Φθινοπωρινές προβλέψεις της Κομισιόν: Το «μάρμαρο» της πολεμικής εμπλοκής και των «αβεβαιοτήτων» πληρώνουν οι λαοί

Επιβράδυνση της ανάπτυξης, με τον πληθωρισμό να παραμένει σε υψηλά επίπεδα και το ενεργειακό κόστος να πιέζει παραπέρα τα λαϊκά νοικοκυριά, προβλέπει για την ελληνική οικονομία η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις φθινοπωρινές οικονομικές της προβλέψεις.

Παράλληλα αναδεικνύει την ανάγκη «ενίσχυσης των ιδιωτικών επενδύσεων» (με τον λογαριασμό να τον πληρώνει και πάλι ο λαός, με φοροληστεία και νέα αντιλαϊκά μέτρα), καθώς η ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης περιορίζει σταδιακά τη συμβολή των ευρωπαϊκών κονδυλίων στην οικονομική δραστηριότητα.

Ειδικότερα, η ανάπτυξη αναμένεται να διαμορφωθεί στο 1,8% το 2026, για να υποχωρήσει στο 1,5% τόσο το 2027 όσο και το 2028. Κατά την Κομισιόν, η αύξηση των τιμών της Ενέργειας θα συνεχίσει να περιορίζει το πραγματικό εισόδημα των νοικοκυριών και να συγκρατεί την κατανάλωση, ενώ το υψηλό ενεργειακό κόστος, οι αυστηρότερες συνθήκες χρηματοδότησης και η σταδιακή ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης αναμένεται να περιορίσουν και την επενδυτική δραστηριότητα.

Την ίδια ώρα, η ενεργειακή κρίση τροφοδοτεί νέες ανατιμήσεις. Ο πληθωρισμός προβλέπεται να φτάσει στο 4,1% το 2026, από 3,8% το τρίτο τρίμηνο, και να υποχωρήσει στο 3,2% το 2027 και στο 2,4% το 2028. Η Κομισιόν εκτιμά ότι οι αυξήσεις στην Ενέργεια θα μετακυλιστούν και στις τιμές των υπόλοιπων αγαθών και υπηρεσιών.

Στην αγορά εργασίας η ανεργία αναμένεται να συνεχίσει να μειώνεται, φτάνοντας στο 7,7% το 2028. Ωστόσο η μακροχρόνια ανεργία, που διαμορφώθηκε στο 4,3% το δεύτερο τρίμηνο του 2026, παραμένει η υψηλότερη στην ΕΕ, ενώ η αύξηση των μισθών προβλέπεται να επιβραδυνθεί παραπέρα, την ώρα που ήδη «κοιτάζει με το κιάλι» ακόμα και τις βασικές ανάγκες των λαϊκών στρωμάτων.

Στην άλλη όψη του ίδιου νομίσματος, στο δημοσιονομικό πεδίο και στα ταμεία του αστικού κράτους που θα συνεχίσουν να τροφοδοτούν το κεφάλαιο με φρέσκο χρήμα και έναν νέο κύκλο δανεισμού, αναμένεται η διατήρηση των υψηλών ματωμένων πλεονασμάτων, τα οποία όμως προβλέπεται να υποχωρήσουν από 5,1% του ΑΕΠ το 2025 σε 4,1% το 2026 και 3,7% το 2027.

Παράλληλα το δημόσιο χρέος αναμένεται να συνεχίσει την πτωτική του πορεία, από 140,8% του ΑΕΠ τον Ιούνη του 2026 σε 126,6% το 2028. Ο επίτροπος Οικονομίας Βάλντις Ντομπρόβσκις επεσήμανε πάντως ότι παραμένει υψηλό και υπογράμμισε την ανάγκη συνέχισης της δημοσιονομικής προσπάθειας, μην αφήνοντας κανένα περιθώριο «χαλαρότητας» για την αντιλαϊκή επίθεση.

Επιβράδυνση της ανάπτυξης και πληθωρισμός στα ύψη

Σε ό,τι αφορά συνολικά την Ευρωζώνη, η Κομισιόν προβλέπει πως παρά την ανθεκτικότητα των εξαγωγών του προηγούμενου διαστήματος η ανάπτυξη θα συνεχίσει να «σέρνεται», οι πληθωριστικές πιέσεις και το κόστος της Ενέργειας να επηρεάζουν την «ανταγωνιστικότητα» του κεφαλαίου και οι «αβεβαιότητες» των ανταγωνισμών θα συνεχίσουν να επηρεάζουν.

