Υβριδικός πόλεμος, Καλίνινγκραντ – Βαλτική, επιθέσεις σε εμπορικά πλοία και πλοία του «σκιώδους στόλου». Αυτά τα τρία βασικά σενάρια – σε τίτλους – έχει επεξεργαστεί το ΝΑΤΟ για το πώς θα μπορούσε να ξεκινήσει μια απευθείας γενικευμένη αναμέτρηση μεταξύ Ρωσίας και ΝΑΤΟ σε ευρωπαϊκό έδαφος, και το τελευταίο διάστημα και στα τρία αυτά μέτωπα υπάρχει ανάφλεξη.
Τα δύο ιμπεριαλιστικά στρατόπεδα που συγκρούονται στην Ουκρανία, ΗΠΑ – ΝΑΤΟ – ΕΕ και Ρωσία, ακολουθούν μια ριψοκίνδυνη πορεία που μπορεί να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη, χωρίς πισωγύρισμα κλιμάκωση, ενώ παράλληλα δεν εμφανίζονται διατεθειμένα να υποχωρήσουν στους όρους και τους στόχους τους για τον γεωπολιτικό συσχετισμό δυνάμεων σε Ανατολική Ευρώπη, Βαλτική και Μαύρη Θάλασσα.
Με δεδομένο ότι η γραμμή του μετώπου παραμένει ουσιαστικά «παγωμένη» εδώ και πολλούς μήνες, χωρίς σημαντικά εδαφικά κέρδη για καμία πλευρά, τόσο η Ρωσία όσο και το ΝΑΤΟ προσπαθούν να ασκήσουν πίεση κλιμακώνοντας τα χτυπήματα από αέρος σε στρατηγικές υποδομές, τα πλήγματα σε εμπορικά πλοία και δεξαμενόπλοια στη Μαύρη Θάλασσα, τις «υβριδικές επιθέσεις» και τις «απαντήσεις» στις «υβριδικές απειλές».
Κλιμάκωση και νέοι κίνδυνοι
Ιδιαίτερα ο «υβριδικός πόλεμος» αποτελεί σημαντικό κρίκο κλιμάκωσης της ιμπεριαλιστικής σύγκρουσης και επέκτασής της στην Ευρώπη, που μπορεί να αξιοποιηθεί και αξιοποιείται ήδη από τα δύο στρατόπεδα ανάλογα με τις επιδιώξεις σε κάθε φάση.
Κάθε φορά γίνεται και ένα βήμα προς κλιμάκωση. Από την άποψη της Μόσχας η εντατικοποίηση των «υβριδικών επιθέσεων» στην Ευρώπη, πέρα από το να εκφοβίσει και να στρέψει την κοινή γνώμη κατά του εξοπλισμού της Ουκρανίας, έχει και πρακτικό αποτέλεσμα. Πολλά εργοστάσια όπλων στην Ευρώπη παράγουν για να προμηθεύουν την Ουκρανία. Δηλαδή η Ευρώπη έχει μετατραπεί σε ασφαλές «μετόπισθεν» των δυνάμεων του Κιέβου, ενώ ταυτόχρονα στρατηγικές υποδομές, όπως διυλιστήρια, στα μετόπισθεν της Ρωσίας δέχονται πλήγματα με drones σχεδόν καθημερινά. Η Μόσχα θέλει να στερήσει από την Ουκρανία και το ΝΑΤΟ αυτό το «περιθώριο ασφαλείας».
Ετσι, σημειώνονται όλο και πιο συχνά δολιοφθορές, εμπρηστικές επιθέσεις με στόχο ευρωπαϊκά εργοστάσια όπλων και αποθήκες, για να υποβαθμιστεί η ικανότητα των ευρωπαϊκών πολεμικών ομίλων και κυβερνήσεων να στέλνουν στρατιωτική βοήθεια στην Ουκρανία. Πιο πρόσφατα, την περασμένη βδομάδα, η Εσθονία κατηγόρησε τις ρωσικές υπηρεσίες ασφαλείας για πυρκαγιά που είχε ξεσπάσει τον Αύγουστο στην εσθονική εταιρεία όπλων «Milrem Robotics», η οποία προμηθεύει την Ουκρανία με μη επανδρωμένα επίγεια οχήματα.
