Η “Κρίση πυραύλων” στην Κούβα, μύθοι και πραγματικότητα

Αμερικανικό αεροσκάφος παρακολουθεί σοβιετικό πλοίο που κατευθύνεται στην Κούβα2
Αμερικανικό αεροσκάφος παρακολουθεί σοβιετικό πλοίο που κατευθύνεται στην Κούβα

Γράφει η Νίνα Λ. Χρούστσοβα
Στο νέο βιβλίο που κυκλοφορεί (Serhii Plokhy – Nuclear Folly) –αναφέρει η Χρούστσοβα, φαίνεται πως η πυρηνική αντιπαράθεση του 1962 (σσ. κρίση των πυραύλων» στην Κούβα) «συνέβη» επειδή Αμερικανοί και Σοβιετικοί, «λειτουργούσαν υπό αμοιβαία δυσπιστία», και «απλώς παρεξήγησαν ο ένας τον άλλον».
Αντίστοιχα σήμερα αν και Βλαντίμιρ Πούτιν – Τζο Μπάιντεν ισχυρίζονται ότι αναζητούν μια «σταθερή και προβλέψιμη» σχέση, ο κίνδυνος καταστροφικού λανθασμένου υπολογισμού δεν είναι λιγότερο επικίνδυνος.
Καθώς ο Πρόεδρος των ΗΠΑ προετοιμάζεται να συναντηθεί με τον Ρώσο ομόλογό του, τα διακυβεύματα δε δείχνουν αντίστοιχα με τη σοβαρότητα της κατάστασης.

Με τις διμερείς σχέσεις σε «βαρομετρικό χαμηλό» μετά τον Ψυχρό Πόλεμο και τις ΗΠΑ να ανησυχούν περισσότερο για την Κίνα παρά για τη Ρωσία, είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι η σχέση μπορεί να επιδεινωθεί περαιτέρω.

Όμως –και αυτό είναι σωστό, όπως μας υπενθυμίζει ο ιστορικός Serhii Plokhy του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ στο νέο του βιβλίο, Nuclear Folly, μια νέα ιστορία της κρίσης των κουβανικών πυραύλων, η λανθασμένη κίνηση μπορεί πολύ εύκολα να οδηγήσει αυτούς τους παλιούς αντιπάλους στο γκρεμό της καταστροφής.

Στην πραγματικότητα η μεταφορά αυτού του μηνύματος ήταν ο πρωταρχικός σκοπός του Plokhy στη συγγραφή του βιβλίου. Όπως εξηγεί στην εισαγωγή, ζούμε σε μια «δεύτερη πυρηνική εποχή», που χαρακτηρίζεται από το ίδιο είδος «πυρηνικής ασφυξίας» που σηματοδότησε τη δεκαετία του 1950 και τις αρχές της δεκαετίας του 1960.
Η διαφορά είναι ότι παίρνουμε αυτήν την απειλή πολύ λιγότερο σοβαρά από ό,τι κάναμε το 1962.
Όπως σημειώνει ο Plokhy, «σήμερα υπάρχουν παγκόσμιοι ηγέτες με πιο υπεροπτική στάση απέναντι στα πυρηνικά όπλα και στον πυρηνικό πόλεμο» σε σύγκριση με τον πρόεδρο των ΗΠΑ John F. Kennedy και το σοβιετικό ηγέτη Νικήτα Χρουστσόφ.

Για να μας ταρακουνήσει, ο Plokhy δεν επαναλαμβάνει μόνο την ιστορία της κρίσης των πυραύλων της Κούβας, την ξαναγράφει. Σύμφωνα με την επικρατούσα ιστορική αφήγηση, ο κόσμος απέτρεψε τον πυρηνικό πόλεμο χάρη στους προσεκτικούς υπολογισμούς ενός λαμπρού προέδρου των ΗΠΑ, ο οποίος, με τη βοήθεια των στενότερων συμβούλων του, «κατάφερε να κάνει τις σωστές υποθέσεις και να βγάλει τα σωστά συμπεράσματα σχετικά με τις σοβιετικές προθέσεις και δυνατότητες»
Αλλά, όπως εξηγεί, η πραγματικότητα ήταν πολύ διαφορετική.

