Ραγδαία οξύνονται οι στρατιωτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, με φόντο τις πολεμικές προετοιμασίες διεθνώς και επιβεβαιώνοντας τον διαρκή κίνδυνο μιας ευρύτερης ανάφλεξης, όσο κι αν την Πέμπτη οι Πρόεδροι ΗΠΑ και Κίνας αντάλλασσαν στον Λευκό Οίκο χαμόγελα και δεσμεύσεις για συνεργασία, επιβεβαιώνοντας για άλλη μια φορά τον Μπέρτολτ Μπρεχτ: «Οταν αυτοί που είναι ψηλά καταριούνται τον πόλεμο / οι διαταγές για τη στράτευση έχουν κιόλας υπογραφεί…».
Την Παρασκευή είχε συγκληθεί έκτακτη συνάντηση των επικεφαλής των στρατιωτικών επιτελείων Σαουδικής Αραβίας – Πακιστάν – Τουρκίας, μετά τις νέες στρατιωτικές επιθέσεις των Χούθι κατά της σαουδαραβικής επικράτειας. Αλλωστε η πιθανότητα ενεργοποίησης της «Συμφωνίας της Μέκκας» (της «αμυντικής» συνεργασίας που συγκρότησαν οι τρεις χώρες στις 7 Αυγούστου) συζητιέται από την πρώτη στιγμή που αναζωπυρώθηκαν οι συγκρούσεις στην Υεμένη, με την προέλαση της σιιτικής οργάνωσης «Ανσαραλά» (των Χούθι) μέχρι το στρατηγικό Στενό Μπαμπ Ελ-Μαντέμπ.
Την Πέμπτη αναχαιτίστηκαν νέες επιθέσεις κατά της σαουδαραβικής επικράτειας, με στόχο και τη στρατηγική περιοχή Γιανμπού, όπου καταλήγει ο τεράστιος αγωγός πετρελαίου «Petroline», που ειδικά μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχει αποκτήσει καταλυτικό ρόλο στη διεθνή μεταφορά πετρελαίου.
Επιπλέον, είχε σημάνει ξανά συναγερμός για «πιθανούς κινδύνους» και κατά της Μέκκας, ιερής για τους μουσουλμάνους πόλης, της οποίας τη στοχοποίηση το Ριάντ χαρακτήρισε «κόκκινη γραμμή» (αν και οι Χούθι επέμειναν ότι οι ίδιοι δεν εξαπέλυσαν καμία επίθεση εναντίον της). Σημειωτέον, την Παρασκευή ο μεγάλος μουφτής, σεΐχης Σάλεχ Μπιν Φαουζάν Αλ Φαουζάν, απηύθυνε μήνυμα ειδικά στους στρατιωτικούς που υπηρετούν στη μεθόριο με την Υεμένη να ετοιμαστούν να θυσιαστούν στον πόλεμο με τους Χούθι. «Η υπεράσπιση αυτού του σπουδαίου έθνους (…) και η τιμωρία όποιου απλώσει χέρι ακόμα και πάνω σε ένα εκατοστό της επικράτειάς του είναι από τα σημαντικότερα καθήκοντα» και «μπορεί να θυσιαστούν ζωές» για την «ικανοποίηση του Θεού».
Η Γαλλία δεν αποκλείει ούτε την αποστολή Rafale
Στο μεταξύ, με φόντο τις αντιθέσεις που σιγοβράζουν στο εσωτερικό του ευρωατλαντικού άξονα, αλλά και τις διεργασίες για το πώς η ΕΕ θα ανακτήσει «χαμένο έδαφος» στη διεθνή σκακιέρα, ο Πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν έσπευσε στα τέλη της εβδομάδας να επιβεβαιώσει ότι οι Ευρωπαίοι τρέχουν να προλάβουν ρόλο στην επόμενη φάση του πολέμου. Σε ζωντανή τηλεοπτική του συνέντευξη ανήγγειλε ότι «συμφωνήσαμε με τη Σαουδική Αραβία να στείλουμε στρατιωτικά μέσα (…) στρατιώτες, ραντάρ, αμυντικά συστήματα» στην περιοχή Γιανμπού, υποστηρίζοντας ότι ζητούμενο είναι «όχι να εμπλακούμε σε οποιαδήποτε σύγκρουση, αλλά να προστατεύσουμε τις εγκαταστάσεις».
Διαψεύδοντας ο ίδιος τα λεγόμενά του, όμως, δεν απέκλεισε ούτε την αποστολή μαχητικών αεροπλάνων Rafale. «Θα δούμε πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα και ανάλογα με τις ανάγκες», απάντησε σε σχετικό ερώτημα, θυμίζοντας μάλιστα ότι η χώρα του μπορεί να αξιοποιήσει τη στρατιωτική παρουσία που έχει ήδη στην περιφέρεια: «Εχουμε μερικά Rafale σταθμευμένα ήδη στην περιοχή».
