μαγειρείο, σερβίρισμα, καμαρωτιλίκι, λάτζα, καθαριότητες, σκουπίσματα, τουαλέτες, μεθορμίσεις, ύπνος λίγες ώρες και πάλι από την αρχή. Ζόρικο πρόγραμμα αλλά πήραμε το βάπτισμα του πυρός. Επίσης, γνωριστήκαμε καλύτερα με τον μάγειρα, με τον οποία γίναμε καλοί φίλοι στην πορεία. Για εκπαίδευση μας, στα πλαίσια της άσκησης, στην ειδικότητας μας ούτε λόγος. Πέρα από τα γυμνάσια πυρκαγιάς που έχουν και τεχνικό κομμάτι αλλά αφορούν όλο το πλήρωμα, το μόνο που μπορούσαμε να κάνουμε για να εκπαιδευτούμε, ήταν να ξεκλέβουμε χρόνο από την ξεκούραση και τον ύπνο μας για να περνάμε από το ECR (Engine Control Room) και να πιάνουμε κουβέντα με τους μηχανικούς σχετικά με τα καθήκοντα τους και τα μηχανήματα του πλοίου.

Εικόνα 5. Προσωπικό αρχείο / Ηλιοβασίλεμα στη βαρδιόλα του Ρίτσου ταξιδεύοντας προς Σκύρο, ΟΡΜΗ 3/18.

SNMG2

Μετά την ΟΡΜΗ επιστρέψαμε στην Αμφιάλη για περίπου 2 εβδομάδες. Το επόμενο ταξίδι ήταν η αποστολή SNMG2, 40 μέρες στο Βορειοανατολικό Αιγαίο. Ο επίσημος στόχος της αποστολής ήταν ο έλεγχος των μεταναστευτικών ροών. Ο ανεπίσημος ήταν ο έλεγχος των πλοίων που διέρχονται από το ανατολικό Αιγαίο από και προς τη Μαύρη Θάλασσα, με ένα παραπάνω μάτι στα Ρωσικά που πηγαινοέρχονταν στη Συρία. Το βασικό μας πόστο ήταν το στενό του Μολύβου στη Μυτιλήνη. 5-6 μέρες περιπολία πάνω κάτω το στενό για ενημέρωση του λιμενικού σε περίπτωση εμφάνισης βάρκας με πρόσφυγες και κυνήγι «ύποπτων» στόχων, που μας δίνονταν από τα παρατηρητήρια στην ευρύτερη περιοχή, και 2-3 μέρες ξεκούραση. Γενικώς οι προσφυγικές ροές είχαν μειωθεί εκείνη την περίοδο σε εκείνη την περιοχή, παρόλα αυτά θυμάμαι 3 περιστατικά που ενημερώσαμε το λιμενικό όμως η εμπλοκή μας σταματούσε εκεί.

Εικόνα 8. Προσωπικό αρχείο / Επίσκεψη στο μνημείο των εξόριστων στον Άη Στράτη, SNMG2

