Ερώτηση για την λήψη άμεσων μέτρων για την αντιπυρική περίοδο 2026 κατέθεσε η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΚΚΕ προς τους υπουργούς Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας, Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών, Εργασίας & Κοινωνικής Ασφάλισης.
Συγκεκριμένα, στην Ερώτηση επισημαίνονται τα εξής:
«Τα τελευταία χρόνια ο λαός έχει ζήσει από πρώτο χέρι την αντιμετώπιση των δασών από τις κυβερνήσεις ως εμπορεύματα, την ανυπαρξία ουσιαστικής διαχείρισης των δασών και πρόληψης των δασικών πυρκαγιών. Κατανόησε τι σημαίνει η έλλειψη πυροσβεστών και μέσων πυρόσβεσης, η ένταξη της πυροσβεστικής στη στρατηγική “Εσωτερικής και εξωτερικής Ασφάλειας” της ΕΕ και του ΝΑΤΟ. Τι σημαίνει η διάλυση των Δασικών Υπηρεσιών με αποτέλεσμα να μη γίνεται αντιπυρικός σχεδιασμός και στο πλαίσιο αυτό οι προβλεπόμενοι αναγκαίοι καθαρισμοί δασών και διανοίξεις δρόμων, αντιπυρικών ζωνών. Τι σημαίνει η απαράδεκτη μεταφορά αρμοδιοτήτων του κράτους προς την Τοπική Διοίκηση και μάλιστα χωρίς χρηματοδότηση.
Έζησε με τον πιο τραγικό τρόπο τους κινδύνους από το απαρχαιωμένο και ασυντήρητο δίκτυο ηλεκτροδότησης του ΔΕΔΔΗΕ. Τις ασυντήρητες, “γερασμένες” υποδομές και δίκτυα στις πόλεις.
Το αποτέλεσμα ήταν το 2024 να καταγράφονται πάνω από 450.000 στρέμματα καμένων δασών, και το 2025 να ξεπερνούν τις 500.000. Είχαμε καταστροφές και εκτεταμένες ζημιές σε λαϊκές κατοικίες, καλλιέργειες, καταστήματα, αυτοκίνητα και αστικές υποδομές. Το σύνολο των λαϊκών οικογενειών συνεχίζει να νιώθει απροστάτευτο, ανασφαλές και εγκαταλειμμένο από το κράτος.
Το κράτος αποδεικνύεται «ικανό» στη συμμετοχή της χώρας στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή με την Ευρωπαϊκή Ένωση, το ΝΑΤΟ, να εκτοξεύει τις ΝΑΤΟϊκές δαπάνες, να προετοιμάζεται για ακόμα βαθύτερη εμπλοκή, που επιτάσσουν τα κέρδη των εφοπλιστών, των βιομηχάνων. Είναι όμως επιλεκτικά «ανίκανο» να προστατέψει τις ανθρώπινες ζωές, τον φυσικό πλούτο και τον αστικό ιστό και τη νέα αντιπυρική περίοδο 2026 όπως στις προηγούμενες.
Η κυβέρνηση της ΝΔ και όλες οι προηγούμενες, (ΠΑΣΟΚ, ΝΔ, ΣΥΡΙΖΑ), αντιμετωπίζουν τη γη και τη χρήση της, τα δάση ως εμπόρευμα και πεδίο κερδοφορίας για μονοπωλιακούς ομίλους, στη λογική “κόστος – όφελος”. Σε αυτό ακριβώς το πλαίσιο, με την πολιτική της «πράσινης μετάβασης» της ΕΕ, η κυβέρνηση της ΝΔ, οπλίζει το χέρι των εμπρηστών αφού:
– εκχώρησε τη διαχείριση των δασών στους ξυλοβιομήχανους,
– αξιοποιεί τις καταστροφές για επιτάχυνση επενδυτικών σχεδίων, πιέζοντας για αλλαγές χρήσεων γης με τη διεύρυνση των αδειοδοτήσεων για επενδύσεις σε προστατευόμενες περιοχές, από τους ομίλους των ΑΠΕ, των logistics, της διαχείρισης των απορριμμάτων και σε ό,τι άλλο χρειάζεται το κεφάλαιο.
– μετατρέπει τα δάση σε πεδίο κυρίως βιομηχανικής, τουριστικής εκμετάλλευσης, από επιχειρηματικούς ομίλους.
