Σε εξέλιξη βρίσκονται τα παζάρια γύρω από την ιμπεριαλιστική σύγκρουση ΗΠΑ – ΝΑΤΟ – ΕΕ και Ρωσίας στην Ουκρανία, ενώ παράλληλα το ρήγμα μέσα στον ευρωατλαντικό άξονα βαθαίνει, λόγω των αντικρουόμενων συμφερόντων και του ανταγωνισμού για τον γεωπολιτικό συσχετισμό δυνάμεων στην Ευρώπη.
Την ίδια ώρα συνεχίζονται οι επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις. Οι ρωσικές δυνάμεις χτύπησαν υποδομές στο Κίεβο και στην Οδησσό και οι ουκρανικές στο Κουρσκ, δημιουργώντας διακοπές ρεύματος για χιλιάδες ανθρώπους και στις δύο χώρες, ενώ πάνω από 10 ήταν τα θύματα συνολικά στις δύο πλευρές και αρκετοί οι τραυματίες.
Καθημερινά οι ευρωατλαντικές αντιθέσεις εκφράζονται και με την κόντρα της Ουάσιγκτον με το Κίεβο. Ο Ουκρανός Πρόεδρος Β. Ζελένσκι δήλωσε χαρακτηριστικά ότι οι αποφάσεις που λαμβάνουν οι ΗΠΑ για τον πόλεμο στην Ουκρανία, μεταξύ τους οι καθυστερήσεις στις αποστολές οπλισμού και οι περιορισμοί στην ανταλλαγή πληροφοριών, είναι «δύσκολο να εξηγηθούν».
Κατά τη διάρκεια συνάντησης με αντιπροσωπεία του αμερικανικού Κογκρέσου, ο Ζελένσκι κατηγόρησε την αμερικανική κυβέρνηση ότι καθυστερεί σκόπιμα τις προγραμματισμένες παραδόσεις πυραύλων αναχαίτισης: «Το Πεντάγωνο καθυστερεί την παράδοση πυραύλων τους οποίους έχουν ήδη πληρώσει» οι Ευρωπαίοι για την Ουκρανία στο πλαίσιο του προγράμματος PURL. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι παραδόσεις αυτές «αναμένουν την υπογραφή του (Πιτ) Χέγκσεθ», του Αμερικανού υπουργού Πολέμου.
Παράλληλα ο Ουκρανός Πρόεδρος διαβεβαίωσε ότι ευρωπαϊκές χώρες είναι έτοιμες να παραδώσουν πυραύλους αναχαίτισης Patriot από τα δικά τους αποθέματα. Οι πύραυλοι αυτοί είναι οι μοναδικοί που μπορούν να αναχαιτίσουν τον πιο εξελιγμένο ρωσικό εξοπλισμό. Το Κίεβο τους έχει άμεση ανάγκη, όμως αναμένεται η «αμερικανική έγκριση».
«Οι πύραυλοι είναι έτοιμοι. Θα μπορούσαν να βρίσκονται ήδη στην Ουκρανία (…) αλλά δυστυχώς δεν έχει δοθεί ακόμη η έγκριση», κατήγγειλε ο Ζελένσκι. «Ολα αυτά υποδηλώνουν ότι έχει ληφθεί μια πολιτική απόφαση να επιβραδυνθεί η υποστήριξη που μας παρέχεται», πρόσθεσε.
Η «Washington Post», επικαλούμενη πρόσωπα που γνωρίζουν το θέμα, ανέφερε ότι έχουν επίσης καθυστερήσει οι παραδόσεις όπλων από άλλους «εταίρους» της Ουκρανίας, οι οποίες χρειάζονται την έγκριση της Ουάσιγκτον.
Υψηλόβαθμος αξιωματούχος του αμερικανικού υπουργείου Αμυνας αμφισβήτησε τα ρεπορτάζ αυτά, λέγοντας στο Γερμανικό Πρακτορείο ότι δεν υπάρχουν αλλαγές στο πρόγραμμα βάσει του οποίου χώρες του ΝΑΤΟ αγοράζουν αμερικανικά όπλα για την Ουκρανία. Το ίδιο ισχύει και για την ανταλλαγή διαβαθμισμένων πληροφοριών, δήλωσε ο αξιωματούχος.
Από την πλευρά του ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ κατηγόρησε την Ουκρανία ότι δεν δίνει τίποτε σε αντάλλαγμα για την υποστήριξη των ΗΠΑ: «Δώσαμε πολλά στην Ουκρανία. Αυτοί δεν έδωσαν τίποτε σε εμάς. Να το θυμάστε αυτό».