Για ξεκούραση κι ανεφοδιασμό δέσαμε Σίγρι, Άη Στράτη, Πέτρα και τις περισσότερες φορές στη Λήμνο. Στον Άη Στράτη κατάφερα να βγω για λίγο από το πλοίο και να επισκεφτώ το μνημείο του ΚΚΕ για τους εξόριστους. Κατά τα άλλα η καθημερινή ρουτίνα ήταν όμοια με της άσκησης αλλά σαφώς πιο χαλαρή και τα γυμνάσια πολύ πιο σπάνια για να «βγει» το πολυήμερο ταξίδι. Κάπου στο δεκαπενθήμερο θυμάμαι ότι έπηξα από τη ρουτίνα, αλλά ο ελαφρύς τραυματισμός του ναύτη ΟΒΑ και η αποχώρηση του από το ταξίδι μας ανάγκασε να αλλάξουμε από ντεϊμάνιδες (εκ του day-man, αυτός που έχει βάρδια τη μέρα και κοιμάται τη νύχτα) σε εξαωρίες και παρότι αυτό σήμαινε περισσότερη κούραση, λιγότερο ελεύθερο χρόνο και πιο σπαστό ύπνο, εμένα με βοήθησε να μπω σε καλύτερο ρυθμό και να ξεπήξω. Επίσης, λόγω λιγότερων αγγαρειών και εργασιών στο μαγειρείο στη βραδινή βάρδια 2-8 είχα το περιθώριο να μπλέκω περισσότερο σε εργασίες των μηχανικών που με ιντρίγκαραν περισσότερο. Από την άλλη όμως, κατά τη διάρκεια του ταξιδιού το μαγειρείο είχε γίνει σταδιακά το κέντρο των πολιτικών συζητήσεων και αντιπαραθέσεων του πλοίου που συχνά ενέπλεκαν κι άλλους πέρα από εμάς που δουλεύαμε εκεί. Ξεκινώντας από το πολεμικό ναυτικό, τις συνθήκες εργασίας και διαβίωσης, τα ναρκωτικά, τον πόλεμο, οι συζητήσεις έπιαναν ένα αρκετά μεγάλο εύρος πολιτικο-οικονομικών θεμάτων και το πρωτοσέλιδο του Ριζοσπάστη βοηθούσε στην καθημερινή θεματολογία. Πιστεύω πως ορισμένες συνειδήσεις κερδήθηκαν στα πλαίσια αυτού του ταξιδιού. Επίσης, ενισχύθηκαν σημαντικά οι δεσμοί με το υπόλοιπο κατώτερο πλήρωμα αλλά και κυρίως με τους άλλους ναύτες καθώς περνάγαμε λίγο πολύ τα ίδια ζόρια και έπρεπε να στηριζόμαστε ο ένας στον άλλον για να τη βγάλουμε. Τελικά οι μέρες πέρασαν και λίγο πριν τις 20 Ιούνη επιστρέψαμε στην Αμφιάλη.

Εικόνα 7. Προσωπικό αρχείο / ΤΠΚ Ρίτσος με φόντο το κάστρο της Μύρινας, SNMG2

Εικόνα 9. Προσωπικό αρχείο / Γυμνάσιο πυρκαγιάς, 3η ομάδα επίθεσης, SNMG2

Δεξαμενισμός στον Ναύσταθμο Κρήτης

Μετά από λίγες μέρες παραμονής στην Αμφιάλη, ήρθε το σήμα ότι θα κατέβουμε για δεξαμενισμό στην Κρήτη αρχές Ιούλη. Ήταν ο πρώτος του Ρίτσου. Ξεφόρτωμα πυραύλων, πυρομαχικών και ανέλκυση στη μικρή πλωτή δεξαμενή του Ναυστάθμου, η οποία αν θυμάμαι καλά είχε κλείσει ή πλησίαζε τα 100 της χρόνια, αλλά παρέμενε λειτουργική. Και εκεί οι ναύτες βγάλαμε καλό μεροκάματο. Ματσακόνι, τριψίματα, βαψίματα, κουβάληματα, λυσίματα αξόνων και εννοείται δουλειά μερικά πρωινά στο μαγειρείο του ναυστάθμου, αυτό ήταν το deal για να μπορεί να τρώει το πλήρωμα του πλοίου εκεί. Γενικώς την είχα καταβρεί με τις ναυπηγοεπισκευαστικές εργασίες και συμμετείχα ενεργά σε όσες περισσότερες μπορούσα. Όμως υπήρχαν και άλλα δύο στοιχεία που βελτίωναν την κατάσταση. Πρώτον, ο τότε αντικαταστάτης του οπλονόμου έκανε πολύ δίκαιη μοιρασιά σε σταθερές βάρδιες οπότε παίζαμε όλο το πλήρωμα 1-3 και δεύτερον, μου έστειλε ο πατέρας μου το αμάξι από την Αθήνα, οπότε τις αργίες και τα απογεύματα που δεν είχαμε βάρδιες κάναμε και λίγο διακοπές στα υπέροχα Χανιά. Μάλιστα, ένα Σαββατοκύριακο καταφέραμε με τον Χρήστο και κατεβήκαμε αλλά και ανεβήκαμε το Φαράγγι της Σαμαριάς. Δυστυχώς, κάποια στιγμή ολοκληρώθηκαν οι εργασίες και μετά από φόρτωμα πυρομαχικών και πυραύλων κάτω από τον καυτό καλοκαιρινό ήλιο επιστρέψαμε στην Αμφιάλη αρχές Αυγούστου.

