Νίκος Παπάζογλου – Αφιέρωμα

Πολιτισμός - Μουσική - Νίκος Παπάζογλου
Ο Νίκος Παπάζογλου

Αδυσώπητος ο χρόνος κυλά σα χείμαρρος και στο διάβα του παρασύρει τα πάντα. Πανδαμάτορα τον αποκάλεσαν καθώς με το πέρασμά του μας κάνει να ξεχνάμε τα θλιβερά γεγονότα της ζωής μας. Όπως το «φευγιό» όλων όσων αγαπήσαμε, όλων όσων μοιραστήκαμε όμορφες ή κακές στιγμές. Στο τέλος, μας μένει η καλή ανάμνηση.

Δέκα χρόνια συμπληρώνονται από την ημέρα που ο Νίκος Παπάζογλου πήρε την κιθάρα του, με το κόκκινο φουλάρι όπως εμφανιζόταν στη σκηνή κι έφυγε, αφήνοντας ένα κενό. Αυτός που χαρακτήρισαν ως τον “Ινδιάνο” της Ελληνικής μουσικής.

Θεσσαλονικιός και από οικογένεια προσφύγων, λάτρευε τη Θεσσαλονίκη. Επέλεξε ένα δύσκολο και μοναχικό δρόμο πέρα και έξω από τις μουσικές βιομηχανίες, κόντρα σε συμφέροντα και τα κατάφερε με αξιοπρέπεια. Για την πόλη του, σε συνέντευξη στο τεύχος 158 του «Διφώνου» τον Φεβρουάριο του 2009, έλεγε:

«Η Θεσσαλονίκη είναι μια πόλη στην οποία κάνει ότι θέλει το κατηχητικό και οι παραεκκλησιαστικές οργανώσεις. Βρωμοκοπάει ακόμα στρατώνες και χωροφυλακή. Ο ντόπιος πολιτισμός είχε ανέκαθεν πολύ μεγάλη δυσκολία να βγει προς τα έξω. Πρώτα- πρώτα εξολοθρεύτηκαν –τους πήρανε οι Γερμανοί- όλοι οι Εβραίοι, οι οποίοι ήτανε αστοί, δεν ήτανε από χωριό που κατέφυγαν στην πόλη για μεροκάματο. Ο χαρακτήρας της πόλης ήταν πάντα ο χαρακτήρας μιας πόλης υπό κατοχήν, από το 1912 μέχρι και σήμερα έτσι είναι. Εγώ, ας πούμε, δεν μπορώ να παίξω σε κανένα θέατρο. Όλα τα θέατρα διοικούνται από κάτι περίεργα σινάφια, πρόκειται για ένα πολύ ασφυκτικό περιβάλλον. Αλλά και η ζωή στην πόλη, η οποία έχει παραδοθεί εξ ολοκλήρου στο αυτοκίνητο, έχει γίνει αβίωτη. Με την κύρια ευθύνη του Δήμου βέβαια, ο οποίος επωφελείται. Μια γυναίκα με ένα μωρό στο καροτσάκι π.χ. είναι αδύνατον να περάσει τη λεωφόρο Νίκης. Γιατί δεν είναι μόνοι οι καρέκλες και τα τραπέζια, στρώνουνε σαλόνια ολόκληρα στην παραλία, με ριχτάρια κ.α. Έχουνε βάλει τέντες, έχουνε βάλει και αυτά τα υγραέρια που είναι για να ζεσταίνουνε τις κότες δαπέδου. Καρακιτσαριό απίστευτο».