Εξάλλου, με τις παραβιάσεις εναέριων χώρων από drones και με χτυπήματα στη δυτική Ουκρανία, κοντά στα σύνορα με χώρες – μέλη του ΝΑΤΟ, η Μόσχα σπρώχνει τις «δυτικές» κυβερνήσεις να κρατούν αποθέματα αεράμυνας και να μην τα στέλνουν στην Ουκρανία, η οποία βρίσκεται σε μεγάλη έλλειψη αναχαιτιστικών πυραύλων και άλλων πυρομαχικών.
Ο πόλεμος μεταφέρεται όλο και περισσότερο εκτός ουκρανικών ή ρωσικών συνόρων. Ενδεικτικά, ο ρωσικός στρατός από τον Αύγουστο του 2026 διεξάγει μια συντονισμένη εκστρατεία επιθέσεων εναντίον των συνόρων της Ουκρανίας με τη Ρουμανία και τη Μολδαβία, στοχοποιώντας βασικές οδούς εισαγωγών και εξαγωγών. Στη Μαύρη Θάλασσα χτυπιούνται όλα τα πλοία που μεταφέρουν όπλα ή άλλες προμήθειες στην Ουκρανία. Επίσης η Μόσχα εκμεταλλεύεται την εκστρατεία ουκρανικών επιθέσεων εναντίον της Ρωσίας για να ανακατευθύνει με ηλεκτρονικό πόλεμο τα ουκρανικά drones στον εναέριο χώρο των χωρών της Βαλτικής και της Φινλανδίας.
Από την πλευρά τους οι Ευρωπαίοι του ΝΑΤΟ τεντώνουν κι αυτοί το σκοινί, στέλνοντας μήνυμα στη Μόσχα ότι κάθε εχθρική ενέργεια θα έχει ένα τίμημα και ότι κάθε ρωσική επίθεση θα οδηγήσει σε πρόσθετη ευρωπαϊκή υποστήριξη για τις ουκρανικές Ενοπλες Δυνάμεις.
Ορισμένοι Ευρωπαίοι πολιτικοί ζητούν άμεσες επιθετικές απαντήσεις σε όλα αυτά, επειδή όπως λένε «οι Ρώσοι καταλαβαίνουν μόνο τη γλώσσα της βίας: Αν πληγούν αρκετά σκληρά, θα υποχωρήσουν». Αυτή η λογική σημαίνει ότι και οι δύο πλευρές ενδέχεται να βρεθούν σε μια πορεία ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης.
Ρωσία: Στόχοι εργοστάσια στην Ευρώπη που παράγουν όπλα για την Ουκρανία
Εργοστάσια στην Ευρώπη που παράγουν όπλα για την Ουκρανία είναι νόμιμοι στρατιωτικοί στόχοι για τη Ρωσία, ξεκαθάρισε από την πλευρά της η Μόσχα, αναφορικά με την προθυμία της Πολωνίας να φιλοξενήσει εργοστάσιο παραγωγής αμερικανικών πυραύλων αναχαίτισης Patriot.
Οπως είπε η εκπρόσωπος του ρωσικού ΥΠΕΞ Μ. Ζαχάροβα οξύνοντας τη ρητορική απέναντι στο ευρωατλαντικό στρατόπεδο, «τα εργοστάσια όπλων σε ευρωπαϊκές χώρες που παράγουν όπλα για την Ουκρανία αποτελούν πιθανούς στρατιωτικούς στόχους για τη Ρωσία και δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένο ότι τα στρατιωτικά εργοστάσια εκτός του ουκρανικού εδάφους τα οποία παράγουν όπλα για το καθεστώς του Κιέβου θα είναι ασφαλή. Οποιος το πιστεύει αυτό, κάνει λάθος», δήλωσε.
