Ναουρού: Στο μάτι του κυκλώνα ακόμη και οι “χωματερές του καπιταλισμού”

Χάρτης με το Ναουρού - Ειρηνικός Ωκεανός

Το Ναουρού ή Ναούρου (“Nauru” | “Naoero”) ελάχιστοι το γνωρίζουν όντας μια νησιωτική κουκίδα στον νότιο Ειρηνικό, παλαιότερα γνωστό ως “Νησί της Χαράς”, με ιστορία τουλάχιστον 3.000 χρόνων (κατοικήθηκε για πρώτη φορά από Μικρονήσιους και Πολυνήσιους) 4.000 χλμ. Β.Α. της Αυστραλίας και Παπούα | Νέας Γουινέας, σήμερα η μικρότερη νησιωτική «ανεξάρτητη δημοκρατία» στον κόσμο.
Για την ιστορία η επαφή με την πολιτισμένη Ευρώπη άρχισε με τα φαλαινοθηρικά πλοία και εμπόρους τυχοδιώκτες, που κάποιοι άρχισαν να ζουν στο νησί –αρχές του 1.800, το 1888 και εντάχθηκε στο γερμανικό προτεκτοράτο των Νησιών Μάρσαλ, ως Nawodo ή Onawero, το 1900 ανακαλύφθηκαν  κοιτάσματα φωσφορικών αλάτων (σημαντικότατο υλικό στη βιοχημεία τη βιογεωχημεία τη γεωργία και τη βιομηχανία) και άρχισε η εκμετάλλευσή τους από την “Εταιρεία Φωσφάτων του Ειρηνικού” –αργότερα αγγλικών συμφερόντων British Phosphate Commission ή BPC) για σχεδόν 100 χρόνια –μέχρι που εξαντλήθηκαν.
Το 1942 καταλήφθηκε από την Ιαπωνία, το 1968 και έγινε μέλος της Βρετανικής Κοινοπολιτείας κ.ο.κ. με 10άδες από τότε καταστάσεις εκτάκτου ανάγκης, πραξικοπήματα και εκλογές για το 18μελές κοινοβούλιο και υπουργικό συμβούλιο 5-6 βουλευτών.
Σύμφωνα με έκθεση-κόλαφο της Διεθνούς Αμνηστίας «το Ναούρου έχει σταδιακά μετατραπεί σε αυταρχικό κράτος, με την κυβέρνηση να παραβιάζει συστηματικά την αρχή της διάκρισης των εξουσιών», μιλώντας για «στρατόπεδο κράτησης Ναούρου», (σσ. προσφύγων) το οποίο χαρακτηρίζει ως «Νησί της απελπισίας» -δείτε και έκθεση του Human Rights Watch .

Τα ψεύτικα τα λόγια –τα μεγάλα του καπιταλισμού

Ακόμη λιγότερο γνωστό από το Ναούρου αυτό καθεαυτό είναι το εκεί, στον πυθμένα της θάλασσας, ένα από τα μεγαλύτερα -ανέγγιχτο προς το παρόν οικοσύστημα στον κόσμο, όπου μεγάλες επιφάνειες καλύπτονται με εξαιρετικά πολύτιμα μέταλλα, με τη μορφή μαύρων σβώλων (πολυμεταλλικοί όζοι), που -10ετίες, μεγάλοι καπιταλιστικοί όμιλοι προσπαθούν να βρουν έναν τρόπο να τα εξορύξουν, βάζοντας στο μάτι και μια ελάχιστα γνωστή ρήτρα της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας [UNLOS] (σσ. μεταξύ των κρατών μη μελών είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες)
σσ. Η Ελλάδα έχει διεκδικήσει Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) σύμφωνα με την UNCLOS 1982 καθώς και το εθιμικό διεθνές δίκαιο (505.572 km2 |195.202 τετραγωνικά μίλια) –η Τουρκία δεν αναγνωρίζει νόμιμο υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ γύρω από τα ελληνικά νησιά.
Σύμφωνα με την UNCLOS, το μεγαλύτερο μέρος του βυθού των θαλασσών –μια έκταση περίπου εκατό εκατομμυρίων τετραγωνικών μιλίων– θεωρείται η «κοινή κληρονομιά της ανθρωπότητας», μια τεράστια περιοχή που διοικείται –υποτίθεται, από τη Διεθνή Αρχή Βυθών [International Seabed Authority | ISA] (σσ. εδρεύει στο Κίνγκστον της Τζαμάικα).