Ποιος ήταν ο Νίκος Παπάζογλου;

Ο Νίκος Παπάζογλου γεννήθηκε στις 20 Μαρτίου 1948 στη Θεσσαλονίκη. Η μητέρα του είχε θρακική καταγωγή από τους Νέους Επιβάτες Θεσσαλονίκης και ο πατέρας του Μικρασιάτης από την Κορμίστα Σερρών. Ο πατέρας του είχε κρεοπωλείο όπου δούλευε και ο Νίκος για να βγάζει το χαρτζιλίκι του. Εκείνος του έμαθε να μαστορεύει διάφορα πράγματα.Όπως έλεγε ο ίδιος: «Για να μην αλητεύω τα καλοκαίρια με έβαζε ο μπαμπάς μου σε δουλειές, και έτσι απέκτησα δεξιότητες σε διάφορες τέχνες που βέβαια μου βγήκαν σε καλό γιατί το να χτίσεις ένα στούντιο ηχογραφήσεων ήθελε από όλα. Όλα περνούσαν από το χέρι μου. Ήθελε ξυλουργικά, χτισίματα, ηλεκτρολογικά, ηλεκτρονικά».

Έφτιαξε το πρώτο του συγκρότημα όταν ήταν 15 χρόνων. Τραγουδούσε και με όσα κατάφερε να μάθει μόνος ή από φίλους του, έπαιζε μπάσο και κιθάρα. Με την παρέα τραγουδούσε στα πάρκα, αλλά κάθε βράδυ ερχόταν η Ασφάλεια και τους έδιωχνε. Έτσι κατέληξαν να κάνουν πρόβες κρυφά μέσα στο Λευκό Πύργο. Εκεί δεν τους ενόχλησε ποτέ και κανένας. Ανέβαιναν στο πρώτο όροφο και κρατώντας κεριά για να βλέπουν, καθώς δεν είχε ηλεκτρικό, έπαιζαν με τις ώρες.

Επίσημα ξεκίνησε την μουσική του διαδρομή στα μέσα της δεκαετίας του’60, παίζοντας ροκ σε συγκροτήματα, όπως οι «Fratelli», οι «Μακεδονομάχοι» και οι «Olympians» του Πασχάλη Αρβανιτίδη.

Το 1967 ο τραγουδιστής των Olympians Πασχάλης Αρβανιτίδης, υποχρεώθηκε να εγκαταλείψει το συγκρότημα για να υπηρετήσει τη θητεία του στην Αεροπορία.Ο 19χρονος Νίκος Παπάζογλου που τότε έκανε τα πρώτα δειλά βήματα στη μουσική, επιλέχθηκε για να τον αντικαταστήσει.Για ένα ολόκληρο χρόνο τραγουδούσε μοντέρνα μουσική με τους Olympians στο club Χαβάη της Θεσσαλονίκης.

Τότε ο Παπάζογλου συνέδεσε το όνομά του με την πιο ροκ περίοδο του γκρουπ τραγουδώντας ανάμεσα σε άλλα το “Paperbackwriter” των Beatles και το “Mercymercy”, που είχε πει πρώτος ο DοnCovay και στη συνέχεια, οι RollingStones.

Ακούμε το “Mercymercy” από τον Παπάζογλου

Την ίδια περίοδο τραγουδούσε και για τους “BlowUp”, μια από τις πιο δημοφιλείς μπάντες της Θεσσαλονίκης που έπαιζε κυρίως soul και RnB.

Το 1972 με το συγκρότημα Ζηλωτής (Zealot) επιχείρησε να κατακτήσει τη διεθνή αγορά κατά το πρότυπο των Aphrodite’sChild. Μετακόμισε στο Αachen της Δυτικής Γερμανίας. Φτιάχτηκαν τότε έξι τραγούδια που ηχογραφήθηκαν στο Mιλάνο αλλά υπάρχουν μόνο σε συλλογές φίλων.

Ένα από αυτά τα τραγούδια κυκλοφόρησε με ελληνικό στίχο στο δίσκο «Χαράτσι» και είναι το «Χθες βράδυ».

Εδώ το «Χθες βράδυ».

Το 1973 γράφει δυο τραγούδια που ερμηνεύει ο Πασχάλης. Το «Είναι αργά» και το «Γαλάζια Θάλασσα».

