Στο «ζουμί» της σύγκρουσης ΗΠΑ – ΝΑΤΟ – ΕΕ και Ρωσίας στην Ουκρανία, δηλαδή στον ανταγωνισμό για τον γεωπολιτικό συσχετισμό δύναμης στην Ανατ. Ευρώπη, τη Βαλτική και τη Μαύρη Θάλασσα, στον έλεγχο και τη μοιρασιά πλουτοπαραγωγικών πηγών, αγορών, διαδρόμων Ενέργειας και εμπορευμάτων, αναφέρονται όλο και πιο ανοιχτά τα ιμπεριαλιστικά στρατόπεδα.
Η Ρωσία καλεί τους Ευρωπαίους του ΝΑΤΟ να διαπραγματευτούν μια νέα «αρχιτεκτονική ασφαλείας» για την ήπειρο – κάνοντας μάλιστα λαθροχειρία μιλώντας για «Γιάλτα» και «Πότσνταμ» – επειδή θεωρεί πως με τον πόλεμο στην Ουκρανία διεκδικεί πλέον «νέα, αναβαθμισμένη θέση» για τα ρωσικά κεφάλαια, συνολικά τη ρωσική γεωπολιτική επιρροή. Από την πλευρά τους οι Ευρωπαίοι αντιδρούν στις διεκδικήσεις της Ρωσίας, πολεμούν για τους δικούς τους μονοπωλιακούς ομίλους, εξοπλίζονται για την «επόμενη μέρα», ενώ ανταγωνίζονται και με τις ΗΠΑ και μεταξύ τους για το «πάνω χέρι» στην ήπειρο και τη «λεία» στην Ουκρανία.
Εχθροί και «σύμμαχοι» έχουν γίνει ένα κουβάρι αξεδιάλυτων αντιθέσεων και αυτή η πραγματικότητα αντανακλάται τις τελευταίες μέρες στα παζάρια μεταξύ των Ευρωπαίων για το ποιος θα τους εκπροσωπήσει σε επόμενο γύρο διαπραγματεύσεων με τη Ρωσία.
Εν μέσω εξελισσόμενων διαπραγματεύσεων για μια ενδεχόμενη «διευθέτηση» των ασυμβίβαστων, αντικρουόμενων συμφερόντων, συνεχίζονται και εντείνονται επίσης και οι εκατέρωθεν επιθέσεις, κυρίως σε ενεργειακές υποδομές, αλλά και ο οικονομικός πόλεμος, με κυρώσεις και απειλές για τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία στην Ευρώπη.
Υπενθυμίζεται πως την περασμένη βδομάδα (10-11 Νοέμβρη) διεξήχθησαν τριμερείς συνομιλίες ΗΠΑ – Ρωσίας – Ουκρανίας στο Αμπου Ντάμπι, με τους Ευρωπαίους (Γερμανία, Γαλλία, Βρετανία, Ιταλία) να έχουν στείλει εκπροσώπους, οι οποίοι ενημερώνονταν και συντονίζονταν με το Κίεβο και την Ουάσιγκτον, χωρίς να κάθονται στο τραπέζι. Στη συνέχεια οι Αμερικανοί διαπραγματευτές, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, μετέβησαν στη Μόσχα, όπου συναντήθηκαν με τον Ρώσο Πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν και την Παρασκευή στο Δουβλίνο, όπου διεξαγόταν η άτυπη σύνοδος των ηγετών της ΕΕ και παραβρισκόταν ο Ουκρανός Πρόεδρος, Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Αποφασίστηκε να γίνει νέος γύρος τριμερών συνομιλιών, στον οποίο θα συμμετέχουν και οι Ευρωπαίοι, όπως δήλωσε ο Γουίτκοφ. Για την Ουκρανία αναμένεται να συζητήσουν και οι ηγέτες της Ρωσίας και των ΗΠΑ στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της APEC (Οικονομική Συνεργασία Ασίας – Ειρηνικού) στο Σενζέν της Κίνας μέσα στη βδομάδα.
