Η γεωπολιτική διάσταση της σύγκρουσης Αρμενίας-Αζερμπαϊτζάν (Γ)

ναγκόρνο καραμπάχ

 ΜΙΑ ΠΡΩΤΗ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗΣ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΑΥΣΗ ΤΟΥ ΠΥΡΟΣ

Σε συνέχεια των δύο προηγούμενων άρθρων, στις 9 Νοέμβρη αποφασίσθηκε η κατάπαυση του πυρός  μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν. Τη συμφωνία υπέγραψαν ο Πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν, Ιλχάμ Αλίεφ, ο Πρωθυπουργός της Αρμενίας, Νικόλ Πασινιάν και ο Πρόεδρος της Ρωσικής Ομοσπονδίας, Βλαντίμιρ Πούτιν.  Εκτός του τερματισμού των εχθροπραξιών, αποφασίστηκε  και η ανάπτυξη ρωσικών ενόπλων δυνάμεων στην εμπόλεμη ζώνη, για να επιτηρήσει και να εξασφαλίσει την ειρηνευτική διαδικασία, για μια πενταετία με προοπτική παράτασης της παραμονής.

Στη συμφωνία αποτυπώνεται η στρατιωτική επικράτηση του Αζερμπαϊτζάν, καθώς κατοχυρώνει πλέον εδάφη που ήλεγχε προηγουμένως η Αρμενία. Ακριβώς λοιπόν, αυτή η «οδυνηρή», δια στόματος του Αρμένιου Πρωθυπουργού, συμφωνία είναι αποτέλεσμα του υπάρχοντος συσχετισμού δυνάμεων αυτήν τη στιγμή στην περιοχή. Το Αζερμπαϊτζάν, εκμεταλλευόμενο την στρατιωτική του υπεροχή, τη στήριξη της Τουρκίας και την ουδετερότητα της Ρωσίας- για τους δικούς της λόγους, είναι ο νικητής αυτής της αντιπαράθεσης.

 Η Ρωσία, έστω και καθυστερημένα, αποδέχτηκε αυτήν τη νέα ισορροπία δυνάμεων στην περιοχή και επιδιώκει, μέσα από τη συμφωνία, της οποίας είναι συμβαλλόμενο μέρος, να συνεχίσει να διατηρεί τον γεωπολιτικό έλεγχο στα ευαίσθητα σύνορά της.  Η ανάπτυξη ρωσικών ενόπλων δυνάμεων στην περιοχή, τουλάχιστον για πέντε χρόνια, στέλνει ηχηρό μήνυμα προς πάσα κατεύθυνση και κυρίως  στο ΝΑΤΟ. Η φυσική παρουσία στρατιωτικών δυνάμεων των Ρώσων στην εμπόλεμη ζώνη του Ναγκόρνο Καραμπάχ, με το πρόσχημα της ειρηνευτικής δύναμης, εξυπηρετεί ευρύτερους στρατηγικούς στόχους του ρωσικού κεφαλαίου.

 Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η Αρμενία, εξαρτημένη γεωπολιτικά από τη Ρωσία και με σοβαρούς στρατιωτικούς και οικονομικούς δεσμούς, επιδίωξε τα τελευταία χρόνια να πραγματοποιήσει μια φιλοδυτική στροφή στην εξωτερική της πολιτική, εκφράζοντας τμήματα του κεφαλαίου που συνδέονται με τη δύση.  Είναι σοβαρό το ενδεχόμενο η Ρωσία να διατήρησε και αυτή τη στάση στην αζερο-αρμενική σύγκρουση, με σκοπό να φθαρεί ανεπανόρθωτα αυτή η επιλογή και οι πολιτικοί της εκφραστές.

 Αυτή η νέα ισορροπία δυνάμεών, όπως ο σύγκρουση τη διαμόρφωσε, βγάζει κερδισμένη και την Τουρκία, καθώς πλέον υπάρχει άμεση γεωγραφική σύνδεση με το Αζερμπαϊτζάν. Ακόμη σημαντικότερο όμως, η Τουρκία διεκδικεί ρόλο στα παζάρια που ξεκινούν, ενώ θα αξιοποιήσει τόσο στο εσωτερικό της όσο και στο εξωτερικό, τη στήριξή  της  στην αζέρικη επικράτηση.

Σε κάθε ενδεχόμενο, και αυτή η ειρηνευτική συμφωνία, όπως και οι προηγούμενες, έχει προσωρινό χαρακτήρα, και μπορεί πολύ βραχύχρονο στις σημερινές οξυμένες συνθήκες. Οι αιτίες που οδήγησαν στη σύγκρουση παραμένουν. Ο αρμενικός  και ο αζέρικος λαός ματώνουν κυριολεκτικά για λογαριασμό των παζαριών, των αντιθέσεων και των συγκρούσεων των καπιταλιστών, ντόπιων και ξένων. Όσες συμφωνίες και να υπογραφούν, όσο η πολιτική του κεφαλαίου θα είναι κυρίαρχη, προοπτική ειρήνης και συνεργασίας σαν αυτή που γνώρισαν οι λαοί αυτοί, επί σοσιαλιστικής οικοδόμησης, δεν μπορεί να υπάρξει.

Πανούσης Αλέξης
Απόφοιτος του μεταπτυχιακού Γεωπολιτικής Ανάλυσης,
Γεωστρατηγικής Σύνθεσης και Σπουδών Άμυνας και Διεθνούς Ασφάλειας

Δείτε ακόμα...