Του Νίκου Μπουντούρογλου*
Διαδήλωση: Δημόσια συγκέντρωση και πορεία πλήθους ατόμων με σκοπό τη διαμαρτυρία ή τη διατύπωση αιτημάτων.
Συνώνυμα: κινητοποίηση, πορεία, συλλαλητήριο
Στη ζωή της εργατικής τάξης, των λαϊκών στρωμάτων, επιδρούν βαριά οι συνέπειες της παρατεταμένης οικονομικής καπιταλιστικής κρίσης. Συνέπειες που μεθοδικά και πολύμορφα οι εκμεταλλευτές, η αστική τάξη και τα επιτελεία της, πρώτα απ’ όλα οι κυβερνήσεις της, παρεμβαίνουν για να συσκοτίσουν τόσο τις πραγματικές αιτίες όσο και τους υπεύθυνους.
Έδιναν και δίνουν λυσσαλέα τη μάχη να υποτάξουν κάθε δυνατότητα αμφισβήτησης, κινητοποίησης, πορείας με στόχο να μεταφέρουν τη λαϊκή δυσαρέσκεια σε ταξικά «ανώδυνα συλλαλητήρια». Ψήφισαν νόμο για τον περιορισμό, στην ουσία για την απαγόρευση, των διαδηλώσεων. Ο εργαζόμενος λαός θα κάνει το νόμο κουρελόχαρτο (επίσημο έγγραφο που δεν έχει αξία)
Μικρό ιστορικό κινητοποιήσεων – διαδηλώσεων
1886: Στο Συνέδριο της Αμερικανικής Ομοσπονδίας Εργασίας (1884) πάρθηκε απόφαση να γίνουν την πρώτη Μάη του 1886 απεργιακές κινητοποιήσεις και διαδηλώσεις στο Σικάγο, το μεγαλύτερο τότε βιομηχανικό κέντρο των ΗΠΑ. Αίτημα η μείωση των ωρών εργασίας και σύνθημα «Οχτώ ώρες δουλειά, οχτώ ώρες ανάπαυση, οχτώ ώρες ύπνο». Την 1η Μαΐου του 1886, 600.000 άνθρωποι συμμετείχαν στις απεργίες που γίνονταν σε όλη την χώρα, και πάνω από 80.000 στο Σικάγο. Αυτό το Σάββατο του 1886, μια εργάσιμη μέρα, οι εργάτες ξεκίνησαν με τις γυναίκες και τα παιδιά τους για να διαδηλώσουν ειρηνικά στο χώρο της συγκέντρωσης στην πλατεία Haymarket. Στη γύρω περιοχή, είχαν παραταχθεί αστυνομικές δυνάμεις αποτελούμενες από 1350 άτομα, οπλισμένα με οπλοπολυβόλα και περίστροφα. 1
“παρανομία σύμφωνα με το πρόσφατο Νομοσχέδιο για τις Δημόσιες υπαίθριες συναθροίσεις, που αποτελεί τον εκσυγχρονισμό του νομοθετικού διάταγματος 794ΦΕΚ Α1/1.1.1971 (της Δικτατορίας)”
Μέσα στα δέκα χρόνια από το 1908 έως το 1918 ξέσπασαν σχεδόν σ’ όλες τις πόλεις της χώρας μεγάλες εργατικές απεργίες, διαδηλώσεις.
1909: Οι καπνέμποροι δεν ήθελαν ν’ ακούσουν ούτε για αύξηση των μεροκάματων, ούτε για ελάττωση των ωρών δουλειάς, οι καπνεργάτες του Βόλου κήρυξαν απεργία 23 Φλεβάρη. “Από την πλατεία Ελευθερίας οι καπνεργάται εξορμούν στις καπναποθήκες για να εξαναγκάσουν τους εργαζομένους σ’ αυτές να εγκαταλείψουν τη δουλειά. Επιχειρούν έπειτα να επιστρέψουν στην πόλι. Αλλά, ενώ βρίσκονται στη Λαχαναγορά, καταφθάνουν οι χωροφύλακες και στρατιωτική δύναμις υπό τον υπολοχαγό Μακρόπουλο. Η σύρραξις επέρχεται. Οι αρχές συλλαμβάνουν μερικούς απεργούς και οι χωροφύλακες πυροβολούν στον αέρα για εκφοβισμό. Οι πυροβολισμοί συνεχίζονται, γιατί οι απεργοί δεν υποχωρούν και προσπαθούν να αποσπάσουν τους συναδέλφους των που συνελήφθησαν. ” 2.