Εικόνα 10. Προσωπικό αρχείο / ΤΠΚ Ρίτσος στη δεξαμενή πριν την αμμοβολή, ΝΣ Κρήτης
Εικόνα 11. Προσωπικό αρχείο / Τρίβοντας την προπέλα με το σβουράκι, ΝΣ Κρήτης

2ος δεξαμενισμός – ΟΡΜΗ 4/18

Ο Αύγουστος πέρασε χαλαρά με βάρδιες και λίγες εργασίες συντήρησης εν όρμω μέχρι το τελευταίο του πενθήμερο, οπότε και άρχισε να μπάζει περισσότερο από το αποδεκτό ένα από τα stern seals των αξόνων των ελίκων. Το ενδιαφέρον είναι ότι τα stern seals των αξόνων θα έπρεπε να είχαν αντικατασταθεί ήδη εδώ και καιρό με βάση τις προδιαγραφές του κατασκευαστή και ο δεξαμενισμός στη Σούδα μόλις ένα μήνα πριν ήταν μία ευκαιρία. Παρόλα αυτά, επειδή τότε δεν έμπαζαν είχε αποφασιστεί ότι δεν θα αλλαχτούν μέχρι να «παραδώσουν πνεύμα». Έτσι, λοιπόν, βρεθήκαμε να ξαναδειάζουμε πυρομαχικά και πυραύλους και να βγαίνουμε στο syncrolift στη Σαλαμίνα τελευταίες μέρες του Αυγούστου. Παράλληλα με την αλλαγή των stern seals οι μηχανικοί της Τεχνικής Διεύθυνσης του Ναυστάθμου διαπίστωσαν ότι το βάψιμο που μας είχαν κάνει στην Κρήτη δεν είχε πιάσει καλά και ξεφλούδιζε σε σημεία οπότε αποφασίστηκε να ξαναβάψουμε τα ύφαλα. Ξανά αμμοβολές, τριψίματα, βαψίματα, λυσίματα αξόνων. Είχαμε πάρει πια το κολάι. Όμως σε αυτή την επισκευή τα πράγματα ήταν πιο ζόρικα από την Κρήτη. Είχε επιστρέψει ο κανονικός οπλονόμος οπότε οι δύο ναύτες που είχαμε μείνει φάγαμε χώσιμο βαρδιών 1-1 σερί από τον Αύγουστο, «για να βοηθήσουμε το πλοίο», και, επίσης, δεν είχαμε και ψύξη (σε αντίθεση με την Κρήτη), οπότε το πλοίο έβραζε έξω από την θάλασσα. Οι εργασίες προχώρησαν σχετικά γρήγορα και σε 15 μέρες περίπου είχαμε ξαναπέσει στη θάλασσα. Τέλη Σεπτέμβρη συμμετείχαμε στην άσκηση ΟΡΜΗ 4/18 που περιλάμβανε και ένα πολύ ενδιαφέρον γυμνάσιο ρυμουλκήσεως το οποίο ολοκληρώθηκε παρά τα απρόοπτα.

Εικόνα 13. Προσωπικό αρχείο / Κάβος ρυμουλκήσεως σε ετοιμότητα, ΟΡΜΗ 4/18

Παρμενίων 2018 – Αναφορά

Στο πρόγραμμα του Οκτώβρη δέσποζε η άσκηση Παρμενίων 2018. Όλες οι ένοπλες δυνάμεις είναι στο πόδι. Για εμάς σήμαινε ζόρικο ταξίδι μιας εβδομάδας στο ανατολικό Αιγαίο με μπόλικα πολύωρα γυμνάσια.

