Ενα ακόμα ηλεκτροσόκ περιμένει εκατομμύρια λαϊκά νοικοκυριά από τους φουσκωμένους λογαριασμούς ρεύματος που αναμένεται να λάβουν σε λίγες μέρες.
Αυτό γιατί η μεγάλη αύξηση που σημειώθηκε στην τιμή του ρεύματος στη χονδρεμπορική αγορά, που μάλιστα έφτασε την Τρίτη στην υψηλότερη μέση ημερήσια τιμή που έχει καταγραφεί μέσα στο 2026, έχει εκτοξεύσει το κόστος της κατανάλωσης. Και μάλιστα, σε μια περίοδο που η κατανάλωση ήταν ιδιαίτερα αυξημένη λόγω χρήσης των κλιματιστικών σε συνθήκες υψηλών θερμοκρασιών και καύσωνα.
Για παράδειγμα, η Τιμή Εκκαθάρισης Αγοράς στην Αγορά Επόμενης Ημέρας διαμορφώθηκε την Τρίτη στα 173,73 ευρώ/MWh, αυξημένη κατά 3,69% από τα 167,55 ευρώ/MWh της Δευτέρας. Μόλις την Κυριακή 23 Αυγούστου η τιμή βρισκόταν στα 109,45 ευρώ/MWh και τη Δευτέρα εκτινάχθηκε στα 167,55 ευρώ. Μέσα σε δύο ημέρες, επομένως, η μέση χονδρεμπορική τιμή έχει αυξηθεί κατά περίπου 59%!
Στην πραγματικότητα, η «απελευθερωμένη» αγορά Ενέργειας, που λειτουργεί για τα κέρδη των ομίλων και των παρόχων, ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος που μαίνεται «αγκαλιάζοντας» όλο και περισσότερο τις ενεργειακές υποδομές και βέβαια το Χρηματιστήριο της Ενέργειας, είναι αυτά που διαμορφώνουν μια ζοφερή εικόνα για τα λαϊκά νοικοκυριά, αποδομώντας και τα κυβερνητικά παραμύθια περί «εισαγόμενης κρίσης» για την οποία δεν φέρει ευθύνη, αλλά και «προσωρινής διαταραχής» που τάχα θα αποκατασταθεί.
Ισα – ίσα… Ακριβώς πάνω σε αυτό το έδαφος μια σειρά από αστικά επιτελεία προαναγγέλλουν πως τα χειρότερα και για τις τιμές της Ενέργειας βρίσκονται μπροστά, ενώ εκτείνονται τουλάχιστον έως το 2027 (βλέπε σχετικά και σελ. 15). Θυμίζουμε ότι την τελευταία πενταετία το πετρέλαιο θέρμανσης έχει σωρευτική αύξηση 57,52% από το 2021, ενώ το ηλεκτρικό ρεύμα έχει αυξηθεί κατά 43,52%.
Η κυβέρνηση ετοιμάζει νέα «πακέτα» για τους ομίλους
Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση, η οποία φυλάει ως κόρη οφθαλμού την κερδοφορία των ομίλων και το «βουνό» των αντιλαϊκών έμμεσων φόρων, δρομολογεί και νέο κύκλο δανεισμού για έργα που θα θωρακίσουν την κερδοφορία τους και τον λογαριασμό να καταλήγει πάραυτα στον λαό.
Συγκεκριμένα, προαναγγέλλει νέες παρεμβάσεις για την Ενέργεια, τις οποίες αναμένεται να παρουσιάσει στη ΔΕΘ. Στο τραπέζι βρίσκεται η αξιοποίηση περίπου 1,1 δισ. ευρώ έως το 2028, μέσω της λεγόμενης ενεργειακής ρήτρας διαφυγής. Το πακέτο προβλέπεται να κατευθυνθεί σε επενδύσεις για αποθήκευση Ενέργειας, ΑΠΕ, ενεργειακή αναβάθμιση, εξοικονόμηση και νέες υποδομές.
Την ώρα δηλαδή που οι λογαριασμοί του ρεύματος ανεβαίνουν, η κυβερνητική απάντηση παρουσιάζεται κυρίως ως ένα πακέτο επενδύσεων που υπόσχεται να μειώσει το ενεργειακό κόστος δήθεν σε βάθος χρόνου! Κι αυτό όταν ο λαός έχει ήδη μεγάλη πείρα από ανάλογα μέτρα, που όχι μόνο δεν μείωσαν το κόστος, αλλά τα πλήρωσε πολλαπλά από την άλλη τσέπη.