Εδώ το «Είναι αργά»σε στίχους και μουσική Νίκου Παπάζογλου, από τον δίσκο «Φίλοι και αδελφοί».

Για το τραγούδι «Γαλάζια Θάλασσα», υπάρχει ιστορία, την οποία λέει ο Πασχάλης: «Γράφτηκε τον Νοέμβρη του 1973 την βραδιά του Πολυτεχνείου, όταν έκλεισε λόγω των γεγονότων το κέντρο «Φαντασία» της οδού Κεφαλληνίας, όπου τραγουδούσαμε παρέα με το Νίκο. Περάσαμε από το Πολυτεχνείο και στη συνέχεια πήγαμε σπίτι μου για ύπνο. Ο Νίκος όμως δε κοιμήθηκε. Το πρωί, μου έπαιξε το τραγούδι αυτό και μου ζήτησε να το περιλάβω στον τότε νέο μου δίσκο. Το τραγούδι περιλαμβάνεται στο δίσκο «Πασχάλης – Το Τραγούδι μου». Εδώ το τραγούδι.

Θα επιστρέψει οριστικά στα πάτρια εδάφη το 1976.Ο θρύλος λέει ότι κατά την διάρκεια της παραμονής του στο εξωτερικό κάποιος τού ζήτησε να παίξει ένα ελληνικό τραγούδι, φέρνοντάς τον σε αμηχανία, καθώς δεν ήξερε κανένα. Το επεισόδιο αυτό τού άλλαξε τις απόψεις για την μουσική και το πρώτο πράγμα που έκανε όταν επέστρεψε στην Ελλάδα ήταν να αγοράσει ένα μπαγλαμαδάκι το οποίο δεν το άφησε ποτέ.

Είναι γεγονός πως είχε ήδη αποκτήσει μια σημαντική εμπειρία. Η περιπλάνηση στο εξωτερικό του έδωσε πολλά στοιχεία. Έφτασε η ώρα της γνωριμίας του, της νέας γνωριμίας του, με το ελληνικό κοινό. Ο Νίκος Παπάζογλου ήταν ανακάλυψη του Διονύση Σαββόπουλου, που τον γνώριζε από τα παιδικά του χρόνια.Τον Δεκέμβριο του 1976, συμμετέχει στην μουσικοθεατρική παράσταση «Αχαρνής – Ο Αριστοφάνης που γύρισε από τα θυμαράκια», που έστησε ο Σαββόπουλος στην μπουάτ «Ρήγας» της Πλάκας με απρόσμενα μεγάλη επιτυχία. Από την παράσταση αυτή θα προκύψει ο ομώνυμος δίσκος, στον οποίο, εκτός από τον ίδιο και τον Σαββόπουλο συμμετέχουν οι Σάκης Μπουλάς, Ηλίας Λιούγκος, Βαγγέλης Ξύδης, Νίκος Ζιώγαλας και Μελίνα Τανάγρη.

Εδώ τον ακούμε στους «Κήρυκες» μαζί με τους Σάκη Μπουλά, Νίκο Ζιώγαλα αι Μελίνα Τανάγρη

Ως άνθρωπος ήταν ασυμβίβαστος και επειδή δεν ήθελε να κάνει εκπτώσεις στα θέλω του κι επειδή τα χέρια του «έπιαναν», αποφάσισε να φτιάξει δικό του στούντιο ηχογραφήσεων. Έτσι δημιουργήθηκε το περίφημο στούντιο ηχογραφήσεων το «Αγροτικόν» στη Κάτω Τούμπα.

Ρασούλης, Ξυδάκης και Παπάζογλου συνεργάζονται και δημιουργούν ένα εκπληκτικό αποτέλεσμα. Στο «Αγροτικόν»θα βρουν καταφύγιο πολλοί νέοι τότε καλλιτέχνες, όπως η Μελίνα Κανά, ο Σωκράτης Μάλαμας, ο Θανάσης Παπακωνσταντίνου. Αποφασίζει να χρηματοδοτεί μέχρι δύο δίσκους τον χρόνο: «ανθρώπων που έχουν τις προδιαγραφές και ταλαιπωρούνται άδικα».

