Η κυβέρνηση των ΗΠΑ διέψευσε χτες την πραγματοποίηση συνομιλιών ή διαβουλεύσεων με στόχο την αναβίωση της διαπραγμάτευσης με το Ιράν δίχως να καταφέρνει να κρύψει τα ζόρια που συναντά εδώ και καιρό. Η προσωρινή ανάσχεση των στρατιωτικών επιχειρήσεων αντικαθίσταται από νέο γύρο σκληρότερων κυρώσεων κατά της Τεχεράνης που σκοπίμως δεν έχουν εξειδικευτεί καθώς αφορούν πρωτίστως τον μεγαλύτερο στρατηγικό και εμπορικό εταίρο του Ιράν, την Κίνα, που δεν τις αναγνωρίζει ως σύννομες με το διεθνές δίκαιο μεταξύ άλλων και διότι δεν διαθέτουν απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Δεν είναι, όμως, μόνο η Κίνα που αντιστέκεται στον νέο γύρο αμερικανικών κυρώσεων κατά του Ιράν αλλά και το Πακιστάν με τον εκπρόσωπο του υπουργείου Εξωτερικών, Ταχίρ Αντραμπί, να δηλώνει ξεκάθαρα πως το Πακιστάν «δεν πιστεύει» ότι οι «μονομερείς αμερικανικές κυρώσεις» κατά του Ιράν είναι σύμφωνες με το διεθνές δίκαιο. Επανέλαβε, δε, πως η σύγκρουση αυτή μπορεί να λυθεί μόνο με διπλωματικά μέσα και πως αυτόν τον στόχο είχαν οι συναντήσεις που είχε στην αρχή της βδομάδας στο Ιράν ο Πακιστανός στρατάρχης Ασίμ Μουνίρ, διευκρινίζοντας πως επιδίωξε την αναβίωση του αμερικανο-ιρανικού μνημονίου της 17ης Ιούνη, το οποίο στην πραγματικότητα ουδέποτε εφαρμόστηκε από τις ΗΠΑ. Πρόσθεσε ακόμη πως ο Πακιστανός υπουργός Εξωτερικών Ισχάκ Νταρ συνεχίζει για την επίτευξη αυτού του στόχου τις διαβουλεύσεις με ομολόγους του μεταξύ άλλων σε Τουρκία και Αίγυπτο.
Πάντως, ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ επέμεινε χθες ότι ο νέος γύρος αμερικανικών οικονομικών κυρώσεων θα αποδυναμώσει περαιτέρω την ιρανική οικονομία. Σε ανάρτησή του στο X έγραψε ότι η «Επιχείρηση Οικονομικός Παρίας» θα συντρίψει την ιρανική οικονομία, προσθέτοντας ότι οι ΗΠΑ βοήθησαν στη μεταφορά 130 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου μέσω του Κόλπου τις τελευταίες 14 ημέρες, έναντι «μηδέν» για το Ιράν.
Ο ηγέτης του Κατάρ στην Τεχεράνη
Σε αυτό το φόντο, ο πρωθυπουργός και υπουργός Εξωτερικών του Κατάρ, σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν μπιν Τζασίμ αλ Θάνι, μετέβη χτες στην Τεχεράνη συναντώντας τον ομόλογό του, Αμπάς Αραγτσί, και τον Ιρανό Πρόεδρο, Μασούντ Πεζεσκιάν, λίγες μέρες προτού ο τελευταίος συναντηθεί στο Μπισκέκ του Κιργιστάν με τον Ρώσο ομόλογο Βλαντίμιρ Πούτιν στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης.
Κατά το υπουργείο Εξωτερικών του Κατάρ, οι επαφές του Καταριανού ηγέτη στην Τεχεράνη χτες είχαν σκοπό την αναζήτηση τρόπων αποκλιμάκωσης της έντασης στην περιοχή και την ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ. Πρόσθεσε πως συζητήθηκε και η πρόσφατη προσωρινή συμφωνία διαχείρισης των Στενών μεταξύ Ιράν και Ομάν. Τόνισε, δε, πως Ιράν και Κατάρ συζήτησαν την εφαρμογή «κοινού σχεδίου απομάκρυνσης ναρκών» από τα Στενά του Ορμούζ, διαψεύδοντας στην πραγματικότητα τον Αμερικανό Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ που ισχυριζόταν στην αρχή της βδομάδας πως οι αμερικανικές δυνάμεις τάχα «απομάκρυναν όλες τις νάρκες» από τα Στενά του Ορμούζ…
Σε μια ανάρτηση στο X, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, χαρακτήρισε ως «δημιουργικές συζητήσεις» με τον πρωθυπουργό και υπουργό Εξωτερικών του Κατάρ. Ο Αραγτσί δήλωσε ότι η διπλωματία μπορεί να επανέλθει σε καλό δρόμο εάν οι ΗΠΑ αναγνωρίσουν ότι «η πίεση δεν λειτουργεί». «Οι ΗΠΑ θα πρέπει να οικοδομήσουν εμπιστοσύνη, να μιλούν με σεβασμό, να αναγνωρίζουν τα δικαιώματά μας και να τηρούν τις δεσμεύσεις μας», ανέφερε.