Βεβαίως εγώ, ως απόγονος του Χρουστσόφ, έχω ένα προσωπικό μερίδιο ευθύνης στο να αμφισβητήσω μια θεωρία που ουσιαστικά αγιάζει τον JFK. Στην πραγματικότητα, έχω επανεξετάσει την κρίση πυραύλων της Κούβας και άλλες αντιπαραθέσεις Χρουστσόφ-Κένεντι, αρκετές φορές γι ‘αυτό χαιρετίζω κάθε προσπάθεια που βοηθά με νέα στοιχεία.
Αυτό ισχύει ιδιαίτερα όταν η προσπάθεια γίνεται από κάποιον σαν τον Plokhy, του οποίου το προηγούμενο βιβλίο, το Τσερνομπίλ -Ιστορία της τραγωδίας, είναι από τα καλύτερα που έχουν γραφτεί ποτέ για το θέμα (πλησιάζοντας το επίπεδο του βραβείου Νόμπελ Σβετλάνα Αλεξέιβιτς 2005 το αριστούργημα Φωνές από το Τσέρνομπιλ).

Δυστυχώς οι υποθέσεις του Plokhy έχουν πολλά κενά.
Καταρχήν, υπερεκτιμά το ότι, σε αντάλλαγμα για την απόσυρση των σοβιετικών πυραύλων από την Κούβα, ο Κένεντι συμφώνησε να αποσύρει τους πυρηνικούς οπλισμένους πυραύλους της Αμερικής από την Τουρκία.
Φυσικά, αυτό ισχύει –αν και δεν αποκαλύφθηκε το 1962, προκειμένου να προστατευθεί η φήμη του Κένεντι (και ο Χρουστσόφ δεν ήταν κουτσομπόλης).

Αλλά οι πληροφορίες είναι ευρέως διαθέσιμες εδώ και δεκαετίες. Πιο προβληματικά, τα «αρχεία που έχουν αποχαρακτηριστεί πρόσφατα» και χρησιμοποιεί ο Plokhy που δεν είναι τόσο αξιόπιστα όσο πιθανώς θα ήθελε να πιστέψει. Άλλωστε, προέρχονται από την Ουκρανία. Τι είδους «ειδικά» αρχεία του Κρεμλίνου θα είχαν διατηρηθεί σε μια συστατική σοβιετική δημοκρατία και όχι στη Μόσχα; Παρομοίως προβληματικός, ο –κατά Plokhy «κατάλογος μαρτύρων» στην «χιονοστιβάδα των συγκρουόμενων εμπιστευτικών μηνυμάτων» του Χρουστσόφ. Σε τελική ανάλυση, ο αυτόπτης μάρτυρας είναι ο Ρουμάνος κομμουνιστής ηγέτης Gheorghe Gheorghiu-Dej, ένας αφοσιωμένος σταλινικός που πίστευε ότι ο Χρουστσόφ τον έφερε στη Μόσχα τον Οκτώβριο του 1962 για να τον σκοτώσει και να χρησιμοποιήσει το θάνατό του για να χειραγωγήσει τους Κινέζους να στηρίξουν τις σοβιετικές προσπάθειες υποστήριξης του Κουβανέζικου καθεστώτος του Φιντέλ Κάστρο..