Το 1978, ηχογραφήθηκε στο «Αγροτικόν»ο δίσκος σταθμός «Η εκδίκηση της γυφτιάς». Ο Διονύσης Σαββόπουλος είχε αναλάβει την παραγωγή του δίσκου των Νίκου Ξυδάκη και Μανώλη Ρασούλη. Η χαμογελαστή εικόνα του Νίκου να φιγουράρει στο εξώφυλλο.Η μουσική του Νίκου Ξυδάκη στα 11 από τα 13 τραγούδια, οι στίχοι του Μανώλη Ρασούλη στα 12, η ερμηνεία των Δημήτρη Κοντογιάννη, Σοφίας Διαμαντή και Νίκου Παπάζογλου (κυρίως) που έγραψε και μουσική στα Κυρ Διευθυντά Των Δίσκων και Κανείς Εδώ Δεν Τραγουδά.

Όλο το άλμπουμ εδώ

Το τραγούδι Κυρ Διευθυντά Των Δίσκωνσε στίχους του Ρασούλη και μουσική του ίδιου

Κυρ εταιρειάρχη βιάσου

άντε να `χεις την υγειά σου

έχω να της πω πολλά

με μιαν όμορφη πενιά

κι ας με ρίξεις στα λεφτά

κι ας μην πάρω ποσοστά

Και το Κανείς Εδώ Δεν Τραγουδάσε στίχους του Νίκου Σιμώτα

Ραγίζει απόψε η καρδιά

με το μπαγλαμαδάκι

πολλά κομμάτια έγινε

σπασμένο ποτηράκι

Τον επόμενο χρόνο, 1979, βγαίνει ο δίσκος Τα Δήθεν. Πάλι το δίδυμο Μανώλη Ρασούλη και Νίκου Ξυδάκη και οι ίδιοι ερμηνευτές (Παπάζογλου, Κοντογιάννη, Διαμαντή). Ηχογραφημένος και αυτός στο studioΑγροτικόν της Θεσσαλονίκης του Νίκου Παπάζογλου. Μπουζούκι παίζει ο Χρήστος Νικολόπουλος.

Όλο το άλμπουμ

Το τραγούδι Οι μάγκες δεν υπάρχουν πια

Το 1983 όλα όσα υπήρχαν σε σχέδια, σημειώσεις και χαμηλόφωνες ηχογραφήσεις μαζεύονται στο δίσκο «Χαράτσι» που προτείνει ένα «είδος μεικτό και μόνιμο». Είναι ο πρώτος προσωπικός του δίσκος.

Όλο το άλμπουμ

Το τραγούδι Υδροχόος, σε στίχους Μανώλη Ρασούλη και μουσική ΒάσωςΑλαγιάννη

Όπως αφηγείται ο ίδιος σε συνέντευξή του, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό THESSALONIKI CONFIDENTIAL 2010:

«Από τις πιο σημαντικές στιγμές της καριέρας μου ήταν όταν το ’84, επειδή δεν μας φώναξε κανένας, πήγαμε μόνοι μας στην Αθήνα, νοικιάσαμε το Ζουμ (ήταν το μόνο που είχε άδεια), και τότε είχα πάρα πολύ καλή ορχήστρα, μα πάρα πολύ καλή ορχήστρα. Και κάθε βράδυ ήταν εκεί ο Μάνος Χατζιδάκης με μια παρέα όσο μεγαλύτερη μπορούσε να μαζέψει και Rικ Rάιτ ο κιμπορτίστας των Πινκ Φλόυντ επίσης. Μαζεύανε όσο περισσότερους ανθρώπους μπορούσαν για να μας στηρίξουν! Ήταν τότε που καλογνώρισα τον Μάνο. Ο οποίος μετά με φώναξε στο Σείριο που έγινε στον ίδιο χώρο. Αυτό κι αν ήτανε! Πω πω! Ήταν τύχη, ήταν επίσης μια συγκλονιστική στιγμή της καριέρας μου.