“παρανομία σύμφωνα με το πρόσφατο Νομοσχέδιο για τις Δημόσιες υπαίθριες συναθροίσεις, που αποτελεί τον εκσυγχρονισμό του νομοθετικού διάταγματος 794ΦΕΚ Α1/1.1.1971 (της Δικτατορίας)”
1917: Οι εργάτες μετά από 12 ώρες δουλείας αναγκάζονταν να περιμένουν 2-3 ώρες στην ουρά και ύστερα να γυρίζουν στο σπίτι χωρίς ψωμί. Στα μεταλλουργικά εργοστάσια του Τορίνο, ρίχνανε για το τίποτα στα μπουντρούμια των στρατιωτικών φυλακών όχι μόνο τους εργάτες, αλλά ακόμη και τις γυναίκες και τα παιδιά. Όποιος κατηγορούνταν για εγκατάλειψη εργασίας στελνόταν στο στρατοδικείο3
“παρανομία σύμφωνα με το πρόσφατο Νομοσχέδιο για τις Δημόσιες υπαίθριες συναθροίσεις, που αποτελεί τον εκσυγχρονισμό του νομοθετικού διάταγματος 794ΦΕΚ Α1/1.1.1971 (της Δικτατορίας)”
1929: Σκληρός απεργιακός αγώνας που έδωσαν επί 47 μέρες, οι εργαζόμενοι στα μεταλλεία του Λαυρίου. Κάθε μέρα της απεργίας είναι και ένα ξεχωριστό παράδειγμα ταξικής αντοχής, αποφασιστικότητας, αλληλεγγύης και θάρρους. Ο εφοπλιστής προσπαθεί ξανά να ξεφορτώσει στο Λαύριο στις 14 Μάρτη, στρατολογώντας 35 απεργοσπάστες από τον Πειραιά. Οι απεργοί αντιδρούν ακαριαία με μπροστάρηδες τις γυναίκες. Οι εργάτες και οι τεχνίτες, ξεπερνώντας τις αντιδραστικές διοικήσεις των σωματείων τους, συγκροτούν Κεντρική Απεργιακή Επιτροπή, η οποία, μεταξύ άλλων, στέλνει τηλεγράφημα στις εργασίες του Συνεδρίου της Ενωτικής ΓΣΕΕ (ξεκίνησε στις 28 Φλεβάρη) και ζητάει να αναλάβει την καθοδήγηση της απεργίας. Στις 2 Φλεβάρη ο αριθμός των απεργών ανέρχεται στους 2.100. «οι εργάτες ξεχύθηκαν προς τα μεταλλεία για να πείσουν και τους άλλους εργάτες να απεργήσουν. Μπρος στους φούρνους όμως που βρισκόταν σμήνη χαφιέδων και χωροφυλάκων τους υπεδέχθησαν με ομοβροντία πυροβολισμών, ο δε ενωμοτάρχης Τούμπας ξάπλωσε νεκρό με δύο σφαίρες τον εργάτη Συρίγο» 4. Η ταξική αλληλεγγύη, όμως, σηκώνει τείχος στον αυταρχισμό της εργοδοσίας και του κράτους της. Καθ’ όλη τη διάρκεια του αγώνα, καταφθάνουν οικονομικές ενισχύσεις από συνδικάτα και μεμονωμένους ανθρώπους 4 .
“παρανομία σύμφωνα με το πρόσφατο Νομοσχέδιο για τις Δημόσιες υπαίθριες συναθροίσεις, που αποτελεί τον εκσυγχρονισμό του νομοθετικού διάταγματος 794ΦΕΚ Α1/1.1.1971 (της Δικτατορίας)”
1934: Τετάρτη 9 Μάη 1934. Η μεγάλη απεργία λιμενεργατών και μυλεργατών στην Καλαμάτα πνίγεται στο αίμα. Ο λόγος που ξεσηκώθηκαν οι εργάτες, είναι ένα σιλό που οι αλευροβιομήχανοι εγκατέστησαν στο λιμάνι, για να ξεφορτώνει απευθείας στους αλευρόμυλους. Η χρησιμοποίησή του σήμαινε ότι οι μισοί περίπου λιμενεργάτες θα έχαναν τη δουλειά τους, ενώ από την πλευρά του κράτους και της εργοδοσίας δεν υπήρχε καμιά μέριμνα για την προστασία όσων θα έμεναν χωρίς μεροκάματο 5.
