Πάνω από όλα τα συμφέροντα των επιχειρηματικών ομίλων-«εντατικών χρηστών» νερού (μεγάλα ξενοδοχεία κ.ά.) διατρανώνει η ΕΕ, με υπεράνω όλων στόχο να μην απειληθεί η κερδοφορία τους και «διαταραχτεί ο εφοδιασμός τους».
Αυτή είναι η ουσία της απάντησης και ο ορισμός της «δίκαιης κατανομής νερού» που έδωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε Ερώτηση της Ευρωκοινοβουλευτικής Ομάδας του ΚΚΕ, που υπέβαλε ο ευρωβουλευτής του Κόμματος Κώστας Παπαδάκης, για τις ελλείψεις νερού και την αύξηση του κόστους των υπηρεσιών ύδρευσης. Την ίδια ώρα ο λαός λέει ήδη «το νερό νεράκι» και με αυτές τις κατευθύνσεις η κατάσταση σε βάρος του θα οξυνθεί ακόμα περισσότερο.
Η Επίτροπος Τζέσικα Ρόσγουολ μάλιστα, επικαλούμενη τη σχετική Οδηγία-πλαίσιο για τα ύδατα, έδωσε πλήρη κάλυψη στην πολιτική εμπορευματοποίησης του νερού και χαρατσώματος του λαού που ακολουθεί η κυβέρνηση της ΝΔ, όπως και οι προηγούμενες κυβερνήσεις, μέσα από τη διαβόητη κατεύθυνση περί «ανάκτησης κόστους». Επικαλέστηκε, επίσης, την αρχή ο «ρυπαίνων πληρώνει» και τη ρήτρα «επαρκούς συνεισφοράς» σαν δυνατότητες για την παροχή πιο φθηνών τιμολογίων, ενώ στην πραγματικότητα είναι αυτές που ενεργοποιούνται για να χαρατσώνουν το λαό και τους βιοπαλαιστές αγρότες για την άρδευση των καλλιεργειών τους.
Η Κομισιόν στην απάντησή της επίσης, αφού προσπέρασε…με μια κουβέντα την τεράστια έλλειψη έργων υποδομής, η οποία οφείλεται ακριβώς στην ευρωενωσιακή πολιτική στήριξης της κερδοφορίας των ομίλων και στην επιζήμια αντίληψη «κόστους – οφέλους», στην ουσία καλεί τον λαό να μάθει να ζει με όρους μόνιμης λειψυδρίας. Είναι ενδεικτικό ότι η ΕΕ επαίρεται για τα κονδύλια 1,2 δισ. που δόθηκαν την περίοδο 2021-27, όμως βαίνοντας στην ολοκλήρωσή τους η κατάσταση επιδεινώνεται, ενώ όσα έργα τελικά γίνονται είναι μέσω ΣΔΙΤ και ο λαός ακριβοπληρώνει την οποία σύμπραξη κράτους – ιδιωτών.
Επίσης, η Κομισιόν διαμηνύει ότι «δίκαιος τρόπος κατανομής» είναι να ιεραρχείται η εξυπηρέτηση των επιχειρηματικών ομίλων κάθε περιοχής και να στερείται το νερό ο λαός, να το λαμβάνει εκ περιτροπής ή σε τέτοια ποιότητα που να αναγκάζεται να αγοράζει εμφιαλωμένα για να αυγαταίνουν τα κέρδη των ομίλων εμφιάλωσης.
Απέναντι σε αυτήν την εχθρική και αδιέξοδη για τον λαό στρατηγική ο ίδιος μπορεί να δυναμώσει τον αγώνα του ενάντια στην πολιτική της ΕΕ, των κυβερνήσεων και των κομμάτων της, που θέλουν το νερό εμπόρευμα. Να διεκδικήσει φτηνό, ελεγμένο και ποιοτικό νερό, έργα υποδομής από το κράτος, χωρίς ΣΔΙΤ και συμβάσεις παραχώρησης. Να ανοίξει δρόμο προοπτικής, για νερό κοινωνικό αγαθό για τις ανάγκες της μεγάλης λαϊκής πλειοψηφίας και όχι εμπόρευμα στα χέρια των ομίλων.
Η Ερώτηση του ΚΚΕ
Στην Ερώτησή της η Ευρωκοινοβουλευτική Ομάδα του ΚΚΕ αναφέρει:
Αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία του EPRS για το 2024 με βάση τα οποία 5,4 εκατομμύρια άνθρωποι στην Ελλάδα ζουν σε περιοχή με ελλείψεις νερού, ενώ στην ΕΕ φτάνουν τα 53 εκατομμύρια. Οι εργατικές – λαϊκές οικογένειες και οι βιοπαλαιστές αγρότες έρχονται για ακόμη μια φορά αντιμέτωποι με διακοπές νερού και προειδοποιήσεις για περιορισμό στην ύδρευση και άρδευση σε πολλές περιοχές της Ελλάδας, όπως η Πελοπόννησος και η Θεσσαλία αλλά και σε νησιά όπως Κρήτη, Κέρκυρα, Αστυπάλαια. Οι απώλειες νερού λόγω διαρροών σε απαρχαιωμένα δίκτυα μόνο στην Αττική φτάνουν το 23% ενώ σε πανελλαδικό επίπεδο το 40%.