Οπως για την παράδειγμα την περίοδο της λεγόμενης «ενεργειακής κρίσης» του 2022, όταν οι τιμές της Ενέργειας εκτοξεύτηκαν στο φόντο του πολέμου στην Ουκρανία και της όξυνσης των ανταγωνισμών, το κράτος διέθεσε δισεκατομμύρια ευρώ σε μια σειρά από παρεμβάσεις για τη διαχείριση των συνεπειών της ακρίβειας.
Οι επιδοτήσεις του 2022 λειτούργησαν ως έμμεση (και άμεση) χρηματοδότηση των προμηθευτών και όχι ως πραγματική ανακούφιση του λαού. Τα δισεκατομμύρια ευρώ που διατέθηκαν δεν μείωσαν την τιμή της Ενέργειας, αλλά κάλυψαν μέρος του κόστους που ήδη είχαν διαμορφώσει οι μηχανισμοί της αγοράς. Με τον τρόπο αυτό, το κράτος εγγυήθηκε τη ροή εσόδων προς αυτούς, ενώ οι λογαριασμοί παρέμεναν πανάκριβοι για τα λαϊκά νοικοκυριά.
Παράλληλα, η κυβέρνηση είχε παρουσιάσει και το μέτρο της φορολόγησης των αποκαλούμενων «υπερκερδών» ως μέσο χρηματοδότησης των μέτρων στήριξης. Εννοια – «λάστιχο» φυσικά, ώστε να μένουν στο απυρόβλητο τα κέρδη, με τους ομίλους να συνεχίζουν να καταγράφουν ιστορικά υψηλά κέρδη, να διανέμουν μερίσματα και να επενδύουν σε νέα πεδία.
Σήμερα η ενεργειακή αστάθεια και οι ανακατατάξεις που προκαλούν οι πολεμικές συγκρούσεις δημιουργούν νέες ανάγκες για αποθήκευση, υποδομές, εναλλακτικές διαδρομές και ενεργειακές αναβαθμίσεις, βασικά νέα πεδία κερδοφορίας. Τις «ανάγκες» αυτές έρχεται να καλύψει η κρατική παρέμβαση.
Ο πυρήνας του προβλήματος παραμένει άθικτος
Με δυο λόγια, με τα χειρότερα να είναι μπροστά και για τον ενεργειακό τομέα, στην επιφάνεια έρχεται ξανά η ρίζα του προβλήματος, που δεν είναι άλλη από την Ενέργεια εμπόρευμα και πεδίο επιχειρηματικής κερδοφορίας.
Οσο το ρεύμα, το φυσικό αέριο και συνολικά η Ενέργεια παράγονται και διακινούνται ως εμπορεύματα, ο λαός θα βρίσκεται διαρκώς αντιμέτωπος με τον ίδιο φαύλο κύκλο: Από τη μία με την ακρίβεια που γεννά η λειτουργία της αγοράς και από την άλλη με τους διάφορους μηχανισμούς «στήριξης» που καλούνται να διαχειριστούν τις συνέπειές της, φορτώνοντάς του και από την άλλη τσέπη τις συνέπειες.
Η διέξοδος δεν βρίσκεται στην αναζήτηση ενός διαφορετικού μηχανισμού «ρύθμισης» της ενεργειακής αγοράς, αλλά στην κατάργηση της ίδιας της εμπορευματικής λειτουργίας της Ενέργειας.
Με την Ενέργεια κοινωνικό αγαθό και όχι εμπόρευμα, στο πλαίσιο μιας επιστημονικά και κεντρικά σχεδιασμένης οικονομίας, με κριτήριο την κάλυψη των λαϊκών αναγκών και με τον λαό στην εξουσία, μπορεί να αξιοποιηθεί ο τεράστιος ενεργειακός πλούτος και οι παραγωγικές δυνατότητες με γνώμονα όχι την κερδοφορία των επιχειρηματικών ομίλων, αλλά την απαλλαγή του λαού από τον βραχνά της ενεργειακής φτώχειας.
- Αναδημοσίευση από τον «Ριζοσπάστη», Παρασκευή 28 Αυγούστου 2026