Εγώ, έμεινα χωρίς ορχήστρα έναν χειμώνα. Και ξαφνικά, χτυπάει το τηλέφωνο στο σπίτι, 8 η ώρα το πρωί: «Έλα, Νίκο, ο Μάνος!». Λέω: «Τι έχουμε κύριε Μάνο;». Μου λέει: «Θέλω να παίξεις στο Σείγριο». Του λέω: «Α, δυστυχώς, Μάνο…». «Νοέμβγριο» μου λέει… «Ναι, εντάξει, αλλά, δυστυχώς δεν έχω ορχήστρα!». «Να βρεις!» λέει, και «μπαπ!» το κλείνει.»

Το εγχείρημα στο Ζουμ δεν είχε επιτυχία και μάλιστα έχασε χρήματα. Όμως, είχε ένα τεράστιο κέρδος, τη γνωριμία με το Μάνο Χατζιδάκι. Από τότε έγιναν φίλοι και τον επισκεπτόταν στη Θεσσαλονίκη. Οι φίλοι του Παπάζογλου θυμούνται τον Χατζιδάκι να έχει αποκοιμηθεί στη μοκέτα του “Αγροτικόν”, περιμένοντας με τις ώρες να φανεί ο Νίκος.

Παράλληλα με τη δισκογραφία ξεκινά και συναυλίες, όπου υιοθετεί ένα συγκεκριμένο στυλ που δεν αποχωρίστηκε ποτέ. Μπλε πουκάμισο και κόκκινο φουλάρι, για αυτό και τον ονόμασαν “Ινδιάνο” της ελληνικής μουσικής. Η γυναίκα του έλεγε ότι τα ίδια πουκάμισα φορούσαν οι φυλακισμένοι στο Μεξικό για να της απαντήσει: «ούτως ή άλλως φυλακισμένοι είμαστε κι εμείς».Είχε αποφασίσει κάτι με τον εαυτό του. Αν οι εισπράξεις των συναυλιών ξεπερνούσαν το ποσό που είχε συμφωνηθεί, τότε τα επιπλέον χρήματα τα έδινε σε βιβλιοθήκες συλλόγων και σε διάφορες φιλανθρωπικές οργανώσεις.

Επόμενος προσωπικός δίσκος το 1986, Μέσω Νεφών. Όλο το άλμπουμ.

Στη ρωγμή του χρόνου, Παπάζογλου και Ρασούλης σε μια συγκλονιστική ερμηνεία

Εδώ στη ρωγμή του χρόνου

Κρύβομαι για να γλιτώσω,

απ’ του Ηρώδη το μαχαίρι

Μισολειωμένος στη Χιροσίμα σου

Κάτι προγόνων ξύδι και χολή

σ’ αυτήν την άδεια πόλη

Εγώ κι ο ίσκιος μου, στίχοι Λάζαρος Ανδρέου και μουσικήΝίκος Παπάζογλου

Κοιτώ τον ίσκιο μου τις νύχτες

Κάτω απ’ τα κίτρινα φανάρια

Γεια σου δικέ μου, γεια σου δικέ μου, μουρμουρίζω

Μα αυτός πετάει σ’ άλλα φεγγάρια

Την ίδια χρονιά, το 1986 δηλαδή, βγαίνει ένας ακόμη δίσκος που συμμετέχει ο Νίκος Παπάζογλου. Πότε Βούδας Πότε Κούδαςο τίτλος. Ο Μανώλης Ρασούληςστους στίχους και ο Πέτρος Βαγιόπουλος στη μουσική. Τραγουδούν, εκτός από τους δημιουργούς, και ο Νίκος Παπάζογλου (το ομώνυμο τραγούδι), Γλυκερία, Λεωνίδας Βελής και Χριστίνα Μαραγκόζη.