Αυτό ήταν αρκετό για να πείσει πολλούς άλλους ιστορικούς να μην συμπεριλάβουν τους ισχυρισμούς του Gheorghiu-Dej – περί οργής Χρουστσόφ (σσ. θυμίζουμε την ιστορία –μάλλον ράδιο αρβύλα, που βγάζει το παπούτσι του στον ΟΗΕ και χτυπάει τα έδρανα) που χαρακτήρισε τον Κένεντι «εκατομμυριούχα πόρνη» και απείλησε να ρίξει πυρηνικά στον Λευκό Οίκο και να καταραστεί όποιον προφέρει τις λέξεις Αμερική ή Αμερικανός …
Υπάρχουν και οι Aleksandr Fursenko και Timothy Naftali, με το βιβλίο τους (1998) «One Hell of a Gamble» ενώ για Χρουστσόφ, Castro και Kennedy, μεταξύ 1958-1964 μιλούν 10άδες άλλοι ειδικοί και «ειδικοί», όλοι βασισμένοι στα αρχεία της KGB. Ο Michael Beschloss (The Crisis Years: Kennedy and Khrushchev, 1960-1963) και ο Michael Dobbs (One Minute to Midnight: Kennedy, Khrushchev and Castro on the Brink of Nuclear War) άφησαν επίσης εκτός των λεγόμενα του Gheorghiu-Dej.

Αντίθετα, ο Plokhy φαίνεται να υποτιμά την απερισκεψία της καταστροφικής εισβολής στον κόλπο των χοίρων του 1961 του JFK και διατείνεται ότι, έως ότου ο Χρουστσόφ εγκατέστησε πυραύλους στην Κούβα, το νησί ήταν δευτερεύουσας προτεραιότητας για τον JFK, παρά το γεγονός ότι βρίσκεται μόλις 90 μίλια από το Key West της Φλόριντα.

Ο Φιντέλ με τον υπΕξ της ΕΣΣΔ Μικογιάν

Η αλήθεια είναι ότι ο Χρουστσόφ έδωσε μεγάλη προσοχή στην Κούβα ακριβώς επειδή οι ΗΠΑ ήθελαν να ρίξουν την κυβέρνηση του Κάστρο. Έτσι, ενώ ο Plokhy ισχυρίζεται ότι αμφισβητεί την ιστορική μεροληψία των ΗΠΑ, δεν είναι αντικειμενικός αν και είναι ψαγμένος και πολύ λεπτομερής.
Περιγράφει αριστοτεχνικά ένα ευρύ καστ χαρακτήρων, δίνοντας ζωή στις σύνθετες σκηνές που αφηγείται και δίνοντας στους αναγνώστες μια αληθινή αίσθηση των έντονων εντάσεων – και του υπαρξιακού φόβου – που έπιασε τον κόσμο τον Οκτώβριο του 1962, καταλήγοντας τελικά στο ότι η κρίση των κουβανικών πυραύλων. συνέβη κυρίως επειδή οι Αμερικανοί και οι Σοβιετικοί «απλώς παρεξήγησαν ο ένας τον άλλο».

Το μήνυμα προς τους σύγχρονους αναγνώστες είναι ξεκάθαρο: ενώ τόσο ο Πούτιν όσο και ο Μπάιντεν ισχυρίζονται ότι επιδιώκουν μια «σταθερή και προβλέψιμη» διμερή σχέση, ο υπόλοιπος κόσμος πρέπει να είναι επιφυλακτικός για την ικανότητά τους να δημιουργήσουν μια.
σσ. Η Νίνα Λ. Χρουστσόβα, είναι Καθηγήτρια Διεθνών Υποθέσεων στο New School και συν-συγγραφέας (με τον Jeffrey Tayler), στο In Putin’s Footsteps: Searching the Soul of a Empire Across in Russia Eleven Zones Time.

Πηγή


Οκτώβρης 1962: Η κρίση των Πυραύλων στην Κούβα

Το θέμα, φυσικά δεν θα εξαντληθεί «ποτέ», δεδομένου πως πρόκειται για «καυτή πατάτα», που οι Αμερικανοί θα διαφυλάσσουν «για πάντα», ενώ η πρώην ΕΣΣΔ –που ήδη τότε ζούσε με τα μπούνια την «αποσταλινοποίηση» -βλ οπορτουνιστική στροφή μετά το 20ό συνέδριο, με τις ανατροπές του 1989-92 και την παλινόρθωση του καπιταλισμού, ξαναγράφει κι αυτή την ιστορία στα μέτρα της νέας κυρίαρχης τάξης.