“παρανομία σύμφωνα με το πρόσφατο Νομοσχέδιο για τις Δημόσιες υπαίθριες συναθροίσεις, που αποτελεί τον εκσυγχρονισμό του νομοθετικού διάταγματος 794ΦΕΚ Α1/1.1.1971 (της Δικτατορίας)”
1936: Η απεργία, συλλαλητήριο αποφασίστηκε στις 29 Απρίλη στη Θεσσαλονίκη σε μια μαζικότατη συνέλευση του σωματείου και για την οργάνωσή της όπου εκλέχτηκε Κεντρική Απεργιακή Επιτροπή. Τα βασικά της αιτήματα ήταν η αύξηση του μεροκάματου και εφαρμογή της Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας.
“παρανομία σύμφωνα με το πρόσφατο Νομοσχέδιο για τις Δημόσιες υπαίθριες συναθροίσεις, που αποτελεί τον εκσυγχρονισμό του νομοθετικού διάταγματος 794ΦΕΚ Α1/1.1.1971 (της Δικτατορίας)”
Το Μάρτη του 1936, όταν ήδη η χώρα ζει στον πυρετό των εργατικών απεργιών (τροχιοδρομικών, αρτεργατών κ.ά.) και των φοιτητικών κινητοποιήσεων, ξεσπούν οι πρώτες μαθητικές απεργίες, πορείες, κινητοποιήσεις στα Γυμνάσια της Αθήνας 6.
“…γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο οι θερμόαιμοι αυτοί απεργοί με τα κοντά πανταλονάκια δεν ετιμωρήθησαν από τα όργανα της τάξεως παρά μόνον με μερικά χαστουκάκια. Επιεικώς. Αλλά τι ζητούν τέλος πάντων οι γυμνασιόπαιδες και οι αρσακειάδες;»7,
«Εχομεν την υπόνοιαν ότι την απεργίαν των φοιτητών, των μαθητών των Γυμνασίων (…) την υπεκίνησαν οι υελοπώλαι: οι νεαροί και ανήλικοι απεργοί θραύουν ευσυνειδήτως και συστηματικώς υελοπίνακας σχολικών κτιρίων, εργαστηρίων, ιδιωτικών κατοικιών. Τα υελοπωλεία πανηγυρίζουν δικαίως»8.
“παρανομία σύμφωνα με το πρόσφατο Νομοσχέδιο για τις Δημόσιες υπαίθριες συναθροίσεις, που αποτελεί τον εκσυγχρονισμό του νομοθετικού διάταγματος 794ΦΕΚ Α1/1.1.1971 (της Δικτατορίας)”
«Η απεργία των Γυμνασίων Αθηνών δεν είναι συμπτωματική αλλ’ αποτέλεσμα του όλου κρατικού ξεχαρβαλώματος εις το οποίον διατελεί το Κράτος (…) Όταν υπάρχουν εις τα σχολεία κομμουνισταί μαθηταί, τούτο και μόνον δεικνύει το αμέθοδον και αντιπαιδαγωγικόν των διδασκάλων των και οι τελευταίοι πρέπει να τιμωρούνται» 9.
