Νομοσχέδιο των ΗΠΑ για την Ελλάδα: Η «εταιρική σχέση» και η «αμερικανική βοήθεια»

Συνεκπαίδευση ελληνικών και αμερικανικών ειδικών δυνάμεων "Stolen Cerberus"
Συνεκπαίδευση ελληνικών και αμερικανικών ειδικών δυνάμεων “Stolen Cerberus” / Πηγή: Eurokinissi

Μέσω του νομοσχεδίου που κατέθεσαν οι γερουσιαστές Ρόμπερτ Μενέντεζ και Μάρκο Ρούμπιο με τίτλο «Νόμος περί άμυνας και διακοινοβουλευτικής εταιρικής σχέσης ΗΠΑ-Ελλάδας 2021», οι ΗΠΑ «ανοίγουν δρόμους», προδιαγράφουν, «προτείνουν», υποδεικνύουν, ωθούν, πιέζουν την Ελλάδα (ας διαλέξει ο καθένας ότι θεωρεί ότι ταιριάζει καλύτερα στην περίσταση), για πολλά.

Ανάμεσα στα άλλα, όπως επέκταση βάσεων, άξονες συνεργασίας κτλ. το νομοσχέδιο προβλέπει, οι ΗΠΑ «να αυξήσουν και να εμβαθύνουν τις προσπάθειές τους για συνεργασία και υποστήριξη του εκσυγχρονισμού του ελληνικού στρατού», «να συνεχίσει να εμβαθύνει ισχυρές εταιρικές σχέσεις με τον ελληνικό στρατό, ιδίως σε ευκαιρίες συμπαραγωγής με το ελληνικό ναυτικό». Επίσης το νομοσχέδιο δεν παραλείπει, ότι «οι ΗΠΑ θα πρέπει να υποστηρίξουν την πώληση μαχητικών F-35 στην Ελλάδα», προφανώς για …να «ζηλέψει» περισσότερο και η τουρκική πλευρά, ενώ γίνεται αναφορά στην «ανάγκη» αντικατάστασης του ρωσικού οπλισμού που διαθέτει η Ελλάδα!

Ακόμα όμως και από τον τίτλο του νομοσχεδίου, εκτός από την αναφορά που γίνεται στην άμυνα, εντύπωση προκαλεί η αναφορά στην «εταιρική σχέση» ανάμεσα στις δύο χώρες. Ο ίδιος όρος χρησιμοποιείται και στη συνέχεια, προβλέποντας «εταιρικές σχέσεις με τον ελληνικό στρατό, ιδίως … με το ελληνικό ναυτικό». Πάνε περίπατο τα περί «συμμαχίας», ή «συνεργασίας» που, για παράδειγμα, θα ηχούσαν καλύτερα σε ελληνικά αυτιά! Δεν κρύβονται, δεν προσποιούνται οι Αμερικανοί! Ο όρος «εταιρικός» δείχνει ωμά, ό,τι ακριβώς θέλουν να πουν!

Η αμερικανική και οι λοιπές «βοήθειες», για τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις

Ο συντάκτης του άρθρου παραθέτει στη συνέχεια όλα όσα προκύπτουν από την πείρα ενός απόστρατου και μάλιστα μη ειδικού γύρω από τις προμήθειες στρατιωτικού εξοπλισμού. Άλλοι συνάδελφοι θα έχουν σίγουρα πολύ περισσότερα και πιο εξειδικευμένα να πουν. Ας ελπίσουμε ότι θα το κάνουν. Η ιστοσελίδα του alt.gr είναι φιλόξενη.