Με αυτά τα δεδομένα περνάμε στην εξιστόρηση των γεγονότων, αναφέροντας και την περιρρέουσα οικονομικο-πολιτική κατάσταση της περιόδου

Τον Οκτώβρη του 1962 ξεσπά στην Κούβα η αποκληθείσα «Κρίση των Πυραύλων», οδηγώντας την ανθρωπότητα κοντά στο πυρηνικό ολοκαύτωμα, όταν αμερικανικό κατασκοπευτικό αεροσκάφος τύπου U-2 φωτογραφίζει σοβιετικά πυρηνικά όπλα στο νησί της επανάστασης.

Οι ΗΠΑ, όπως είναι γνωστό άρχισαν από την πρώτη στιγμή επιχειρήσεις για την ανατροπή της επαναστατικής κυβέρνησης με πιο γνωστή την απόβαση στον Κόλπο των Χοίρων, τον Απρίλη του 1961, που κατέληξε σε οδυνηρό φιάσκο για τους Αμερικανούς.
Μετά απ’ αυτό, οι μυστικές υπηρεσίες των ΗΠΑ επεξεργάστηκαν το σχέδιο εισβολής με την ονομασία «Operation Moongoose».
Το Πεντάγωνο διοργάνωνε παράλληλα αλλεπάλληλες στρατιωτικές ασκήσεις στην Καραϊβική με αντικείμενο ακριβώς την εισβολή σε νησιά.
Οι Αμερικανοί νόμιζαν ίσως ότι με τον τρόπο αυτό θα εκφόβιζαν το κουβανικό καθεστώς και θα το υποχρέωναν σε υποχωρήσεις.

Αντίθετα η κουβανική επανάσταση οργανώνει την άμυνά της και ζητάει τη βοήθεια της Σοβιετικής Ένωσης
«Η σταθερή πεποίθησή μας ότι ο ιμπεριαλισμός των Γιάγκηδων κάποτε και με μια οποιαδήποτε πρόφαση θα έριχνε τις στρατιωτικές δυνάμεις του σε άμεση επίθεση κατά της Κούβαςμας οδήγησε στην απόφαση να υπογράψουμε την κουβανοσοβιετική συμφωνία για εγκατάσταση στο έδαφός μας πυρηνικών όπλων“, δήλωσε αργότερα ο Φιντέλ, στην εισήγησή του στο 1ο Συνέδριο του Κομμουνιστικού Κόμματος Κούβας.

Στις 22-Οκτ-1962, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Τζον Κένεντι, κάνει λόγο για το ενδεχόμενο πυρηνικού πολέμου, αν απειληθεί η ασφάλεια των ΗΠΑ και ανακοινώνει το ναυτικό αποκλεισμό της Κούβας, το Σάββατο 27-Οκτ στην κορύφωση της κρίσης ο Χρουστσόφ, με επιστολή του στον Κένεντι, προτείνει την ταυτόχρονη απομάκρυνση των σοβιετικών πυραύλων από την Κούβα και των αμερικανικών από την Τουρκία ακριβώς την  ώρα, που ένα αμερικανικό κατασκοπευτικό U-2 εισβάλλει στο σοβιετικό εναέριο χώρο, πάνω από τη χερσόνησο Τσουκότκα, όπου είναι εγκαταστημένοι οι διηπειρωτικοί πύραυλοι της ΕΣΣΔ, δίνεται συναγερμός και τα σοβιετικά «Μιγκ» απογειώνονται για να το καταρρίψουν.
Οι Αμερικανοί υποχωρούν και λίγο αργότερα ο Κένεντι διατυπώνει πρόταση συμβιβασμού, που μπαίνει σε εφαρμογή στις 28-Οκτ.

Φιντέλ: «Ένας λαός που δεν φοβήθηκε, τότε στην κρίση του Οκτώβρη»

Η εγκατάσταση σοβιετικών πυρηνικών πυραύλων στην Κούβα προκάλεσε τη χειρότερη κρίση ολόκληρου του Ψυχρού Πολέμου, όταν, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, John F. Kennedy, ανακοίνωσε δημοσίως την επιβολή του ναυτικού αποκλεισμού στην Κούβα και έβαλε τις αμερικανικές δυνάμεις σε υψηλό επίπεδο, ξεκινώντας την κρίση του Οκτωβρίου (κρίση των πυραύλων).