– διατηρεί ανεξέλεγκτη τη συμβίωση βιομηχανικών και άλλων επικίνδυνων εγκαταστάσεων με κατοικημένες περιοχές, την απουσία αποστάσεων ασφαλείας με κίνδυνο πρόκλησης βιομηχανικού ατυχήματος μεγάλης έκτασης, την απουσία ελεύθερων χώρων και οδών μαζικής διαφυγής.
Διαχρονικά οι κυβερνήσεις υλοποιούν τον ίδιο προσανατολισμό για την αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών. Δίνουν βάρος στην κατάσβεση και κυρίως στην αεροπυρόσβεση, με την αντιεπιστημονική άποψη ότι είναι δυνατόν να ελεγχθούν οι πυρκαγιές από αέρος, χωρίς το επαρκές και ικανό προσωπικό, χωρίς πρόληψη. Αντιμετωπίζουν το πρόβλημα των δασικών πυρκαγιών αποκλειστικά ως επιχειρησιακό πρόβλημα, ενώ είναι πρωτίστως πρόβλημα διαχείρισης και προστασίας των δασών καθ’ όλη την διάρκεια των ετών.
Όλες οι μέχρι σήμερα κυβερνήσεις, από το 1998 που θεσμοθετήθηκε, διατήρησαν τον αντιεπιστημονικό διαχωρισμό της πρόληψης των δασικών πυρκαγιών από την καταστολή τους, η πυροσβεστική ανέλαβε όλη την ευθύνη για τη δασοπυρόσβεση, που μέχρι τότε είχε η Δασική Υπηρεσία. Η πολιτική αυτή έχει τα γνωστά καταστροφικά αποτελέσματα.
Η προστασία της ζωής του λαού δεν ήταν ποτέ προτεραιότητα. Τα αναγκαία μέτρα αντιπυρικής, αντιπλημμυρικής, αντισεισμικής θωράκισης σε πόλεις και χωριά δεν υλοποιούνται, γιατί δεν είναι “επιλέξιμα” για να σχεδιαστούν, να χρηματοδοτηθούν και να υλοποιηθούν με ευθύνη του κράτους.
Ο νέος νόμος “Ενεργή Μάχη”, που μεγάλο μέρος του στηρίχτηκε από τα κόμματα που έχουν κυβερνήσει, αποτελεί προσαρμογή του συνόλου του πολιτικού κρατικού, μηχανισμού, όλων των εμπλεκόμενων φορέων, των καπιταλιστικών επιχειρήσεων, στις ανάγκες της πολεμικής προετοιμασίας με τη δημιουργία της κάθετης δομής “διαχείρισης των κρίσεων”, για την καλύτερη και αποτελεσματικότερη διασύνδεση με το ΝΑΤΟ και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η λεγόμενη ανθεκτικότητα δεν εξυπηρετεί την προστασία του λαού από φυσικές καταστροφές, αλλά την επιδίωξη να αντιμετωπιστούν οι όποιες καταστροφές προκαλεί η συμμετοχή της χώρας και των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο. Στον νέο νόμο ανακάλυψαν και την “ελεγχόμενη καύση”, που δεν είναι ουδέτερο εργαλείο διαχείρισης αλλά μια υψηλού ρίσκου οικολογική διαταραχή, με μικρό περιθώριο διόρθωσης του σφάλματος.
Προκαλεί τον λαό ο πανηγυρισμός της κυβέρνησης για το “νέο επιχειρησιακό δόγμα”, τα κονδύλια του “Ταμείου Ανάκαμψης”, το πρόγραμμα “ΑΙΓΙΣ», το πρόγραμμα Antinero κλπ. Στην ίδια λογική των “μπαλωμάτων” είναι και το πολυδιαφημισμένο “RescEU” που ανακυκλώνει τις ελλείψεις εναέριων μέσων σε όλη την ΕΕ, καθηλώνει απαραίτητα αεροσκάφη σε κάθε κράτος και αν αυτά φτάσουν είναι πολύ αργά και δεν αρκούν.