Την ίδια στιγμή αυξάνονται οι ιδιωτικές γεωτρήσεις των μεγάλων ξενοδοχειακών μονάδων για να καλύψουν χωρίς κόστος τις αυξημένες ανάγκες των τουριστών και τις πισίνες τους ενώ προωθείται, ιδιαίτερα στα νησιά, η πανάκριβη για τον λαό και μη βιώσιμη λύση της αφαλάτωσης.
Είναι τεράστιες οι ευθύνες των ελληνικών κυβερνήσεων διαχρονικά και της σημερινής της ΝΔ. Γιατί ούτε θέλουν ούτε και μπορούν να ασκήσουν μια πολιτική ολοκληρωμένης διαχείρισης του νερού με κριτήριο την κάλυψη των λαϊκών αναγκών σε ποιοτικό και φθηνό νερό και την εξασφάλιση της υδατικής ισορροπίας και την προστασία του περιβάλλοντος. Ενδεικτικό είναι και το παράδειγμα αυτών των ημερών με την ανίχνευση αυξημένων τιμών ουρανίου στο πόσιμο νερό χωριών των Σερρών. Αντίθετα, η πολιτική που υλοποιούν αντιμετωπίζει το νερό ως εμπόρευμα και τη διαχείρισή του με τη λογική «κόστους – οφέλους» με γνώμονα το κέρδος των επιχειρήσεων είτε είναι κρατικές, ιδιωτικές ή μεικτές. Πρόσφατα, μάλιστα, προαναγγέλθηκε από την κυβέρνηση συγχώνευση δημόσιων υπηρεσιών Ύδρευσης – Αποχέτευσης προκειμένου να δημιουργηθούν επιχειρήσεις «μεγάλης κλίμακας» με στόχο το περαιτέρω ξεζούμισμα των λαϊκών οικογενειών. Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και η συγκέντρωση – ιδιωτικοποίηση των Τοπικών Οργανισμών Εγγείων Βελτιώσεων (ΤΟΕΒ) που οδηγεί σε ακόμα μεγαλύτερες ελλείψεις κι αυξήσεις στο αρδευτικό νερό για τους βιοπαλαιστές αγρότες.
Πρόκειται για την υλοποίηση της στρατηγικής της ΕΕ για τη διαχείριση των υδάτων που θέτει προτεραιότητα την εξοικονόμηση της ζήτησης του νερού σε αντιπαράθεση με τη μεγιστοποίηση της δυνατότητας προσφοράς του σε κάθε υδατικό διαμέρισμα. Με βάση την κυριότερη Οδηγία-πλαίσιο για τα ύδατα δίνει κατεύθυνση για «κατάλληλες πολιτικές τιμολόγησης» αλλά και εφαρμογή της αρχής «ανάκτησης κόστους» που τα λαϊκά νοικοκυριά καλούνται να πληρώσουν πανάκριβα μέσα από τα τιμολόγια νερού. Μάλιστα σε πρόσφατη έκθεση του Ευρωκοινοβουλίου για το νερό αυτές ακριβώς τις κατευθύνσεις ψήφισαν από κοινού ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ, ΠΛΕΥΣΗ, Λατινοπούλου.
Την ίδια στιγμή, ο λαός στερείται σε πολλές περιοχές της χώρας επαρκές, ποιοτικό και πόσιμο νερό, πληρώνοντας από το υστέρημά του για την αγορά εμφιαλωμένου νερού, με τους ομίλους εμφιάλωσης να θησαυρίζουν.