Ενώ, λοιπόν, εμείς οργώναμε το Αιγαίο, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Πάνος Καμμένος κατά την επίσκεψη του στις ΗΠΑ πρότεινε το περιβόητο «Plan B» ως εναλλακτική στη συμφωνίας των Πρεσπών και τη δημιουργία νέων Αμερικανο-ΝΑΤΟϊκών βάσεων σε Βόλο, Λάρισα, Αλεξανδρούπολη και Κάρπαθο. Πρότεινε, δηλαδή, χωρίς περιστροφές τη μετατροπή της Ελλάδας σε μία απέραντη Αμερικανο-ΝΑΤΟϊκή βάση. Αυτές οι προτάσεις ξεχείλισαν το ποτήρι για μένα, καθώς αν υλοποιούνταν, η χώρα θα γινόταν ακόμα περισσότερο μαγνήτης επιθέσεων από όλους τους αντιπάλους του ΝΑΤΟ και θα αναβαθμίζονταν σημαντικά οι πολεμικοί κίνδυνοι για τον Ελληνικό λαό. Η συνείδηση μου δεν μου επέτρεπε να μείνω άπραγος, αναλογιζόμενος μάλιστα ότι λίγους μήνες πριν βομβαρδιζόταν η Συρία από ΝΑΤΟϊκά αεροσκάφη που είχαν ορμητήριο τη ΝΑΤΟϊκή βάση της Σούδας. Πρώτα από όλα το συζήτησα με τον Χρήστο, με λίγους ακόμα από το πλήρωμα που τους εμπιστευόμουν και με τους νέους ναύτες που μόλις μας είχαν έρθει για προσαρμογή μετά τον Παρμενίωνα. Στη συνέχεια απευθύνθηκα στον Σηματονόμο που εκτελούσε και χρέη οπλονόμου προκειμένου να ζητήσω να βγω αναφορά για το συγκεκριμένο θέμα. Η πρώτη του απάντηση ήταν: «Θες να απολυθείς;». Μόλις είδε ότι δε μασάω μου απάντησε: «Εντάξει, θα μεταφέρω το αίτημα σου στον κ. ύπαρχο». Υπήρξε όμως και δεύτερος γύρος με τον Σηματονόμο, κάποια στιγμή με πετυχαίνει στο μαγειρείο, μπαίνει μέσα κλείνοντας την πόρτα πίσω του και μου λέει: «Προσωπικά σαν Ν. σου λέω ότι αυτά που λες είναι μ!@#$% και τα λέει ο Περισσός.», «Τα λέει.» του απαντάω κι εγώ και η συζήτηση έληξε εκεί. Ο ύπαρχος με τη σειρά του με άκουσε με ηρεμία και προσπάθησε με τρόπο να με πείσει να μην κάνω γραπτή αναφορά. Προφανώς εγώ επέμεινα. Επί τη ευκαιρία τον ενημέρωσα και για το συλλαλητήριο που είχα κατέβει 1-2 μέρες πριν με τη στολή του ναύτη, για να το μάθει πρώτα από μένα και μετά από το ΓΕΝ, οπότε έχασε την ψυχραιμία του. Έπειτα, μόλις έγραψα την αναφορά, επικοινώνησα με τον «Ριζοσπάστη» για να δημοσιοποιήσω επώνυμα τη διαφωνία μου για το άνοιγμα νέων βάσεων και για τη διάθεση του πλοίου μου και γενικότερα των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων στις αποστολές του ΝΑΤΟ. Πίστευα πως ήταν ένα θέμα που απασχολούσε και πολλούς ακόμα ναύτες και φαντάρους και δεν μπορούσε να παραμείνει στα όρια μιας Πυραυλακάτου. Όπως φάνηκε δεν ήμουν μόνος καθώς διαμαρτυρία για το ίδιο θέμα δημοσιεύθηκε κι από τον Ναύτη Σταύρο Παπαδάκη από τη Φρεγάτα Ναβαρίνο.