Στις αρχές της εβδομάδας τη δική της «συμβολή στη σταθεροποίηση της ευρύτερης περιοχής» είχε ξεκαθαρίσει και η Βρετανία, με τον πρωθυπουργό Αντι Μπέρναμ να εξαγγέλλει ότι η χώρα του θα ανεφοδιάζει σαουδαραβικά πολεμικά αεροσκάφη. Σημειωτέον, πριν λίγους μήνες η Βρετανία ανέπτυξε στην πετρελαιομοναρχία και το σύστημα αεράμυνας Sky Sabre, για να ενισχύσει την αεράμυνά της, αφού ξεκίνησαν οι αμερικανικοί και ισραηλινοί βομβαρδισμοί στο Ιράν.
Να σημειωθεί ακόμα ότι ορμητήριο της βρετανικής στήριξης στο Ριάντ θα είναι η στρατιωτική βάση στο Ακρωτήρι της Κύπρου, από όπου αεροσκάφος Voyager της RAF θα ξεκινήσει επιχειρήσεις «ανεφοδιασμού αέρος – αέρος» για την υποστήριξη «αμυντικής δράσης» της Σαουδικής Αραβίας κατά των Χούθι, καλύπτοντας «μια σειρά δραστηριοτήτων, συμπεριλαμβανομένης της κατάρριψης αυτών των drones και πυραύλων». Υποστηρίζεται ότι αυτά τα σχέδια συμβάλλουν στο να μην υπάρξει «περαιτέρω κλιμάκωση στην Ερυθρά Θάλασσα, η οποία θα μπορούσε να θέσει σε περαιτέρω κίνδυνο τις τιμές των καυσίμων μας».
Ενδεικτικό άλλωστε είναι ότι στη διάρκεια των επιχειρήσεων των ΗΠΑ – Ισραήλ κατά του Ιράν 5.000 αεροπλάνα είχαν απογειωθεί από ευρωπαϊκές βάσεις για να την υποστηρίξουν…
Ολα αυτά ενώ ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο διαβεβαίωσε ότι «έχουμε μια πολύ ισχυρή αμυντική συμφωνία με τη Σαουδική Αραβία και θα τηρήσουμε τις δεσμεύσεις μας», όπως και ότι όσα συμβαίνουν πλέον και στη δυτική πλευρά της Αραβικής Χερσονήσου «δεν μας αρέσουν (…) Προφανώς είναι πολύ ανησυχητικά».
Από το βήμα της ΓΣ του ΟΗΕ ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είχε εκμυστηρευτεί ότι «το δίλημμα με το Ιράν είναι: ‘Η θα καταλήξουμε σε μια συμφωνία που θα τους επιτρέπει να οικοδομήσουν μια σπουδαία χώρα, ή θα εξαλείψω την Ισλαμική Δημοκρατία και την ευκαιρία να διασπείρουν την καταστροφή στην περιοχή».
«Στόχος τα συμφέροντα των ΗΠΑ»
Από την πλευρά τους οι Χούθι ξεκαθάρισαν ότι οποιαδήποτε εμπλοκή των ΗΠΑ στο πλευρό της Σαουδικής Αραβίας θα καταστήσει στόχο οτιδήποτε συνδέεται με τα αμερικανικά συμφέροντα. Μιλώντας στο Γαλλικό Πρακτορείο ο στρατιωτικός τους σύμβουλος Αμπέντ Μοχάμεντ Αλ-Θαούρ χαρακτήρισε «κόκκινη γραμμή» κάθε αμερικανική στρατιωτική παρέμβαση, ειδικά για τον έλεγχο του Στενού Μπαμπ Ελ-Μαντέμπ: «Εάν η Αμερική τολμήσει να επέμβει στρατιωτικά με τους στόλους της ή προσπαθήσει να αναλάβει τον έλεγχο του Μπαμπ Ελ-Μαντέμπ, αυτό αποτελεί κόκκινη γραμμή (…) Θα πολεμήσουμε πάνω από αυτό. Εάν η Αμερική ποντάρει στην υποστήριξη της Σαουδικής Αραβίας με αεροπορικές επιδρομές ή αεροπορική υποστήριξη, θα θεωρήσουμε οποιαδήποτε αμερικανικά συμφέροντα γύρω μας στόχους και δεν θα αποκλείσουμε τίποτα».
Ανέφερε μάλιστα ότι η «Ανσαραλά» μπορεί ακόμα και «να κλείσει εντελώς το Μπαμπ Ελ-Μαντέμπ στα αμερικανικά πλοία». Αν και αρνήθηκε ότι η «Ανσαραλά» παίρνει οδηγίες από το Ιράν, χαρακτήρισε τη σχέση Χούθι – Τεχεράνης «μια συμμαχία και ένα σώμα», σημειώνοντας ότι «το Ιράν είναι μια φιλική, σύμμαχος και αδελφική χώρα για εμάς» και καταλήγοντας: «Οσο η Σαουδική Αραβία επιμένει και συνεχίζει να σκοτώνει τη χώρα μας και να χτυπά τον λαό μας, θα απαντάμε με σιδερένια γροθιά (…) Διαθέτουμε επαρκή ικανότητα για να πειθαρχήσουμε τη Σαουδική Αραβία, να την τιμωρήσουμε και να την εξαναγκάσουμε να βγει εκτός παιχνιδιού στους τομείς του πετρελαίου και της οικονομίας».