Ο όρος «εταιρικές σχέσεις», εκτιμάται ότι ενέχει καθαρά οικονομικό υπόβαθρο. Αφήνοντας στην άκρη την τιμή πρόσκτησης κάθε οπλικού ή άλλου συστήματος, που μπορεί να κριθεί με βάση διάφορους παράγοντες, οι παλαιότεροι απόστρατοι έχουν υπόψη τους τι σημαίνει αμερικανική «βοήθεια», αμερικανική συσκευή, ανταλλακτικό, εξάρτημα, κτλ. Όλοι, έστω και αν δεν ήταν στενά μπλεγμένοι με τον εφοδιασμό στρατιωτικού υλικού, ξέρουν ότι η  αξία του καθενός χρεωνόταν πολύ περισσότερες φορές ακριβότερα, απ’ ότι στοίχιζε το ίδιο στην ελληνική αγορά. Ανάλογη τακτική τηρούσαν εννοείται και τα ευρωπαϊκά μονοπώλια πολεμικού υλικού. Είναι γνωστή, για παράδειγμα, η ιστορία της «μυστικής» ηλεκτρονικής κάρτας των νέων τότε πυραυλακάτων, που ήταν καλυμμένη με αδιαφανές υλικό και έπρεπε να στέλνεται στη Γαλλία για επισκευή. Όπως αποκαλύφθηκε δεν περιείχε παρά μερικούς πυκνωτές και διόδους, μικρής αξίας.

Το ζήτημα καταλαβαίνουμε ότι είχε τεράστιες διαστάσεις, παίρνοντας υπόψη ότι αναφερόμαστε σε μια εποχή που το μεγαλύτερο μέρος των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων ήταν αμερικανικής προέλευσης: οχήματα, πυροβόλα, τεθωρακισμένα, αντιτορπιλικά, υποβρύχια, ναρκαλιευτικά, πολεμικά αεροσκάφη (F-4, F-104, A-7, C-47 κ.α.). Όλα τούτα συνοδεύονταν επίσης από τον απαραίτητο «φόρτο» αμοιβών / ανταλλακτικών και πυρομαχικών, τόσο για την περίοδο της ειρήνης, όσο και για τον πόλεμο. Επιπρόσθετα, πρέπει να συνυπολογιστεί το κόστος, που προέκυπτε για τον κάθε είδους εξοπλισμό, πέραν του κύριου, από οχήματα κάθε είδους μέχρι γερανούς, πλωτά μέσα και άλλα είδη που προμηθευόταν η χώρα ως «εύχρηστα». Πολλά από αυτά δημιουργούσαν περισσότερα προβλήματα παρά τα όσα έλυναν. Όμως στη χώρα αποστολής, εκτός των άλλων, απελευθέρωναν αζημίως αποθηκευτικούς χώρους.

Το ενδιαφέρον των ΗΠΑ, για παραχώρηση ειδικά μεταχειρισμένου στρατιωτικού εξοπλισμού -φανταζόμαστε μέχρι πιέσεων προς την πολιτική και στρατιωτική  ηγεσία- εκτός από τα παραπάνω έχει ένα  ακόμη υπολογίσιμο οικονομικό κίνητρο για τις ΗΠΑ. «Παραχωρώντας» όλα αυτά, προφανώς με το αζημίωτο, σε χώρες με «εταιρικούς δεσμούς», τίποτα δεν πήγαινε και δεν πηγαίνει χαμένο, ενώ αποκομίζεται όφελος για την αμερικανική οικονομία και όχι μόνο! Και μη φανταστεί κανείς ότι στις σχετικές διαπραγματεύσεις, οι Αμερικανοί φέρονται σαν «αμερικανάκια». Οι πληροφορίες έλεγαν ότι όταν ο Έλληνας ΥΕΘΑ συζητούσε για την πρόσκτηση των αντιτορπιλικών τύπου Kidd, ο Αμερικανός αξιωματούχος έθετε ως όρο η επισκευή των πλοίων προ του απόπλου τους για την Ελλάδα να γίνει στις ΗΠΑ και σε περιοχή από όπου ο ίδιος εκλεγόταν. …