Το Ιράν ετοιμάζει όρους για το άνοιγμα του Ορμούζ
Εξάλλου, ο ανώτατος σύμβουλος εθνικής ασφαλείας του Ιράν, Μοχσέν Ρεζαΐ δήλωσε χθες αργά το βράδυ ότι οι μεσολαβητές ζήτησαν από την Τεχεράνη να καθορίσει τους όρους της για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.
Ο Ρεζάι δήλωσε μάλιστα ότι το Ιράν προετοιμάζει σχετικό κατάλογο προκειμένου να επαναλειτουργήσουν τα Στενά του Ορμούζ. Οι όροι της Τεχεράνης περιλαμβάνουν τον τερματισμό του πολέμου στην περιοχή, όπως τόνισε.
Ο Ρεζαΐ δήλωσε επίσης ότι το Ιράν έχει συμφωνήσει με το Ομάν σε έναν διάδρομο για τη ναυσιπλοΐα που θα διέρχεται από τα Στενά, τμήματα του οποίου βρίσκονται σε ύδατα του Ομάν και του Ιράν. Τα πλοία θα διέρχονται από έναν καθορισμένο κεντρικό δίαυλο εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες πληρούν τους όρους του Ιράν, δήλωσε μέσω διερμηνέα σε συνέντευξη που παραχώρησε στο τηλεοπτικό δίκτυο «Al Manar» του Λιβάνου και μεταδόθηκε χθες.
Νέα επίθεση σε τάνκερ
Οσο ο ηγέτης του Κατάρ πραγματοποιούσε επαφές στην Τεχεράνη, ανακοινώθηκε μία νέα επίθεση σε τάνκερ από το βρετανικό UKMTO. Πρόκειται για το πετρελαιοφόρο AL SALAM II, που έπλεε ανατολικά των Στενών του Ορμούζ.
Το σκάφος χτυπήθηκε πάνω από την ίσαλο γραμμή από «βλήμα άγνωστης προέλευσης» προκαλώντας μικρή τρύπα στο σκάφος και πυρκαγιά που σβήστηκε γρήγορα από το πλήρωμα που είναι σώο και ασφαλές.
Προτάσεις Πεζεσκιάν για συνεργασία μουσουλμανικών χωρών
Το ίδιο 24ωρο αίσθηση προκάλεσαν οι τρεις προτάσεις που διατύπωσε ο Ιρανός Πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν, κατά την έναρξη εργασιών της 40ής Διεθνούς Συνδιάσκεψης Ισλαμικής Ενότητας που πραγματοποιήθηκε στην Τεχεράνη.
Ο Πεζεσκιάν πρότεινε να θεσπιστεί ένα «σύμφωνο ασφαλείας μη επίθεσης» μεταξύ μουσουλμανικών χωρών ζητώντας καμία μουσουλμανική χώρα να μην παραχωρήσει έδαφος, αέρα ή θάλασσα για την εξαπόλυση επίθεσης σε άλλη μουσουλμανική χώρα. Ξεκαθάρισε, δε, πως η πρόταση αυτή δεν αφορά τη δημιουργία μίας στρατιωτικής συμμαχίας μεταξύ μουσουλμανικών χωρών.
Η δεύτερη πρότασή του αφορούσε τη θέσπιση «μόνιμου μηχανισμού μεσολάβησης και αποτροπής συγκρούσεων» μεταξύ μουσουλμανικών χωρών, ζητώντας ο Οργανισμός Ισλαμικής Συνεργασίας να δρα αποτρεπτικά σε συγκρούσεις ή επεμβάσεις του μουσουλμανικού κόσμου.
Η τρίτη πρόταση που κατέθεσε ο Πεζεσκιάν αφορούσε τη διασύνδεση των αγορών μουσουλμανικών χωρών σε ένα «δίκτυο γνήσιας συνεργασίας» σε διάφορα επίπεδα όπως π.χ. οι επιστήμες ή η τεχνολογία.
Μετά την ομιλία του Ιρανού Προέδρου διαβάστηκε μήνυμα του 101χρονου Ιρανού ανώτερου ιερωμένου Αγιατολάχ Χοσεΐν Νούρι Χαμεντανί, που κατέχει τον ανώτατο θρησκευτικό τίτλο του «Μαρτζά» (πηγή μίμησης και νομολογίας). Ο Χαμεντανί αναφέρθηκε στη μεγάλη σημασία που έπαιξε στη σύγκρουση με τις ΗΠΑ η στάση ενότητας του ιρανικού λαού χαρακτηρίζοντάς την «τεράστιο πλεονέκτημα». Τόνισε, δε, πως οι Ιρανοί ενώθηκαν σαν μία γροθιά όταν είδαν ότι απειλείται η ύπαρξη και η εδαφική ακεραιότητα της χώρας τους, προσθέτοντας: «Δεν ξεκινήσαμε εμείς τον πόλεμο, αλλά στεκόμαστε σθεναρά απέναντι σε αυτή την επίθεση».
Υποστήριξε επίσης πως είναι «τουλάχιστον αφελές» να θεωρεί κανείς πως ΗΠΑ και Ισραήλ επιδιώκουν διαφορετικούς στόχους επισημαίνοντας πως «η εμπειρία των τελευταίων ετών έχει ξεκάθαρα δείξει πως ο στόχος τους είναι να κυριαρχήσουν στην περιοχή και να αποτρέψουν να γίνουν ισχυρές ισλαμικές χώρες».