Επίσης ο Τραμπ αύξησε τις επικρίσεις του κατά του Κιέβου, αφού ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η φιλική προς το Κρεμλίνο προσέγγιση του Προέδρου των ΗΠΑ τον θέτει στη λάθος πλευρά της Ιστορίας: «Ο Ζελένσκι δεν ξέρει τι του γίνεται», απάντησε. «Δεν βοηθάει πολύ τα πράγματα» και «ίσως ήρθε η ώρα ο Ζελένσκι να αναθέσει τις διαπραγματεύσεις σε κάποιον άλλο».
Ο Τραμπ πρόσθεσε ότι οι ΗΠΑ συνεχίζουν να μοιράζονται πληροφορίες με την Ουκρανία, και ανέφερε πως θα εξετάσει το ενδεχόμενο να επιτρέψει στους Ουκρανούς να παραμείνουν στις ΗΠΑ με καθεστώς προσωρινής προστασίας μέχρι να τελειώσει ο πόλεμος.
Ρούμπιο: Κι άλλες χώρες χρειάζονται Patriot…
Πάντως, χθες ο Πρόεδρος της Ουκρανίας είχε μια «ουσιαστική» συνομιλία με τον ΥΠΕΞ των ΗΠΑ Μ. Ρούμπιο, η οποία επικεντρώθηκε στους αναχαιτιστικούς πυραύλους που περιμένει το Κίεβο, στην έγκαιρη προειδοποίηση για ρωσικές επιθέσεις με βαλλιστικούς πυραύλους και στην κατάσταση με τις δορυφορικές υπηρεσίες Starlink και Starshield, η οποία όπως είπε «πρέπει να αποκατασταθεί».
Οι ΗΠΑ πρέπει να εξισορροπήσουν τις επείγουσες ανάγκες της Ουκρανίας για πυραύλους αεράμυνας με αντίστοιχα αιτήματα που δέχονται από άλλους «συμμάχους», καθώς και με τις ανάγκες των δικών τους Ενόπλων Δυνάμεων, δήλωσε ο Ρούμπιο.
«Ενα από τα ζητήματα για τα οποία μιλά ο Πρόεδρος Ζελένσκι είναι ότι προσπαθεί να αγοράσει πυραύλους αναχαίτισης, και το καταλαβαίνω. Το ίδιο προσπαθεί να κάνει κάθε άλλη χώρα στον κόσμο», είπε ο Ρούμπιο, και ανέφερε τη Σαουδική Αραβία και το Ισραήλ. «Εχουμε και τις δικές μας ανάγκες», πρόσθεσε.
Ο Ρούμπιο δήλωσε ότι «ο Πρόεδρος δεν είχε διατάξει ποτέ καμία τέτοια αλλαγή» απέναντι στο Κίεβο και ότι «ήταν δυσαρεστημένος με δημοσιεύματα που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα».
Αναφερόμενος σε πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες ορισμένοι ρωσικοί πύραυλοι κατάφεραν να πλήξουν την Ουκρανία επειδή δεν δόθηκαν οι προειδοποιήσεις που συνήθως λαμβάνει το Κίεβο μέσω των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών, είπε ότι αυτό μπορεί να οφειλόταν σε τεχνικό πρόβλημα και όχι σε αμερικανική εντολή.
Επιχείρησε επίσης να υποβαθμίσει τις αναφορές σε «περιορισμένα αποθέματα όπλων» των ΗΠΑ αυτήν την περίοδο, λόγω του πολέμου στο Ιράν και της αποστολής σημαντικών ποσοτήτων όπλων στην Ουκρανία τα προηγούμενα χρόνια.
«Πιστεύω ότι αισθανόμαστε πολύ καλά όσον αφορά τα αποθέματά μας σε διάφορα πυρομαχικά, συμπεριλαμβανομένων των πυραύλων αναχαίτισης», δήλωσε ο Ρούμπιο, προσθέτοντας ότι η παραγωγή έχει αυξηθεί, «χρειάζεται όμως χρόνος για να ενισχυθούν αυτά τα αποθέματα».
Σε κάθε περίπτωση, οι δηλώσεις του Αμερικανού ΥΠΕΞ ότι «κάθε χώρα στον κόσμο» και ιδιαίτερα η Σαουδική Αραβία και το Ισραήλ προσπαθούν να αγοράσουν πυραύλους αναχαίτισης, αποτελούν ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα για την σύνδεση των δύο βασικών μετώπων του ιμπεριαλιστικού πολέμου, αυτού της Ουκρανίας με αυτό της Μέσης Ανατολής, αλλά και για τα ζόρια που συναντούν ΗΠΑ και Ισραήλ στον πόλεμό τους εναντίον του Ιράν.
