Ισπανική Γρίπη

Η Ισπανική γρίπη ήταν πανδημία γρίπης η οποία εκδηλώθηκε το 1918 και είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο περίπου 20 εκατομμυρίων ανθρώπων σε ολόκληρο τον κόσμο με κάποιους να ισχυρίζονται ότι μπορεί να έφθασε και τα 40 εκατομμύρια νεκρούς καθώς με τα μέσα και τις πηγές της εποχής είναι δύσκολο να προσδιοριστεί με ακρίβεια ο αριθμός αφού δεν καταγράφονταν όλα τα περιστατικά.

Το πρώτο καταγεγραμμένο περιστατικό ισπανικής γρίπης εμφανίζεται στις ΗΠΑ (11/3/1918). Η Ισπανική γρίπη εξαφανίστηκε ξαφνικά στο τέλος του 1919. Διήρκεσε δηλαδή μόλις 18 μήνες οι οποίοι όμως ήταν αρκετοί για να οδηγήσει στον θάνατο πολλά εκατομμύρια ανθρώπους.

Όπως αντιλαμβάνεστε, ζούμε μια πρωτόγνωρη κατάσταση και μάχη για την υπεράσπιση της υγείας του λαού από την πανδημία του COVID – 19.  Πράγμα που σημαίνει, ότι πέρα από τα άμεσα μέτρα θωράκισης του λαού, η ανάκληση αναφορών σε πανδημικές εποχές, είναι επίκαιρες και αναγκαίες, για να βγαίνουν συμπεράσματα μιας και αποτελούν σημεία αναφοράς στην ιστορία της ανθρωπότητας . Το ALT.gr και ο «Σκαπανέας», πιστός στην δέσμευσή του, να αποτελεί, όπλο και βήμα στην γνώση και την επιστήμη, δημοσιεύει το άρθρο του συνεργάτη μας Μ.Κ για την Ισπανική Γρίπη (Μάρτιος 1918 – Δεκέμβρης 1919).

«Σκαπανέας»

Η ανάλυση του ιού

Η ασθένεια οφείλεται σε μετάλλαξη του ιού Η1Ν1 και οι ασθενείς παρουσίαζαν τα συμπτώματα μιας κοινής γρίπης. Όπως συνήθως συμβαίνει σε τέτοιες περιπτώσεις ακόμη και μέχρι σήμερα (πολύ χειρότερα εκείνη την εποχή) αρχικά οι γιατροί δεν κατάλαβαν ότι είχαν να κάνουν με μια φονική πανδημία. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να μην ληφθούν στην αρχή προληπτικά μέτρα. 

Ο ιός μεταπήδησε από τα πτηνά στον άνθρωπο και στη συνέχεια άρχισε να μεταδίδεται μεταξύ των ίδιων των ανθρώπων. Η ισπανική γρίπη πιθανότατα προήλθε από την Άπω Ανατολή, ονομάστηκε όμως έτσι επειδή οι πρώτες αναφορές για την πανδημία προήλθαν από τον Τύπο της Ισπανίας, η οποία δεν συμμετείχε στον πόλεμο και υπήρχε σχετικά μεγαλύτερη ελευθερία στον τύπο.

Οι ερευνητές μελέτησαν δείγματα του ιού που είχαν διατηρηθεί σε εργαστήρια ή βρέθηκαν σε πτώματα θαμμένα στο παγωμένο έδαφος της Αλάσκας. Διαπίστωσαν ότι μια μικρή μετάλλαξη του ιού επέτρεψε στις πρωτεΐνες της επιφάνειάς του, που χρησιμοποιούνται για να προσκολληθεί ο ιός στα κύτταρα, να αναγνωρίζουν και τους αντίστοιχους ανθρώπινους υποδοχείς. Ο θάνατος επερχόταν από οξύ φλεγμονώδες πνευμονικό οίδημα, αιμορραγική πνευμονίτιδα ή πνευμονία με οξύ αιμορραγικό οίδημα. Παρατηρούνταν κυάνωση του δέρματος ιδιαίτερα γύρω από το πρόσωπο, στο στόμα, στον λαιμό και στα δάκτυλα. Στη νεκροψία οι βάσεις των πνευμόνων ήταν περισσότερο προσβεβλημένες και οι θωρακικές κοιλότητες περιείχαν ανοικτό καφέ ή κίτρινο ως σκούρο κόκκινο υγρό.

Το πιο σημαντικό χαρακτηριστικό της συγκεκριμένης μορφής γρίπης είναι ότι μόλυνε κυρίως άτομα νεαρής ηλικίας. Τα συγκεκριμένα άτομα δεν ανήκουν όπως είναι γνωστό στις  ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού. Πάρα πολλά από τα θύματα της πανδημίας έχαναν την ζωή τους μέσα στο πρώτο 24ωρο από την εκδήλωση των πρώτων συμπτωμάτων.

Οι συνθήκες

Στη μεγάλη θνησιμότητα έπαιξαν σημαντικό ρόλο οι συνθήκες που επικρατούσαν αφού είμαστε κάπου στην διάρκεια του Α Παγκοσμίου πολέμου και είναι η περίοδος που οι ΗΠΑ μπαίνουν στον πόλεμο με μεγάλο αριθμό Αμερικανών στρατιωτών να μεταφέρονται στην Ευρώπη. 