«Οι ευρωπαϊκές χώρες εμπλέκονται άμεσα στη σύγκρουση στην Ουκρανία. Δεν περιορίζονται απλώς στην παροχή βοήθειας. Με την ίδρυση εργοστασίων όπλων και κοινοπραξιών, εμπλέκονται πλήρως».
Πάντως ο Ρώσος Πρόεδρος Βλ. Πούτιν μιλώντας την Πέμπτη στο Φόρουμ του Βαλντάι ισχυρίστηκε ότι η Μόσχα δεν πρόκειται να επιτεθεί σε ξένα εργοστάσια που παράγουν όπλα για την Ουκρανία, αλλά ότι αυτό είναι κάτι που οι ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών πρέπει να παρακολουθούν στενά.
Στην «γκρίζα ζώνη» μεταξύ ειρήνης και πολέμου
Ενδεικτική του κλίματος είναι η ατζέντα των υπουργών Αμυνας της ΕΕ, που συναντήθηκαν την περασμένη βδομάδα για τον επανεξοπλισμό των ευρωπαϊκών κρατών και για έναν νέο μηχανισμό που θα προβλέπει κάποια κοινή απάντηση στις υβριδικές επιθέσεις της Ρωσίας: Οι «συνεχείς πράξεις δολιοφθοράς, εναέριου χώρου και παραβιάσεων του εναέριου χώρου» της Ρωσίας ωθούν την ΕΕ «να εξετάσει τι περισσότερο μπορούμε να κάνουμε».
Οι υπουργοί Αμυνας συζήτησαν το νέο «πρωτόκολλο έκτακτης ανάγκης για την ασφάλεια», το οποίο θα μπορούσε «να παρέχει έναν μηχανισμό συντονισμού για την αντιμετώπιση επιθέσεων σε γκρίζες ζώνες» μεταξύ ειρήνης και πολέμου, δήλωσε η επικεφαλής Εξωτερικής Πολιτικής της ΕΕ Κ. Κάλας.
Το νέο πρωτόκολλο θα επικεντρωθεί στα «εργαλεία που μπορούν να χρησιμοποιηθούν τη στιγμή της επιθετικότητας που δεν αποτελεί ένοπλη επίθεση και βρίσκεται κάτω από το όριο του Αρθρου 5» του ΝΑΤΟ ή του Αρθρου 42.7 των Συνθηκών της ΕΕ, αλλά πάνω από το Αρθρο 4, που προβλέπει απλώς διαβουλεύσεις μεταξύ των κρατών – μελών.
«Αν βρισκόμαστε αντιμέτωποι με υβριδικό πόλεμο οφείλουμε να διαθέτουμε υβριδική άμυνα», τόνισε ο Ευρωπαίος επίτροπος Αμυνας Αντρ. Κουμπίλιους. «Αν δεχόμαστε επώδυνες υβριδικές απειλές ή ενέργειες, η Ρωσία πρέπει να γνωρίζει ότι θα υπάρξει απάντηση, η οποία μπορεί να είναι επώδυνη», εξήγησε.
Ο Αμερικανός στρατηγός Αλέξους Γκρινκέβιτς, ανώτατος διοικητής του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη, τις τελευταίες εβδομάδες ζήτησε από τους «συμμάχους» να παράσχουν λεπτομέρειες σχετικά με υβριδικά περιστατικά και τις αντιδράσεις τους, ώστε το ΝΑΤΟ να αποκτήσει σαφέστερη εικόνα των απειλών. Το ΝΑΤΟ προσπαθεί να συντονίσει τα κράτη – μέλη ώστε να επιταχύνουν την απόδοση ευθύνης στη Ρωσία για υβριδικά περιστατικά, επιτρέποντας μια πιο συντονισμένη αντίδραση.