Το Cubadebate και ο ιστότοπος Fidel Soldado de las Ideas  προβάλουν αποσπάσματα της συνέντευξης (24-Φεβ-1988)  του Comandante en Jefe (σσ |> προσωνύμιο του Φιντέλ)  στην δημοσιογράφο του αμερικανικού δικτύου NBC, María Shriver, στο Palacio de la Revolución (ΣΣ |> έδρα της κυβέρνησης της Κούβας και σήμερα του ΚΚ Κούβας, στου Υπουργικού Συμβουλίου κλπ).
Χθες είδαμε το Μουσείο της Επανάστασης και υπήρχε μέρος ενός αεροσκάφους U-2. Υπάρχει μια θεωρία ότι ένα δεύτερο U-2 καταρρίφθηκε στην κρίση του Οκτωβρίου και ότι ήταν οι Κουβανοί που το κατέρριψαν.

Ήταν ένα μόνο αεροπλάνο που καταρρίφθηκε στις τελευταίες ημέρες της κρίσης του Οκτώβρη. Είχαμε ήδη διακηρύξει σε όλους τους τόνους πως δεν θα επιτρέψουμε χαμηλές πτήσεις και ενημερώσαμε τους Σοβιετικούς και όλους ότι θα χτυπούσαμε. Κινητοποιήσαμε όλη την αντιαεροπορική μας άμυνα και εκείνη την ημέρα, πρωί-πρωί, όταν εμφανίστηκαν αεροσκάφη σε χαμηλή πτήση, οι αντιαεροπορικές μας συστοιχίες δούλεψαν αρκετά εναντίον τους -το πρωί αυτό.
Αλλά εμείς δεν είχαμε ρουκέτες και, μπροστά σ’ αυτή την κατάσταση, μια συστοιχία «κατιούσες» άνοιξε πυρ στο συγκεκριμένο αεροπλάνο. Τι θα μπορούσε να είναι εκείνο που το προκάλεσε;
Το γεγονός ότι είχε -επί τούτου, εμπλακεί σε αερομαχία, επειδή εμείς ανοίξαμε πυρ το πρωί. Αν θέλουν να μας κατηγορήσουν για την ευθύνη, την παίρνουμε πάνω μας, επειδή δώσαμε την εντολή στις αντιαεροπορικές μας συστοιχίες να ανοίγουν πυρ εναντίον όλων των χαμηλών πτήσεων. Αλλά οι ρουκέτες (ΣΣ |> πύραυλοι)  εδάφους – αέρος, αυτές ήταν στα χέρια των Σοβιετικών και ήταν σοβιετικός ο αξιωματικός που διέταξε την πυροδότηση.

Δεν είχε καταρριφθεί και δεύτερο αεροπλάνο;
Δεν υπήρξαν
«δεύτερα αεροπλάνα». Αλλά αν είχαν πετάξει, θα μπορούσαν να υπήρχαν, επειδή δώσαμε την εντολή στις αντιαεροπορικές μας συστοιχίες να βάλλουν. Εκτοξεύτηκαν βλήματα και τα αεροπλάνα υποχώρησαν γρήγορα, αλλά δεν ήταν η Κούβα που έδωσε την εντολή για  πύραυλο εδάφους-αέρα επειδή τέτοιοι δεν ήταν υπό τον έλεγχό μας.
Εάν ήταν υπό τον έλεγχό μας ίσως κάναμε το ίδιο, οπότε δεν αποποιούμαστε από την ευθύνη. Αυτό που δεν μας ανήκει είναι η ιστορική καταγραφή  της κατάρριψης, δεν μπορούμε επομένως να σφετεριστούμε την ιστορική αξία του συμβάντος.