«Νέα αρχιτεκτονική» για τη μοιρασιά της λείας
Πάντως τα στρατόπεδα επιμένουν στους όρους τους και στο επίκεντρο βρίσκεται ξανά – όπως και στην έναρξη του ιμπεριαλιστικού πολέμου – η λεγόμενη «αρχιτεκτονική ασφαλείας» της Ευρώπης, με τη Ρωσία να αμφισβητεί την ευρωατλαντική κυριαρχία σε αυτό που θεωρεί «ζωτικό της χώρο» για τα ρωσικά μονοπώλια. Οι όροι που θα επιβληθούν στην Ουκρανία, στη Βαλτική και τη Μαύρη Θάλασσα σχετίζονται άμεσα με τον γεωπολιτικό συσχετισμό δύναμης και επιπλέον τα στρατόπεδα παζαρεύουν την πρόσβαση στον πλούτο της χώρας.
Είναι «αυτονόητο» ότι η Ευρώπη θα πρέπει να συμπεριληφθεί στις ειρηνευτικές συνομιλίες για την Ουκρανία «για να διαφυλάξει τα συμφέροντά μας, αλλά και για να υποστηρίξει την Ουκρανία», τόνισε την Παρασκευή προσερχόμενη στη σύνοδο η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. «Θα υποβάλουμε ως Επιτροπή πρόταση για τη χρηματοδότηση των ουκρανικών αναγκών το 2027 και το 22ο πακέτο κυρώσεων (κατά της Ρωσίας) πριν από το επόμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο», συμπλήρωσε, καθώς οι διαπραγματεύσεις έχουν φέρει κλιμάκωση του πολέμου, τόσο στο στρατιωτικό πεδίο, όσο και στο οικονομικό και το πολιτικό.
Η Ρωσία «θα ήταν ανοιχτή» στη συμμετοχή ευρωπαϊκών χωρών στις συνομιλίες για την Ουκρανία, εφόσον διαπιστώσει ότι είναι έτοιμες να συμβάλουν στην «ειρηνευτική διαδικασία», διαμήνυσε πάντως το Κρεμλίνο την Παρασκευή, δηλαδή η Ρωσία δεν έχει ακόμη δεσμευτεί να συμπεριλάβει τους Ευρωπαίους στον επόμενο γύρο συνομιλιών.
Νωρίτερα το Κρεμλίνο είχε θέσει ως προϋπόθεση, οι συνομιλίες με τις ευρωπαϊκές χώρες του ΝΑΤΟ να αφορούν στη «νέα μακροπρόθεσμη αρχιτεκτονική ασφάλειας».
Οι Ευρωπαίοι αρνούνται, και ζητούν πριν από κάθε διαπραγμάτευση η Ρωσία να προχωρήσει σε εκεχειρία, πράγμα που αρνείται σταθερά η Μόσχα, γιατί κάτι τέτοιο θα αδυνάτιζε τη διαπραγματευτική της θέση και ευνοεί μόνο την Ουκρανία. «Πρέπει πρώτα να επιτευχθεί κατάπαυση του πυρός, καθώς οι ευρύτερες συζητήσεις σχετικά με την αρχιτεκτονική ασφάλειας της Ευρώπης κινδυνεύουν να αποσπάσουν την προσοχή», επέμεινε η επικεφαλής της Εξωτερικής Πολιτικής της ΕΕ, Κάγια Κάλας.
«Το πιο σημαντικό είναι να τηρήσουμε τη συμφωνία μας ότι πρώτα θα έρθει η κατάπαυση του πυρός, μετά η ειρηνευτική συμφωνία και μετά κάθε είδους άλλες συνομιλίες…», είπε.
«Δεν υπάρχει λόγος να επανεφεύρουμε τον τροχό. Η Ευρώπη είχε μια λειτουργική ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας, μέχρι που αρχικά υπονομεύτηκε σταδιακά και τελικά καταστράφηκε από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία», δήλωσε από την πλευρά του ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, απορρίπτοντας κάθε συζήτηση για όσα διεκδικεί η Ρωσία.