«Το μέτωπο θα επεκταθεί πέρα από τον Ινδικό»
Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, και ενώ έδιναν και έπαιρναν οι αναλύσεις για τον εφησυχασμό των λαών, μετά την πρώτη συνάντηση που είχαν από τον Ιούνη αντιπροσωπείες των ΗΠΑ και του Ιράν, στο περιθώριο της ΓΣ του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, η Τεχεράνη παρατήρησε ανοιχτά πως «με δεδομένο ότι η σύγκρουση έχει επεκταθεί από τον Περσικό Κόλπο και τα Στενά του Ορμούζ έως την Ερυθρά Θάλασσα, είναι πιθανό – ως απάντηση σε περαιτέρω πολεμικές ενέργειες – το μέτωπο να επεκταθεί ακόμα περισσότερο, φτάνοντας στον Ινδικό Ωκεανό και ίσως και πέρα από αυτόν». Ετσι το διατύπωσε ο υποστράτηγος Γιαχιά Ραχίμ Σαφάβι, σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ.
Την οργή άλλωστε της ιρανικής πλευράς προκάλεσαν και οι αποκλεισμοί των ιρανικών αεροπορικών εταιρειών τους οποίους άρχισαν να ανακοινώνουν η μία μετά την άλλη διάφορες χώρες, μετά τις κυρώσεις με τις οποίες απείλησαν οι ΗΠΑ όσα κράτη συνεχίσουν να συνεργάζονται με αυτές. Ο Μοχάμαντ Μοκμπέρ, σύμβουλος του Χαμενεΐ, δήλωσε ότι «η ευθυγράμμιση με τις Ηνωμένες Πολιτείες στην εφαρμογή εχθρικών πολιτικών θα παραμείνει στη μνήμη του ιρανικού λαού (…) η στρατηγική μας σε αυτό το θέμα είναι σαφής: Οι πτήσεις στην περιοχή είναι είτε ανοιχτές σε όλους είτε σε κανέναν. Αν στερηθεί στο Ιράν η δυνατότητα να πετάει και να λαμβάνει υπηρεσίες αεροδρομίου, καμία χώρα στην περιοχή δεν θα έχει πρόσβαση σε αυτές τις εγκαταστάσεις».
Νωρίτερα, ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας Αμπάς Αραγτσί είχε καλέσει τους Ευρωπαίους σε διόρθωση των «καταστροφικών και ανεύθυνων» προσεγγίσεων που υιοθέτησαν (αποδίδοντάς τους μάλιστα ευθύνες ειδικά για τον ρόλο τους «στη δημιουργία και διαιώνιση ενός κατοχικού, τρομοκρατικού καθεστώτος στη Δυτική Ασία», σε μια νέα φραστική επίθεση κατά του Ισραήλ).
Επιπλέον, σε συνάντηση που είχε στο περιθώριο της ΓΣ του ΟΗΕ με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα ο Αραγτσί επέκρινε τις Βρυξέλλες για «ευθυγράμμιση με τα εχθρικά μέτρα των ΗΠΑ», που μάλιστα σχολίασε ότι «έχουν ωθήσει τις ευρωπαϊκές χώρες εκτός κύκλου επιρροής στις διεθνείς υποθέσεις».
Κατά τ’ άλλα ανώτεροι διπλωμάτες, όπως ο ειδικός απεσταλμένος του Λευκού Οίκου για το Ιράν, Στιβ Γουίτκοφ, υποστήριζαν ότι όλη τη βδομάδα μεσολαβητές «πηγαινοέρχονταν» μεταξύ Αμερικανών και Ιρανών αξιωματούχων κατά τη διάρκεια πολύωρων συζητήσεων. Στο επίκεντρο του παζαριού παρέμεναν σταθερά οι όροι διέλευσης των Στενών του Ορμούζ και χρονοδιάγραμμα για άρση των κυρώσεων κατά του Ιράν.
Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός του κράτους – μακελάρη Μπέντζαμιν Νετανιάχου από τη ΓΣ του ΟΗΕ εξαπέλυσε δριμεία επίθεση κατά του Ιράν, καμαρώνοντας χυδαία για τον πόλεμο, όπως και για τη γενοκτονία στη Γάζα και στη Δυτική Οχθη που αιματοκυλά τον παλαιστινιακό λαό. Πάντως, και μέσα στην αίθουσα εκατοντάδες διπλωμάτες σε ένδειξη διαμαρτυρίας αποχώρησαν, αλλά και έξω από την έδρα του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη πραγματοποιήθηκε λαϊκή διαδήλωση η οποία κατήγγειλε το κράτος – δολοφόνο Ισραήλ.
Αναδημοσίευση από το Ριζοσπάστη του Σαββατοκύριακου 26-27/09