Το 1990 βγαίνει ο τρίτος προσωπικός του δίσκος με τον τίτλο Σύνεργα. Όλο το άλμπουμ εδώ.

Το ομώνυμο τραγούδι

Κρύβει πόνο κρύβει πόνο

ένα τέτοιο ταξίδι στα παλιά

τότε που μόνα μου σύνεργα δυο μάτια

να ρουφάν το ηλιοβασίλεμα αργά

κι άλλοτε πάνω στης βιτρίνας τα εργαλεία

να ξεροσταλιάζουν λαίμαργα.

Το 1991ζωντανή ηχογράφηση στο Θέατρο Λυκαβηττού, Δευτέρα 30 Σεπτεμβρίου 1991. Ο τέταρτος προσωπικός δίσκος του. Τίτλος Στο Θέατρο Λυκαβηττού

Το πρώτο μέρος

Το δεύτερο μέρος

Τον Απρίλιο του 1995 κυκλοφόρησε η δισκογραφική δουλειά με τίτλο «Όταν Κινδυνεύεις Παίξε την Πουρούδα»που στην κυπριακή διάλεκτο σημαίνει το κλάξον ποδηλάτου. Ολόκληρο εδώ.

Το 2005 κυκλοφόρησε η τελευταία του δουλειά το «Μάισσα Σελήνη».Την ημέρα της κυκλοφορίας της «Μάισσα Σελήνη», ο Νίκος Παπάζογλου κέρδισε το Βραβείο Μουσικής στα Κρατικά Κινηματογραφικά Βραβεία Ποιότητας (Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης) για τη μουσική του στην ταινία η «Νοσταλγός».

Όλο το άλμπουμ «Μάισσα Σελήνη»

Ο Νίκος Παπάζογου έκλεισε τους λογαριασμούς του κι έφυγε στις 17 του Απρίλη του 2011. Ήταν μόλις 63 ετών, αλλά πρόλαβε να αφήσει πίσω του τεράστια μουσική περιουσία. Το κενό του αναντικατάστατο. Όμως χάθηκε γιατί δεν ξεχνιέται. Είναι παντού, ακούγεται. Κι όσο για τη Θεσσαλονίκη που λάτρευε και τι ρόλο έπαιξε στο έργο του, είχε δηλώσει στη συνέντευξη, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό THESSALONIKI CONFIDENTIAL 2010:

«Η Θεσσαλονίκη στο έργο μου; Ωωω! Ξέρεις, όταν ήμουν μικρός, πήγαινα σε ένα κομμάτι του τείχους, που είναι κάτω από το Πύργο του Τριγωνίου, και αυτό το τείχος, γκρεμίστηκε, και από κει και πέρα είναι… το χάος. Και πήγαινα με τους φίλους μου, εκεί, και καθόμουν εκεί στην άκρη… Το λέγαμε δε, «Η Άκρη του κόσμου», σαν πιτσιρίκια. Καθόμουν, λοιπόν, εκεί στην «Άκρη του κόσμου», από κάτω φωτισμένη η Θεσσαλονίκη, και της τραγουδούσα!»

Δε γίνεται αυτό το αφιέρωμα να κλείσει χωρίς τον Αύγουστο. Ένα τραγούδι που είναι ξεχωριστό. Ιδιαίτερο. Ένα τραγούδι, αφιερωμένο σε έναν ανεκπλήρωτο έρωτα και στην κόρη του.

Σύνταξη – Επιμέλεια: Γιάννης Αγγέλου

Πηγές: rizospastis.gr, sansimera.gr, youngpeople.gr, ogdoo.gr, fosonline.gr, maxmag.gr, apotis4stis5.com, tvxs.gr

Ετικέτες:

Δείτε ακόμα...