Την ίδια στιγμή το Πυροσβεστικό Σώμα αφήνεται έρμαιο στις δυνητικές φυσικές καταστροφές, χωρίς ομογενοποίηση και ενδυνάμωση του προσωπικού του με προσλήψεις μόνιμων πυροσβεστών. Οι μόνιμοι πυροσβεστικοί υπάλληλοι μετά βίας ξεπερνούν τις 10.500, με τον μέσο όρο ηλικίας τους να είναι πάνω από 48 έτη. Οι επιμέρους προσλήψεις προσωπικού ορισμένου χρόνου όπως των 150 Πυροσβεστών “Επί Θητεία” ή η δημιουργία των “Ειδικών Μονάδων Δασικών Επιχειρήσεων” υπονομεύουν την ανάγκη για ενιαία και αποτελεσματική επιχειρησιακή εκπαίδευση και λειτουργία του συνόλου του προσωπικού.
Οι 3.500 κενές θέσεις, με βάση το “πετσοκομμένο” οργανόγραμμα που η κυβέρνηση έφτιαξε, συνεχίζουν να υπάρχουν. Σ’ αυτά κενά προστίθενται κι εκείνα της Δασικής Υπηρεσίας, όπου λείπουν περίπου 1.500 δασολόγοι και 10.000 δασεργάτες. Οι Πυροσβέστες, λόγω των ελλείψεων, υπόκεινται όλο το χρόνο και ιδιαίτερα την αντιπυρική περίοδο, σε διαρκείς μετακινήσεις, υπερεργασία χωρίς κανέναν περιορισμό, σε διαρκείς επιφυλακές, σε παραβίαση των ρεπό και σε μεταθέσεις για κάλυψη αναγκών. Οι αυξημένες ανάγκες της αντιπυρικής περιόδου “μπαλώνονται”, με εθελοντές, με εποχικούς, με συμβασιούχους και με ενίσχυση του αυταρχισμού.
Η πρόβλεψη των τιμωρητικών μεταθέσεων και μετακινήσεων των πυροσβεστών καθώς και η εργασιακή τρομοκρατία έρχονται να επιβάλλουν την αναγκαία για το κράτος “σιγή νεκροταφείου”, σε συνθήκες που το Πυροσβεστικό Σώμα εμπλέκεται στην πολεμική προετοιμασία. Αυτό άλλωστε επιβεβαίωσε και η συμμετοχή της 1ης ΕΜΑΚ στην επιχείρηση στη Λετονία κατά πυρηνικού και χημικού πολέμου.
Στα προβλήματα αυτά προστίθενται ο χαμηλός μισθός, η μη αναγνώριση του επαγγέλματος ως βαρύ, επικίνδυνο και ανθυγιεινό, τα ακατάλληλα κτίρια, οι διαφορετικές σχέσεις εργασίας, η ακρίβεια που τσακίζει κόκαλα και αναγκάζει τους πυροσβέστες να κάνουν άλλες δουλειές.
Φέτος η Κυβέρνηση ξεπέρασε κάθε όριο με την ανάθεση “αστυνομικών” καθηκόντων ελέγχου των καταγγελιών για ακαθάριστα οικόπεδα στους πυροσβέστες, την στιγμή που θα “τρέχουν και δεν θα φτάνουν” για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών.
Στην Τοπική Διοίκηση, όπου η Κυβέρνηση έχει φορτώσει νέες ευθύνες, οι απαραίτητες υποδομές και τα έργα δε χρηματοδοτούνται. Η πολιτική προστασία των δήμων δεν στελεχώνεται με προσωπικό και δεν εξοπλίζεται με μέσα. Τα τμήματα Πολιτικής Προστασίας αποτελούν ουσιαστικά μια ακόμα αναφορά στους οργανισμούς εσωτερικής υπηρεσίας Περιφερειών και Δήμων, χωρίς προσωπικό και εξοπλισμό, με τα σχέδια τύπου “Ιόλαος 2” να παραμένουν μόνο στα χαρτιά.
Κανένας σχεδιασμός διαφυγής δεν υπάρχει για εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους που ζουν και εργάζονται σε περιοχές που κινδυνεύουν άμεσα από ένα Βιομηχανικό Ατύχημα Μεγάλης Έκτασης. Το παράδειγμα του Περάματος επιβεβαίωσε ότι ο λαός της ευρύτερης περιοχής είναι εκτεθειμένος στον κίνδυνο.
Την ίδια στιγμή η ακρίβεια και η ενεργειακή φτώχεια που πλήττει τη λαϊκή οικογένεια δημιουργεί νέους κινδύνους πυρκαγιών σε οικιστικές περιοχές. Οι ίδιοι κίνδυνοι αυξάνονται κι από την υποχρηματοδότηση στη συντήρηση δημοσίων και δημοτικών κτιρίων, κάτι που αναδεικνύεται από τις όλο και πιο συχνές πυρκαγιές σε νοσοκομεία.
