“Έσμιξε η μπλούζα το χακί, φαντάρος τον εργάτη κι αστράφτουν όλοι μια καρδιά-βουλή, σφυγμός και μάτι”.
Με αυτά τα λόγια περιγράφει ο ποιητής της Ρωμιοσύνης, ο Γ. Ρίτσος, με τον «Επιτάφιό» του που μας ανασταίνει, μια στιγμή, μια εικόνα από το μοιρολόι της μάνας του εργάτη του Μάη του 36 στη Θεσσαλονίκη. Δεν είναι κλάμα παρηγόριας και θλίψης. Είναι κραυγή-κάλεσμα για αγώνα. Είναι οργισμένη φωνή και καρδιά, υψωμένο χέρι γροθιά που ζητά τίμια εκδίκηση για τους εκμεταλλευτές και δολοφόνους.
Αυτούς τους στίχους θα βρει γραμμένους σ’ ένα από τα “ταμπλώ” της Έκθεσης Ιστορικού και Αρχειακού Υλικού «Ο δικός μας κόκκινος Μάης, 1936. Τα δικά μας χνάρια στο διάβα της ιστορίας, στην περπατησιά του μέλλοντος», κάθε φαντάρος, αξιωματικός κι υπαξιωματικός που θα την επισκεφθούν.
Η Έκθεση Ιστορικού και Αρχειακού Υλικού που άνοιξε τις πύλες της την 1η Μάη στα Παλαιά Σφαγεία, στο κτίριο «Labbatoir» (26ης Οκτωβρίου 35), μια πρωτοβουλία της ΚΟ Κεντρικής Μακεδονίας του ΚΚΕ για τα 90 χρόνια από τη μεγάλη απεργία των καπνεργατών στη Θεσσαλονίκη το Μάη του 1936. Ολοκληρώνεται την Τρίτη 12 Μαΐου.
Μάθημα ιστορίας για τους φαντάρους που υπηρετούν την θητεία τους
Ευκαιρία για κάθε φαντάρο που υπηρετεί την στρατιωτική του θητεία κοντά στη Θεσσαλονίκη να έρθει σε επαφή με την ιστορία του τόπου μας, του εργατικού κινήματος αλλά και να βγάλει σημαντικά συμπεράσματα για το σήμερα και την αγωνιστική στάση των φαντάρων μέσα και έξω από τα στρατόπεδα.
Διαβάζουμε σ’ ένα σημείο της Έκθεσης:
“Στην κηδεία των θυμάτων συμμετέχει μια λαοθάλασσα 150.000 ανθρώπων. Ψάλλουν το “Πένθιμο Εμβατήριο”. Αξιωματικοί και φαντάροι αγκαλιάζονται με τους πολίτες. Γυναίκες απ’ τα μπαλκόνια της πόλης ραίνουν τους διαδηλωτές με λουλούδια. Οι εργάτριες στολίζουν με λουλούδια τις κάννες των όπλων της στρατιωτικής δύναμης που ακολουθούσε τη διαδήλωση”.
Ενώ στην χρονολογική εξιστόρηση των γεγονότων το μάτι μας τραβάει το εξής:
“10 Μάη – Ξεχωριστή στιγμή η συναδέλφωση στρατού- λαού“
“Οι φαντάροι της Θεσσαλονίκης ήταν παιδιά της πόλης. Πολλοί από αυτούς εργάζονταν πριν τον στρατό με τους απεργούς ή είχαν συγγενείς εργάτες στην πόλη. Γι’ αυτό και παρακούοντας τις εντολές των ανωτέρων τους δεν προχώρησαν σε επίθεση κατά των εργατών. Αγκαλιασμένος ο λαός με το στρατό προχωρά σαν ένα τεράστιο κύμα προς το νεκροταφείο. Οι αστυνομικοί μπροστά σ’ αυτή την κατάσταση παίρνουν τα όπλα από τους στρατιώτες που δεν υπακούν τις εντολές“.
