Μια ακόμα παρέμβαση – κρίκο στην αλυσίδα των έντονων ιμπεριαλιστικών επεμβάσεων και ανταγωνισμών που αφορά και τις σχέσεις Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν έκανε ο Τομ Μπάρακ, πρέσβης των ΗΠΑ στην Τουρκία. Ο Αμερικάνος πρέσβης δήλωσε ότι η Ουάσινγκτον είναι έτοιμη να διαχειριστεί τον «Διάδρομο της Ζανγκεζούρ», έναν εμπορικό – ενεργειακό διάδρομο που αποτελεί «αγκάθι» στις σχέσεις μεταξύ Έρεβαν και Μπακού, που ενώνει τον αζέρικο θύλακα Ναχιτσεβάν με το Αζερμπαϊτζάν μέσω αρμενικού εδάφους.
Λίγες μέρες νωρίτερα, ο Αρμένιος πρωθυπουργός, Νικόλ Πασινιάν και ο Αζέρος πρόεδρος, Ιλχάμ Αλίεφ βρέθηκαν στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα με σκοπό να συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις για μια «συνθήκη ειρήνης».
Η πρόταση των ΗΠΑ για τον Διάδρομο, σύμφωνα με τον Μπάρακ, είναι η εκατονταετής μίσθωση σε ιδιωτικό αμερικάνικο φορέα εκμετάλλευσης, που θα λειτουργεί ως «ουδέτερος εγγυητής», σημειώνοντας ότι θα εξασφαλίζει «ισότιμη πρόσβαση τόσο για την Αρμενία όσο και για το Αζερμπαϊτζάν».
Όπως επεσήμανε ο ίδιος, η ιδέα προήλθε αρχικά από την Τουρκία, λέγοντας ότι έχει λάβει προκαταρκτική έγκριση, τόσο από το Ερεβάν όσο και από το Μπακού, γεγονός που η Αρμενία αρνήθηκε. Υπενθυμίζεται, ότι ρόλο «εγγυητή» απαιτούσε να έχει κατά μήκος του διαδρόμου -που εφάπτεται με το Ιράν– και η Ρωσία, ώστε να εξασφαλίσει την παρουσία της στην περιοχή.
Η σιδηροδρομική σύνδεση Αζερμπαϊτζάν – Τουρκίας, γνωστής και ως «Μεσαίος Διάδρομος» (ή Trans-Caspian International Transport Route), είχε μπλοκαριστεί από την αρμένικη στρατιωτική παρουσία στο πέρασμα του Ζανγκεζούρ, κάτι που αποτέλεσε παράγοντα που οδήγησε στην πιο πρόσφατη σύγκρουση στο Ναγκόρνο Καραμπάχ, όπου Τουρκία -και Ισραήλ- τάχθηκαν στο πλευρό του Αζερμπαϊτζάν.
Σημειώνεται, ότι η Αρμενία αρνείται να χρησιμοποιήσει τον όρο «Διάδρομος της Ζανγκέζουρ», υποστηρίζοντας ότι έχει «αλυτρωτικές συνδηλώσεις σε κυρίαρχο αρμενικό έδαφος», γνωστό ως Σιουνίκ. Το Αζερμπαϊτζάν επιμένει ότι ο διάδρομος δεν πρέπει να τεθεί υπό τον πλήρη έλεγχο της Αρμενίας, εκφράζοντας ανησυχίες ότι δεν μπορεί να εμπιστευτεί το Έρεβαν για να του εγγυηθεί απεριόριστη πρόσβαση. Αντίστοιχα, η πρώτη αρνείται κατηγορηματικά τη μεταβίβαση του ελέγχου του εμπορικού – ενεργειακού διαδρόμου σε οποιονδήποτε τρίτο.
Την ίδια στιγμή, Τούρκοι αξιωματούχοι θεωρούν την Αρμενία ως κομβικό «παίκτη» στον Μεσαίο διάδρομο, ο οποίος θα συνδέει άμεσα την Τουρκία με την Κεντρική Ασία. Οι τουρκικές εταιρείες είναι επίσης πρόθυμες να συμμετάσχουν σε πιθανά έργα υποδομών εντός της Αρμενίας.