Η πολιτική αυτή είναι σε αντίθετη κατεύθυνση με τις πραγματικές ανάγκες προστασίας της ζωής και της λαϊκής περιουσίας, των δασών, του περιβάλλοντος από τις δασικές πυρκαγιές.
ΕΡΩΤΩΝΤΑΙ οι κ.κ. Υπουργοί τι μέτρα θα πάρει η κυβέρνηση ώστε να υλοποιηθούν οι είκοσι παρακάτω άξονες που προτείνει το ΚΚΕ:
- Ουσιαστική αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης για την προστασία της ζωής και της περιουσίας του λαού, του περιβάλλοντος και φυσικού κάλλους με φορολόγηση του μεγάλου κεφαλαίου.
- Την κατάργηση όλου του αντιλαϊκού νομικού πλαισίου για τα δάση και τη χρήση γης γενικότερα, που ψήφισαν οι κυβερνήσεις της ΝΔ του ΠΑΣΟΚ και του ΣΥΡΙΖΑ, που εξυπηρετεί το κεφάλαιο και τις κερδοφόρες επιδιώξεις του. Ιδιαίτερα την απόσυρση του Ν 5106/2024 με τον οποίο εκχωρεί τη διαχείριση των δασών στους ξυλοβιομήχανους και ξυλέμπορους, οδηγώντας σε υποβάθμιση και καταστροφή τους.
- Να υπάρξει συνολική ενιαία και συνδυασμένη διαχείριση και προστασία των δασών και σε αυτό το πλαίσιο, για την εκπόνηση δασοτεχνικών μελετών και εκτέλεση των δασοτεχνικών έργων διαχείρισης και αντιπυρικής προστασίας, που θα αφορούν εκτός των άλλων και προστασίας του εδάφους, αντιμετώπισης πλημμυρικών φαινόμενων, μέτρα βοήθειας της φυσικής αναγέννησης και αναδάσωσης από τη δασική υπηρεσία.
- Ενιαίο σύγχρονο αντιπυρικό σχεδιασμό, με αποκλειστική ευθύνη του κράτους και κύριο βάρος στην πρόληψη, στην ειδική διαχείριση της δασικής βλάστησης.
- Εξασφάλιση των αναγκαίων μέσων υποδομών και αύξηση της χρηματοδότησης από τον κρατικό προϋπολογισμό για τον τομέα δασών.
- Μέτρα προστασίας από καταπατήσεις, εκχερσώσεις και άλλες προσπάθειες αλλαγής του χαρακτήρα των καμένων δασών και δασικών εκτάσεων. Καμία αλλαγή στον χαρακτήρα και τη χρήση γης.
- Τη συντήρηση και την αντιπυρική προστασία των αστικών ιστών, ιδιαίτερα των περιοχών που γειτνιάζουν με περιαστικά δάση και βιομηχανικές ζώνες, των δημοσιών κτιρίων, νοσοκομείων, εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, υπηρεσιών κ.α.
- Κατάργηση του κανονισμού πυροπροστασίας (ΚΥΑ 5590419-5-2023) των ακινήτων που βασίζεται στην ατομική ευθύνη. Χρειάζεται πρόβλεψη για τον καθαρισμό των οικοπέδων με ευθύνη των δήμων. Χρειάζεται να παίρνονται υπόψη εισοδηματικά και κοινωνικά κριτήρια για τους ιδιοκτήτες. Να δίνεται κρατική χρηματοδότηση στους δήμους και να στελεχώνονται με μόνιμο προσωπικό. Χρειάζεται πλήρης απεμπλοκή του Πυροσβεστικού Σώματος από τον έλεγχο των ακαθάριστων οικοπέδων.
- Να ληφθούν όλα τα αναγκαία μέτρα απομάκρυνσης επικίνδυνων βιομηχανικών μονάδων από αστικές περιοχές, όπως και εκπόνηση σχεδίων και έργων για την προστασία της ζωής εργαζομένων που ζουν κι εργάζονται σε βιομηχανικά και λιμενικά κέντρα.