Εικόνα 14. Προσωπικό αρχείο / Ο υποφαινόμενος και φαντάροι στην εκδήλωση του ΚΚΕ για την απελευθέρωση της Αθήνας, 13/10/2018

Όταν ενημερώθηκε ο κυβερνήτης για την αναφορά, με κάλεσε στο γραφείο του και αρχικά με ρώτησε «Τι να το κάνω αυτό;» δείχνοντας μου την αναφορά. Στη συνέχεια μου είπε ότι δεν ήθελε να μου αλλάξει την προσωπική μου άποψη, αλλά ότι αυτό που έκανα δεν επιτρεπόταν και ότι δεν καταλάβαινε που αποσκοπεί. Έπειτα, προσπάθησε να μεταφέρει τη συζήτηση σε προσωπικό επίπεδο, οπότε του ξεκαθάρισα ότι δεν πρόκειται για προσωπικό θέμα κι ότι αν πιστεύει ότι δεν είναι αρμόδιος να μου απαντήσει, τότε να την μεταφέρει στη Διοίκηση Ταχέων Σκαφών ή παραπάνω. Προφανώς κάτι τέτοιο δεν έγινε.

Λίγες μέρες αργότερα, όταν ενημερώθηκε η διοίκηση του Πλοίου για την δημοσίευση της επώνυμης διαμαρτυρίας μου στο Ριζοσπάστη, με κάλεσε ξανά ο ύπαρχος και μου είπε ωρυόμενος ότι θα υποστώ τις συνέπειες των πράξεων μου! Ακολούθησε έντονη κουβέντα και έφτασε στο σημείο να με ρωτήσει αν είμαι ένας απλός οπαδός του ΚΚΕ ή αν είμαι «μπλεγμένος και σε τίποτα άλλο».

Κατά την άποψη μου, όλα αυτά έγιναν γιατί δεν θέλουν να αναδεικνύονται οι πραγματικές διαστάσεις των προβλημάτων που υπάρχουν και προσπαθούν πάση θυσία να κρατούν τα θέματα μέσα στο πλοίο, στο στόλο και στο στρατό γενικότερα, να μη φτάνουν στο λαό. Το γεγονός ότι είχε διατυπωθεί δημόσια μία τέτοια διαμαρτυρία από κάποιον μέσα στο πλοίο ήταν απαράδεκτο για ένα τμήμα της διοίκησης του πλοίου.

Παρόλα αυτά, όλη αυτή η ιστορία νομίζω πως άφησε παρακαταθήκη στο τότε πλήρωμα. Έγιναν συζητήσεις που μάλλον δεν είχαν ξανακάνει και «ξεκλείδωσε» μέλη του πληρώματος που μου δήλωσαν ανοιχτά τη συμφωνία και τη στήριξη τους. Από την άλλη, εννοείται πως ακούγονταν και «ψίθυροι» του τύπου: «τώρα θα το βάλουν στο μάτι το πλοίο και θα μας γ!@#$% στα ταξίδια» που ηθελημένα ή και άθελα έσπερναν την τρομοκρατία και την υποταγή που είναι βασικά συστατικά του τρόπου λειτουργίας του αστικού στρατού.

Τελικά, οι συνέπειες των πράξεων μου ήταν να ψυχρανθεί τελείως ο ύπαρχος απέναντι μου, που μέχρι την αναφορά θα έλεγα ότι με συμπαθούσε, και να πάρω για άδεια απολύσεως μετρημένες τις μέρες της κανονικής μου άδειας χωρίς καμία τιμητική. Επιπλέον, κατά τα εργάσιμα, δεν έφευγα ποτέ νωρίτερα όπως έφευγαν οι άλλοι ναύτες μετά από βάρδια, πρώτον από επιλογή μου αλλά και δεύτερον, επειδή δεν τολμούσε κανένας «κατώτερος» του υπάρχου να με «διώξει».