Επίσης οι ιατρικές συνθήκες της εποχής (1918) ενίσχυσαν το ποσοστό των αρρώστων που δεν μπορούσαν να τύχουν ικανοποιητικής περίθαλψης.

Υπενθυμίζουμε:

  1. Τους ακατάλληλους και δύσκολα προσβάσιμους χώρους νοσηλείας.
  2. Την απουσία αντιβιοτικών.
  3. Τις τεράστιες απαιτήσεις σε ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό, που δημιούργησε ο αριθμός των νοσούντων και που σε καμία περίπτωση δεν μπορούσαν να καλυφθούν.

Οι περισσότεροι που έχαναν τη ζωή τους είχαν πάθει λοίμωξη του αναπνευστικού συστήματος εξαιτίας της γρίπης.

Ο Παγκόσμιος Πόλεμος

Ο Α Παγκόσμιος πόλεμος και οι μετακινήσεις στρατευμάτων όπως προείπαμε συντέλεσαν στην γρήγορη μετάδοση του ιού. Ο πόλεμος ήταν ο λόγος που  μπήκαν στην άκρη ζητήματα δημόσιας υγείας για να μην διαταραχθούν οι εχθροπραξίες των ιμπεριαλιστικών κρατών

Καθώς περνούσε ο καιρός, η γρίπη μεταδιδόταν ταχύτατα στους στρατιώτες, που την κουβαλούσαν μαζί τους όπου κι αν πήγαιναν, προελαύνοντας ή επιστρέφοντας: Γαλλία, Ιταλία, Βρετανία, Γερμανία, Πολωνία, ΗΠΑ – ο ιός της γρίπης θέρισε την Ευρώπη. Μάλιστα, η θανατηφόρος πορεία του ιού δεν δημοσιεύτηκε στον ευρωπαϊκό Τύπο εκτός από τον Ισπανικό όπως προείπαμε για να μην επηρεάσει το “ηθικό” των στρατιωτών που αλληλοσκοτώνονταν για τα δήθεν “πατριωτικά” ιμπεριαλιστικά συμφέροντα, αφήνοντας το τοπίο θολό για την εξάπλωση και τα θύματά της. 

Ο πόλεμος όμως δεν ήταν και η μοναδική αιτία. 

Η μετανάστευση που και εκείνη την περίοδο ήταν σε έξαρση αλλά και τα εμπορικά πλοία μετέφεραν τη γρίπη ακόμα και στις πιο απομακρυσμένες περιοχές, όπως η Αρκτική.

Να σημειωθεί εδώ ότι η πανδημία γρίπης έπαιξε σημαντικό ρόλο ακόμη και στην εξέλιξη του Α παγκοσμίου πολέμου αφού η ραγδαία εξάπλωσή της είχε εξαντλήσει τα στρατεύματα. Σε κάποιες από τις φτωχές περιοχές του κόσμου όπου δεν υπήρχαν καθόλου υποδομές, η ασθένεια εξόντωσε ολόκληρες κοινότητες. Είναι χαρακτηριστικό ότι στην Ινδία που λόγο των συνθηκών αναδείχτηκε στην χώρα με την μεγαλύτερη θνησιμότητα ο αριθμός των νεκρών ξεπέρασε τα 10 εκατομμύρια. Υπήρξαν περιοχές στις οποίες δημιουργήθηκε πρόβλημα με την ταφή των θυμάτων, καθώς τα νεκροταφεία δεν επαρκούσαν.

Στην Αμερική η γρίπη εξαπλώθηκε κυρίως κατά την διάρκεια του καλοκαιριού του 1918. Αρχικά έπληξε πόλεις με λιμάνια, όπως η Βοστόνη και η Μασαχουσέτη. Η πρώτη πληθυσμιακή ομάδα που χτύπησε ήταν οι εργαζόμενοι στους προβλήτες. Σύντομα έφτασε και στις υπόλοιπες πολιτείες με τις αρχές να μην μπορούν να αντιμετωπίσουν την κατάσταση.

Είναι η περίοδος που εμφανίζονται στους δρόμους της Αμερικής αφίσες με βασικές οδηγίες προστασίας αλλά και με οδηγίες για την αντιμετώπιση της γρίπης. Κάνει την εμφάνιση της η μάσκα η οποία ήταν απαραίτητη για όποιον κυκλοφορούσε στο δρόμο.

Η Φιλαδέλφεια ήταν μια από τις πολιτείες με τις μεγαλύτερες απώλειες. Ο αριθμός των ορφανών αυξήθηκε τόσο γρήγορα, που οι αρχές δεν ήξεραν που να στεγάσουν τα παιδιά τα οποία έμεναν ξαφνικά χωρίς οικογένεια. Να σημειωθεί εδώ ότι σύμφωνα με τους υπολογισμούς τα θύματα από τη γρίπη στην Αμερική ήταν περισσότερα από τα θύματα του πολέμου.

Ετικέτες: ,

Δείτε ακόμα...