Ανεξάρτητα από τις «διαψεύσεις» του Ρούμπιο, μια σειρά «διαρροές» και δημοσιεύματα σε αμερικανικά ΜΜΕ καταγράφουν ελλείψεις στα αμερικανικά αποθέματα σε πυραύλους και πυρομαχικά αεράμυνας, ιδιαίτερα καθώς τα σφοδρά ιρανικά αντίποινα έχουν κάνει επανειλημμένα σουρωτήρι τις αμερικανικές βάσεις και άλλες υποδομές σε χώρες «συμμάχους» των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή.
Σε Οσλο και Αγ. Πετρούπολη οι συνομιλίες για τη σύγκρουση
Ο απεσταλμένος του Λευκού Οίκου Στιβ Γουίτκοφ βρίσκεται στην Ευρώπη, για ξεχωριστές συναντήσεις με τους πρόεδρους Ουκρανίας και Ρωσίας.
Χθες συναντήθηκαν στο Όσλο με τον Ουκρανό πρόεδρο Β. Ζελένσκι και εκπροσώπους Ευρωπαίων του ΝΑΤΟ.
Σύμφωνα με όσα μεταδίδονται, οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στη διαμόρφωση ενός «κοινού πλαισίου ειρηνευτικής συμφωνίας», ενώ Αμερικανός αξιωματούχος τον οποίον επικαλείται το Γαλλικό Πρακτορείο έκανε λόγο για «παραγωγικές συνομιλίες» και «σημαντική σύγκλιση» μεταξύ των ομάδων εργασίας, μετά την κατάθεση νέων προτάσεων από την ουκρανική πλευρά.
Παράλληλα, ο Κούσνερ – ο οποίος συμμετείχε στις συνομιλίες μέσω βιντεοσύνδεσης – επανέλαβε την απαίτηση των ΗΠΑ να σταματήσουν οι ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια πετρελαίου. Ο Ζελένσκι εμφανίστηκε πρόθυμος να αναστείλει τις επιθέσεις, υπό την προϋπόθεση ότι η Ρωσία θα προχωρήσει σε αντίστοιχα μέτρα.
Με φόντο εξάλλου τις διεργασίες για την πραγματοποίηση τριμερούς συνάντησης κορυφής των ηγετών ΗΠΑ – Ρωσίας – Κίνας, χωρίς τη συμμετοχή του καθεστώτος του Κιέβου και των Ευρωπαίων «συμμάχων», ο Ζελένσκι ζήτησε τη διεξαγωγή τριμερούς συνάντησης ΗΠΑ – Ρωσίας – Ουκρανίας με τη συμμετοχή του Πούτιν και του Τραμπ, πρόταση που η Μόσχα δεν έχει αποδεχθεί μέχρι στιγμής.
Σήμερα αναμένεται να πραγματοποιηθεί συνάντηση του Στιβ Γουίτκοφ με τον Βλ. Πούτιν στην Αγία Πετρούπολη, όπου ο ειδικός απεσταλμένος του Λευκού Οίκου θα παρουσιάσει στον Ρώσο πρόεδρο την επικαιροποιημένη αμερικανική πρόταση για μια διευθέτηση του πολέμου στην Ουκρανία. Σύμφωνα με το Axios, στη συνάντηση θα συμμετάσχει εξ αποστάσεως ο Τζάρεντ Κούσνερ.
«Θέση στο τραπέζι» των παζαριών διεκδικούν οι Ευρωπαίοι του ΝΑΤΟ
Στο μεταξύ, στο Όσλο για τις χθεσινές επαφές είχε μεταβεί και ο πρόεδρος της Φινλανδίας, Αλ. Στουμπ, σε μία φάση που οι Ευρωπαίοι του ΝΑΤΟ επιδιώκουν να διατηρήσουν τον ρόλο τους στα παζάρια και τις συζητήσεις για την επόμενη μέρα.