Το νομοσχέδιο μιλάει και για συμπαραγωγές με το ελληνικό ΠΝ. Εδώ και χρόνια η αμερικανική πολιτική στη χώρα μας, προωθεί την απόκτηση κρίσιμων υποδομών και τομέων επιχειρηματικής δράσης από αμερικανικά κεφάλαια, όπως τα ναυπηγεία, τα λιμάνια κ.α. Στόχος των ΗΠΑ είναι να στερήσουν μια τέτοια δυνατότητα από κινεζικά και ρωσικά συμφέροντα. Η ελληνική κρατική πολεμική βιομηχανία παραπαίει εδώ και πολλά χρόνια με ευθύνη των αστικών κυβερνήσεων. Το ίδιο και τα ναυπηγεία  της χώρας απαξιώθηκαν με την συμβολή και της ΕΕ. Είναι ευκαιρία λοιπόν, για να πουληθούν για «ένα κομμάτι ψωμί» και να χρησιμοποιηθούν σαν «τυράκι» για την ανανέωση του ελληνικού στόλου, κατά πως συμφέρει τις ΗΠΑ. Στη συνέχεια μπορούν  να ξανακλείσουν, πετώντας στους δρόμους τους εργαζόμενους, όταν οι νέες ναυπηγήσεις θα ολοκληρωθούν, όπως έγινε μετά τη ναυπήγηση των φρεγατών τ. ΜΕΚΟ και των υποβρυχίων τ. Παπανικολής.

Δάνεια με τα προγράμματα FMF – FMS των ΗΠΑ

Πριν ολοκληρωθεί το κείμενο αυτό θα πρέπει να θυμίσουμε, ότι όπως είναι γνωστό, για την πρόσκτηση στρατιωτικού εξοπλισμού από τις ΗΠΑ χρησιμοποιούνται τα περίφημα δάνεια FMS. Τα προγράμματα αυτά ήταν σε εφαρμογή του Δόγματος Τρούμαν και αποτελούσαν την άλλη όψη του Σχεδίου Μάρσαλ. Ήταν και είναι όμως γνωστό ότι όταν η χρηματοδότηση των εξοπλιστικών προγραμμάτων γίνεται μέσω των πιστώσεων FMS, τότε οι τιμές αγοράς είναι πολύ υψηλότερες των τιμών αγοράς από άλλες πηγές. Αυτό εξάλλου επισήμανε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας (1997): «τα FMS είναι πανάκριβα, με ποσοστό πολύ υψηλότερο από τη διεθνή αγορά»[i]. Ενδεικτικά το έτος 2000, το συσσωρευμένο χρέος προς τράπεζες των ΗΠΑ, εξαιτίας αυτού του λόγου, ξεπερνούσε τα 6,3 δισ. δολάρια (δάνεια και τόκοι).

Δεν είναι όμως μόνο οικονομικές οι επιπτώσεις

Ταυτόχρονα με κάθε οπλικό σύστημα που παραχωρείται, έστω και άχρηστο για τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις, η χώρα υποδοχής δεσμεύεται πολλαπλά και σε μεγάλο βαθμό στις ΗΠΑ. Ο εγκλωβισμός αυτός ήταν στρατηγικά απαραίτητος για τις ΗΠΑ σε καιρό «ψυχρού πολέμου», όπως ζωτικός για τα συμφέροντά τους είναι και στις μέρες μας, αλλά και γενικότερα στο πλαίσιο των ενδοϊμπεριαλιστικών ανταγωνισμών και αντιθέσεων, μεταξύ αντίπαλων αλλά επίσης και συμμάχων – εταίρων.

Όλα τα παραπάνω σε συνδυασμό με την νέα αμυντική συμφωνία που ήδη οδεύει για αναθεώρηση και ανοίγει τις πύλες κάθε ελληνικού στρατοπέδου για τη δημιουργία αμερικάνικης βάσης, όλα αυτά εμβαθύνουν την συνάφεια – «εταιρική σχέση» ανάμεσα στις ένοπλες δυνάμεις των δυο χωρών από τα δόγματα μέχρι την νοοτροπία των στελεχών. Τα αποτελέσματα, για την ελληνική πλευρά θα είναι αρνητικά.