…με “σφοδρή” επιθυμία

  • Σημειώνοντας ότι οι εξελίξεις μετά τις σχετικές διασκέψεις των Ηνωμένων Εθνών που πραγματοποιήθηκαν στη Γενεύη το 1958 και το 1960 έχουν τονίσει την ανάγκη για μια νέα και γενικά αποδεκτή σύμβαση για το δίκαιο της θάλασσας,
  • Έχοντας επίγνωση ότι τα προβλήματα του ωκεάνιου χώρου είναι στενά αλληλένδετα και πρέπει να εξεταστούν ως σύνολο,
  • Αναγνωρίζοντας ότι είναι επιθυμητό να καθιερωθεί μέσω αυτής της Σύμβασης, λαμβάνοντας δεόντως υπόψη την κυριαρχία όλων των κρατών, μια έννομη τάξη για τις θάλασσες και τους ωκεανούς που θα διευκολύνει τη διεθνή επικοινωνία και θα προωθεί τις ειρηνικές χρήσεις των θαλασσών και των ωκεανών, τη δίκαιη και αποτελεσματική χρήση των πόρων τους, τη διατήρηση των έμβιων πόρων τους και τη μελέτη, προστασία και διατήρηση του θαλάσσιου περιβάλλοντος,
  • Τα Κράτη Μέρη στην παρούσα Σύμβαση, για το Δίκαιο της Θάλασσας, με σφοδρή επιθυμία να διευθετηθούν, σε πνεύμα αμοιβαίας κατανόησης και συνεργασίας, όλα τα ζητήματα που σχετίζονται με το θέμα και έχοντας επίγνωση της ιστορικής σημασίας της ως σημαντική συμβολή στη διατήρηση της ειρήνης, της δικαιοσύνης και της προόδου για όλους τους λαούς του κόσμου…
  • Έχοντας υπόψη ότι η επίτευξη αυτών των στόχων θα συμβάλει στην υλοποίηση μιας δίκαιης και δίκαιης διεθνούς οικονομικής τάξης που θα λαμβάνει υπόψη τα συμφέροντα και τις ανάγκες της ανθρωπότητας στο σύνολό της και, ειδικότερα, τα ειδικά συμφέροντα και τις ανάγκες των αναπτυσσόμενων χωρών, είτε παράκτιων είτε μη Επιθυμώντας από αυτή τη Σύμβαση να αναπτύξει τις αρχές που ενσωματώνονται στο ψήφισμα 2749 (XXV) της 17ης Δεκεμβρίου 1970, στο οποίο η ΓΣ του ΟΗΕ δήλωσε επίσημα, μεταξύ άλλων, ότι η περιοχή του βυθού και του ωκεανού και του υπεδάφους τους, πέρα από τα όρια εθνικής δικαιοδοσίας, καθώς και οι πόροι της, είναι η κοινή κληρονομιά της ανθρωπότητας, η εξερεύνηση και η εκμετάλλευση της οποίας θα πραγματοποιούνται προς όφελος του συνόλου της ανθρωπότητας, ανεξάρτητα από τη γεωγραφική θέση των κρατών,
  • Πιστεύοντας ότι η κωδικοποίηση και η προοδευτική ανάπτυξη του δικαίου της θάλασσας που επιτυγχάνεται με αυτή τη Σύμβαση θα συμβάλει στην ενίσχυση της ειρήνης, της ασφάλειας, της συνεργασίας και των φιλικών σχέσεων μεταξύ όλων των εθνών σύμφωνα με τις αρχές της δικαιοσύνης και των ίσων δικαιωμάτων και θα προάγει την οικονομική και κοινωνική πρόοδο όλων των λαών του κόσμου, σύμφωνα με τους σκοπούς και τις αρχές των Ηνωμένων Εθνών όπως ορίζονται στον Χάρτη,
  • Επιβεβαιώνοντας ότι θέματα που δεν ρυθμίζονται από την παρούσα Σύμβαση εξακολουθούν να διέπονται από τους κανόνες και τις αρχές του γενικού διεθνούς δικαίου…