Ειδικότερα, η ανάπτυξη στην Ευρωζώνη προβλέπεται να διαμορφωθεί σε 1,2% το 2026 και το 2027, για να αυξηθεί ελαφρώς σε 1,3% το 2028. Σε επίπεδο ΕΕ η ανάπτυξη εκτιμάται σε 1,4% για το 2026 και το 2027 και σε 1,5% για το 2028. Την ίδια ώρα ο πληθωρισμός στην ΕΕ προβλέπεται να φτάσει το 3,3% το 2026 και το 3,2% το 2027, πριν υποχωρήσει σε 2,3% το 2028, με την Κομισιόν να αναμένει αντίστοιχη πορεία και στην Ευρωζώνη.

Η έκθεση προβλέπει ακόμα ότι η άνοδος του ενεργειακού κόστους μεταφέρεται σταδιακά στις τιμές των τροφίμων και άλλων βασικών αγαθών, με τα νοικοκυριά χαμηλότερου εισοδήματος να δέχονται τις μεγαλύτερες πιέσεις. Την ίδια ώρα η αύξηση του πληθωρισμού οδηγεί τις κεντρικές τράπεζες σε αυξήσεις επιτοκίων, επιβαρύνοντας τον δανεισμό και περιορίζοντας τη ζήτηση.

Παράλληλα η έκθεση καταγράφει το μεγάλωμα των ελλειμμάτων εξαιτίας της πολεμικής εμπλοκής και προετοιμασίας: «Τα δημόσια ελλείμματα αναμένεται να αυξηθούν σημαντικά φέτος, ως αποτέλεσμα της αύξησης των αμυντικών δαπανών, της αύξησης των δαπανών για τόκους και ορισμένων νέων μέτρων για την προστασία των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων από τις υψηλές τιμές Ενέργειας», αναφέρει, προβλέποντας το συνολικό έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης στην ΕΕ να αυξηθεί από 3,1% σε 3,6% φέτος, ακολουθούμενο από περαιτέρω μικρές αυξήσεις τόσο το 2027 όσο και το 2028, με παρόμοια τάση που αναμένεται στη ζώνη του ευρώ.

Ενδεικτικές είναι και οι προβλέψεις για την αύξηση των μισθών κατά 3,8% φέτος και 3,7% το επόμενο έτος (κάτω από τις προβλέψεις της άνοιξης και την περιβόητη αύξηση της παραγωγικότητας) και αισθητή επιβράδυνση το 2028. Συνολικά το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα προβλέπεται να αυξηθεί με ασθενέστερο ρυθμό απ’ ό,τι την άνοιξη, δεδομένης της σημαντικής αύξησης του κόστους ζωής.

Σε ό,τι αφορά τις «αβεβαιότητες», η Κομισιόν συνδέει τους κινδύνους για τις οικονομικές προοπτικές με την εξέλιξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και τις διαταραχές στις ενεργειακές ροές μέσω του Πορθμού του Ορμούζ. Σημειώνει ότι ακόμα και η πλήρης επαναλειτουργία του δεν θα οδηγήσει σε άμεση αποκατάσταση της προσφοράς, λόγω των ζημιών στις ενεργειακές υποδομές.

Στους κινδύνους περιλαμβάνονται επίσης η συνέχιση του πολέμου στην Ουκρανία και οι αυξανόμενες υβριδικές απειλές, οι εμπορικές εντάσεις και το ενδεχόμενο νέας ανόδου των μακροπρόθεσμων επιτοκίων, που θα επιβάρυνε τα δημόσια οικονομικά και την ανάπτυξη. Επιπλέον, οι υψηλές αποτιμήσεις στις χρηματιστηριακές αγορές, ιδίως στις ΗΠΑ, τις καθιστούν ευάλωτες σε διορθώσεις, ενώ τα ακραία καιρικά φαινόμενα μπορεί να προκαλέσουν νέες διαταραχές στην παραγωγή και ανατιμήσεις.

Από την άλλη, εκτιμά ότι η ταχύτερη υιοθέτηση της Τεχνητής Νοημοσύνης και οι αυξημένες επενδύσεις σε «άμυνα», υποδομές και βιομηχανικό εκσυγχρονισμό ενδέχεται να ενισχύσουν την οικονομική δραστηριότητα.

Αναδημοσίευση από τον «Ριζοσπάστη» – 18/11/2026

Ετικέτες: ,

Δείτε ακόμα...