Μόσχα: Προκλητικές αναφορές σε «Γιάλτα και Πότσνταμ»
Για τη Μόσχα, ένα αναθεωρημένο «πλαίσιο ασφαλείας» θα πρέπει να περιλαμβάνει περιορισμό της επιρροής του ΝΑΤΟ στην Ανατολική Ευρώπη, στη Βαλτική και τη Μαύρη Θάλασσα και στις διαπραγματεύσεις «κατέστησε σαφές στους Αμερικανούς απεσταλμένους πως το ΝΑΤΟ δεν μπορεί να επεκταθεί περαιτέρω».
Ταυτίζοντας σκόπιμα τους ιμπεριαλιστικούς σκοπούς των στρατοπέδων, ΝΑΤΟ – Ρωσίας, με τον μεγαλειώδη αγώνα της ΕΣΣΔ, που συνέτριψε τον ναζισμό και άλλαξε τον συσχετισμό δύναμης υπέρ όλων των λαών της Ευρώπης κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Ρώσος διαπραγματευτής Βλαντιμίρ Μεντίνσκι ισχυρίστηκε πως ο κόσμος χρειάζεται ένα «νέο» και «δίκαιο» σύστημα «ασφάλειας». Το πλαίσιο αυτό θα αποτελούσε «μια νέα Γιάλτα και ένα νέο Πότσνταμ», ανέφερε, παραπέμποντας στις μεταπολεμικές συνόδους.
Πάντως ο γγ του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε εμφανίστηκε κι αυτός ανυποχώρητος, αποκλείοντας την εκδοχή ότι η Ρωσία θα μπορούσε «να έχει λόγο στις αποφάσεις που αφορούν το μέλλον του ΝΑΤΟ». Υπενθύμισε ότι το ΝΑΤΟ είχε απορρίψει κατηγορηματικά, πριν από την εισβολή στην Ουκρανία το 2022, τις «απαράδεκτες» απαιτήσεις της Ρωσίας για αποχώρηση των δυνάμεων του ΝΑΤΟ από την Ανατολική Ευρώπη και τη δέσμευση να μη δέχεται πλέον νέα μέλη.
Ορατή μια ανεξέλεγκτη γενίκευση του πολέμου
Ξεκάθαρη προειδοποίηση προς ΗΠΑ και Ευρώπη ότι οποιαδήποτε ανάπτυξη ξένων στρατευμάτων στην Ουκρανία μετά από μια πιθανή μελλοντική «ειρηνευτική» συμφωνία θα μπορούσε να οδηγήσει όχι απλά σε άμεση επανέναρξη, αλλά και σε ανεξέλεγκτη γενίκευση του πολέμου, απηύθυνε την Πέμπτη ο Ρώσος Πρόεδρος Βλ. Πούτιν στη συνάντηση με τους Αμερικανούς απεσταλμένους.
Ο Πούτιν ξεκαθάρισε πως η «κόκκινη γραμμή» της Μόσχας ως προς τις «εγγυήσεις ασφαλείας» που συζητούν οι Ευρωπαίοι παραμένει: Οποιαδήποτε παρουσία ξένων στρατιωτικών δυνάμεων στην Ουκρανία αποτελεί άμεση απειλή για την εθνική ασφάλεια της Ρωσίας, κι επομένως θα αντιμετωπίζονταν ως νόμιμοι στρατιωτικοί στόχοι.
Κάλεσε μάλιστα τους Ευρωπαίους να ξεκαθαρίσουν τι επιθυμούν, «ειρήνη ή πόλεμο», κι επανέλαβε πως η Μόσχα δεν ενδιαφέρεται για μια συμφωνία για «πάγωμα» του μετώπου, αλλά για μια συμφωνία που θα καθορίζει εκ νέου τη «στρατηγική αρχιτεκτονική» και τις «ισορροπίες ισχύος» σε ολόκληρη την Ευρώπη, λαμβάνοντας υπόψη της τα εθνικά συμφέροντα της Ρωσίας.