Με βάση τα παραπάνω ο ευρωβουλευτής του Κόμματος κατέθεσε τα εξής ερωτήματα:
- Πώς τοποθετείται σχετικά με το γεγονός ότι η ένοχη στρατηγική της ΕΕ και η εφαρμογή της αρχής «ανάκτηση κόστους» καταδικάζει τα λαϊκά νοικοκυριά να πληρώνουν πανάκριβα τις υπηρεσίες ύδρευσης, άρδευσης και αποχέτευσης και τις αυξήσεις που προβλέπονται στα τιμολόγια, ενώ σε πολλές περιπτώσεις δεν είναι εξασφαλισμένη η κάλυψη των λαϊκών αναγκών;
- Πώς τοποθετείται σχετικά με το γεγονός ότι η πολιτική της ΕΕ με κριτήριο την κερδοφορία των ομίλων δίνει προνόμια απρόσκοπτης υδροδότησης, π.χ. ξενοδοχειακών ομίλων, κάθε είδους διευκολύνσεις στο κεφάλαιο και διαμορφώνει πεδίο κερδοφορίας για ομίλους εμφιάλωσης, ενώ καρκινοβατούν έργα υποδομών που πρέπει να γίνουν κατεπειγόντως χωρίς ΣΔΙΤ και συμβάσεις παραχώρησης, για εξασφάλιση επάρκειας νερού και βελτίωσης της ποιότητάς του, με αντικατάσταση φθαρμένων και ακατάλληλων δικτύων, ορθολογική αξιοποίηση υδάτινων αποθεμάτων, με χρηματοδότηση από τον κρατικό προϋπολογισμό και χωρίς καμία λαϊκή επιβάρυνση;
Η απάντηση της Επιτρόπου
Στην απάντησή της η Τζέσικα Ρόσγουολ εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναφέρει:
Η Οδηγία-πλαίσιο για τα ύδατα[1] προβλέπει ότι τα κράτη-μέλη καθορίζουν ρυθμίσεις ανάκτησης του κόστους, συμπεριλαμβανομένης της τιμολόγησης του νερού, λαμβάνοντας υπόψη τις κοινωνικές, περιβαλλοντικές και οικονομικές επιπτώσεις, καθώς και τις γεωγραφικές και κλιματικές συνθήκες, εφόσον πληρούνται οι περιβαλλοντικοί στόχοι. Τα κράτη-μέλη εφαρμόζουν διαφορετικούς μηχανισμούς για την προώθηση της πρόσβασης σε υπηρεσίες ύδρευσης και τη διασφάλιση της οικονομικής προσιτότητάς τους, συμπεριλαμβανομένων των επιδοτήσεων, των κοινωνικών τιμολογίων ή των προοδευτικών κλιμακωτών τιμολογίων. Η εφαρμογή της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει»[2] και της ρήτρας «επαρκούς συνεισφοράς» μπορεί να μετατοπίσει το κόστος από τα νοικοκυριά στους ρυπαίνοντες και τους εντατικούς χρήστες, ενδεχομένως μειώνοντας τα τιμολόγια.
Τα κράτη-μέλη είναι υπεύθυνα για τη διαχείριση των υδάτων, συμπεριλαμβανομένων των αποφάσεων για την κατανομή των υδάτων και την ιεράρχηση των χρήσεων σε περιόδους έλλειψης και για τις επενδύσεις σε υποδομές, καθώς και για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με την Οδηγία-πλαίσιο για τα ύδατα. Η Ελλάδα θα μπορούσε να εξετάσει πρόσθετες επιλογές υδροδότησης στο πλαίσιο μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής για την καλύτερη εξισορρόπηση της ζήτησης και της προσφοράς νερού, λαμβάνοντας υπόψη μακροπρόθεσμα σενάρια για το κλίμα.
Η ευρωπαϊκή στρατηγική για την ανθεκτικότητα των υδάτων[3] αναγνωρίζει την πρόσβαση σε καθαρό, οικονομικά προσιτό νερό ως ανθρώπινο δικαίωμα και ότι σε περιοχές με οξεία υπερεκμετάλλευση, η λειψυδρία απειλεί την ανάπτυξη και ότι είναι σημαντικό να συνεχιστεί η διασφάλιση της υδροδότησης, ικανοποιώντας τις απαιτήσεις των διαφόρων χρηστών με δίκαιο τρόπο. Η βελτίωση της αποδοτικής χρήσης του νερού, ιδίως μεταξύ των εντατικών χρηστών, είναι καίριας σημασίας για την αποφυγή διαταραχών του εφοδιασμού.
Η εκσυγχρονισμένη πολιτική συνοχής[4] ενθαρρύνει τις επενδύσεις για τη διασφάλιση της πρόσβασης στα ύδατα και της ανθεκτικότητάς τους. Για την περίοδο 2021-2027, διατέθηκαν στην Ελλάδα 1,2 δισ. ευρώ[5] για την ενίσχυση της συνολικής διαχείρισης και ανθεκτικότητας των υδάτων σύμφωνα με τους ευρύτερους στόχους της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της διαχείρισης του πόσιμου νερού και των λυμάτων.
- [1] Άρθρο 9 της Οδηγίας 2000/60/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Οκτωβρίου 2000, για τη θέσπιση πλαισίου κοινοτικής δράσης στον τομέα της πολιτικής των υδάτων (ΕΕ L 327 της 22.12.2000, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε με την Οδηγία 2014/101/ΕΕ της Επιτροπής, της 30ής Οκτωβρίου 2014 (ΕΕ L 311 της 31.10.2014, σ. 32).
- [2] https://environment.ec.europa.eu/economy-and-finance/ensuring-polluters-pay_en?prefLang=el.
- [3] Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών – «Ευρωπαϊκή στρατηγική για την ανθεκτικότητα των υδάτων», COM(2025) 280, 4 Ιουνίου 2025. Τα αποσπάσματα προέρχονται από τις σελίδες 1 και 6-7 αντίστοιχα.
- [4] https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/PDF/?uri=CELEX:52025DC0163.
- [5] Δημόσιες δαπάνες.
Δες ακομα
