Εγώ ο Bertolt Brecht

Μπρεχτ

Σαν σήμερα 10-Φεβ-1898 γεννήθηκε ο Γερμανός κομμουνιστής ποιητής και δραματουργός Bertolt Brecht (Μπέρτολτ Μπρεχτ).

Δραματουργός και θεωρητικός της σκηνής, από τους σκαπανείς του σύγχρονου θεάτρου.
Η καλλιτεχνική του δραστηριότητα και παραγωγή συμβάδιζε με την αγωνιστική του παρουσία στις συνταρακτικές εξελίξεις της εποχής του.

  • Το 1918, μετά την εμπειρία του στον πόλεμο, εντάχθηκε στο μαρξιστικό κίνημα και πήρε μέρος στην εργατική επανάσταση. Από τότε έθεσε όλη του την πνευματική δημιουργία στην υπηρεσία της εργατικής τάξης και του κινήματος για την απελευθέρωσή της.
  • Τα έργα του, εμπνευσμένα από τους αγώνες της εργατικής τάξης, μπαίνουν στο στόχαστρο των Ναζί (όπως και ο ίδιος) μετά την άνοδό τους στην εξουσία. Έτσι ο Μπρεχτ εγκαταλείπει την Γερμανία για σχεδόν 15 χρόνια.
  • Επιστρέφει στη Λαοκρατική πια Δημοκρατία της Γερμανίας (ΓΛΔ) το 1949.
  • Το 1950 εκλέγεται μέλος της Ακαδημίας Τεχνών. Τιμήθηκε επίσης με το Εθνικό Βραβείο της ΓΛΔ το 1951 και το Βραβείο Λένιν για την Ειρήνη το 1954.
  • Η επίδραση του Μπρεχτ στο παγκόσμιο μεταπολεμικό θέατρο στάθηκε τεράστια, καθώς οι επαναστατικές του θεωρίες βρήκαν ζωηρή απήχηση στους προοδευτικούς θεατρικούς κύκλους.
    Τα θεατρικά του έργα, παρά τα χρόνια που πέρασαν, διατηρούν την ποιητική τους εμβέλεια, έργα έξοχης δραματικής έμπνευσης και μορφής, γνήσιας αγωνίας για τη «μοίρα» του ανθρώπου και εξέγερσης για την πολλαπλή αλλοτρίωση και καταπίεσή του.
  • Έφυγε πρόωρα από τη ζωή το 1956.
Πολιτισμός - Θέατρο - Σοσιαλιστικός Ρεαλισμός - Μπέρτολτ Μπρεχτ
Ο Μπέρτολτ Μπρεχτ στο γραφείο του

Η ΑΝΙΚΗΤΗ ΦΡΑΣΗ

Στον καιρό του Παγκόσμιου Πολέμου
Σ’ ένα κελί της ιταλικής φυλακής Σαν Κάρλο
Γιομάτο από φυλακισμένους στρατιώτες, μεθυσμένους
και κλέφτες
Χάραζε κάποιος σοσιαλιστής στρατιώτης με μελανί μολύβι στον τοίχο:
ΖΗΤΩ Ο ΛΕΝΙΝ!

Πολύ ψηλά στο μισοσκότεινο κελί, ίσα που
φαίνονταν, όμως
Με μεγάλα γράμματα το ‘γραψε.

Σαν το ‘δαν οι φύλακες, έστειλαν ένα
σοβατζή μ’ έναν κουβά άσβεστη
Και με μια μακριά βούρτσα ασβέστωσε
την επικίνδυνη φράση.
Μια κι ασβέστωσε όμως μονάχα
τα γράμματα
Ξεχώριζε ψηλά στο κελί τώρα μ ‘ άσβεστη:
ΖΗΤΩ Ο ΛΕΝΙΝ!

Μετά ένας δεύτερος σοβατζής
την πέρασε με μια φαρδιά βούρτσα
Έτσι που για κάμποσες ώρες ήταν αόρατη, μα κατά
τα ξημερώματα
Σαν είχε στεγνώσει ό άσβεστης, ξεπρόβαλε πάλι η φράση
ΖΗΤΩ Ο ΛΕΝΙΝ!

Τότε στείλαν οι φύλακες ένα χτίστη
μ’ ένα καλέμι ενάντια στή φράση.
Κι αυτός έσκαβε γράμμα το γράμμα, μιαν ώρα ολόκληρη
Και όταν τέλειωσε, ξεχώριζε ψηλά στο κελί
τώρα άχρωμα
Μα βαθιά χαραγμένη στον τοίχο,
Η ανίκητη φράση
ΖΗΤΩ Ο ΛΕΝΙΝ!

Τώρα ΓΚΡΕΜΙΣΤΕ ΤΟΝ ΤΟΙΧΟ! είπε o στρατιώτης.