Εξάλλου και ο κορυφαίος διπλωματικός σύμβουλος του Πούτιν, Γιούρι Ουσακόφ, είπε ότι τα σχέδια της λεγόμενης «συμμαχίας των προθύμων» για ανάπτυξη στρατιωτικών δυνάμεων στο ουκρανικό έδαφος είναι «συνταγή για έναν πόλεμο χωρίς τέλος» και «δημιουργεί τις προϋποθέσεις για νέα σύγκρουση», καθώς θα αποτελέσει ντε φάκτο επέκταση της στρατιωτικής επιρροής του ΝΑΤΟ στα ρωσικά σύνορα.
Ως προς το εδαφικό ζήτημα η Μόσχα εμφανίστηκε ακόμη πιο …αμετακίνητη. Οπως χαρακτηριστικά τόνισε ο Μεντίνσκι, η Ρωσία θα καταλάβει «κάθε σπιθαμή ρωσικού εδάφους, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο», συμπληρώνοντας ότι «όπου έχει πατήσει το πόδι του Ρώσος στρατιώτης, αυτή η γη ανήκει στη Ρωσία».
Κάτι που ουσιαστικά επανέλαβε και ο Πούτιν, λέγοντας ότι δεν υπάρχουν γκρίζες ζώνες στο Ντονμπάς, όπως υποστηρίζουν οι Ουκρανοί, παρά μόνο «η οριοθέτηση των κρατικών συνόρων της Ρωσικής Ομοσπονδίας».
Νέο πακέτο κυρώσεων
Η ΕΕ αναμένεται να εγκρίνει τη Δευτέρα περισσότερες από 100 νέες κυρώσεις κατά της Ρωσίας, με στόχο τράπεζες, ενεργειακές εταιρείες και δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν παράνομα ρωσικό πετρέλαιο, σύμφωνα με πηγές του Bloomberg.
Τα νέα περιοριστικά μέτρα αποσκοπούν στην αντιμετώπιση της αύξησης των λεγόμενων «υβριδικών επιθέσεων» που συνδέονται με τη Μόσχα, συμπεριλαμβανομένων κυβερνοεπιθέσεων, εμπρησμών, δολιοφθορών και περιστατικών με drones.
Παράλληλα, η ΕΕ επεξεργάζεται ένα ακόμη πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας – το 22ο κατά σειρά.
Στο μεταξύ, η γερμανική αμυντική εταιρεία «Quantum Systems» αντιμετώπισε κυβερνοεπίθεση τον περασμένο μήνα, η οποία ώθησε τον γερμανικό στρατό να καθηλώσει για λίγο τον στόλο των drones της εταιρείας, με τις υποψίες να πέφτουν στη Ρωσία, δήλωσαν πηγές στο AFP.
Ουκρανικό drone έπληξε ρωσικό πολεμικό πλοίο στον Κόλπο της Φινλανδίας
Ενα ακόμη περιστατικό που δείχνει πως ο πόλεμος έχει ξεπεράσει τα ουκρανικά και τα ρωσικά σύνορα και μέρα με τη μέρα μεγαλώνει ο κίνδυνος να επεκταθεί στην Ευρώπη, συνέβη τα ξημερώματα της Τετάρτης.
Ουκρανικό drone έπληξε ρωσικό πολεμικό πλοίο, την κορβέτα κλάσης Buyan-M, σε διεθνή ύδατα του Κόλπου της Φινλανδίας, διευρύνοντας τις στρατιωτικές επιχειρήσεις σε μια νέα περιοχή. Το περιστατικό συνέβη κοντά στο νησί Σουουρσάαρι – γνωστό ως Γκόγκλαντ στη Ρωσία – σε απόσταση περίπου 45 χλμ. από τις φινλανδικές ακτές και επιβεβαιώθηκε από το υπουργείο Αμυνας της Φινλανδίας, σύμφωνα με την Helsingin Sanomat.
Τα ουκρανικά drones έχουν πλήξει επανειλημμένα ρωσικούς στόχους στις ακτές της Βαλτικής Θάλασσας, μεταξύ των οποίων οι πετρελαϊκοί λιμένες του Πριμόρσκ και της Ουστ-Λούγκα, αλλά είναι η πρώτη φορά που στοχοποιείται πολεμικό πλοίο στον Κόλπο της Φινλανδίας.
Αναδημοσίευση από το Ριζοσπάστη του Σαββατοκύριακου 14-15/11