Νιώσατε προδομένος από τον Χρουστσόφ στην κρίση του Οκτωβρίου;

Δεν αισθανθήκαμε προδομένοι, αλλά ήμασταν πολύ ενοχλημένοι και πολύ αναστατωμένοι, επειδή πιστεύαμε ότι ήταν εντελώς λάθος. Υπήρχαν δύο σφάλματα. Ένα λάθος ήταν το ότι διαπραγματεύτηκαν για τους πυραύλους στην Τουρκία -αυτό ήταν ανήθικο και επομένως απαράδεκτο. Δεύτερον, ήταν λάθος να αποφασίσουν την απομάκρυνση των πυραύλων χωρίς να συζητήσουν προηγουμένως μαζί μας.

Καταλαβαίνω ότι υπήρξε μια μεγάλη κατάσταση, με στιγμές έντασης και κινδύνου, αλλά η ιδέα ότι αποφασίστηκε η απομάκρυνση των βλημάτων χωρίς διαβούλευση με την Κούβα ήταν απαράδεκτη.

Δεν θα είχαμε αντιρρήσεις, αλλά θα απαιτούσαμε προϋποθέσεις και νομίζω ότι θα είχαμε πει, ναι να φύγουν τα βλήματα (ΣΣ |> οι πύραυλοι) αν υπήρχαν αποδεκτές εγγυήσεις για την Κούβα, θα το συζητάγαμε. Αλλά αυτό δεν έγινε.

Η βάση του Γκουαντάναμο παρέμεινε εκεί, οι πειρατικές επιθέσεις, ο βρώμικος πόλεμος, τα ανατρεπτικά σχέδια, όλα παρέμειναν. Έτσι, σωστά, ήμασταν εξοργισμένοι, διαφωνούσαμε και δεν επιτρέψαμε την επιθεώρηση των πυραυλικών βάσεων, είπαμε ότι κανείς δεν μπορεί να επιθεωρήσει. Οι Σοβιετικοί συμφώνησαν με τους Αμερικανούς, επιθεώρησαν τα πλωτά μέσα, αλλά δεν αποδεχθήκαμε την επιθεώρηση στην επικράτειά μας σαν ζήτημα αρχής.

Ο Νικήτα Χρουστσόφ τον ταπεινώθηκε;
Όχι
. Πρέπει να πούμε την αλήθεια ότι ο Χρουστσόφ ήταν ένας πολύ καλός φίλος μαςΟ Χρουστσόφ ήταν αυτός που ξεκίνησε πολιτικές σχέσεις και οικονομικές σχέσεις με την ΚούβαΉταν εξαιρετικά γενναιόδωρος και φιλικός με τη χώρα μας. Θα έλεγα ότι όλα όσα έκανε ήταν καλό για τη χώρα μας.
Το μόνο σημείο με το οποίο διαφωνήσαμε ήταν ο τρόπος με τον οποίο χειρίστηκε την κρίση στο τέλος, αγνοώντας την Κούβα
με περίεργο τρόπο, με αναφορά στους πυραύλους της Τουρκίας και μιλώντας για την απομάκρυνση χωρίς διαβούλευση με την Κούβα. Θα έπρεπε να μας συμβουλευτεί, επειδή υπήρχαν συμφωνίες μεταξύ των δύο χωρών. Και είχε υποχρέωση όχι μόνο πολιτική, αλλά και νομική να μιλήσει μαζί μας και δεν το έκανε.

Στις 26 Οκτωβρίου, οι Σοβιετικοί πρότειναν να αποσύρουν τους πυραύλους με αντάλλαγμα τις εγγυήσεις της Ουάσιγκτον ότι δεν θα εισέβαλλε στην Κούβα. Σε αντάλλαγμα, ζήτησαν από τις Ηνωμένες Πολιτείες να αποσύρουν τους πυραύλους από την Τουρκία.Η Επανάσταση με επικεφαλής τον Comandante en Jefe Φιντέλ Κάστρο δεν ενέδωσε, δεν υπέκυψε τελικά ούτε μπροστά στην πυρηνική απειλή