Η Έκθεση
Ο επισκέπτης έχει τη δυνατότητα να ξεναγηθεί και να γνωρίσει τα γεγονότα της μεγάλης απεργίας των καπνεργατών μέρα – μέρα. Να γνωρίσει τα όσα προηγήθηκαν του Μάη του ’36, να κατανοήσει τη σημασία της ίδρυσης εργατικών σωματείων από τις αρχές του 20ού αιώνα στη Θεσσαλονίκη, τον ρόλο της Φεντερασιόν, όπως και της συμβολής του ΚΚΕ στην οργάνωση του εργατικού – λαϊκού κινήματος, όλα τα προηγούμενα χρόνια των δεκαετιών του 1920 και 1930.
Να συνδέσει τα γεγονότα με τις συνθήκες μέσα στις οποίες έδρασαν οι καπνεργάτες και άλλοι εργαζόμενοι της εποχής, συνθήκες οικονομικής καπιταλιστικής κρίσης, ανόδου του φασισμού, προετοιμασίας του Β’ Παγκόσμιου Ιμπεριαλιστικού Πολέμου, έντασης της καταστολής και της εκμετάλλευσης.
Να δει την παρακαταθήκη που άφησε ο ηρωικός Μάης του 1936, τα επόμενα χρόνια του αγώνα για την απελευθέρωση της χώρας από την τριπλή κατοχή, των δεκαετιών του 1950 και 1960, της δικτατορίας του 1967-1974, μέχρι και τις μέρες μας.
Η Έκθεση, μέσα από την πρωτότυπη μορφή της συνδυάζει την παρουσίαση αρχειακού και ιστορικού υλικού, με τις νέες τεχνολογίες και την αξιοποίηση της εικόνας και του ήχου, εικαστικές κατασκευές, αντικείμενα και μηχανές της εποχής. Ενώ ο διαδραστικός χαρακτήρας της προσφέρει επιπλέον στον επισκέπτη μία μοναδική εμπειρία ιστορικής γνώσης και βαθύτερης αφομοίωσης των συμπερασμάτων της εποχής.
Οι θεματικές εκδηλώσεις στην Έκθεση σήμερα και το Σαββατοκύριακο
Παρασκευή 8 Μάη, 8 μ.μ.:
– «Ο κόκκινος Μάης, διδάγματα από τις μεγάλες στιγμές του ταξικού αγώνα», με ομιλητή τον Κώστα Σκολαρίκο, μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ και επικεφαλής του Τμήματος Ιστορίας της ΚΕ.
– «Μάης ’36: Καρπός της ταξικής πάλης», με ομιλητή τον Κώστα Τζιάρα, ιστορικό, μεταδιδακτορικό ερευνητή στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του ΑΠΘ, μέλος του Τμήματος Ιστορίας της Επιτροπής Περιοχής Κεν. Μακεδονίας του ΚΚΕ.
Κυριακή 10 Μάη, 8 μ.μ.: «Η μάνα στους κοινωνικούς και πολιτικούς αγώνες. Από τον θρήνο, πρωταγωνίστρια στην πάλη του λαού». Θα μιλήσουν οι: Ελένη Βασάρα, μητέρα της Αγάπης Τσακλίδου, γραμματέας του Συλλόγου Συγγενών Θυμάτων των Τεμπών, Μαρία Γιαλιά, μέλος της ΤΕ Τηλεπικοινωνιών – Πληροφορικής – Έρευνας Κεντρικής Μακεδονίας του ΚΚΕ και μέλος του ΔΣ του ΣΕΤΗΠ.
- Για πληροφορίες σχετικά με τη λειτουργία και το πρόγραμμα, στα τηλέφωνα: 6947430124 και 6979547950.
- Η πρόσβαση στην Έκθεση μπορεί μπορεί να γίνει με τα λεωφορεία του ΟΑΣΘ, από τις γραμμές: 31 (Βούλγαρη – ΚΤΕΛ), 40, 40Κ (Ν.Σ. Σταθμός – Καλοχώρι), 45Υ (ΚΤΕΛ – ΙΚΕΑ), στη στάση «Σφαγεία».