Επιχειρησιακές ανάγκες και πολιτικές επιλογές

Στο κείμενο αυτό δεν είναι στις προθέσεις του συντάκτη να αναφερθεί στην επιχειρησιακή αξιοποίηση, χρησιμότητα του κάθε οπλικού συστήματος που «παραχωρείται» ή πλασάρεται. Η παράμετρος αυτή είναι σημαντική και τον πρώτο λόγο έχουν οι εν ενεργεία συνάδελφοι μέσα φυσικά στο γενικότερο πλαίσιο που έχουν προδιαγράψει οι κυβερνήσεις (ανάγκες ΝΑΤΟ – ΕΕ). Πλην όμως η ιστορία έχει δείξει, ότι οι επιχειρησιακές ανάγκες δεν αποτελούν πάντα βασικό οδηγό για τις επιλογές των αστικών κυβερνήσεων. Οι παλαιότεροι στο πολεμικό ναυτικό θυμούνται την «έκπληξη» που προκάλεσε η επιλογή της τότε κυβέρνησης (παππού) Μητσοτάκη -«καλή ώρα»- των αντιτορπιλικών ADAMS και των φρεγατών KNOX, που είχαν αποσύρει οι ΗΠΑ. Τελικά τα πλοία αυτά (4 + 3 αντίστοιχα) σταδιοδρόμησαν στην Ελλάδα για μια δεκαετία πάνω – κάτω, την ίδια ώρα που άλλα πλοία -και αμερικανικά- διατηρούνταν και διατηρούνται στην ενέργεια επί πολλές δεκαετίες. Αντίστοιχες πολιτικές επιλογές εννοείται είχαν συμβεί κατά καιρούς και για την αεροπορία και τον στρατό ξηράς.

Επιλογές που εκτός όλων των άλλων, επηρεάζουν σημαντικά προς τα πάνω ή προς τα κάτω την οροφή του διατιθέμενου ανθρώπινου δυναμικού. Είναι χαρακτηριστικό ότι χρόνια πριν την επιλογή των ADAMS και των KNOX είχε αρχίσει η ένταξη μεγάλων τάξεων στις σχολές αξιωματικών και υπαξιωματικών του ΠΝ, αποδεικνύοντας τον … διακομματικό σχεδιασμό.

Όλα δείχνουν ότι και στις μέρες μας κτίζεται βήμα  – βήμα η περαιτέρω πρόσδεση της χώρας στο άρμα των ΗΠΑ, ενώ οξύνονται οι γενικότεροι ανταγωνισμοί ανάμεσα στους ιμπεριαλιστές Δύσης και Ανατολής. Η φιλοδοξία των κυβερνητικών και των άλλων αστικών κομμάτων είναι η προαγωγή της χώρας από «μεντεσέ» στα Βαλκάνια για τα αμερικανονατοϊκά συμφέροντα, σε γενικό «δερβέναγα» για τα ίδια συμφέροντα στην ευρύτερη περιοχή. Στόχος τους είναι η γεωστρατηγική αναβάθμιση της ελληνικής αστικής τάξης, ώστε να αποκτήσει μεγαλύτερο μερτικό από την λεία του πολέμου, που καιροφυλακτεί αδιαφορώντας για τους κινδύνους που εγκυμονούντα για τους λαούς της περιοχής.

Μια αναβάθμιση σε ευρωατλαντικό πλαίσιο, που επιδιώκεται με καθαρά επιθετικό βηματισμό, αν και ως αστική τάξη, παρουσιάζεται ως αμυνόμενη.

Γιάννης Ντουνιαδάκης
υποναύαρχος ΠΝ ε.α


[i] Επισήμανση του τότε υπουργού Εθνικής Άμυνας (Τσοχατζόπουλος), σε Ημερίδα του Ινστιτούτου Στρατηγικών και Αναπτυξιακών Μελετών (ΙΣΤΑΜΕ) στις 19-6-1997, Γενάρης 2009 – Ριζοσπάστης

Ετικέτες: ,

Δείτε ακόμα...