Ο γγ του ΝΑΤΟ προειδοποίησε ότι «η Ευρώπη δεν βρίσκεται σε ειρήνη σήμερα». «Βλέπουμε τη Ρωσία να μας δοκιμάζει σε όλη την Ευρώπη, με παραβιάσεις του εναέριου χώρου, εμπρησμούς, δολιοφθορές και, φυσικά, τη ρωσική υβριδική επίθεση στο αεροδρόμιο της Λειψίας τον Αύγουστο».
Αλλά και ο Γερμανός καγκελάριος Φρ. Μερτς υπογράμμισε ότι η Γερμανία «προετοιμάζεται για μεγάλες υβριδικές επιθέσεις, κάποιες απ’ αυτές σοβαρές» και ότι θα απαντήσει «γρήγορα και πολύ ξεκάθαρα».
Απειλές για χρήση πυρηνικών όπλων
Ακόμα και στη χρήση πυρηνικών όπλων απειλεί να καταφύγει η Ρωσία, αναδεικνύοντας την έντονη κλιμάκωση της έντασης με τις ευρωπαϊκές χώρες του ΝΑΤΟ, αυτήν τη φορά για τον ρωσικό θύλακα Καλίνινγκραντ στη Βαλτική.
Σε έγγραφο της ρωσικής πρεσβείας στο Βέλγιο που διαβιβάστηκε στο ΝΑΤΟ και περιήλθε σε γνώση του πρακτορείου «Reuters», η Μόσχα κατηγορεί την ιμπεριαλιστική «συμμαχία» ότι ακολουθεί μια «επικίνδυνη και απερίσκεπτη πορεία», η οποία ενέχει «υψηλούς κινδύνους για την εκδήλωση άμεσης ένοπλης σύγκρουσης».
Στο ίδιο έγγραφο αναφέρεται ότι ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα μπορούσε να περιλαμβάνει ακόμα και «ρωσικά πλήγματα εναντίον κέντρων λήψης αποφάσεων σε κράτη – μέλη του ΝΑΤΟ, από την έναρξη κιόλας της σύγκρουσης».
«Η Ρωσία θα είναι έτοιμη να χρησιμοποιήσει το σύνολο του οπλοστασίου των δυνάμεων και των μέσων που διαθέτει, συμπεριλαμβανομένων των πυρηνικών όπλων, για την υπεράσπιση της επικράτειάς της, αν χώρες του ΝΑΤΟ επιχειρήσουν να απομονώσουν την περιοχή του Καλίνινγκραντ από την υπόλοιπη χώρα», αναφέρει το κείμενο.
Μιλώντας στη Λέσχη Βαλντάι ο Πούτιν σχολίασε σχετικά με την εμπλοκή άλλων χωρών στον πόλεμο ότι η ρωσική στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών παρακολουθεί από πού μπορεί να προέλθουν πιθανές απειλές.
«Αν το ζήτημα φτάσει σε άμεση επίθεση κατά της Ρωσίας, στην ημερήσια διάταξη θα εμφανιστεί αναπόφευκτα και αμέσως το ζήτημα της χρήσης όλων των διαθέσιμων όπλων», δήλωσε ο Πούτιν. Σε άλλο σημείο είπε ότι η Ρωσία αναπτύσσει τις πυρηνικές της δυνάμεις και κατά 98% είναι σύγχρονες.
Σημείωσε δε πως δεν υπάρχουν εγγυήσεις ότι οι πυρηνικές δυνάμεις δεν θα καταφύγουν στη χρήση πυρηνικών όπλων.
«Η στιγμή κατά την οποία τίποτα πλέον δεν θα μπορεί να αλλάξει μπορεί να έρθει πολύ γρήγορα και απροσδόκητα για όλους», τόνισε ο Ρώσος Πρόεδρος.
Αναδημοσίευση από τον «Ριζοσπάστη»