- Ενίσχυση των αρμόδιων δυνάμεων πυροπροστασίας στην Πυροσβεστική, Δασική, Τοπική και Περιφερειακή Διοίκηση, υγειονομικές υπηρεσίες και σε κάθε αρμόδιο φορέα, με προσλήψεις του αναγκαίου μόνιμου προσωπικού όλων των ειδικοτήτων σε νέα οργανογράμματα, που να ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες, με σύγχρονες δομές και οργάνωση. Μονιμοποίηση όλων των εποχικών και επί θητεία πυροσβεστών (πενταετών, επταετών), ώστε να καταργηθούν οι διαφορετικές εργασιακές σχέσεις και υπηρεσιακές καταστάσεις.
- Την κατάργηση της αδιανόητης υπερεργασίας των πυροσβεστών, με το πρόσχημα των «έκτακτων αναγκών» και τη διαρκή επίκληση μερικών και γενικών επιφυλακών για προληπτικούς λόγους.
- Εφαρμογή ενός σύγχρονου μισθολογίου με αυξήσεις στους μισθούς, που θα λαμβάνει υπόψιν και το σημερινό κόστος ζωής. Την επαναφορά του 13ου και 14ου μισθού και σύνταξης. Την εφαρμογή πενθήμερης βδομάδας εργασίας με πλήρη αποζημίωση των υπερωριών, των νυχτερινών, των εξαιρέσιμων και αργιών, όπως προβλέπεται για όλους τους δημόσιους υπαλλήλους.
- Τη χορήγηση όλων των ως τώρα συσσωρευμένων οφειλόμενων ρεπό στους πυροσβέστες. Να δίνονται τα ρεπό «στην ώρα τους» ώστε να ανακάμπτει ο οργανισμός των πυροσβεστών και να προστατεύεται η υγεία τους.
- Να καταργηθεί κάθε αντεργατική διάταξη που προωθεί ελαστικές σχέσεις εργασίας, απλήρωτες υπερωρίες, εξαντλητικά ωράρια με τη δικαιολογία των ολοένα και πιο συχνών «εκτάκτων» υπηρεσιακών αναγκών.
- Να ενταχθεί το προσωπικό του ΠΣ στα Βαρέα, Επικίνδυνα και Ανθυγιεινά επαγγέλματα και να δοθεί το αντίστοιχο επίδομα.
- Να ληφθούν σύγχρονα μέτρα για την προστασία της Υγείας και την Ασφάλεια των Πυροσβεστών, επιστημονικά τεκμηριωμένα, και λόγω του καρκινογόνου χαρακτήρα του πυροσβεστικού επαγγέλματος. Απαρέγκλιτη εφαρμογή τους στα συμβάντα, ειδικά σχετικά με τον μέγιστο χρόνο εργασίας και τον ελάχιστο χρόνο ανάπαυσης. Να λυθούν τα προβλήματα με την ελλιπή μέριμνα των πυροσβεστών που επιχειρούν στα συμβάντα και συγκεκριμένα με τη σίτιση, τη διαμονή, την ανάπαυση.
- Να ενισχυθούν κυρίως και να ανανεωθούν τα πυροσβεστικά οχήματα διαφόρων κατηγοριών, ο εξοπλισμός τους όπως και τα πλωτά μέσα για τους πυροσβεστικούς σταθμούς.
- Να ενισχυθεί και να ανανεωθεί ο κρατικός εναέριος στόλος αεροπυρόσβεσης και διάσωσης, παίρνοντας υπόψη την αποτελεσματικότητα της χρήσης του ως μέσου, καθώς και τις ιδιαίτερες γεωμορφολογικές συνθήκες της χώρας μας.
- Να σταματήσουν να διώκονται οι πυροσβέστες που καταγγέλλουν και διαμαρτύρονται για προβλήματα και ελλείψεις στην υπηρεσία τους. Να καταργηθεί κάθε απαράδεκτη τιμωρητική πρόβλεψη που ενισχύει τον αυταρχισμό μέσα στις υπηρεσίες.
- Να αποστρατιωτικοποιηθεί πλήρως το Πυροσβεστικό Σώμα, να αποχαρακτηριστεί από Σώμα Ασφαλείας και να μετατραπεί σε πολιτική διοικητική υπηρεσία, στη βάση της εξυπηρέτησης της κοινωνικής αποστολής του, με αρμοδιότητες την αντιμετώπιση των πυρκαγιών, τις διασώσεις, την πρόληψη και πυροπροστασία».