όπως Ellada

(σημείο γραφής)
Μέρος V – Αποκλειστική οικονομική ζώνη | Ειδικό νομικό καθεστώς | δικαιώματα και δικαιοδοσία του παράκτιου κράτουςδικαιώματα ελευθερίες άλλων κρατών
1. Το παράκτιο κράτος έχει:
(α) κυριαρχικά δικαιώματα για σκοπούς εξερεύνησης και εκμετάλλευσης, διατήρησης και διαχείρισης των φυσικών πόρων, έμβιων ή μη, των υδάτων που γειτνιάζουν με τον βυθό και το υπέδαφος του και σε σχέση με άλλες δραστηριότητες για την οικονομική εκμετάλλευση και εξερεύνηση της ζώνης, όπως η παραγωγή ενέργειας από το νερό, τα ρεύματα και τους ανέμους·
(β) δικαιοδοσία
(i) τη δημιουργία και χρήση τεχνητών νησιών, εγκαταστάσεων και κατασκευών·
(ii) θαλάσσια επιστημονική έρευνα.
(iii) την προστασία και τη διατήρηση του θαλάσσιου περιβάλλοντος·
(γ) άλλα δικαιώματα και υποχρεώσεις που προβλέπονται στην παρούσα Σύμβαση.
2. Κατά την άσκηση των δικαιωμάτων του και την εκτέλεση των καθηκόντων του δυνάμει της παρούσας Σύμβασης στην αποκλειστική οικονομική ζώνη, το παράκτιο κράτος λαμβάνει δεόντως υπόψη τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις άλλων Κρατών και ενεργεί κατά τρόπο συμβατό με τις διατάξεις της παρούσας Σύμβασης.

Πλάτος της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης: Η αποκλειστική οικονομική ζώνη δεν εκτείνεται πέραν των 200 ναυτικών μιλίων από τις γραμμές βάσης από τις οποίες μετράται το πλάτος της χωρικής θάλασσας.
3. Κατά την άσκηση των δικαιωμάτων τους τα άλλα κράτη λαμβάνουν δεόντως υπόψη τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του παράκτιου και συμμορφώνονται με τους νόμους και κανονισμούς που θεσπίζει αυτός σύμφωνα με την διατάξεις της παρούσας Σύμβασης και τους κανόνες του διεθνούς δικαίου στο βαθμό που δεν είναι ασυμβίβαστες με το παρόν.

Στην αποκλειστική οικονομική ζώνη, το παράκτιο κράτος έχει το αποκλειστικό δικαίωμα να κατασκευάζει και να εξουσιοδοτεί και να ρυθμίζει την κατασκευή, λειτουργία και χρήση:
α) τεχνητά νησιά·
(β) εγκαταστάσεις και κατασκευές για τους σκοπούς όπως προβλέπονται εδώ και άλλους οικονομικούς σκοπούς·
κλπ

“Χωματερές του καπιταλισμού”

Μέχρι στιγμής, στο υποθαλάσσιο Nauru γίνονται μόνο διερευνητικές εργασίες έως ότου η ISA (σσ. Partner του ΟΗΕ, που λαμβάνει ποσοστά από τα κέρδη εξορύξεων βυθού –και «γενικώς»…) θεσπίσει ένα σύνολο κανονισμών ενώ η αίτηση για άδεια από τις εταιρείες πρέπει να γίνει «σε συνεργασία» με τη χώρα που είναι συμβαλλόμενο μέρος του UNCLOS.
Και εδώ υπεισέρχεται το αστικό κράτος της «δημοκρατίας Ναούρου», που αγαντάρει την εταιρεία Nauru Ocean Resources, η οποία είναι θυγατρική της Metals Company, μιας καναδικής πολυεθνικής.

Η Metals Company θέλει να εξορύξει μια περιοχή πλούσια σε οζίδια στον Ειρηνικό, μεταξύ της Χαβάης και του Μεξικού, γνωστή ως Ζώνη Clarion-Clipperton. Τον Ιούνιο, λίγο πριν η Metals Company εισαχθεί στο χρηματιστήριο ως «εταιρεία εξαγοράς ειδικού σκοπού», το Ναούρου ειδοποίησε την ISA επικαλούμενο διάφορα νομικά ερείσματα, στα μέσα Δεκεμβρίου, η ISA πραγματοποίησε συνάντηση στην έδρα της στο Κίνγκστον όπου τόσο το Ναούρου, όσο και η Metals Company έχουν παρουσιάσει την προσπάθεια εξόρυξης από τον βυθό ως απαραίτητη για τη μείωση των εκπομπών άνθρακα.