παρανομία σύμφωνα με το πρόσφατο Νομοσχέδιο για τις Δημόσιες υπαίθριες συναθροίσεις, που αποτελεί τον εκσυγχρονισμό του νομοθετικού διάταγματος 794ΦΕΚ Α1/1.1.1971 (της Δικτατορίας)”
1943: Μια τεράστια λαοθάλασσα ξεχύνεται στους δρόμους της Αθήνας στις 24 Φλεβάρη 1943. Στόχος του συλλαλητηρίου, η ματαίωση της πολιτικής επιστράτευσης και της αποστολής Ελλήνων στα πολεμικά εργοστάσια του Χίτλερ. Κατά τη διάρκεια της κατοχής η ΓΣΕΕ απομονώνεται, το συνδικαλιστικό κίνημα καθοδηγείται από το ΕΑΜ και τελικά η ΓΣΕΕ είναι το μόνο συνδικαλιστικό κίνημα της Ευρώπης που ματαίωσε την αποστολή εργαζομένων στη χιτλερική Γερμανία. Μετά την απελευθέρωση η Κ.Ε. του ΕΑΜ διορίζεται προσωρινή διοίκηση της ΓΣΕΕ. Όμως το 1946 πραγματοποιείται το 8ο Συνέδριο της ΓΣΕΕ, το οποίο ακυρώνεται από το Συμβούλιο της Επικρατείας και οι ρεφoρμιστές με την υποστήριξη των Αμερικανών και του Κράτους εγκαθίστανται στη διοίκηση της ΓΣΕΕ, απομακρύνοντας τους αριστερούς 10.
Ήταν 28 Ιούλη του 1980, πριν 40 χρόνια, όταν η Κνίτισσα φοιτήτρια Σωτηρία Βασιλακοπούλου έπεφτε χτυπημένη στην άσφαλτο, στην πύλη της «ΕΤΜΑ». Δίπλα στο σώμα της 21χρονης κοπέλας, οι προκηρύξεις που κρατούσε, που καλούσαν τους εργάτες σε αγώνα και μια πικέτα που έγραφε «Παλέψτε μέσα από τα σωματεία για πραγματικές αυξήσεις – ΚΚΕ». Από την πρώτη στιγμή της δολοφονίας της από την εργοδοσία και εδώ και 40 χρόνια, η πύλη της «ΕΤΜΑ» αποτελεί το χώρο που εργάτες και φοιτητές τιμούν τη θυσία της Σωτηρίας, επιμένουν να δείχνουν ως υπεύθυνο γι’ αυτό και για πολλά άλλα εγκλήματα τον ταξικό αντίπαλο, υπόσχονται συνέχιση της πάλης για να δικαιωθούν τα οράματα.
Όταν ζεις ονειρεύεσαι το μέλλον, όταν ονειρεύεσαι πράττεις και όταν πράττεις γίνεσαι κοινωνικός άνθρωπος.
«Η ιστορία όλων των ως τα τώρα κοινωνιών είναι ιστορία ταξικών αγώνων. Ελεύθερος και δούλος, πατρίκιος και πληβείος, βαρόνος και δουλοπάροικος, μάστορας και κάλφας, με μια λέξη καταπιεστής και καταπιεζόμενος, βρίσκονται σε μια ακατάπαυστη αντίθεση μεταξύ τους. Κάνουν αδιάκοπο αγώνα, πότε ανοιχτό, πότε σκεπασμένο, έναν αγώνα που τελειώνει κάθε φορά με τον μετασχηματισμό ολόκληρης της κοινωνίας ή με την από κοινού καταστροφή των τάξεων» 11.
«Διαφωνώ με αυτό που λες, αλλά θα υπερασπιστώ μέχρι θανάτου το δικαίωμά σου να το λες». Φρανσουά Μαρί Αρουέ, Βολταίρος
*Νίκος Μπουντούρογλου
Ακτινοθεραπευτής – Ογκολόγος, μέλος του ΔΣ του Σωματείου Εργαζομένων στο Νοσοκομείο «Μεταξά»
- https://el.wikipedia.org/wiki/Εργατική_Πρωτομαγιά
- «ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΣ», Β’ έκδοση, εκδόσεις «Πέτρος Δ. Καραβάκος»
- “Οι Αναμνήσεις ενός κουρέα” Τζοβάνι Τζερμανετο σελ 124-126 εκδόσεις “Σύγχρονη Εποχή”
- Η μεγάλη απεργία στα μεταλλεία του Λαυρίου το 1929 «Ριζοσπάστης»
- Πέμπτη 10 Μάη 1934. «Ριζοσπάστης»
- «Πρωία» Ημερήσια Εφημερίδα 1936
- «Ελληνικό Μέλλον» πρωινή εφημερίδα 1936
- «Πατρίς» εφημερίδα
- «Ταχυδρόμος» του Βόλου 22 του Γενάρη 1952
- https://gsee.gr/?page_id=5440
- Κ. Μαρξ Φ. Ενγκελς, «Μανιφέστο του Κομμουνιστικού Κόμματος»