 Ύμνος στο Θεό

1.
Βαθιά στις σκοτεινές κοιλάδες πεθαίνουνε οι πεινασμένοι.
Αλλά εσύ τους δείχνεις το ψωμί, και τους αφήνεις να πεθαίνουν.
Εσύ έχεις θρονιαστεί αιώνιος κι αόρατος
κι αστράφτεις ανελέητος πάνω απ’ το αιώνιο Σχέδιό σου.

2.
Άφησες να πεθάνουνε οι νέοι κι οι χαροκόποι
μα αυτούς που θέλουν να πεθάνουν, δεν τους άφησες…
Πολλοί από κείνους που τώρα έχουν σαπίσει
πιστεύανε σε σένα, και πεθάναν γεμάτοι εμπιστοσύνη.

3.
Άφησες τους φτωχούς φτωχοί να μείνουνε χρόνια και χρόνια
γιατί ήτανε οι πόθοι τους πιο όμορφοι απ’ τον Παράδεισό σου.
Πεθάνανε, αλίμονο, πριν δουν το φως σου
πεθάνανε μακάριοι, όμως -και σαπίσαν παρευθύς.

4.
Λένε πολλοί πως δεν υπάρχεις και τόσο το καλύτερο.
Μα πώς μπορεί να μην υπάρχει αυτό που μπορεί έτσι να ξεγελά;
Αφού τόσοι και τόσοι ζούνε από σένα και δεν μπορούν
χωρίς εσένα να πεθάνουν –
πες μου, τι σημασία έχει- τ’ ότι δεν υπάρχεις;
(Από τη συλλογή «Μπέρτολτ Μπρεχτ, Ποιήματα”, σε μετάφραση του Μάριου Πλωρίτη)

Πολιτισμός - Θέατρο - Σοσιαλιστικός Ρεαλισμός - Μπέρτολτ Μπρεχτ
Φωτογραφικό πορτραίτο του Μπέρτολτ Μπρεχτ

Ρώτησαν έναν εργάτη στο δικαστήριο αν ήθελε να δώσει τον πολιτικό ή τον θρησκευτικό όρκο.
Εκείνος αποκρίθηκε:
«Είμαι άνεργος». Αυτό δεν το είπε μόνο από αφηρημάδα, παρατήρησε ο κ. Κ. 
Με αυτή την απάντηση τούς έδωσε να καταλάβουν ότι τέτοιες ερωτήσει – ναι, ίσως ακόμα κι αυτή η δικαστική διαδικασία – μπορεί να μην έχουν γι’  αυτόν καμία σημασία

(Από τις «Ιστορίες του κου Κόινερ», εκδ. Θεμέλιο)
____________________

Αυτή η ΑΝΕΡΓΙΑ…

Κύριοι συνάδελφοι, η ανεργία
πρόβλημα είναι ακανθώδες.
Εφ’ω και είναι ευκαιρία
το Συμβούλιό μας το εργώδες
να της αφιερώσει μίαν…συζήτησιν
εφ’όσον η εργασία δεν έχει ζήτησιν.
Διότι είναι καθαρά θεομηνία
διά το έθνος η ανεργία.

Αίνιγμα αποτελεί διά πάντα τίμιον
πολίτην και υγιώς σκεπτόμενον
της ανεργίας το φαινόμενον.
Και επιπλέον εξόχως επιζήμιον.
Κύριοι, οι καιροί ου μενετοί!
Θα απετέλει δε αδυναμίαν μας θανάσιμον,
εάν ημείς, του έθνους οι εκλεκτοί,
δεν εύρωμεν μίαν δικαιολογίαν βάσιμον,
και την εμπιστοσύνην ούτω χάσωμεν
του λαού, ήτις μας είναι λίαν χρήσιμος.

Πολιτισμός - Θέατρο - Σοσιαλιστικός Ρεαλισμός - Μπέρτολτ Μπρεχτ
Ο Μπέρτολτ Μπρεχτ

Πρέπει λοιπόν, δεόντως ν’ αντιδράσωμεν.
Διότι θα είναι συμφορά μοιραία και κρίσιμος
εάν κρούσματα κοινωνικής έχωμεν αναταραχής,
ενώ ευρισκόμεθα επί ξηρού ακμής!
Θα ήτο διά το έθνος απειλή ολέθρία,
που το μαστίζει τόση ανεργία!

Δεν συμφωνείτε κύριοί μου;
Το συμφερότερον, κατά την άποψίν μου,
είναι ν’ αποφασίσωμεν ότι το πρόβλημα ελύθη,
και να το παραδώσωμεν στη λήθη.

Την άποψή σας να τη βράσουμε! Η ανεργία,
πληγή και παιδεμός του τόπου,
θα λείψει μοναχά τη μέρα όπου
θα μπείτε εσείς σε ανεργία!
      

(1930)
Μετάφραση: Μάριος Πλωρίτης

Επιμέλεια Γιάννης Παπαγιάννης

Ετικέτες:

Δείτε ακόμα...