Ο Νορβηγός πρωθυπουργός Γιόνας Γκαρ Στέρε επισήμανε χαρακτηριστικά ότι «η Ευρώπη πρέπει να βρίσκεται στο τραπέζι» των συζητήσεων για την ειρηνευτική διαδικασία μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας. «Για να επιτευχθεί μια διαρκής και δίκαιη ειρήνη, χρειαζόμαστε μια εξίσωση που να περιλαμβάνει τις ΗΠΑ, την Ουκρανία, τη Ρωσία και την Ευρώπη», είπε – την ίδια ώρα που η ΕΕ πρωτοστατεί στην πολεμική κλιμάκωση και την προπαρασκευή για μια ευρύτερη ιμπεριαλιστική σύγκρουση.
Χαρακτηριστικά, παράλληλα με τα παραπάνω, στο εσωτερικό της Νορβηγίας βρίσκεται σε εξέλιξη η συζήτηση για την αναθεώρηση των «ηθικών κανόνων» του κρατικού επενδυτικού ταμείου της χώρας, το οποίο διαχειρίζεται περιουσιακά στοιχεία αξίας περίπου 2,3 τρισ. δολαρίων και αποτελεί το μεγαλύτερο κρατικό επενδυτικό ταμείο παγκοσμίως.
Επιτροπή που συγκροτήθηκε από την κυβέρνηση πρότεινε αλλαγές οι οποίες θα μπορούσαν να επιτρέψουν στο ταμείο να επενδύει σε μεγάλες ευρωατλαντικές πολεμικές βιομηχανίες, που σήμερα αποκλείονται λόγω της εμπλοκής τους στην παραγωγή πυρηνικών όπλων. Μεταξύ των εταιρειών που αναφέρονται είναι οι «Airbus», «Boeing», «BAE Systems» και «Lockheed Martin».
Οι προτάσεις περιλαμβάνουν επίσης αλλαγές στη λειτουργία του Συμβουλίου Δεοντολογίας, με ενίσχυση του ρόλου της κεντρικής τράπεζας στη διαδικασία λήψης αποφάσεων.
«Ψήνεται» τριμερής ΗΠΑ – Κίνας – Ρωσίας
Στο μεταξύ ο Τραμπ δήλωσε «έτοιμος» να συναντηθεί με τους ομολόγους του της Κίνας, Σι Τζινπίνγκ, και της Ρωσίας, σε μια προσπάθεια να πιεστεί το Πεκίνο να συμμετάσχει σε μια συμφωνία περιορισμού των πυρηνικών όπλων. Αυτήν τη στιγμή έχουν λήξει οι σχετικές συμφωνίες μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας, ενώ η Κίνα δεν δεσμευόταν ποτέ από κάποια σχετική Συνθήκη.
Οπως υποστήριξε ο Τραμπ, η συνάντηση αυτή θα μπορούσε να επικεντρωθεί στο θέμα της αποπυρηνικοποίησης.
«Θα θέλαμε να συζητήσουμε για τα πυρηνικά όπλα και την αποπυρηνικοποίηση», δήλωσε, καθώς τα τελευταία χρόνια η Ουάσιγκτον προσπαθεί να συμπεριλάβει την Κίνα σε μια Συνθήκη. «Αν ο Πρόεδρος Σι το επιθυμεί, θα ήμουν πρόθυμος να το κάνω», συμπλήρωσε.
Νωρίτερα, τη Δευτέρα, το Κρεμλίνο ανέφερε ότι ο Πούτιν, ο Τραμπ και ο Σι ενδέχεται να πραγματοποιήσουν τριμερή συνάντηση στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής της APEC, που θα πραγματοποιηθεί τον επόμενο μήνα στην Κίνα, και ότι η πιθανότητα μιας τέτοιας συνάντησης είχε τεθεί στο πλαίσιο των συνομιλιών.
Η Ρωσία θεωρεί ότι ο διάλογος με τις ΗΠΑ σχετικά με τη στρατηγική πυρηνική σταθερότητα πρέπει να επαναληφθεί επειγόντως, επεσήμανε χθες ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου.
Ερωτηθείς σχετικά με πιθανή τριμερή συνάντηση στην Κίνα τον επόμενο μήνα μεταξύ των τριών Προέδρων, απάντησε ότι για πρώτη φορά στην Ιστορία ο κόσμος στερείται νομικό πλαίσιο που να διέπει τη στρατηγική πυρηνική σταθερότητα. Δεδομένης της πολυπλοκότητας των σχετικών ζητημάτων – πρόσθεσε – οι διαπραγματεύσεις θα πρέπει να ξεκινήσουν το συντομότερο δυνατόν, καθώς οποιεσδήποτε συνομιλίες θα είναι μακροχρόνιες.
Με πληροφορίες από τον «Ριζοσπάστη» της Τετάρτης 21/10/2026
