Αρχαιολογικά ευρήματα στη Ρήνεια Κυκλάδων

Αρχαιολογικά ευρήματα στη Ρήνεια των Κυκλάδων
Φώτο Αρχείου / Αρχαιολογικά ευρήματα στη Ρήνεια των Κυκλάδων / Ταφικός λέων ανάμεσα στα ερείπια κατασκευών της δηλιακής νεκρόπολης στη Ρήνεια. (EUROKINISSI/ΥΠ. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ)

Στη Ρήνεια, ένα μικρό νησί δίπλα στη Δήλο, που συνδέθηκε με την ιστορία των γεννήσεων και των θανάτων του γειτονικού της, φημισμένου νησιού, επικεντρώνεται το πενταετές πρόγραμμα έρευνας της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων, που άρχισε το 2019. Περιορισμένες, αλλά σημαντικές ανασκαφές στη Ρήνεια, έγιναν στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα.

120 χρόνια μετά τις πρώτες ανασκαφές, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων, επιστρέφει στη Ρήνεια, αφενός για να ολοκληρώσει την τεκμηρίωση των παλαιών ερευνών και των λεηλατημένων από αιώνες καταλοίπων της αρχαίας νεκρόπολης των Δηλίων, αφετέρου για να πραγματοποιήσει εντατική επιφανειακή έρευνα, αλλά και ανασκαφική διερεύνηση μιας θέσης στο νότιο τμήμα της.

Αρχαιολογικά ευρύματα στη Ρήνεια των Κυκλάδων / Ταφικός περίβολος με τη σαρκοφάγο της Ρωμαίας Τερτίας Ωραρίας Τρυφέρας και δεξαμενή για τις ταφικές τελετουργίες
Φώτο Αρχείου / Αρχαιολογικά ευρήματα στη Ρήνεια των Κυκλάδων / Ταφικός περίβολος με τη σαρκοφάγο της Ρωμαίας Τερτίας Ωραρίας Τρυφέρας και δεξαμενή για τις ταφικές τελετουργίες. (EUROKINISSI/ΥΠ. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ)

Στην περιοχή της δηλιακής νεκρόπολης έγιναν καθαρισμοί στον αγρό με τη μεγάλη σαρκοφάγο της ρωμαίας Τερτίας Ωραρίας και τον ευμεγέθη λέοντα της Ρήνειας, με στόχο την τεκμηρίωση των πολυάριθμων ορατών ταφικών κατασκευών και των πολυπληθών μαρμάρινων αρχιτεκτονικών μελών, βωμών, σαρκοφάγων κ.λπ. Βορειότερα, καθαρίστηκε και αποτυπώθηκε το, ήδη ανεσκαμμένο, μεγάλο υπόγειο ταφικό οικοδόμημα με θήκες (columbarium), καθώς και κατάλοιπα θολωτής επίστεψης τάφου που παρουσιάζει μεγάλες ομοιότητες με τη μονόπτερη θόλο της αγοράς των Κομπεταλιαστών της Δήλου.

Στο πλαίσιο της επιφανειακής έρευνας, εντοπίστηκαν και τεκμηριώθηκαν ερείπια που ανήκουν σε αρχαίες αγροικίες που ανήκαν στο ιερό του Δηλίου Απόλλωνα καθώς και άγνωστος αρχαίος δρόμος.

Αρχαιολογικά ευρήματα στη Ρήνεια των Κυκλάδων
Φώτο Αρχείου / Αρχαιολογικά ευρήματα στη Ρήνεια των Κυκλάδων / Υπόγειο ταφικό οικοδόμημα (columbarium) στην δηλιακή νεκρόπολη της Ρήνειας. (EUROKINISSI/ΥΠ. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ)

Παράλληλα, ξεκίνησε η ανασκαφική διερεύνηση στο Χωμασοβούνι, μια σημαντική θέση στο όριο της δηλιακής νεκρόπολης, με ορατά εντυπωσιακά μαρμάρινα αρχιτεκτονικά μέλη και θεμέλιο κατασκευής, σε άμεση οπτική επαφή με τη Δήλο. Πρόκειται πιθανώς για τη θέση του σημαντικού δηλιακού ιερού, του Αρτεμισίου εν νήσω. Ανηφορική πρόσβαση – σύμφωνα με τους απολογισμούς των ιεροποιών της Δήλου – οδηγούσε στο ιερό, το οποίο περιελάμβανε, εκτός από τον ναό, βωμό, εστιατόριο και οίκους. Έγιναν καθαρισμός, ορθοφωτογράφηση και τοπογραφική και σχεδιαστική αποτύπωση των αρχιτεκτονικών καταλοίπων, ενώ παράλληλα πραγματοποιήθηκαν αποψίλωση και εντατική επιφανειακή έρευνα σε όλο τον λόφο. Κοντά στην κορυφή, εκεί που πιθανολογείται η θέση του ναού, αποκαλύφθηκε τμήμα θεμελίου, πιθανώς μεγάλου βωμού. Από την ίδια θέση περισυνελέγησαν αξιόλογα θραύσματα γλυπτών, κυρίως τμήματα από αγάλματα πτηνών, που μεταφέρθηκαν στη Δήλο.

Αρχαιολογικά ευρήματα στη Ρήνεια των Κυκλάδων
Φώτο Αρχείου / Αρχαιολογικά ευρήματα στη Ρήνεια των Κυκλάδων / Επιτύμβιες στήλες και τμήματά τους που εντοπίστηκαν κατά την εφετινή περίοδο έρευνας στην Ρήνεια. (EUROKINISSI/ΥΠ. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ)

Στο πλαίσιο της ίδιας έρευνας εντάχθηκε και η εκπόνηση γεωλογικού χάρτη του νησιού, με στόχο, εκτός των άλλων, και τον εντοπισμό θέσεων λατόμησης. Η έρευνα έδωσε πολύ ενδιαφέροντα αποτελέσματα σε σχέση με την προέλευση του δομικού υλικού των κτιρίων όχι μόνον της Ρήνειας αλλά και της Δήλου, όπως π.χ. των θεμελίων του ναού του Απόλλωνα.

Σημαντική πτυχή της έρευνας είναι η τεκμηρίωση και όλων των καταλοίπων βυζαντινών, μεταβυζαντινών και νεότερων χρόνων (αγροικίες, «λάκκες», ξερολιθιές, ξωκλήσια κ.λπ.). Ανάμεσά τους επίκαιρα σήμερα είναι τα ερείπια του δημόσιου λοιμοκαθαρτηρίου της Δήλου (Ρηνείας) στην παραλία με το εύγλωττο τοπωνύμιο Καραντίνα ή Λαζαρέτο. Εκεί παρέμεναν σε κάθαρσιν (προληπτική ή πραγματική, υποχρεωτική καραντίνα 5 – 40 ημερών) από τα μέσα του 19ου έως τις αρχές του 20ού αι., βάσει διαδοχικών νομοθετικών ρυθμίσεων, μολυσμένα και μη πλοία που κατέπλεαν από λιμάνια της Μεσογείου με προορισμό ελληνικά λιμάνια σε περιόδους έξαρσης επιδημιών χολέρας και πανώλης.

Αρχαιολογικά ευρήματα στη Ρήνεια των Κυκλάδων
Φώτο Αρχείου / Αρχαιολογικά ευρήματα στη Ρήνεια των Κυκλάδων / Τμήμα από φτερό μεγάλου πτηνού που εντοπίστηκε στην κορυφή του λόφου Χωμασοβούνι (EUROKINISSI/ΥΠ. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ)

Δείτε ακόμα...