πηγή : www.cubadebate.cu


Σε μια συνέντευξη με τον Τσε λίγες εβδομάδες μετά την κρίση, ο βρετανός ανταποκριτής της αριστερής εφημερίδας Daily Worker Σαμ Ράσελ τον βρήκε να παραμένει θυμωμένος αναφορικά με την στάση της Μόσχας. Καπνίζοντας το πούρο του και παίρνοντας, εναλλάξ, ανάσες απ’ τον εισπνευστήρα για το άσθμα, δήλωσε στο Ράσελ πως εάν οι πύραυλοι τίθεντο υπό κουβανικό έλεγχο θα εκτοξεύονταν.
Ο Ράσελ έφυγε με ανάμεικτα συναισθήματα για τον Τσε, χαρακτηρίζοντας τον ως “ξεκάθαρα έναν άνθρωπο μεγάλης ευφυίας, παρόλο που πίστευα ότι ήταν τρελός κρίνοντας απ’ τον τρόπο που αναφέρθηκε στους πυραύλους“. […]

Η Ίλδα Γκαδέα (σσ |> η πρώτη σύζυγος του Τσε με την όποια είχε πάρει διαζύγιο), επιστρέφoντας από τη δουλειά της, θα ανακαλύψει έκπληκτη ότι ο Τσε βρίσκεται στο σπίτι της: «Βρήκα τον Ερνέστο πενταβρώμικο, με τις αρβύλες του καταλασπωμένες, να παίζει στο διαμέρισμα με τη μικρή (…) να παίζει και με το σκυλί». Μετά την εγγύτητα του θανάτου, η επιστροφή στη ζωή
Σε ένα άρθρο γραμμένο εκείνες τις μέρες – και που δεν έμελλε να δημοσιευτεί παρά μόνο μετά το θάνατο του – με τίτλο «Τακτική και στρατηγική της λατινοαμερικάνικης επανάστασης», έκανε έναν σκληρό απολογισμό της κρίσης:

«Είναι το ανατριχιαστικό παράδειγμα ενός λαού που είναι διατεθειμένος να αιματοκυλιστεί σε μια πυρηνική επίθεση προκειμένου οι στάχτες του να γίνουν το τσιμέντο για νέες κοινωνίες και, όταν γίνεται χωρίς κανείς να ζητήσει τη γνώμη του μια συμφωνία βάσει της οποίας αποσύρονται οι ατομικοί πύραυλοι, δεν αναστενάζει ανακουφισμένος, δε νιώθει ευγνωμοσύνη για την ανακωχή – ρίχνεται στην παλαίστρα για να δώσει τη δική του, μοναδική φωνή, διατρανώνοντας τη μαχόμενη θέση του, δική του και μοναδική, και, πιο πέρα ακόμα, την απόφαση του να παλέψει ακόμα κι’ αν είναι μόνος».

Είναι φανερό ότι ο Γκεβάρα αισθάνεται οργή για την συμφωνία απόσυρσης των πυραύλων, πίσω απ’ την πλάτη της κουβανικής κυβέρνησης.

Όπως κάθε φορά που αισθάνεται οργή, ο Τσε θα βυθιστεί σε μία εύγλωττη επίμονη σιωπή [..] και θα αφιοσιωθεί πλήρως στα καθήκοντα του στον τομέα της βιομηχανίας, κρυμμένος απ’ τον κόσμο. Ο Σαβέριο Τουτίνο, ανταποκριτής τότε της ιταλικής εφημερίδας L’ Unita (όργανο του PCI), προσπαθεί να του πάρει συνέντευξη και βρίσκεται αντιμέτωπος με την άρνηση του Τσε. [..]

Ο Τουτίνο θα κατέθετε αργότερα: «Είχε μια μυστηριώδη αύρα που απέρρεε από την σιωπή και τις αριστερές του θέσεις, την άρνηση των προνομίων, τη νυχτερινή δουλειά… Κυκλοφορούσε η φήμη ότι ο Τσε είχε θελήσει να ρίξει στα αμερικανικά αεροπλάνα στη διάρκεια της κρίσης»

Επιμέλεια: Γιάννης Παπαγιάννης

Ετικέτες: ,

Δείτε ακόμα...