Λίγες μέρες πριν βγω σε άδεια απολύσεως ενημερωθήκαμε ότι ο Ρίτσος θα πήγαινε στον Πειραιά για την 28η Οκτώβρη, όπου θα ήταν επισκέψιμος, οπότε έπρεπε να είναι στην πένα. Πλακωθήκαμε, λοιπόν, στις δουλειές και τα βαψίματα. Την τελευταία μέρα πριν φύγει το πλοίο για Πειραιά, που ήταν και η τελευταία μου μέρα πριν την άδεια, ήταν προφανές ότι δεν θα προλαβαίναμε να τελειώσουμε τα βαψίματα μέσα στο εργάσιμο. Χωρίς δεύτερη σκέψη, έβαλα πλάτη για μία ακόμα φορά και συνέχισα το βάψιμο μαζί με τους αρμενιστές και τον ναύκληρο μέχρι να τελειώσει κατά τις 7 το βράδυ. Έτσι, με υπερωρία, με ρολό και πινέλο στο χέρι και, το βασικότερο, στηρίζοντας τους συναδέλφους μου έκλεισε η θητεία μου στο πολεμικό ναυτικό.

Απόλυση 12 Νοέμβρη 2018

Ήταν ένα ενιάμηνο γεμάτο εμπειρίες που μύριζαν θάλασσα. Εμπειρίες που όταν τις ζούσα μπορεί στην πλειοψηφία τους να μην μου φαίνονταν ιδιαίτερες, αλλά τώρα τις θυμάμαι με νοσταλγία. Η όξυνση και στη συνέχεια η υποχώρηση των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών στην περιοχή έθεσαν το κάδρο μέσα στο οποίο έζησα αυτούς τους 9 μήνες. Σκέφτεσαι και νιώθεις αλλιώς όταν ξέρεις ότι σε 1-2 ώρες το πολύ είσαι στην πρώτη γραμμή. Από την άλλη, η θάλασσα πάντα με γοήτευε και στάθηκα πολύ τυχερός σαν Ναυπηγός, γιατί πέρα από την εκπαίδευση και εργασία πάνω στα μηχανολογικά συστήματα του πλοίου, συμμετείχα σε δύο δεξαμενισμούς, που ήταν πραγματικό σχολείο.

Η ζωή σε ένα πολεμικό πλοίο είναι από μόνη της μία ξεχωριστή εμπειρία, που έχει μεν τα ζόρια της, αλλά για εμένα άξιζε και με το παραπάνω. Είναι εντυπωσιακό το πως σε δένει με κάποιους ανθρώπους και σε φέρνει σε σύγκρουση με άλλους. Πολύ βασικό συστατικό που καθορίζει αρχικά την «επιβίωση» και στη συνέχεια την «καλοπέραση» είναι το δέσιμο και η αλληλεγγύη μεταξύ των ναυτών. Από την άλλη, τα πιο ζόρικα πράγματα που θυμάμαι ήταν δύο. Το πρώτο ήταν η ρουτίνα, την οποία πρέπει να σπας με όποιον τρόπο μπορείς. Οι καινούριες δουλειές, οι κουβέντες και το διάβασμα είναι πάντα χρήσιμα σε αυτό. Το δεύτερο ήταν η λάτζα όταν ο μάγειρας έφτιαχνε ομελέτα φούρνου. Χρειαζόταν το σβουράκι που τρίβαμε τις προπέλες για να καθαρίσει το ταψί!

Η στρατιωτική θητεία, θα μπορούσε κανείς να πει ότι, μεταξύ άλλων, είναι η τελευταία τάξη του σχολείου της υποταγής, που στέλνει η αστική τάξη τους άντρες πριν τους πάρει στην παραγωγή. Έμεις οι κομμουνιστές με την ανιδιοτελή και παραδειγματική στάση μας στο στρατό αποδεικνύουμε ότι πάμε σε άλλο σχολείο, στο σχολείο του αγώνα για το δίκιο του λαού!

Δείτε ακόμα...