Τον Σεπτέμβριο, η Διεθνής Ένωση για τη Διατήρηση της Φύσης [International Union for Conservation of Nature], η οποία καταρτίζει την «κόκκινη λίστα» των ειδών που απειλούνται με εξαφάνιση, ζήτησε παγκόσμιο μορατόριουμ στην εξόρυξη βαθέων υδάτων. Η ομάδα εξέδωσε μια δήλωση που εγείρει ανησυχίες ότι «η απώλεια βιοποικιλότητας θα είναι αναπόφευκτη εάν επιτραπεί η εξόρυξη βαθέων υδάτων» και «ότι οι συνέπειες για τη λειτουργία του ωκεάνιου οικοσυστήματος είναι άγνωστες».

Το Ναούρου, από την πλευρά του –όπως ήδη είδαμε, έχει μακρά ιστορία καταστροφικών επιχειρηματικών συμφωνιών, ξεκινώντας από τις αρχές του 20ού αιώνα, όταν το νησί απογυμνώθηκε από τα περισσότερα από τα κοιτάσματα φωσφορικών αλάτων του, μια διαδικασία που μετέτρεψε ένα μεγάλο μέρος του σε έρημο και τώρα βασίζεται στην εξόρυξη από το βυθό της θάλασσας.
Η -87χρονη σήμερα γερόλυκος ωκεανογράφος Sylvia Earle (Σύλβια Ερλ) έχει αποκαλέσει την προσπάθεια να τεμαχιστεί ο βυθός του ωκεανού σε δικαιώματα εξόρυξης –σε οικόπεδα- όπως καληώρα τα δικά μας, ως τη «μεγαλύτερη αρπαγή γης στην ιστορία της ανθρωπότητας».

Με έναυσμα από άρθρο που δημοσιεύτηκε στο New Yorker

…και στα δικά μας

Οι κυβερνήσεις ΝΔ, ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ έδωσαν “γην και ύδωρ” στον αμερικανοΝΑΤΟικό ιμπεριαλισμό, με την κυβέρνηση της ΝΔ να ετοιμάζει ένα ακόμα πιο επικίνδυνο πακέτο επέκτασης του “αποτυπώματος” – όπως λέει – των ΗΠΑ στην Ελλάδα, που είναι μεγάλη απειλή για το λαό μας και τους άλλους λαούς.
ΣΥΡΙΖΑ και ΝΔ ισχυροποίησαν τις στρατιωτικοπολιτικές σχέσεις με το Ισραήλ, που σκοτώνει τον Παλαιστινιακό λαό και πρωτοστατεί στις απειλές κατά του ιρανικού και άλλων λαών της περιοχής, ενώ ισχυροποιούνται οι σχέσεις με την Αίγυπτο, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και τη Σαουδική Αραβία, μπλεγμένα σε ανταγωνισμούς και πολέμους.
Ελληνικές ένοπλες δυνάμεις στάλθηκαν σε ιμπεριαλιστικές αποστολές στο εξωτερικό (τελευταία στο Μάλι της Αφρικής και μονάδα του πυραυλικού συστήματος “Πάτριοτ” στη Σαουδική Αραβία)
Επιπλέον, όλα τα κόμματα –πλην ΚΚΕ έχουν ανακηρύξει σε “θεματοφύλακεςτων κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας τις ιμπεριαλιστικές ενώσεις ΝΑΤΟ και ΕΕ, αυτούς δηλαδή που χρόνια τώρα βάζουν πλάτη στην αμφισβήτηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων από την τουρκική ηγεσία.

Το αποτέλεσμα είναι ότι κάθε φορά η Ελλάδα εμπλέκεται πιο βαθιά στο κουβάρι των ανταγωνισμών και συνεχώς γίνεται πιο επικίνδυνη η κατάσταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, προετοιμάζονται οδυνηροί συμβιβασμοί που αφορούν τη συνεκμετάλλευση του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου.

Δείτε και – Ριζοσπάστης
Κυριαρχικά δικαιώματα στο Αιγαίο, ΝΑΤΟ και ελληνοτουρκικά
ΥπΕξ Ν. Κοτζιάς – στον πρωθυπουργό Αλ. Τσίπρα12 ναυτικά μίλια ΠΔ “επέκτασης των συνόρων της Ελλάδας
Με τη σφραγίδα των μονοπωλίων της Ενέργειας
Ο ενεργειακός ανταγωνισμός βάζει μπουρλότο στην περιοχή

ΚΟΜΕΠ Μαρίνα Λαβράνου (Τμήμα Δικαιοσύνης & Λαϊκών Ελευθεριών της ΚΕ του ΚΚΕ)
Το Διεθνές Δίκαιο της θάλασσας κομμένο και ραμμένο στα μέτρα των ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων

Επιμέλεια Γιάννης Παπαγιάννης

Δείτε ακόμα...